TMO, 500 bin ton buğday ihracatı için ihaleye çıkıyor

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), stoklarında bulunan arz fazlası buğdayın yurt dışına satılması amacıyla toplam 500 bin tonluk ihracat ihalesi düzenleneceğini açıkladı.

TMO’dan yapılan açıklamada, Türkiye’de 2026 yılında Cumhuriyet tarihinin rekor buğday üretimine ulaşıldığı belirtilerek, oluşan arz fazlasının uluslararası pazarlarda değerlendirilmesinin hedeflendiği bildirildi.

Farklı ülkelerden gelen buğday talepleri doğrultusunda hazırlanan ihracat planının, yurt içi arz güvenliği ve piyasa ihtiyaçları gözetilerek uygulanacağı vurgulandı.

Buğday ihracatı için ihaleler 17 ve 18 Kasım’da yapılacak

TMO, ekmeklik ve makarnalık buğday ihracatı için iki ayrı ihale gerçekleştirecek.

İhale tarihi Buğday türü Miktar
17 Kasım 2026 Ekmeklik buğday 400.000 ton
18 Kasım 2026 Makarnalık buğday 100.000 ton
Toplam 500.000 ton

İhalelerle Türkiye’deki arz fazlasının değerlendirilmesi, üreticilerin emeğiyle yetiştirilen ürünlerin dış pazarlara ulaştırılması ve ülkeye döviz kazandırılması amaçlanıyor.

TMO’dan rekor üretim ve ihracat açıklaması

Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi, depolama altyapısı ve lojistik imkânları sayesinde uluslararası tarım ticaretinde stratejik bir konuma sahip olduğunu belirtti.

Kurumun açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Ülkemizde bu yıl ulaşılan Cumhuriyet tarihinin rekor buğday üretimiyle birlikte oluşan arz fazlasının değerlendirilmesi ve farklı ülkelerden gelen ürün taleplerinin değerlendirilmesi amacıyla 17 Kasım’da 400 bin ton ekmeklik buğday, 18 Kasım’da ise 100 bin ton makarnalık buğday ihracatı için ihaleler gerçekleştirilecektir. Yurt içi arz güvenliğimiz ve piyasamızın ihtiyaçları gözetilerek planlanan bu ihracatla, üreticilerimizin emeğiyle yetiştirilen ürünlerin uluslararası pazarlarda değerlendirilmesi ve ülkemize döviz kazandırılması hedeflenmektedir.”

İç piyasanın ihtiyaçları öncelikli olacak

TMO, buğday ihracatının yurt içindeki gıda arz güvenliğini olumsuz etkilemeyecek şekilde planlandığını bildirdi.

İhracat çalışmalarında Türkiye’nin arz-talep dengesi ve piyasa gelişmelerinin yakından takip edileceği belirtilirken, üreticilerin emeğinin korunmasının temel öncelikler arasında bulunduğu vurgulandı.

Açıklamada, “İhracat çalışmalarımız, bu öncelikler temelinde yurt içi arz-talep dengesi ve piyasa gelişmeleri yakından takip edilerek yürütülecektir” ifadeleri kullanıldı.

Küresel gıda arzına da katkı hedefleniyor

TMO, başlıca buğday ihracatçısı ülkelerdeki gelişmelerin küresel tarım ticaretini etkilemeye devam ettiğine dikkat çekti.

Türkiye’deki arz fazlasının ihtiyaç duyulan ülkelere ulaştırılmasının, küresel gıda arz güvenliğine de katkı sağlayacağı belirtildi.

17 ve 18 Kasım tarihlerinde yapılacak ihalelerle toplam 500 bin ton buğdayın ihracatı hedeflenirken, satış fiyatları ve ihracatın gerçekleştirileceği ülkelere ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.

Elma üretiminde yüzde 97,4’lük artış üreticiyi sevindirmedi

Türkiye’de 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklık nedeniyle önemli kayıplar yaşayan elma üreticileri, 2026 sezonunda yüksek rekolteyle karşılaştı. Yağışların olumlu etkisiyle elma üretiminde güçlü bir toparlanma yaşanırken ürün miktarındaki artış, üreticilerin gelirlerine aynı ölçüde yansımadı.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üretimindeki artışı değerlendirerek yüksek rekoltenin pazarlama, depolama ve fiyat sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. Kiraz, özellikle girdi maliyetlerindeki yükseliş, ihracat olanaklarının daralması ve ürün alım fiyatlarındaki düşüşün üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti.

