Küresel elektrikli araç satışları ağustosta 1,83 milyona ulaştı

Londra merkezli veri analiz şirketi Benchmark Mineral Intelligence, ağustos ayına ilişkin küresel elektrikli araç satış verilerini açıkladı.

Verilere göre, dünya genelinde ağustos ayında 1 milyon 830 bin elektrikli araç satıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 artışa işaret etti.

Ocak-ağustos döneminde ise küresel elektrikli araç satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4 artarak 13,4 milyon adede ulaştı.

Avrupa’da güçlü yükseliş

Avrupa elektrikli araç pazarında dikkat çekici bir büyüme görüldü.

Ağustos ayında bölgedeki elektrikli araç satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36 artarak 380 bine çıktı.

Buna karşılık satışlar, temmuz ayına göre yaz dönemindeki mevsimsel yavaşlamanın etkisiyle yüzde 15 geriledi.

Yılın ilk 8 ayında Avrupa’daki elektrikli araç satışları ise yıllık bazda yüzde 29 artışla 3,3 milyon adede ulaştı.

Çin’de satışlar geriledi

Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin’de ağustos ayında satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11 azalarak 1,03 milyon adet seviyesinde gerçekleşti.

Çin’de ocak-ağustos dönemindeki satışlar da yıllık bazda yüzde 12 düşüşle 6,9 milyon adet oldu.

Bu sonuçlara rağmen Çin, küresel elektrikli araç pazarındaki en büyük pazar konumunu korudu.

Kuzey Amerika’da sert düşüş

Kuzey Amerika’da ise gerileme daha belirgin oldu.

Ağustos ayında elektrikli araç satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33 azalarak 140 bine geriledi.

Yılın ilk 8 ayında bölgedeki toplam satışlar da yüzde 21 düşüşle 1 milyon adet seviyesinde kaldı.

Bölgelere göre elektrikli araç satışları

Bölge Ağustos satışları Yıllık değişim Ocak-Ağustos satışları 8 aylık değişim
Dünya 1,83 milyon +%2 13,4 milyon +%4
Avrupa 380 bin +%36 3,3 milyon +%29
Çin 1,03 milyon -%11 6,9 milyon -%12
Kuzey Amerika 140 bin -%33 1 milyon -%21

Veriler, küresel elektrikli araç pazarında büyümenin sürdüğünü ancak bölgesel ayrışmanın belirginleştiğini gösteriyor.

Avrupa güçlü büyümesiyle öne çıkarken, Çin ve Kuzey Amerika’da satışların gerilemesi küresel pazardaki büyüme hızını sınırladı.

Türk kahvesi Çin pazarında daha görünür hale geliyor

Türk kahvesinin yurt dışındaki bilinirliğini artırmaya yönelik çalışmalar yeni pazarlarda devam ediyor. Bu kapsamda Türk kahvesi hazırlamaya yönelik teknolojik ürünler Çin’de de tüketicilerle buluşmaya başladı.

Türkiye’de geliştirilen Türk kahvesi makinelerinin Çin’in önde gelen e-ticaret platformlarından biri üzerinden satışa sunulmasıyla birlikte, Türk kahvesi kültürünün ülkedeki görünürlüğünün artırılması hedefleniyor.

Türk kahvesine ilgi yalnızca lezzetle sınırlı değil

Çinli tüketicilerin Türk kahvesine yönelik ilgisinde yalnızca kahvenin kendine özgü tadı değil, etrafında oluşan kültür de etkili oluyor.

Türk kahvesinin cezvede hazırlanması, küçük fincanlarda sunulması, yanında su veya çeşitli ikramlarla servis edilmesi ve sohbet kültürüyle bütünleşmesi, diğer kahve türlerinden ayrılan özellikler arasında bulunuyor.

Özellikle kahve falı geleneğinin genç tüketiciler arasında merak uyandırdığı belirtiliyor.

Çin’de kafelerde de daha fazla görülmeye başladı

Türk kahvesinin Çin’in büyük şehirlerindeki bazı kafelerde daha görünür hale gelmesi, geleneksel kahve kültürünün farklı tüketici gruplarına ulaşmasını sağlıyor.

Kahvenin hazırlanış biçiminin yanı sıra sunum ritüeli de Çinli tüketicilerin ilgisini çeken unsurlar arasında yer alıyor.

Bu süreç, Türk kahvesinin yalnızca bir içecek olarak değil, Türkiye’ye özgü bir kültürel deneyim olarak tanıtılması açısından da önem taşıyor.

Geleneksel kültür teknolojiyle buluşuyor

Türk kahvesinin dünyaya açılmasında modern kahve hazırlama teknolojilerinin de etkisi artıyor.

Geleneksel yöntemlerle hazırlanan Türk kahvesinin farklı ülkelerde daha kolay yapılabilmesini sağlayan cihazlar sayesinde, kahvenin kendine özgü köpüğü ve pişirme biçiminin korunarak daha geniş kitlelere ulaştırılması amaçlanıyor.

Çin pazarında da bu yaklaşım doğrultusunda Türk kahvesinin yerel damak zevkleriyle nasıl buluşabileceğine yönelik çalışmalar yapılıyor.

UNESCO listesinde yer alıyor

Türk kahvesi kültürü ve geleneği, UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde yer alıyor.

Türk kahvesini farklı kılan unsurların başında yalnızca hazırlanış yöntemi değil; misafir ağırlama, sohbet, paylaşım ve sosyal ilişkilerle bütünleşen güçlü kültürel yönü geliyor.

Bu yönüyle Türk kahvesi, yurt dışında Türkiye’nin gastronomi ve kültür mirasının tanıtılmasında önemli unsurlardan biri olmaya devam ediyor.

Türk kahvesinin küresel yolculuğu sürüyor

Çin’de başlayan yeni satış ve tanıtım süreci, Türk kahvesinin farklı coğrafyalarda daha fazla tüketiciye ulaşmasının son örneklerinden biri oldu.

Özellikle genç kuşakların farklı kahve kültürlerini keşfetmeye yönelik ilgisiyle birlikte, Türk kahvesinin hazırlanışı, sunumu ve kendine özgü geleneklerinin önümüzdeki dönemde Çin’de daha geniş bir kitleye ulaşması bekleniyor.

Kirazda kalite ve yüksek verim ihracata avantaj sağlayacak

Türkiye’de geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle ciddi kayıp görülen kiraz üretiminde bu sezon yüksek verim ve kaliteli ürün beklentisi oluştu. Yağışların üretime olumlu yansıması ve iklim koşullarının uygun seyretmesi, üretici ve ihracatçıların beklentilerini yükseltti.

Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Taner, Anadolu Ajansına yaptığı değerlendirmede, geçen yıl başta kiraz olmak üzere pek çok meyve çeşidinde rekolte kaybı yaşandığını hatırlattı.

Geçen sezon ürün miktarının sınırlı, fiyatların ise yüksek olduğunu belirten Taner, bu yıl tablonun tersine döndüğünü söyledi.

Yağışlar üreticiye avantaj sağladı

Kış mevsiminin iyi geçtiğini ve meyve ağaçlarının yeterince dinlendiğini ifade eden Taner, tozlanma döneminde arıların aktif çalıştığını, bunun da verimliliği artırdığını kaydetti.

Bu yılki yağışların çiftçilere önemli avantaj sağladığını dile getiren Taner, başta kiraz olmak üzere birçok üründe yüksek rekolte beklediklerini belirtti.

Taner, “Çukurova ve Ege Bölgesi’nde biraz mantar hastalıkları yaygındı. İklim şartları çok önemli ancak şu an itibarıyla iyi seyrediyor. Hava sıcaklıkları güzel, ürün kalitesi çok iyi. Bu durum hem yurt içinde hem de ihracat yaptığımız ülkelerde bize avantaj sağladı. Fiyatlar geçen yıla göre çok daha uygun” dedi.

Avrupa’daki yüksek üretim fiyatları etkiledi

Avrupa ülkelerinde de kiraz ve diğer meyve çeşitlerinde üretimin yüksek olduğunu belirten Taner, bu durumun haziran ayında ihracatçıların fiyatlama konusunda zorlanmasına yol açtığını söyledi.

Yunanistan, İspanya, İtalya, Almanya ve Avusturya’da ürün miktarının yüksek olduğunu aktaran Taner, Avrupa’nın Türkiye’nin katma değerli ürün ihracatında en önemli pazar olduğunu vurguladı.

Taner, temmuz ayından itibaren ihracatta şartların değişmeye başladığını ifade etti.

“Sezonun ikinci yarısı daha iyi olabilir”

Kiraz sezonunda erkenci ürünlerin yer aldığı ilk dönemin tamamlandığını belirten Taner, sezonun ikinci yarısının ihracat açısından daha olumlu geçmesini beklediklerini söyledi.

Avrupa’daki aşırı sıcakların kirazın erken olgunlaşmasına neden olduğunu ifade eden Taner, İspanya, İtalya ve Fransa’daki üretimin normalden 1-2 hafta önce sona erebileceğini kaydetti.

Taner, “Bu durum başta kiraz olmak üzere tüm ürünlerde Türkiye lehine bir avantaj oluşturacak. Düşük seyreden üreticiden alım fiyatlarının yükselmesi gerekiyor. Üreticilerimizin daha iyi gelir elde edebileceğini düşünüyoruz” diye konuştu.

Avrupa en önemli ihracat pazarı

Kiraz ihracatında Rusya’nın bu yıl öne çıktığını belirten Taner, Özbekistan’daki üretim eksikliği nedeniyle Türkiye’den bu ülkeye de yoğun ürün gönderildiğini söyledi.

Türkiye’nin kiraz ihracatında Almanya, İngiltere ve Hollanda’nın önemli pazarlar olduğunu dile getiren Taner, temmuz ayında İtalya’nın da devreye girdiğini, Avusturya ve Polonya’ya ciddi miktarda ihracat yapıldığını aktardı.

Çin’e kiraz ihracatı yeniden başlayabilir

Taner, Çin’e kiraz ihracatının yeniden başlaması için iki ülkenin ilgili bakanlıkları arasında çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Geçmiş yıllarda yapılan ihracat denemelerinde karantina uygulamalarından kaynaklanan sorunlar yaşandığını hatırlatan Taner, yeni yöntemlerle ürünlerin Çin’e sağlıklı şekilde ulaştırılmasının mümkün hale geldiğini söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri’nin uygulanan tarifeler nedeniyle Çin’e kiraz ihracatında zorlandığını ifade eden Taner, Türkiye için yeni bir pazar fırsatı doğabileceğini belirtti.

Taner, “Beklentimiz bu yılın sonuna doğru, en geç gelecek yıl Çin’e kiraz ihracatı yapmak. Çin’e kiraz ihracatının tekrar başlamasını umuyoruz” dedi.

Çin rekabetine karşı vergi seddi: Tarım ve sanayi ithalatında kapsamlı değişiklik

Türkiye, bir yandan özellikle Çin kaynaklı düşük fiyatlı ithalatın yerli sanayi üzerindeki baskısını azaltmaya, diğer yandan iç piyasada fiyatı hızla yükselen bazı tarım ürünlerinde arzı artırmaya yönelik yeni bir dış ticaret paketi uygulamaya koydu.

Resmi Gazete’de yayımlanan 3 Cumhurbaşkanı Kararı ve 22 ayrı tebliğle birçok sanayi ve tarım ürününün ithalatında gümrük vergileri, ek mali yükümlülükler, gözetim fiyatları ve tarife kontenjanları yeniden düzenlendi.

Düzenlemeler kapsamında 82 ürüne yeni ek mali yükümlülük getirilirken, 42 üründe uygulanan yükümlülükler kaldırıldı. Daha önce gözetim uygulamasında bulunan 97 ürünün gümrük vergisine esas referans fiyatı artırıldı, 11 ürün için ise ilk kez referans fiyat belirlendi.

Ticaret Bakanlığı, düzenlemelerin yerli üretimin korunması, haksız rekabetin önlenmesi, istihdamın artırılması ve cari açığın azaltılması amacıyla hazırlandığını bildirdi.

Sanayi ürünlerinde koruma tedbirleri artırıldı

İthalat Rejimi Kararı’nda yapılan değişiklikle otomotiv yedek parçaları, makine ve sanayi ekipmanları, elektrik-elektronik ürünleri, lityum bataryalar, plastik, kauçuk ve metal ürünleri başta olmak üzere çok sayıda kalemde ek gümrük vergisi ve mali yükümlülük uygulanmaya başlandı.

Yeni düzenleme özellikle bitmiş ürün ithalatının kontrol altına alınmasına odaklandı. Yerli üreticilerin, düşük fiyatlı ve yoğun şekilde sübvanse edildiği belirtilen Çin ürünleri karşısındaki rekabet gücünün korunması hedeflendi.

Ek mali yükümlülük getirilen ürünler arasında vites kutuları, bakır borular, valfler, yağ keçeleri, elektrik izolatörleri, araç aydınlatma cihazları, sayaçlar, hız göstergeleri, oyuncaklar, cerrahi diş iğneleri, değirmen taşları ve alaşımlı çelik ürünleri bulunuyor.

82 ürüne ek mali yükümlülük getirildi

Yeni listeye toplam 82 ürün dahil edildi. Bu ürünlerden bazıları şöyle sıralandı:

  • Bakır borular
  • Alaşımlı çelik külçeler
  • Adi metalden kilitler
  • Hava basınçlı püskürtücüler
  • Valfler
  • Yağ keçeleri
  • Elektrik izolatörleri
  • Motorlu taşıt aydınlatma cihazları
  • Vites kutuları
  • Cerrahi diş iğneleri
  • Sayaç ve hız göstergeleri
  • Oyuncak bebek arabaları
  • Elektrikli trenler ve oyuncak bebekler
  • Değirmen ve bileği taşları
  • İnorganik maddelerle sıvanmış kağıt ve kartonlar

Bazı ürünlerde ek mali yükümlülük oranlarının yüzde 30’a kadar çıktığı belirtildi.

Kuru soğanda vergi yüzde 5’e indirildi

Sanayi ürünlerinde koruma duvarı yükseltilirken, fiyatı iç piyasada hızla artan bazı tarımsal ürünlerde ithalatı kolaylaştırıcı adımlar atıldı.

Semt pazarlarında kilogram fiyatı 50 lirayı aşan kuru soğanda gümrük vergisi önemli ölçüde düşürüldü. 0703.10.19.00.11 GTİP numaralı kuru soğan ithalatında yüzde 49,5 olarak uygulanan gümrük vergisi yüzde 5’e indirildi.

İndirimli vergi oranı 26 Ağustos 2026 tarihine kadar geçerli olacak. Düzenlemeyle iç piyasaya ek ürün girişi sağlanarak fiyatların kontrol altına alınması amaçlanıyor.

Tarım sektöründe daha önce de yüksek fiyatların önüne geçmek amacıyla benzer şekilde ithalat vergilerinin geçici olarak düşürülmesi yöntemi kullanılmıştı.

Ceviz ithalatında mali yükümlülük yükseltildi

Kuru soğanın aksine kabuklu ve kabuksuz ceviz ithalatında koruma tedbirleri artırıldı.

Kabuklu ceviz ithalatında ton başına 451 dolar olarak uygulanan ek mali yükümlülük 738 dolara çıkarıldı. Kabuksuz cevizde ise ton başına 1158 dolar olan ek mali yükümlülük 1772 dolara yükseltildi.

Bu düzenlemeyle yerli ceviz üreticisinin ithal ürünler karşısında korunması hedefleniyor.

Kurutulmuş tatlı biberde vergi yüzde 41 oldu

0904.21.10.00.00 GTİP numaralı kurutulmuş tatlı biber ithalatında yüzde 19,5 olan gümrük vergisi yüzde 41’e çıkarıldı.

Poliesterden sentetik devamsız liflerin Dünya Ticaret Örgütü üyesi olmayan ülkelerden ithalatında uygulanan yüzde 3,2 ile yüzde 4 arasındaki gümrük vergisi de 21 Eylül’den itibaren yüzde 20 olarak uygulanacak.

Plastik baskılı propilen polimer ürünlerinin DTÖ üyesi olmayan ülkelerden ithalatında ise ton başına 328 dolar ek mali yükümlülük getirildi.

Makarna ithalatındaki ek yükümlülük kaldırıldı

Cumhurbaşkanı Kararı ile 42 üründe uygulanan ek mali yükümlülük sona erdirildi. Bu ürünler arasında en dikkat çekici kalemlerden biri makarna oldu.

Makarna ithalatında uygulanan ek mali yükümlülük kaldırılırken, otomobil üretiminde kullanılacak kapı kilitlerinin ithalatında uygulanan yüzde 20’lik ilave gümrük vergisinin de alınmamasına karar verildi.

Lityum iyon akü ithalatında da geçici bir istisna getirildi. 8507.60.00.00.21 GTİP numaralı lityum iyon akülerden 2026 yılı sonuna kadar ilave gümrük vergisi alınmayacak.

Bu kararın, özellikle elektrikli araç ve enerji depolama sektörlerinde üretim maliyetlerini azaltmaya katkı sağlaması bekleniyor.

Gıda ambalajında yerli üreticiye koruma

Tek kullanımlık içecek şişeleri, gıda ambalajları ve sentetik tekstil elyafı üretiminde kullanılan yüksek viskoziteli polietilen tereftalat, diğer adıyla PET Resin, ithalatında da ek mali yükümlülük uygulanacak.

Yerli üreticilerin başvurusu üzerine alınan karara göre söz konusu üründe:

  • 19 Temmuz-30 Aralık 2026 döneminde ton başına 120 dolar,
  • 31 Aralık 2027’ye kadar ton başına 115 dolar,
  • 30 Aralık 2028’e kadar ton başına 110 dolar

ek mali yükümlülük alınacak.

Bununla birlikte Güney Amerika ülkeleri ile Türk Cumhuriyetlerinin de aralarında bulunduğu bazı ülkeler için toplam 36 bin tonluk gümrük vergisiz tarife kontenjanı açıldı.

97 üründe referans fiyat yükseltildi

İthalatta Gözetim Uygulamaları kapsamında yayımlanan 9 ayrı tebliğle akıllı saat, lastik, oyuncak, cam, seramik, telefon sistemi ve otomotiv parçaları gibi 97 ürünün gümrük vergisine esas referans fiyatları artırıldı.

Gözetim uygulaması kapsamında ithal edilen ürünün beyan edilen fiyatı daha düşük olsa bile gümrük vergisi, devlet tarafından belirlenen referans fiyat üzerinden hesaplanıyor. Böylece düşük bedelli ithalat beyanlarının ve damping etkisinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Akıllı saatte referans fiyat 250 dolara çıktı

Akıllı saatlerin “diğerleri” kategorisinde daha önce adet başına 200 dolar olarak uygulanan referans fiyat 250 dolara yükseltildi.

Korna, görüntülü telefon ve kapalı devre konuşma sistemlerinde referans fiyat aralığı 10-40 dolardan 25-100 dolara çıkarıldı.

Debriyaj ve baskı komplelerinde referans fiyat üst sınırı 9 dolardan 10 dolara yükseltilirken, asansör fotoselleri ve kılavuz raylarında alt sınır 1 dolardan 2 dolara çıkarıldı.

Oyuncaklarda referans fiyat aralığının üst sınırı 30 bin dolardan 50 bin dolara yükseltildi.

Cam ve emniyet camlarında kilogram başına 0,5-0,7 dolar olan referans fiyatlar, ürünün niteliğine göre 0,7 ile 4,5 dolar arasına çıkarıldı.

Otomobil lastiklerinde ise 3-6 dolarlık alt ve üst sınırlar korunurken, ara kademelerdeki referans fiyatlar artırıldı.

Seramik ve mozaiklerde büyük artış

Mozaik küp ve seramik ürünlerinde 700 ile 2 bin 500 dolar arasında değişen referans fiyatlar, yeni düzenlemeyle 1000 ile 5 bin dolar arasına yükseltildi.

Bakalit ve aseptik kağıtlarda da kilogram başına 1,5-1,75 dolar olan gözetim fiyatları, ürün türüne göre 1,5 ile 5 dolar arasında yeniden belirlendi.

Bu uygulamalarla düşük fiyatlı ithalatın yerli cam, seramik, ambalaj ve plastik sanayisi üzerindeki baskısının azaltılması amaçlanıyor.

11 ürün için ilk kez referans fiyat belirlendi

Yeni düzenlemeyle 11 üründe ilk kez gözetim fiyatı uygulanmaya başlandı.

Bu ürünlerden bazıları ve belirlenen referans fiyatlar şöyle:

  • Serum ampulleri: Kilogram başına 10 dolar
  • Kaplanmış tel: Kilogram başına 1,8 dolar
  • İskele ve beton kaplama malzemesi: Kilogram başına 4 dolar
  • Paslanmaz çelik lavabo: Kilogram başına 13 dolar
  • Makas: Kilogram başına 20 dolar
  • Pistonlar: Kilogram başına 25 dolar
  • Biçerdöver zıpkını: Kilogram başına 15 dolar
  • Rot ve rot başı ürünleri: Kilogram başına 10 dolar

Yeni referans fiyatlarla özellikle metal, otomotiv, sağlık ve tarım makineleri sektörlerinde düşük bedelli ithalatın sınırlandırılması hedefleniyor.

Geçiş süresi 30 gün olarak belirlendi

Ek mali yükümlülük getirilen veya mevcut yükümlülüğü artırılan ürünlerde geçiş süresi de tanındı.

Kararın yürürlüğe girmesinden önce sevk edilmiş olan ve ithalat beyannamesi 30 gün içinde tescil edilen ürünlerde eski ek mali yükümlülükler uygulanacak.

Böylece karar öncesinde siparişi verilmiş veya sevkiyatı başlatılmış ürünlerin yeni maliyetlerden doğrudan etkilenmemesi amaçlanıyor.

“Düşük kur ithalatı cazip hale getiriyor”

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, düzenlemenin ağırlıklı olarak bitmiş ürün ithalatını kapsadığını belirtti.

Çin’in çok düşük fiyatlarla ürün sunabilmesinin iç piyasadaki yerli üreticiler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade eden Gültepe, kur baskısının devam etmesi halinde ithalatın üretimden daha cazip hale geldiğini söyledi.

Gültepe, bazı firmaların üretim yapmak yerine ithalatı tercih edebildiğine dikkati çekerek, yerli üretimi ve sanayiciyi koruyacak tedbirleri doğru bulduklarını kaydetti.

Düzenlemenin ihracat üzerinde önemli bir olumsuzluk oluşturmasını beklemediklerini belirten Gültepe, ihracata yönelik üretimde kullanılan ara malların Dahilde İşleme Rejimi kapsamında temin edilebildiğini vurguladı.