Elma üretimi bir yılda yüzde 97,4 artacak: Rekolte 4 milyon 427 bin tona ulaşacak

2025 yılında zirai don ve kuraklık nedeniyle önemli miktarda ürün kaybı yaşandığını hatırlatan Kiraz, 2026 sezonunda yağışların da etkisiyle üretimde belirgin bir artış beklendiğini ifade etti.

Bu yıl elma rekoltesinin yüzde 97,4 artışla 4 milyon 427 bin tona ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Kiraz, üretimdeki artışa rağmen ekonomik koşulların üretici açısından olumsuz olduğunu vurguladı.

Kiraz, “Ancak bereketli olması beklenen bu tablo, girdi maliyetlerindeki artışlar, ihracattaki daralma ve alım fiyatlarındaki sert düşüş nedeniyle elma üreticisi için olumsuz bir tablo oluşturdu.” dedi.

Açıklanan beklentiye göre Türkiye’nin elma üretimi, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık iki katına çıkacak. Ancak üretimdeki bu yükseliş, ürünün pazarlanması ve üreticinin gelir elde etmesi bakımından yeni önlemlere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

Karaman, Isparta ve Niğde’de binlerce ton elma dalında ve depolarda bekliyor

Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinde yüksek rekolte nedeniyle ürünlerin pazarlanmasında sıkıntılar yaşanıyor.

Kiraz’ın açıklamasına göre Isparta, Karaman ve Niğde başta olmak üzere Antalya’nın Elmalı ilçesi ile Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinde binlerce ton elma, dalında veya depolarda alıcı bekliyor.

Özellikle Karaman, Isparta ve Niğde gibi elma üretiminin yoğunlaştığı merkezlerde ürünün zamanında pazarlanamaması, üreticilerin depolama giderleriyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Soğuk hava depolarındaki elektrik giderleri ve uzun süreli muhafaza maliyetleri, üreticilerin üzerindeki ekonomik yükü artırırken piyasadaki yüksek ürün miktarı da alım fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Yüksek rekolteye çözüm: Elma cipsi, bebek maması ve organik sirke üretimi

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üretiminde yaşanan arz fazlasının değerlendirilmesi için işlenmiş ürün çeşitliliğinin artırılması gerektiğini söyledi.

Sanayilik elmanın yalnızca meyve suyu konsantresi üretiminde kullanılmasının yeterli olmadığını belirten Kiraz, katma değeri yüksek alternatif ürünlere yönelmenin önemini vurguladı.

Kiraz, önerisini şu sözlerle açıkladı:

“Sanayilik elmanın sadece dökme meyve suyu konsantresine mahkum edilmesi engellenmeli, bölgesel bazda elma cipsi, dondurularak kurutulmuş elma, bebek maması püresi ve organik elma sirkesi işleme tesisleri desteklenmeli. Katma değeri yüksek bu ürünler, depolama ömrünü uzatarak ihracat gelirlerini katlayacaktır.”

Önerilen modelde elmanın farklı ürünlere dönüştürülmesiyle hem sanayiye yönelik yeni kullanım alanları oluşturulması hem de taze meyve piyasasındaki arz baskısının azaltılması hedefleniyor.

Elma cipsi ve dondurularak kurutulmuş elma, uzun süre saklanabilen atıştırmalık ürünler arasında bulunurken bebek maması püresi ve organik elma sirkesi de farklı tüketici gruplarına hitap ediyor.

Bu ürünlerin üretileceği işleme tesislerinin elma üretim havzalarında kurulması, üreticilerin sanayiye ürün satabilecekleri alternatif kanalların geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

Elma alımlarında maliyet bazlı taban fiyat önerisi

Kiraz, elma üreticisinin korunması amacıyla sanayiye yönelik ürün alımlarında taban fiyat uygulamasının değerlendirilmesi gerektiğini de belirtti.

Meyve suyu ve konsantre fabrikalarının üreticilerden satın aldığı elmalarda maliyet bazlı bir taban fiyat belirlenebileceğini ifade eden Kiraz, böylece üreticilerin maliyetlerinin altında satış yapma riskinin azaltılabileceğine işaret etti.

Üretim maliyetlerinin dikkate alınacağı bir alım fiyatı mekanizmasının, özellikle sanayilik elma üreten çiftçiler açısından önemli olduğunu belirten Kiraz, kamu kurumlarının da piyasada düzenleyici rol üstlenebileceğini söyledi.