“Çinli şirketler 3 ila 8 kat daha fazla destekleniyor”

Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz da Çinli şirketlerin ucuz kredi, vergi muafiyeti ve hibelerle rakiplerine kıyasla çok daha fazla desteklendiğini söyledi.

OECD bulgularına göre Çinli firmaların, OECD ülkelerindeki rakiplerinden 3 ila 8 kat daha fazla sübvanse edildiğini belirten Yılmaz, bu durumun küresel pazarlarda haksız rekabete yol açtığını ifade etti.

Yılmaz, Çinli şirketlerin son 20 yıldaki küresel pazar payı artışının yaklaşık yüzde 60’ının bu destek politikalarıyla bağlantılı olduğunu dile getirdi.

Çin’den makine ithalatı 5,5 milyar dolara ulaştı

2026 yılının ilk 5 ayında Türkiye’nin Çin’den gerçekleştirdiği makine ithalatı yüzde 3,9 artarak 5,5 milyar dolara ulaştı.

Çin’in Türkiye’nin toplam makine ithalatındaki payı ise yüzde 30’a yaklaştı.

Makine sektörünün tek başına bu ölçekteki sübvansiyonlu rekabetle mücadele edemeyeceğini belirten sektör temsilcileri, Dünya Ticaret Örgütünün daha aktif rol alması gerektiğini savunuyor.

Küresel bir çözüm bulunana kadar Türkiye’nin kendi pazarını koruyacak savunmacı tedbirler uygulamasının gerekli olduğu belirtiliyor.

Otomotiv sektörü ihracatta olumsuzluk beklemiyor

Türkiye İhracatçılar Meclisi Otomotiv Endüstrisi Sektör Konseyi Başkanı ve Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Baran Çelik, alınan kararların ihracatı doğrudan etkilemeyeceğini söyledi.

İhracatta kullanılacak ara mamullerin Dahilde İşleme Rejimi kapsamında vergisiz veya avantajlı şekilde temin edilebildiğini belirten Çelik, düzenlemenin daha çok iç pazarda Çin kaynaklı haksız rekabeti azaltmaya yönelik olduğunu ifade etti.

Çin’e karşı acil önlemlere ihtiyaç bulunduğunu vurgulayan Çelik, açıklanan tedbirlerin beklenen ve doğru yönde atılan adımlar olduğunu kaydetti.

İki yönlü dış ticaret politikası

Yeni düzenlemeler Türkiye’nin dış ticarette iki yönlü bir politika izlediğini ortaya koydu.

Sanayi ürünlerinde ek vergi, mali yükümlülük ve gözetim fiyatlarıyla yerli üreticilerin korunması hedeflenirken, fiyatı hızla yükselen kuru soğan gibi tarım ürünlerinde ithalat vergileri düşürülerek iç piyasanın dengelenmesi amaçlandı.

Ekonomi çevreleri, alınan tedbirlerin yerli üretim, tüketici fiyatları, ithalat miktarı ve cari açık üzerindeki etkilerinin önümüzdeki aylarda daha net görüleceğini belirtiyor.

Pekin’de gökdelene çarpan küçük uçağın pilotu hayatını kaybetti

Çin’in başkenti Pekin’de dün akşam saatlerinde meydana gelen uçak kazasına ilişkin yeni bilgiler paylaşıldı. Başkentin en yüksek gökdeleni olarak bilinen 528 metre yüksekliğindeki Citic Tower’a çarpan küçük uçağın pilotunun yaşamını yitirdiği bildirildi.

Binanın bulunduğu Çaoyang merkez ilçesi yönetiminden yapılan açıklamada, kaza sırasında pilotun uçakta tek başına olduğu belirtildi. Açıklamada, pilotun hayatını kaybettiği, 13 kişinin ise yaralandığı kaydedildi.

Yetkililer, pilotun ve yaralıların kimliklerine ilişkin bilgi paylaşmadı. Kazanın nedenine yönelik soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Uçak eğitim havalimanından kalktı

Uçuş takip sitesi Flightradar24 verilerine göre, kazaya karışan uçağın “Sunward SA 60L Aurora” tipi ve “B-12PP” kayıt numaralı küçük bir uçak olduğu belirtildi.

Uçağın, Pekin’in çevre ilçelerinden Pinggu’da bulunan ve pilot eğitimi için kullanılan Şıfosi Havalimanı’ndan kalktığı aktarıldı. Verilere göre uçak, kalkışın ardından yeniden aynı havalimanına dönmek yerine uçuşa yasak olan şehir merkezine yöneldi.

Uçuş sinyali gökdelene 6,5 kilometre kala kesildi

Küçük uçağın, çok sayıda gökdelenin bulunduğu ve “Guomao” olarak adlandırılan Merkezi İş Bölgesi’ne yaklaştığı bildirildi.

Uçağın uçuş sinyallerinin, çarptığı Citic Tower’a yaklaşık 6,5 kilometre kala kesildiği kaydedildi. Bu durum, kazaya ilişkin soruşturmanın önemli başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.

Uçuş okuluna ait olduğu iddia ediliyor

Kazaya karışan küçük uçağın, Pekin merkezli “Shuangyue General Aviation” adlı ve uçuş okulu işlettiği belirtilen bir şirkete ait olduğu iddia edildi.

Ancak şirket tarafından konuya ilişkin henüz resmi bir doğrulama yapılmadı. Yetkililer, uçağın mülkiyeti, uçuş planı, rota değişikliği ve uçuşa yasak bölgeye nasıl yöneldiğiyle ilgili incelemelerin sürdüğünü bildirdi.

Enkaz parçaları çevreye saçıldı

Pekin’de dün meydana gelen kazada küçük uçak, kentin en yüksek yapılarından biri olan Citic Tower’ın üst katlarına çarparak düşmüştü.

Çarpmanın etkisiyle gökdelenin çevresine enkaz parçaları saçılırken, binadaki kişiler tedbir amacıyla tahliye edilmişti.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, uçağın binanın üst katlarına çarptığı, enkaz parçalarının ise çevredeki kaldırımlara ve yeşil alanlara düştüğü görülmüştü.

Soruşturma sürüyor

Çinli yetkililer, kazanın ardından bölgede güvenlik önlemleri alırken, olayın nedenine ilişkin çok yönlü soruşturma başlatıldı.

Soruşturma kapsamında uçağın kalkış sonrası rotası, uçuşa yasak şehir merkezine neden yöneldiği, pilotun iletişim kayıtları, teknik arıza ihtimali ve hava trafik kontrol süreci incelenecek.

Kazayla ilgili resmi açıklamaların soruşturmanın ilerleyen aşamalarında paylaşılması bekleniyor.

Kömür fiyatları son 2,5 yılın zirvesine çıktı

ANKARA – Kömür fiyatları, artan talep ve sevkiyatlarda yaşanan gecikmelerin etkisiyle son 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür haziran vadeli kontratı, bugün TSİ 16.10 itibarıyla yüzde 1,51 artışla ton başına 152,25 dolara çıktı. Böylece fiyatlar, 3 Aralık 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Newcastle kömür vadeli işlemleri, 5 Haziran’da ton başına 148,75 dolardan kapanmıştı.

API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemler piyasasında da yükseliş görüldü. Mayıs ayını ton başına 112 dolar seviyesinden kapatan piyasada fiyatlar, bugün TSİ 16.10 itibarıyla 137,30 dolardan işlem görüyor.

Fiyatlardaki yükselişte, Endonezya’nın yeni ihracat kurallarının sevkiyatlarda gecikmelere yol açması ve yaz mevsiminin başlamasıyla elektrik santrallerinde talebin artması etkili oldu.

Kuzeydoğu Asya’da hava sıcaklıklarının yükselmesiyle özellikle Çin gibi büyük tüketici ülkelerde klima kullanımının artması bekleniyor. Bu durumun yaz aylarında kömür talebini destekleyeceği öngörülüyor.

Öte yandan Hürmüz Boğazı üzerindeki nakliye risklerinin artması, doğal gazın elektrik üretimindeki maliyetini yükseltti. Enerji yoğun sektörlerin ise en hızlı alternatiflerden biri olarak kömüre yönelmesi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırdı.

NATO’dan Ankara Zirvesi mesajı: taahhütler artık eyleme dönüşmeli

NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, 7-8 Temmuz’da düzenlenecek Ankara Zirvesi’ne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta düzenlenen NATO Parlamenter Asamblesi Bahar Oturumu’nda konuşan Shekerinska, Ankara Zirvesi’ne yönelik beklenti ve mesajın açık olduğunu belirterek, “Taahhütleri artık eyleme dönüştürmeliyiz.” dedi.

Shekerinska, zirvenin mali kaynakların savaşa hazır kabiliyetlere dönüştürülmesi, savunma sanayilerinin önemli ölçüde büyütülmesi ve Ukrayna’ya güçlü desteğin sürdürülmesiyle ilgili olacağını ifade etti.

Zirvenin somut sonuçlara odaklanacağını vurgulayan Shekerinska, “Zirvenin odağı tamamen somut sonuçlar elde etmek olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Romanya ile dayanışma mesajı

Shekerinska, Romanya’ya düşen insansız hava aracı olayının ardından bu ülkeyle tam dayanışma içinde olduklarını yineledi.

Müttefiklerin, Rusya’nın neler yapabileceğini ve bunları yapmaya ne kadar istekli olduğunu çok iyi bildiğini dile getiren Shekerinska, Rusya’nın eylemlerinin giderek daha pervasız hale geldiğini söyledi.

Shekerinska, Rusya’nın pervasız davranışlarının herkes için tehlike oluşturduğuna dikkati çekerek, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının NATO’nun ve ittifak güvenliğinin doğrudan etkilenmesine yol açtığını belirtti.

“Temel görevimiz teyakkuzu elden bırakmamaktır”

NATO’nun en önemli görevinin teyakkuz halinde kalmak olduğunu vurgulayan Shekerinska, Rusya’dan kaynaklanan tehdidin Ukrayna’daki savaş sona erse bile ortadan kalkmayacağını söyledi.

Shekerinska, “Bu nedenle NATO’nun, yani bizim temel görevimiz, teyakkuzumuzu hiçbir zaman elden bırakmamaktır. Özellikle de Rusya’nın ittifakımıza yönelik oluşturduğu tehdidin, Ukrayna’daki savaş sona erse bile ortadan kalkmayacağını bildiğimiz bir dönemde. Rusya bütçesinin yüzde 40’ını savunmaya ayırıyor. Barışla ilgilenen bir ülke bunu yapmaz. Mevcut düzeni korumak isteyen bir güç bunu yapmaz.” ifadelerini kullandı.

Çin ve İran vurgusu

Shekerinska, büyük resme bakıldığında Çin’in de şeffaflıktan uzak biçimde silahlı kuvvetlerini modernleştirmeyi ve nükleer kapasitesini genişletmeyi sürdürdüğünü söyledi.

İran’ın ise uzun süredir hem nükleer programı hem de balistik füze programlarıyla tehdit oluşturduğunu belirten Shekerinska, daha tehlikeli ve istikrarsız bir dünyada güvenliğe yatırım yapılması gerektiğini ifade etti.

Shekerinska, “Dolayısıyla sonuç açıktır. Daha tehlikeli ve istikrarsız bir dünyada güvenliğimize yatırım yapmalı ve hep birlikte savunmamızı güçlendirmeliyiz. Bunu da birlikte yapmak zorundayız.” diye konuştu.

Ankara Zirvesi’nde somut sonuç beklentisi

Shekerinska, Ankara Zirvesi’nin NATO açısından verilen sözlerin uygulamaya geçirilmesi bakımından önemli bir eşik olacağını belirtti.

Zirvede, mali kaynakların doğrudan savaşa hazır askeri kabiliyetlere dönüştürülmesi, savunma sanayilerinin kapasitesinin artırılması ve Ukrayna’ya yönelik desteğin güçlü şekilde sürdürülmesi konularının ön planda olacağını kaydeden Shekerinska, müttefiklerin savunmalarını birlikte güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Çin’in kuzeydoğusundaki Harbin şehri, şiddetli kum fırtınasının etkisiyle devasa toz bulutları altında kaldı

Çin’in kuzeydoğusunda etkili olan kum fırtınası, Heylongciang eyaletinin merkezi Harbin şehrini devasa toz bulutlarıyla kapladı. Şiddetli fırtına nedeniyle kentte görüş mesafesi 100 metreye kadar düştü.

Çin devlet televizyonu CCTV’nin haberine göre, ani ısı değişiminin yol açtığı konveksiyon etkisiyle oluşan şiddetli rüzgarlar, bölgede kum fırtınasına neden oldu. Toz bulutlarının etkisi altına giren Harbin’de gündüz saatlerinde gökyüzü karardı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, fırtınanın etkisiyle binaların çatı malzemelerinin savrulduğu, otobüs durakları ile elektrik direklerinin devrildiği görüldü.

Uzmanlar, Harbin’in de içinde bulunduğu eyaletin iç kesimlerinde gün içinde yaşanan ani sıcaklık artışının ardından güçlü bir soğuk hava akımının bölgeye hızla girdiğini ve batıdan doğuya ilerleyen yarı doğrusal bir fırtına hattı oluşturduğunu belirtti.

Eyalet yetkilileri ise konvektif hava akımının etkisiyle hafta boyunca yağmur, dolu, şiddetli fırtına, hortum ve ani sıcaklık değişikliklerinin görülebileceği konusunda vatandaşlara uyarıda bulundu.

Çin’de kömür madeninde patlama: En az 90 işçi hayatını kaybetti

Çin’in kuzeyindeki Şanşi eyaletinde bulunan bir kömür madeninde gaz kaynaklı patlama meydana geldi. Devlet medyasına dayandırılan bilgilere göre, Çangcı kentindeki Liushenyu kömür madeninde yaşanan patlamada en az 90 işçi hayatını kaybetti. Patlama sırasında madende 247 işçinin bulunduğu bildirildi.

Kazanın ardından bölgeye çok sayıda arama kurtarma ekibi sevk edildi. Göçük altında kalan işçilere ulaşmak için çalışmaların sürdüğü, bazı işçilerin ise yaralı olarak kurtarıldığı aktarıldı. Patlamanın kesin nedeni henüz belirlenemezken, olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Xi Jinping’den seferberlik talimatı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, maden kazasının ardından arama kurtarma çalışmalarının tüm imkânlarla yürütülmesi talimatını verdi. Xi, yaralıların tedavisi için gerekli adımların atılmasını, patlamanın nedenine ilişkin kapsamlı soruşturma yapılmasını ve sorumluların yasa önünde hesap vermesini istedi.

Xi ayrıca, yerel yönetimler ve ilgili kurumlara iş güvenliği tedbirlerini artırma çağrısında bulundu. Büyük kazaların önlenmesi için potansiyel risklerin önceden tespit edilmesi ve giderilmesi gerektiği vurgulandı.

Can kaybının artmasından endişe ediliyor

Patlamanın meydana geldiği bölümde çok sayıda işçinin bulunduğu belirtilirken, arama kurtarma çalışmalarının zorlu koşullarda sürdüğü ifade edildi. Bölgeden gelen ilk bilgilerde can kaybının artabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Çin basınında yer alan haberlere göre, patlama sonrası madende yüksek karbonmonoksit seviyeleri tespit edildi. Olayla ilgili bazı şirket yetkililerinin gözaltına alındığı da iddia edildi.

2009’dan bu yana en ağır maden facialarından biri

Şanşi eyaleti, Çin’in en önemli kömür üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. Çin’de son yıllarda maden güvenliğine yönelik denetimler artırılsa da özellikle kömür madenlerinde zaman zaman ağır kazalar meydana geliyor.

Son facianın, 2009 yılında Heilongjiang eyaletindeki Xinxing madeninde 108 madencinin hayatını kaybettiği kazadan bu yana ülkedeki en ölümcül madencilik felaketlerinden biri olduğu belirtiliyor.

Putin, Trump’tan günler sonra Çin’de: Pekin’de jeopolitik denge trafiği

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki günlük ziyaret kapsamında dün gece Çin’in başkenti Pekin’e ulaştı. Putin’i havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.

Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı’nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile önce baş başa, ardından heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Rus liderin temaslarını tamamladıktan sonra gün içinde ülkesine dönmesi bekleniyor.

Ziyaret, yalnızca diplomatik protokol açısından değil; zamanlaması bakımından da dünya kamuoyunun dikkatini çekiyor. Çünkü Putin’in Pekin temasları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinden kısa süre sonra gerçekleşiyor.

Trump’ın ziyaretinden sonra ikinci kritik temas

ABD Başkanı Donald Trump, 13-15 Mayıs tarihlerinde Çin’e resmi ziyarette bulunmuştu. Trump’ın 8,5 yıl aradan sonra Çin’e yaptığı bu ziyaret, Washington-Pekin hattında kırılgan da olsa yeni bir stratejik istikrar arayışı olarak yorumlanmıştı.

Trump’ı Çin ziyaretinde havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı. Trump, resmi tören ve görüşmelerin yanı sıra Pekin’de tarihi Gök Tapınağı’nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeğine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.

Beyaz Saray, ziyaret sonrasında ekonomik başlıklarda bazı mutabakatlara varıldığını duyurmuştu. ABD ile Çin arasındaki bu temas, küresel piyasalardan güvenlik politikalarına kadar birçok alanda yakından izlenmişti.

Putin’in Trump’tan günler sonra Pekin’e gitmesi ise Çin’in aynı hafta içinde hem Washington hem de Moskova ile üst düzey diplomasi yürütmesi bakımından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Putin’in programı daha sade ama stratejik

Trump’ın Çin programı geniş protokol, sembolik ziyaretler ve kamu diplomasisi unsurlarıyla öne çıkarken, Putin’in programının daha sade ve doğrudan görüşmelere odaklı olduğu görülüyor.

Bu durum, Çin ile Rusya arasındaki ilişkilerin son yıllarda ulaştığı yakın seviye nedeniyle şaşırtıcı bulunmuyor. Moskova ve Pekin arasında liderler düzeyindeki temaslar sık yapılırken, stratejik eşgüdüm mekanizmaları da farklı diplomatik ve ekonomik kanallar üzerinden işliyor.

Putin’in Çin ziyareti bu yönüyle daha çok enerji, ticaret, güvenlik, jeopolitik koordinasyon ve Batı karşısında ortak pozisyon alma başlıkları üzerinden okunuyor.

Putin’in Çin’e 25. ziyareti

Bu ziyaret, Vladimir Putin’in iktidarı döneminde Çin’e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider en son Eylül 2025’te Pekin’e gitmiş, İkinci Dünya Savaşı’nın sona erişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.

Putin, son ziyaretinden önce yayımladığı video mesajında Rusya-Çin ilişkilerinin küresel sahnede istikrarlı ve önemli bir rol oynadığını vurguladı. Rus lider, iki ülkenin kimseye karşı ittifak kurmadığını, barış ve evrensel refah için çalıştığını ifade etti.

Putin ayrıca Pekin’i yeniden ziyaret etmekten memnuniyet duyduğunu belirterek, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey temasların Rusya-Çin ilişkilerini geliştirmek açısından önemli olduğunu söyledi.

“Rus-Çin ilişkileri eşi benzeri görülmemiş seviyede”

Putin, Rusya ile Çin’in 25 yıl önce İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatarak, bugün iki ülke ilişkilerinin “eşi benzeri görülmemiş” bir seviyeye ulaştığını dile getirdi.

Moskova ve Pekin, ikili ilişkilerini “yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı” olarak tanımlıyor. Bu ifade, iki ülkenin yalnızca ekonomik değil; diplomatik, askeri, enerji, teknoloji ve küresel güvenlik başlıklarında da birbirine yakın pozisyon aldığını gösteriyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin küresel sistemdeki ağırlığına karşı çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihleriyle öne çıkıyor.

Görüşmelerde enerji ve ticaret başlıkları öne çıkacak

Putin’in Çin ziyaretinde ekonomik işbirliği, enerji ticareti ve stratejik ortaklık dosyalarının öncelikli gündem olması bekleniyor. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması öngörülüyor.

Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’ya uygulanan Batı yaptırımları, Moskova ile Pekin’i daha da yakınlaştırdı.

Batı pazarlarında baskı gören Rusya, enerji ihracatında Çin’i daha kritik bir ortak haline getirdi. Pekin ise enerji arz güvenliği açısından Rusya ile ilişkilerini derinleştirdi.

Ticaret hacmi 240 milyar doları aştı

Çin ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda güçlü bir ivme kazandı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aştı.

Rusya’nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısının Çin tarafından satın alınması, enerji alanındaki karşılıklı bağımlılığı daha görünür hale getirdi.

Ukrayna savaşı nedeniyle Batı yaptırımlarının hedefindeki Moskova, Çin ile ticari ilişkilerini artırarak ekonomik baskıyı dengelemeye çalışıyor. Çin ise hem enerji kaynaklarını çeşitlendirmek hem de Batı karşısında stratejik manevra alanını genişletmek istiyor.

İran savaşı Rus enerjisini Çin için daha önemli hale getirdi

Putin’in ziyareti, İran’daki savaşın sürdüğü ve Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışında kesintilerin yaşandığı bir döneme denk geliyor.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığı açısından kritik geçiş noktalarından biri. Bu hatta yaşanan her kriz, başta Çin olmak üzere enerji ithalatına bağımlı büyük ekonomiler için ciddi risk oluşturuyor.

Bu nedenle Rusya, Çin’in enerji güvenliği açısından daha stratejik bir tedarikçi haline geliyor. Moskova açısından ise Çin pazarı, Batı yaptırımları karşısında ekonomik nefes alanı sağlamaya devam ediyor.

Ukrayna savaşı ve Batı yaptırımları yakınlaşmayı hızlandırdı

Rusya’nın Ukrayna’da sürdürdüğü savaş, Moskova’nın Batı ile ilişkilerini kopma noktasına getirirken, Çin ile stratejik yakınlaşmasını hızlandırdı.

Pekin, Ukrayna savaşı nedeniyle Batı’nın Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmadı. Çin, Moskova ile ekonomik ilişkilerini sürdürürken, diplomatik söylemde de çoğu zaman Batı’nın tek taraflı yaptırım politikalarını eleştiren bir çizgi izledi.

Bu durum, Rusya açısından Çin’i yalnızca ekonomik ortak değil, aynı zamanda Batı karşısında diplomatik denge unsuru haline getiriyor.

ŞİÖ ve BRICS hattında ortak hareket

Çin ve Rusya, yalnızca ikili ilişkilerde değil; çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi yapılarda küresel sistemde Batı merkezli düzene alternatif arayışlarını destekleyen politikalar izliyor.

Bu platformlar, enerji, ticaret, güvenlik, finans ve diplomasi başlıklarında Çin-Rusya koordinasyonunun görünür olduğu alanlar arasında yer alıyor.

Pekin’in denge siyaseti dikkat çekiyor

Çin’in kısa süre içinde önce ABD Başkanı Trump’ı, ardından Rusya Devlet Başkanı Putin’i ağırlaması, Pekin’in küresel güçler arasında denge kurma çabasını da ortaya koyuyor.

Trump’ın ziyaretinde ABD ile Çin arasında “yapıcı stratejik istikrar” arayışı öne çıkarken, Putin’in ziyareti Çin-Rusya hattındaki “kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı”nın geleceğine ilişkin mesajlar taşıyor.

Bu nedenle Pekin’in hem Washington hem de Moskova ile aynı dönemde yürüttüğü diplomasi, küresel düzenin yeni yönünü anlamak açısından yakından izleniyor.

Ziyaret ne anlama geliyor?

Putin’in Çin ziyareti, üç temel başlıkta önem taşıyor:

Birincisi, Rusya ile Çin’in Batı karşısındaki stratejik yakınlaşmasının sürdüğünü gösteriyor. İkincisi, enerji güvenliği ve ticaretin iki ülke ilişkilerinin ana omurgası haline geldiğini ortaya koyuyor. Üçüncüsü ise ABD-Çin ilişkilerinde Trump ziyaretiyle oluşan yeni atmosferin, Çin-Rusya ortaklığı üzerinde nasıl bir etki oluşturacağının test edileceği bir diplomatik zemin sunuyor.

Bu ziyaret, yalnızca Moskova-Pekin hattındaki ikili ilişkiler açısından değil; Washington, Brüksel, Tahran, Kiev ve küresel enerji piyasaları açısından da yakından takip edilecek.

Haber yorumu

Putin’in Pekin ziyareti, yeni küresel düzen tartışmalarının merkezinde yer alıyor. Bir tarafta ABD ile Çin arasında kırılgan stratejik istikrar arayışı, diğer tarafta Rusya ile Çin arasında derinleşen koordinasyon bulunuyor.

Ukrayna ve İran savaşlarının sürdüğü, enerji yollarının tehdit altında olduğu ve Batı ile Doğu arasındaki rekabetin sertleştiği bir dönemde yapılan bu ziyaret, Pekin’in küresel denklemde ne kadar merkezi bir aktöre dönüştüğünü bir kez daha gösteriyor.

Çin, aynı hafta içinde hem Trump’ı hem Putin’i ağırlayarak yalnızca ekonomik güç değil, aynı zamanda diplomasinin ana kavşaklarından biri olduğunu dünyaya göstermiş oldu. Rusya ise Batı baskısı karşısında Çin’le yakınlığını koruyarak uluslararası yalnızlığını kırmaya çalışıyor.

Trump: İnanılmaz bir ziyaret oldu, harika ticaret anlaşmaları yaptık

Başkan Trump, Çin dönüşü Air Force One uçağında ziyaretine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Harika” bir ziyaret geçirdiğini belirten Trump, bu süre zarfında çok sayıda ticaret anlaşması yaptıklarını bildirdi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Amerikan uçak üreticisi Boeing’den 200 uçak satın almayı kabul ettiğini hatırlatan Trump, bu sayının 750’yi bulabileceğine işaret etti.

Trump, Çin’le ticaret hakkında çok sayıda konuda hemfikir olunduğunu belirtirken, görüşmede gümrük tarifeleri konusunun ele alınmadığını da aktardı.

Şi hakkında, “Kendisine saygı duyuyorum. Çok zeki biri ve ülkesini çok seviyor.” ifadelerini kullanan Trump, Şi ile Kuzey Kore ve Kim Jong-un hakkında da görüştüklerini belirterek, Kim ile iyi bir ilişkiye sahip olduğunu söyledi.

“İran asla nükleer silahlara sahip olamayacak”

Tahran hükümetinin nükleer programına değinen Trump, “Bunu son derece kesin bir şekilde söyleyebilirim. İran asla nükleer silahlara sahip olamayacak.” dedi.

İran’a yönelik askeri operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını savunan Trump, İran donanması, hava kuvvetleri ve hava savunma sistemlerinin büyük bölümünün hedef alındığını öne sürdü.

Trump, “Füze üretim kapasitelerinin yüzde 85’ini ortadan kaldırdık.” dedi.

İran konusunda Çin’den destek istenmediğine işaret etti

İran’ın teklifine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, “İlk cümleye bakıyorum, beğenmezsem bir kenara atıyorum.” diye konuştu.

Trump, anlaşmada “nükleer”in kesinlikle söz konusu olamayacağı mesajını vererek “(İran) Bana doğrudan (zenginleştirilmiş uranyumu) kaldırmak için yeterli teknolojilerin olmadığını ve bunu yalnızca Çin ya da ABD’nin yapabileceğini söylediler.” ifadesini kullandı.

Eski ABD Başkanı Joe Biden’a eleştiri yönelten Trump, “Eğer B-2 bombardıman uçaklarıyla harekete geçmeseydim, İran bugün nükleer silaha sahip olurdu ve artık kimse onunla konuşamaz hale gelirdi. Hatta büyük ihtimalle o silahları çoktan kullanmış olurlardı.” şeklinde konuştu.

Çin’in ise ABD’yle benzer görüşleri paylaştığını yineleyen Trump, Şi’nin İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini söylediğini aktardı.

Çin Devlet Başkanı Şi’nin Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’a baskı yapma konusunda güvence verip vermediğine ilişkin ise Trump, “Kimseden iyilik istemiyorum. Çünkü iyilik istediğinizde, karşılığında iyilik yapmanız gerekiyor. İyiliğe ihtiyacımız da yok, (İran’ın) silahlı kuvvetlerini tamamen yok ettik.” dedi.

“Tayvan konusunda Çin’e bir taahhütte bulunmadım”

Çin Devlet Başkanı Şi ile Tayvan ve İran konularını kapsamlı şekilde ele aldıklarını belirten Trump, her iki konuda da “birbirlerini iyi anladıkları” mesajını verdi.

Tayvan hakkında “bir yorum yapmadığını ve yalnızca dinlediğini” söyleyen Trump, “(Şi) Tayvan konusunda bir bağımsızlık mücadelesinin yaşanmasını istemiyor çünkü bu çok şiddetli bir çatışmaya neden olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Şi’nin Tayvan konusunda çok kesin düşüncelere de sahip olduğunu dile getiren Trump, bu konuda Çin’e herhangi bir taahhütte bulunmadığını da aktardı.

Devlet Başkanı Şi’nin, Tayvan konusundaki “çatışma” uyarısı sorulduğunda ise Trump, “Hayır, hiç sanmıyorum.” dedi.

Trump, özellikle silah satışlarının tüm ayrıntılarıyla masaya yatırıldığını ve bu konuda nihai kararın kendisine ait olduğunu söyleyerek, kısa süre içinde buna karar vereceğini belirtti.

Başkan Trump, “Ancak bence şu anda en son ihtiyacımız olan şey, 9 bin 500 mil uzaklıkta bir savaş.” ifadesini kullandı.

“Gerekirse ABD Tayvan’ı savunur mu?” sorusuna yanıt veren Trump, Şi’nin de kendisine benzer bir soru yönelttiğini anlatarak “Bana onları (Tayvan’ı) savunup savunmayacağımı sordu.” dedi.

Trump, bu sorunun cevabını bilen tek kişinin kendisi olduğunu söyledi.

İran petrolü alan Çinli şirketlere yönelik yaptırımların durumu gündemde

Trump, İran petrolü satın alan Çinli şirketlere yönelik yaptırımların kaldırılması seçeneğini değerlendirdiklerinin altını çizerek bu konuda birkaç gün içinde karar vereceğini açıkladı.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya-Ukrayna Savaşı’nı da görüştüklerini aktaran Trump, savaşın sona ermesini istediklerinin altını çizdi.

Trump ayrıca, Çin’deki siyasi tutuklular konusunu Şi ile görüşmesinde gündeme getirdiğini kaydetti.

Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nde kapatılan Apple Daily gazetesinin kurucusu, “halkı isyana teşvik” ve “dış güçlerle işbirliği” suçlarından 20 yıl hapse çarptırılan muhalif medya patronu Jimmy Lai hakkında konuştuklarını belirten Trump, Şi’nin meseleyi “zor bir konu” olarak değerlendirdiğini sözlerine ekledi.

Trump 8,5 yıl aradan sonra Çin’de

Xinhua’nın haberine göre, Trump, siyasi kurmayları ve Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle 3 günlük ziyaret için başkent Pekin’e ulaştı.

Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin’i ziyaret ediyor. Önceki Başkan Joe Biden, kendi döneminde Çin’e ziyaret gerçekleştirmemişti. ABD’den bu ülkeye lider düzeyindeki son ziyaret, Trump’ın ilk döneminde, 2017’de yapılmıştı.

Ziyarette Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Beyaz Saray Müsteşarı Stephen Miller, Trump’a eşlik ediyor.

Hazine Bakanı Scott Bessent da bugün Güney Kore’nin başkenti Seul’de Çin ile yürütülen ekonomi ve ticaret müzakerelerinin tamamlanmasının ardından Pekin’e hareket etti.

Heyette 17 Amerikan şirketinin temsilcileri var

Aralarında Tesla’nın patronu Elon Musk, Apple CEO’su Tim Cook ve Nvidia’nın kurucusu Jensen Huang’ın olduğu 17 Amerikan şirketinin temsilcilerden oluşan iş heyeti de Trump’la birlikte Çin’e geldi.

Trump’ın eşi Melania Trump’ın katılmadığı ziyarette, aileden oğlu Eric Trump ile onun eşi Lara Trump yer alacak.

Bugünü istirahatle geçirecek Trump için yarın sabah Tienanmın Meydanı’nda devlet töreni düzenlenecek. Trump, törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Öğleden sonra Gök Tapınağı’nı ziyaret edecek Trump, akşam onuruna verilecek yemeğe katılacak.

Trump, 15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşmasında yeniden bir araya gelecek. ABD Başkanı, öğlen birlikte yenecek çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.

Orta Doğu’daki savaşın gölgesinde Çin’i ziyaret ediyor

Trump, ABD ile İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’da tırmanan savaşın, kırılgan ateşkes süreci içinde halen çözüme kavuşturulamadığı dönemde, stratejik rakibi Çin’i ziyaret ediyor.

Daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihlerinde yapılacağı bildirilen fakat ABD Başkanı’nın İran’daki savaşla ilgilenmesi gerektiği gerekçesiyle ertelenen ziyarette, Orta Doğu’daki savaşın önemli bir gündem maddesi olacağı öngörülüyor.

İki ülke liderinin, küresel enerji ticareti açısından kritik geçiş güzergahı Hürmüz Boğazı’ndaki durumu ele alması bekleniyor.

Trump, Amerikan şirketlerini Çin’e götürdü.

Ekonomik ve ticari sorunlar

Öte yandan, ABD ile Çin arasındaki ekonomik ve ticari sorunlar da ziyarette ele alınacak.

ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump’ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları, diğer tarafta Çin’in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlıkta düğümlenmişti.

İki ülke heyetleri, karşılıklı tarife artışlarıyla tırmanan ticaret gerilimini çözmek için geçen yıl mayısta İsviçre’nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere’nin başkenti Londra’da, temmuzda İsveç’in başkenti Stockholm’de, eylülde İspanya’nın başkenti Madrid’de, ekimde Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da müzakereler yürütmüştü.

Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük periyotlarla iki kez askıya alan taraflar, beşinci tur müzakerelerin sonunda ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne dair geçici mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

Geçici mutabakat

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından verilen olumlu mesajlarla taraflar, anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı.

Görüşmede, iki ülke, “karşılıklı tarifeler” kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım 2025’ten itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.

Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşüreceğini bildirmişti.

Bu yıl martta Fransa’nın başkenti Paris’te yeniden bir araya gelen ABD ile Çin ekonomi heyetleri, Trump’ın ziyareti öncesinde bugün Güney Kore’nin başkenti Seul’de istişareler yürütmüştü.

Doğu Asya’da güvenlik mimarisi yeniden şekilleniyor

Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Öğretim Görevlisi Diren Doğan, Doğu Asya’da son dönemde değişen güvenlik mimarisini ve bu dönüşümün geleceğe yönelik olası etkilerini analiz için kaleme aldı.

***

Küresel sistemin çoklu kriz dönemlerinde tarihin en belirleyici kırılmaları çoğu zaman en görünür çatışma alanlarında değil, daha sessiz fakat kalıcı sonuçlar üreten coğrafyalarda şekillenir. Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden alevlendiği, transatlantik ittifakının iç gerilimlerini yönetmeye çalıştığı ve küresel ticaret düzeninin yeniden tanımlandığı bu dönemde Doğu Asya, sistemsel dönüşümün en yoğun yaşandığı jeopolitik bir laboratuvar haline gelmiştir. Birbirinden bağımsız gibi görünen fakat aynı güvenlik mimarisinin farklı katmanlarını temsil eden son gelişmeler, bölgedeki stratejik rekabetin artık dönemsel bir gerilim hattı değil, yeni bir normalin işareti olduğunu ortaya koymaktadır.

Transit geçişler neden kriz başlığına dönüşüyor?

Bu dönüşümün en net örneklerinden biri, Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te’nin Esvatini ziyaretinin son anda iptal edilmesidir. Resmi programa göre Lai’nin, Afrika’da Tayvan’ı diplomatik olarak tanıyan az sayıdaki ülkeden biri olan Esvatini’ye gitmesi ve bu ziyaret kapsamında Seyşeller, Mauritius ile Madagaskar hava sahalarını transit geçiş için kullanması öngörülüyordu. Ancak söz konusu üç ülkenin hava sahalarını tek taraflı biçimde kapatmasıyla ziyaret tamamen iptal edildi ve ilk kez bir Tayvan Cumhurbaşkanı yalnızca transit geçiş engeli nedeniyle tüm yurt dışı programını iptal etmek zorunda kaldı.

Transit geçiş meselesi Tayvan liderleri için yeni bir başlık değildir. Tsai Ing-wen döneminde de ABD transit durakları egemenlik tartışmasının doğrudan parçası haline gelmişti. 2023’te California’da McCarthy ile gerçekleştirilen görüşmenin ardından Çin’in geniş çaplı askeri tatbikatlar başlatması, transit geçişlerin artık salt lojistik bir mesele olmadığını açıkça ortaya koymuştu. Lai’nin ziyaret iptali bu sürecin daha ileri bir aşamasına işaret etmektedir. Artık yalnızca transit duraklar değil, transitin kendisi jeopolitik rekabetin konusu haline gelmektedir.

Buradaki temel mesele bir diplomatik ziyaretin engellenmesinin ötesindedir. Tayvan meselesi coğrafi hareketlilik üzerinden yeniden tanımlanan bir egemenlik tartışmasına dönüşmektedir. Pekin, Kovid-19 salgını döneminde Tayvan’ın BioNTech aşılarına erişimi ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) temsilinden uluslararası platformlardaki görünürlüğüne kadar pek çok alanda benzer hassasiyetler sergilemiş, tek Çin politikası çerçevesinde diplomatik alanı sıkı biçimde kontrol altında tutmuştur. Bugün ise bu yaklaşım sembolik diplomatik tanımanın ötesine geçerek operasyonel coğrafyanın denetimine uzanmaktadır. Hava sahası bu noktada yalnızca teknik bir egemenlik alanı değil, siyasi pozisyonların fiili yansıma alanı haline gelmiştir. Madagaskar’ın kararını “tek Çin politikasına tam saygı ve egemenlik hakkı çerçevesinde” aldığını açıklaması da bu sürecin nasıl meşru ve steril bir diplomatik dil içine yerleştirildiğini göstermektedir.

Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası pasifizmini terk edişi

Tayvan örneğinde görülen kuşatma mantığı, bölgenin tamamında işleyen daha geniş bir stratejik dönüşümün parçasıdır. Mesele yalnızca bir aktörün hareket alanının daraltılması değil, bölgesel güçlerin tehdit algılarını ve kurumsal yanıtlarını yeniden tanımlamalarıdır. Bu bağlamda 21 Nisan 2026 günü, Japonya açısından savaş sonrası savunma kimliğinin yeniden tanımlandığı kritik bir eşik olarak kayda geçmiştir. Tokyo’nun onlarca yıldır sürdürdüğü silah ihracatı kısıtlamalarını kaldırarak savaş gemisi, füze ve ileri muharebe sistemlerinin dış satışına izin vermesi, yalnızca teknik bir politika revizyonu değil, stratejik zihniyet dönüşümünün açık ilanıdır. 2022 Ulusal Güvenlik Stratejisi’nde Çin’in “en büyük stratejik meydan okuma” olarak tanımlanması ve karşı saldırı kapasitesinin öngörülmesi bu sürecin teorik zeminini zaten oluşturmuştu. Savunma harcamalarını hedeften iki yıl önce gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 2’sine taşıyan Japonya artık Pekin açısından temkinli bir komşu değil, aktif bir stratejik aktördür. Bu nedenle, Tokyo’nun askeri stratejileri yalnızca savunma planlamasının değil, aynı zamanda tarihsel meşruiyet iddiasının da bir parçasıdır.

Güney Çin Denizi’nin stratejik bir taktik laboratuvarı haline gelmesi

Tablonun belki de en yapısal boyutu, Güney Çin Denizi’nde süregelen bir sürecin İran gerilimiyle açılan stratejik fırsat penceresinde yeni bir ivme kazanmasıdır. ABD’nin Pasifik’teki kritik deniz kuvvetlerini Orta Doğu’ya ya yeniden konuşlandırması neticesinde bölgede açılan alan, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki ada inşa faaliyetlerini hızlandırması için bir fırsat penceresi yaratmıştır. Yapay ada inşası ve deniz milisi faaliyetleri, gri bölge literatüründe uzun süredir en etkin hibrit tehdit taktikleri olarak tanımlanmaktadır. Zira, her ikisi de uluslararası hukukun müdahale eşiğinin altında kalarak fiili kontrol tesis edilmesini sağlamaktadır. Uydu görüntüleri ve Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) raporlarına göre Pekin, yalnızca Aralık 2025 ile Mart 2026 arasındaki dönemde Antelope Reef’te 9 bin fitlik bir askeri pist kapasitesine ulaşabilecek ölçekte arazi kazanmıştır.

Ancak bu taktiklerin yalnızca Çin tarafından uygulanmadığını bilmek önemlidir. Nitekim Vietnam da süreç içerisinde kontrol ettiği 21 yapı boyunca dolgu çalışmalarını hızlandırmış ve bu süreç bölgede rekabetçi bir ada inşası dinamiğini tetiklemiştir. Bu vakada uluslararası hukukun 2016 tahkim kararına rağmen sahada uygulanamaz olduğunu gören tüm taraflar, yanıtı benzer taktikleri uygulamakta bulmuştur. Bu durumun neticesinde ise bir taraftan Güney Çin Denizi savaş eşiğinin altındaki taktiklerin bir laboratuvarı haline gelirken burada Pekin’in yarattığı emsal, kopyala-yapıştır mantığıyla geniş bir coğrafyaya yayılmaktadır. Bu ise kural tabanlı düzenin fiilen çöktüğü değil, giderek daha az bağlayıcı hale geldiğinin somut göstergesidir.

Son haftalarda yaşanan gelişmeler birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo, Asya-Pasifik’te güvenlik mimarisinin parametrelerinin yeniden yazıldığı bir dönemin anatomisini sunmaktadır. Hava sahaları diplomatik silaha dönüşmekte, altmış yıllık savunma doktrinleri tek bir kabine kararıyla tarihe karışmakta, mercan resifleri egemenlik mücadelelerinin sahnesine dönmektedir. Mesele artık yalnızca büyük güçlerin yükselişi değil, uluslararası sistemin normatif iddialar ile stratejik fırsatçılık arasındaki gerilimde hangi yöne evrildiğidir. Görünen o ki bu dengede giderek ikinci taraf ağır basmaktadır. Doğu Asya’da yaşananlar yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi değil, 21. yüzyıl uluslararası düzeninin nasıl işleyeceğine dair erken uyarı sinyalleridir.

[Diren Doğan, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Öğretim Görevlisidir.]

Çin’in Ankara Büyükelçisi Xuebin Van’da temaslarda bulundu

Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, Van’da bir dizi ziyaret gerçekleştirdi. Kentte üniversite yönetimi, yerel yöneticiler, esnaf ve öğrencilerle bir araya gelen Xuebin, kültür, eğitim ve ticaret alanlarında işbirliğini geliştirme mesajı verdi.

Xuebin ve beraberindeki heyet, programına Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli’yi makamında ziyaret ederek başladı. Görüşmede, AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu ile İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdurrahman Şahin de yer aldı. Ziyarette akademik ve bilimsel işbirliği konuları ele alındı.

Van kedilerine yoğun ilgi

Büyükelçi Xuebin, üniversite programının ardından Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi bünyesindeki Kedi Villası’nı ziyaret etti. Burada Van kedilerini inceleyen Xuebin, cep telefonuyla görüntü aldı ve Merkez Müdürü Prof. Dr. Abdullah Kaya’dan çalışmalar hakkında bilgi dinledi.

Bedesten Çarşısı’nda esnafla sohbet etti

Van temaslarını sürdüren Xuebin, Bedesten Çarşısı’nda da incelemelerde bulundu. Çarşıda esnafla sohbet eden büyükelçi, kente özgü yöresel ve el işi ürünleri yakından inceledi.

Vali Balcı’yı ziyaret etti, öğrencilere destek verdi

Çinli büyükelçi, Van Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ozan Balcı’yı da makamında ziyaret etti. Program kapsamında daha sonra Edremit ilçesindeki Güzel Sanatlar Lisesi’ne geçen Xuebin, burada öğrencilerle buluştu. Ziyarette okula akıllı ekran ile resim malzemeleri desteğinde bulunuldu.

“Firmalarımız arasındaki işbirliğini geliştireceğiz”

Xuebin, tercümanı aracılığıyla yaptığı açıklamada Van’da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu belirtti. Kente ilk kez geldiğini ifade eden Xuebin, Van’ın doğal güzelliklerinden ve halkın misafirperverliğinden etkilendiğini söyledi.

Van’dan derinden etkilendiğini vurgulayan Xuebin, son yıllarda iki ülke liderlerinin öncülüğünde Türkiye ile Çin arasındaki işbirliğinin birçok alanda hızla geliştiğini dile getirdi. Yerel düzeyde kurulan ilişkilerin de ikili bağların önemli bir parçası olduğunu belirten Xuebin, Van ile işbirliğini daha da ileri taşımaya hazır olduklarını söyledi.

Xuebin, “Karşılıklı anlayışımızı daha da artıracağız. Kültürel etkileşimi artıracak ve firmalarımız arasındaki işbirliğini geliştireceğiz.” ifadelerini kullandı.

Kültür ve eğitim alanına vurgu

Bugünkü temaslarında özellikle kültür ve eğitim alanındaki işbirliği üzerinde durduklarını belirten Xuebin, bu alanlarda yeni adımlar atmak istediklerini kaydetti. Van’ı yeniden ziyaret etmeyi arzuladığını ifade eden büyükelçi, İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdurrahman Şahin’e ev sahipliği dolayısıyla teşekkür etti.

Pekin’de de Van’dan yetkilileri ağırlamak istediklerini belirten Xuebin, turizm ve kültür alanındaki işbirliğini daha ileri noktaya taşımayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.

Çin’de insansı robotlar yarı maraton dünya rekorunu kırdı

Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen yarı maraton organizasyonu, spor ve teknolojinin dikkat çekici bir kesişimine sahne oldu. İnsanlar ve insansı robotların aynı parkurda yarıştığı etkinlikte, robotlar ilk kez insan performansının ötesine geçerek yarı maraton dünya rekorunu geride bıraktı.

“Pekin E-Şehir Yarı Maratonu ve İnsansı Robot Yarı Maratonu” adıyla ikinci kez düzenlenen organizasyonda, 21,1 kilometrelik parkurda yarışan insansı robotlar, insanların aynı mesafede elde ettiği en iyi derecelerden daha hızlı sürelerle yarışı tamamladı.

Yarışta, Çinli teknoloji şirketi Honor’un geliştirdiği aynı model insansı robotlar öne çıktı. Bir robot 50 dakika 26 saniyelik derecesiyle birinci olurken, aynı modelin farklı ekipler tarafından yarıştırılan iki versiyonu 50 dakika 56 saniye ve 53 dakika 1 saniyelik sürelerle onu takip etti.

Öte yandan yarı maraton dünya rekoru insanlarda erkeklerde Ugandalı atlet Jacob Kiplimo’ya ait. Kiplimo, Mart 2026’da Lizbon’da düzenlenen yarışta 57 dakika 20 saniyelik derece elde etmişti. Kadınlarda ise rekor, 2021’de Valencia’da 1 saat 2 dakika 52 saniyelik süresiyle Etiyopyalı Letesenbet Gidey’in elinde bulunuyor.

Robotlar parkurda insanlarla yan yana yarıştı

Yarış sırasında binlerce insan koşucu ter dökerken, insansı robotlar aynı parkurda metal bariyerlerle ayrılan paralel bir hatta rekabet etti. Robotlar, insan koşucuların hemen yanında, kendi aralarında yarışarak dikkat çekti.

Etkinliğe teknoloji şirketleri, üniversiteler, araştırma enstitüleri ve robotik kulüplerin de aralarında bulunduğu ekipler toplam 105 insansı robotla katıldı.

Geçtiğimiz yıl ilk kez düzenlenen yarışta, Pekin İnsan Robotiği İnovasyon Merkezi tarafından geliştirilen “Tiangong Ultra” adlı robot, 2 saat 40 dakika 42 saniyelik dereceyle birinci olmuştu. Ancak o yarışta birçok robotun parkurda dengesini kaybedip düştüğü ve ciddi sorunlar yaşadığı gözlenmişti.

Denge ve koordinasyon belirgin şekilde gelişti

Bu yılki yarışta ise robotların yalnızca hız açısından değil, denge ve koordinasyon kabiliyeti bakımından da önemli ilerleme kaydettiği görüldü. Geçen yıla kıyasla çok daha az robotun sorun yaşaması, teknolojideki hızlı gelişimi ortaya koydu.

Çin, insansı robotları stratejik teknoloji olarak görüyor

İnsansı robotların yalnızca bir yıl içinde kaydettiği bu ilerleme, Çin’in robotik ve yapay zeka alanındaki hızlı yükselişini gözler önüne serdi. Çin yönetimi, insansı robotları geleceği şekillendirecek kritik teknolojiler arasında değerlendiriyor.

Uzmanlara göre, zorlu fiziksel koşullara dayanıklı robotların geliştirilmesi; afet kurtarma operasyonlarından tehlikeli atık temizliğine, akıllı üretimden yaşlı bakımına kadar pek çok alanda dönüştürücü etki yaratabilir.

Trump’tan İran’a deniz ablukası çıkışı: “Birçok ülke ABD’ye yardım edecek”

İstanbul – ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı yürütülen baskının yeni aşamasında deniz ablukasının devreye alınacağını ve bu süreçte yalnızca Washington’un değil, başka ülkelerin de ABD’ye destek vereceğini söyledi. Fox News’e konuşan Trump, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik risklerine dikkat çekerek, İran’ın bıraktığı mayınların temizlenmesi için ABD’nin bölgeye mayın tarama gemileri sevk edeceğini açıkladı.

İslamabad görüşmeleri sonrası yeni mesaj

Trump’ın açıklamaları, Cumartesi günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da İran ile yapılan görüşmelerin, haftalardır devam eden bölgesel çatışmayı sona erdirecek kapsamlı bir uzlaşıyla sonuçlanmamasının ardından geldi. ABD Başkanı, söz konusu görüşmeyi “gerçekten iyi bir görüşme” olarak nitelendirse de tarafların en temel başlıkta anlaşamadığını ifade etti.

Trump, röportajında, “Evet, abluka uygulayacağız. Biraz zaman alacak ama çok yakında etkili olacak” diyerek İran’a yönelik deniz kuşatmasının kararlı biçimde sürdürüleceği mesajını verdi. Bu ablukanın temel amacının İran’ın petrol ihracatını sınırlandırmak olduğunu belirten Trump, Tahran’ın petrolü “sevdiklerine satıp sevmediklerine satmayarak” gelir elde etmesine izin vermeyeceklerini söyledi.

ABD Başkanı, Körfez bölgesindeki bazı ülkelerin de bu çabaya şimdiden katkı sunduğunu öne sürdü. Ancak hangi ülkelerin destek verdiğine dair ayrıntı paylaşmadı. Trump’ın sözleri, Washington yönetiminin İran’a karşı yalnızca askeri değil, ekonomik ve lojistik boyutları da içeren çok katmanlı bir baskı planı yürüttüğünü ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı’nda mayın temizleme hazırlığı

Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasının bu planın en kritik ayaklarından biri olduğunu savundu. İran’ın deniz mayınlarını bir baskı ve caydırma unsuru olarak kullandığını söyleyen Trump, bu durumu “şantaj” olarak tanımladı. İran’ın “bir mayın, iki mayın, 10 mayın” bırakabileceğini söyleyen Trump, milyarlarca dolarlık ticari ve askeri gemilerin bu risk altında seyretmesinin kabul edilemeyeceğini dile getirdi.

Bu nedenle ABD’nin hem ileri teknolojiye sahip su altı mayın temizleme araçlarını hem de daha geleneksel mayın tarama gemilerini bölgeye göndereceğini belirten Trump, İngiltere ile birlikte birkaç ülkenin daha benzer destek vereceğini söyledi. Trump, “Orada mayın tarama gemilerimiz var. Şu anda son teknoloji ürünü ve en gelişmiş su altı mayın tarama gemilerimiz var, ancak daha geleneksel mayın tarama gemileri de getiriyoruz” ifadelerini kullandı.

Trump, NATO’ya yönelik eleştirilerini de sürdürdü. İttifaktan “çok hayal kırıklığına uğradığını” belirten ABD Başkanı, NATO’nun şimdi boğazdaki çalışmalara katkı sunmak istemesini geç kalınmış bir adım olarak değerlendirdi. Buna rağmen Hürmüz Boğazı’nın temizleneceğini ve yeniden kullanılabilir hale getirileceğini söyleyen Trump, sürecin çok uzun sürmeyeceğini savundu.

Anlaşmazlığın odağında nükleer program var

İslamabad’daki görüşmelere ilişkin değerlendirmesinde ise Trump, tarafların konuların “yüzde 95’inde” uzlaştığını öne sürdü. Ancak bu ilerlemeye rağmen tek büyük anlaşmazlığın İran’ın nükleer programı olduğunu belirtti. Trump’a göre Tahran, nükleer emellerinden vazgeçmeyi reddetti ve bu da müzakerelerin nihai bir sonuca ulaşmasını engelledi.

Trump, “Çok yoğun bir müzakere yürüttük ve sonlara doğru oldukça dostane bir hal aldı. İhtiyaç duyduğumuz hemen hemen her noktayı elde ettik, tek istisna onların nükleer emellerinden vazgeçmeyi reddetmeleriydi” dedi. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini vurgulayan Trump, bu konunun ABD açısından tartışmaya kapalı olduğunu söyledi.

“Azami kampanya” ve altyapı tehdidi

ABD Başkanı, İran’a karşı “azami bir kampanya” başlattıklarını da ifade etti. Washington’un İran üzerinde ekonomik, askeri ve stratejik baskıyı büyük ölçüde yaygınlaştırdığını savunan Trump, geriye yalnızca deniz hattının kaldığını ve bunun da İran açısından son derece yıkıcı olacağını dile getirdi.

Trump ayrıca, İran’ın enerji santralleri, köprüler, tuzdan arındırma tesisleri ve su arıtma merkezleri gibi kritik altyapı unsurlarının hedef alınabileceği yönündeki tehditlerini yineledi. Olası hedefler arasında “başka şeylerin de” bulunduğunu söylemesi, ABD’nin İran’a karşı daha geniş kapsamlı bir askeri seçenek setini masada tuttuğu şeklinde yorumlandı.

Çin’e gümrük vergisi tehdidi

Röportajda dikkat çeken bir diğer başlık ise Çin oldu. Trump, Çin başta olmak üzere herhangi bir ülkenin İran’a silah göndermesi halinde yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulayacaklarını söyledi. Böyle bir adımın ekonomik açıdan son derece ağır sonuçlar doğuracağını belirten Trump, “Eğer onları bunu yaparken yakalarsak, yüzde 50’lik bir gümrük vergisi öderler” dedi.

Trump, Çin’in enerji ihtiyacını İran yerine başka kaynaklardan karşılayabileceğini savundu. Çin’in ABD ve Venezuela’dan petrol ile doğalgaz satın alabileceğini ifade eden Trump, Washington’un Pekin’e bu yönde mesaj verdiğini söyledi. Bu açıklama, ABD’nin İran üzerindeki baskıyı artırırken Çin’i de dolaylı biçimde enerji ticareti üzerinden hizaya çekmeye çalıştığını gösterdi.

Çin ile ilişkilerinin iyi olduğunu söyleyen Trump, buna rağmen Çin kaynaklı ekonomik rekabeti sert ticari önlemlerle baskıladığını belirtti. Çin’den gelen otomobillere yüzde 100 gümrük vergisi uyguladığını hatırlatan Trump, bunun Avrupa otomotiv sektörünü de zor durumda bıraktığını ileri sürdü. Mercedes ve BMW gibi markaların Çinli üreticiler nedeniyle pazar kaybı yaşadığını savunan Trump, ABD’de Çin malı araçların yayılmasına izin vermediklerini söyledi.

Kriz daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüşüyor

Trump’ın açıklamaları, yalnızca İran’a yönelik askeri ve ekonomik baskının artırılacağını değil, aynı zamanda bu baskının küresel ticaret, enerji arzı ve deniz güvenliği ekseninde daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü de ortaya koydu. Özellikle Hürmüz Boğazı’na ilişkin çıkışları, enerji piyasaları ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından yeni bir gerilim döneminin habercisi olarak değerlendiriliyor.

Önümüzdeki günlerde ABD’nin bölgeye sevk edeceği mayın temizleme unsurlarının kapsamı, hangi ülkelerin deniz ablukasına fiilen katılacağı ve İran’ın buna nasıl karşılık vereceği, Ortadoğu’daki gerilimin seyrini belirleyecek temel başlıklar arasında yer alacak.

Dünyada gizli nüfus şoku: 8,3 milyar değil, 10 milyara yakın olabilir

Yapılan değerlendirmelerde, dünya nüfusunun 10 milyara daha yakın olabileceği öne sürülüyor. Bu görüşte; kayıt dışı nüfus, düzensiz göç hareketleri, kırsal bölgelerdeki eksik sayımlar ve veri toplamadaki yetersizliklerin etkili olabileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu tablo, yalnızca istatistiki bir fark anlamına gelmiyor. Gerçek nüfusun beklenenden yüksek çıkması; gıda, su, enerji, barınma ve sağlık hizmetleri üzerindeki baskının sanıldığından daha büyük olabileceğine işaret ediyor.

Öte yandan bazı uzmanlar, sürdürülebilir bir yaşam için ideal dünya nüfusunun yaklaşık 2,5 milyar seviyesinde olması gerektiğini savunuyor. Bu görüşe göre mevcut nüfus büyüklüğü, doğal kaynaklar üzerindeki yükü her geçen gün artırıyor.

En fazla nüfusa sahip ülkeler

Dünya genelinde en yüksek nüfusa sahip ülkeler sıralamasında ilk sıralarda Hindistan ve Çin yer alıyor. Bu iki ülkeyi ABD, Endonezya, Pakistan, Nijerya ve Brezilya izliyor.

  • Hindistan: yaklaşık 1,4 milyar
  • Çin: yaklaşık 1,4 milyar
  • ABD: yaklaşık 340 milyon
  • Endonezya: yaklaşık 280 milyon
  • Pakistan: yaklaşık 240 milyon
  • Nijerya: yaklaşık 220 milyon
  • Brezilya: yaklaşık 210 milyon

Uzmanlar, nüfus artış hızının ve gerçek nüfus verilerinin doğru şekilde analiz edilmesinin, gelecekteki küresel planlamalar açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

The Economist’ten dikkat çeken İran kapağı: “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme”

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın bölgesel sınırları aşan etkileri sürerken, İngiliz basınından The Economist’in son kapağı uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Dergi, kapağına “Never interrupt your enemy when he is making a mistake” ifadesini taşıyarak Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i aynı görselde buluşturdu.

The Economist’in analizinde, İran’a karşı başlatılan savaşın ilk aşamada rejimi zayıflatma, nükleer kapasiteyi sınırlama ve Orta Doğu’yu yeniden şekillendirme iddiası taşıdığı belirtildi. Ancak dergiye göre bu stratejinin sonuçları bölgeyle sınırlı kalmayabilir; süreç, dünya düzenini de etkileyecek daha geniş bir jeopolitik hesaplaşmaya dönüşebilir.

Çin’in geri planda kalma tercihi öne çıkarıldı

Derginin kapağı ve analizinde asıl dikkat çeken nokta ise Pekin’in yaklaşımı oldu. The Economist, Çinli diplomatlar, akademisyenler ve mevcut ya da eski yetkililerle yapılan görüşmelere dayandırdığı değerlendirmesinde, Pekin’de bu savaşın büyük ölçüde ABD açısından ciddi bir stratejik hata olarak görüldüğünü aktardı. Buna göre Çin yönetimi, doğrudan müdahale etmek yerine Washington’ın kendi hamlelerinin sonuçlarını izlemenin daha avantajlı olacağı görüşünde.

Derginin kapağında kullanılan “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” sözü, yaygın biçimde Napolyon Bonapart’a atfedilen bir stratejik deyiş olarak öne çıkıyor. The Economist bu ifadeyi, Çin’in mevcut jeopolitik krizde benimsediği tutumu özetleyen bir çerçeve olarak kullandı.

Analiz, Sun Tzu çizgisine de işaret ediyor

Kapakta verilen mesajın yalnızca Napolyon’a atfedilen bir sözle sınırlı olmadığı, aynı zamanda Çin stratejik düşüncesinin klasik metinlerinden biri olan Sun Tzu’nun “Savaş Sanatı” yaklaşımıyla da örtüştüğü değerlendiriliyor. Bu anlayışta rakibin kendi hatalarıyla zayıflamasını beklemek, doğrudan müdahaleden daha düşük maliyetli ve daha etkili bir yöntem olarak görülüyor. Bu yorum, derginin kapağındaki temel siyasi mesajın da merkezini oluşturuyor. Bu bağlantı, kapak ve analizden yapılan bir çıkarımdır.

The Economist’in kapağı, İran savaşı üzerinden yalnızca Trump yönetiminin Orta Doğu politikasını değil, Çin’in küresel rekabette nasıl bir stratejik sabır izlediğini de tartışmaya açtı. Derginin verdiği ana mesaj, bazı durumlarda en büyük avantajın doğrudan saldırmakta değil, rakibin kendi hatalarını büyütmesini izlemekte olduğu yönünde şekillendi.

Çin’den İran’a Destek Mesajı: “Egemenlik Ve Toprak Bütünlüğünü Destekliyoruz”

Çin Dışişleri Bakanlığı, İran’a yönelik açıklamasında Tahran yönetimine destek mesajı verdi. Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede, Çin’in İran’ın egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma çabalarını desteklediği belirtildi.

Açıklama, bölgede artan askeri ve siyasi gerilimin ardından geldi. Pekin yönetimi, devletlerin egemenlik haklarına saygı duyulması gerektiğini vurgularken, uluslararası ilişkilerde güç kullanımına karşı olduklarını yineledi.

Çin’in bu çıkışı, Orta Doğu’daki gelişmeler karşısında küresel aktörlerin pozisyonlarının netleşmeye başladığı bir döneme denk geldi. Pekin yönetimi daha önce de bölgesel krizlerde taraflara itidal çağrısında bulunmuş, diplomatik çözüm ve diyalog vurgusu yapmıştı.

Son açıklama, Çin’in İran’la olan stratejik ve ekonomik ilişkileri çerçevesinde değerlendirilirken; bölgede dengelerin yeniden şekillenebileceğine işaret eden bir mesaj olarak yorumlanıyor.

Çin’de “Chunyun” Başlıyor: 40 Günde 9,5 Milyar Yolculuk Bekleniyor

Çin’de Bahar Festivali (Çin Yeni Yılı) öncesi her yıl yaşanan ve “dünyanın en büyük insan hareketi” olarak tanımlanan Chunyun dönemi 2026’da da rekor beklentisiyle başlıyor. 2 Şubat’ta başlayıp 13 Mart’a kadar sürecek 40 günlük yoğunlukta, resmî projeksiyonlara göre bölgeler arası yolculukların 9,5 milyarı bulması öngörülüyor. Bu tablo, yalnızca ulaştırma ağının kapasitesini değil; kent-kır ilişkisi, mobilite alışkanlıkları ve hizmet standartları üzerinden Çin’in değişen sosyal yapısını da yansıtan bir “toplumsal gösterge” niteliği taşıyor.

Metinde yer verilen örneklerden biri, Çin’in doğusundaki Jiangxi Eyaleti’nin Nanchang kentindeki bakım merkezinde hızlı trenlerin “filo düzeni” içinde sefere hazırlanması. Bu görüntü, yüksek hızlı demir yolu yatırımlarının seyahat döneminde üstlendiği kritik rolü öne çıkarıyor.

Ulaşımın omurgası: Karayolu ağı, demir yolu ve havacılık

Yetkililerin tahminlerine göre özel araçla yapılan yolculuklar toplamın yaklaşık yüzde 80’ini oluşturmayı sürdürecek. Buna paralel olarak demir yolunda 540 milyon, hava yolunda 95 milyon yolcu beklentisi dile getiriliyor. Çin’in 50 bin kilometreyi aşan yüksek hızlı tren ağı; kapasite, biletleme ve işletme disiplininin bu dönemde belirleyici olacağı bir çerçeve sunuyor.

Elektrikli araç kullanımındaki artış da Chunyun hazırlıklarının temel başlıklarından biri olarak aktarılıyor. Ulaştırma altyapısında karayolu şarj ağının 71 bin 500 noktaya ulaştırıldığı; yoğun saatlerde mobil acil şarj ünitelerinin devreye alındığı belirtiliyor. Yolcuların şarj ünitelerinin anlık doluluk durumunu takip edebildiği dijital uygulamalar ise operasyonun “veri odaklı” karakterini güçlendiriyor.

Güvenlik ve kriz yönetimi: Kış şartlarına karşı “çok kurumlu” koordinasyon

Kuzey ve orta bölgelerde kar, buzlanma ve soğuk hava dalgaları riskine karşı meteoroloji ve acil durum birimlerinin hazırlıklarını artırdığı, buz çözme araçları ve kurtarma ekiplerinin konuşlandırıldığı ifade ediliyor. İnsansız hava araçları ve helikopter gibi yüksek teknoloji unsurlarının hızlı müdahale için hazır tutulması, operasyonun ölçeğine işaret ediyor. Metne göre Chunyun, 20’den fazla kamu kurumunun koordinasyonuyla yürütülen geniş kapsamlı bir süreç.

“Memnuniyet veren hizmetler”: Sessiz vagon, yaşlılara öncelik, evcil hayvan uygulamaları

Bu yılın dikkat çeken yönlerinden biri, metnin “memnuniyet veren hizmetler” başlığıyla tarif ettiği, yolcu deneyimini iyileştirmeye dönük uygulamalar. Bunlar arasında:

  • Sessiz vagonların artırılması: 8 binden fazla hızlı trende sessiz vagon bulunduğu, anons ses seviyesinin düşürüldüğü ve personelin daha “sessiz” hizmet modeli benimsediği aktarılıyor.

  • Yaşlılara yönelik kolaylaştırmalar: Büyük havalimanı ve istasyonlarda dijital uçurumun azaltılması hedefiyle “Ak Saçlılar” hizmetleri öne çıkarılıyor; 80 yaş üstüne öncelikli check-in ve biniş gibi örnekler veriliyor.

  • Evcil hayvan dostu ulaşım: Bazı hatlarda “Evcil Hayvan Dostu Demir Yolu” uygulamalarının genişletildiği, rezervasyonun mobil uygulama üzerinden yapılabildiği belirtiliyor.

Bu tür hizmetler, yoğun göç döneminin yalnızca “kitle taşımacılığı” değil, aynı zamanda kamu hizmetinde kapsayıcılık ve standart yükseltme tartışmalarıyla da iç içe geçtiğini gösteriyor.

Doruk noktası: 17 Şubat’ta Çin Yeni Yılı

Chunyun, Çin kültüründe aile birleşimini merkezine alan Bahar Festivali’ne (Çin Yeni Yılı) dönüş hareketiyle doruğa ulaşıyor. Metne göre 2026’da Çin Yeni Yılı 17 Şubat’a denk geliyor. Festival döneminde aile buluşmaları, kırmızı süslemeler, kutlama yemekleri ve fener gibi geleneklerin yanı sıra, China Media Group’un yayınladığı Bahar Festivali Galası ve farklı dillerde sunulan özel yayınlar da kültürel görünürlüğü artıran unsurlar arasında sıralanıyor.