Tarım Kredi Kooperatifleri ve kamu kurumlarına müdahale alımı çağrısı

Elma piyasasında yaşanan fiyat düşüşlerine karşı kamu müdahalesinin gündeme alınmasını öneren Kiraz, Tarım Kredi Kooperatifleri ile ilgili kamu kurumlarının üreticilerden ürün alımı yapabileceğini belirtti.

Bu tür müdahale alımlarının özellikle piyasada yüksek miktarda ürün bulunduğu dönemlerde üreticinin ürününü değerlendirmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.

Kiraz’ın önerisi, üreticinin elindeki ürünün alıcı bulabilmesi ve fiyatlardaki düşüşün sınırlandırılması amacıyla kamu alım mekanizmalarının kullanılmasını kapsıyor.

İhracat kısıtlamaları kaldırılmalı, ihracatçıya navlun desteği verilmeli

Türkiye’nin elma üretiminde yüksek rekolteye ulaşmasının ardından dış pazarlara erişimin önem kazandığını belirten Kiraz, ihracat olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Özellikle soğuk hava depolarında bekleyen sofralık elmaların dış pazarlara yönlendirilmesinin, iç piyasadaki arz fazlasının azaltılmasına katkıda bulunabileceğini ifade etti.

Kiraz, bu konuda şu önerilerde bulundu:

“Depolarda bekleyen yüksek tonajlı sofralık elmanın eritilmesi için ihracat kısıtlamaları kaldırılmalı, ihracatçıya navlun desteği verilerek yeni dış pazarlar açılmalıdır.”

Navlun desteğiyle ihracatçıların taşıma maliyetlerinin azaltılması ve Türk elmasının yeni pazarlarda daha rekabetçi hâle getirilmesi hedefleniyor.

Soğuk hava depolarının elektrik giderlerine devlet desteği isteniyor

Elma üretiminde hasat sonrası depolama maliyetleri de üreticilerin karşı karşıya kaldığı önemli sorunlar arasında bulunuyor.

Özellikle ürünlerini hasat döneminde satamayan üreticiler, soğuk hava depolarında muhafaza etmek zorunda kaldıkları elmalar için ek maliyetlerle karşılaşıyor.

Kiraz, soğuk hava depolarının elektrik giderleriyle üreticilerin depolama maliyetlerine devlet tarafından destek verilmesini önerdi.

Ürünün yaklaşık 8 aylık bir dönem boyunca piyasaya dengeli şekilde sunulabilmesi için depolama desteğinin önem taşıdığını belirten Kiraz, şu ifadeleri kullandı:

“Soğuk hava depolarının elektrik giderlerine ve üreticilerin depolama maliyetlerine devlet sübvansiyonu sağlanarak ürünün 8 aylık periyotta piyasaya dengeli arz edilmesi desteklenmelidir.”

Bu öneriyle hasat döneminde piyasaya yüksek miktarda ürün sunulmasından kaynaklanan fiyat baskısının azaltılması ve elmanın yıl içerisine daha dengeli dağıtılması amaçlanıyor.

Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesi önerildi

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üreticilerinin karşılaştığı sorunların yalnızca bu yılın rekoltesiyle sınırlı olmadığını, tarımsal pazarlama ve örgütlenme alanlarında da düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

Kiraz, Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesini önererek üreticilerin pazarlama süreçlerinde daha güçlü bir yapıya kavuşmasının önemine dikkat çekti.

Elma üretiminde çözüm için beş temel öneri

Fehmi Kiraz’ın açıklamalarında öne çıkan çözüm önerileri şöyle:

  1. Katma değerli üretim: Elma cipsi, dondurularak kurutulmuş elma, bebek maması püresi ve organik elma sirkesi tesislerinin desteklenmesi.

  2. Taban fiyat uygulaması: Meyve suyu ve konsantre fabrikalarının elma alımlarında üretim maliyetlerini esas alan fiyat mekanizmasının oluşturulması.

  3. Kamu müdahale alımları: Tarım Kredi Kooperatifleri ve ilgili kamu kurumları aracılığıyla üreticilerden ürün alınması.

  4. İhracat ve depolama desteği: İhracat kısıtlamalarının kaldırılması, navlun desteği sağlanması, soğuk hava depolarının elektrik ve muhafaza giderlerinin desteklenmesi.

  5. Yasal düzenlemeler: Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesi.

2026 yılında 4 milyon 427 bin tona ulaşması beklenen elma rekoltesinin üretici açısından ekonomik kazanca dönüşebilmesi için ürünün pazarlanması, işlenmesi, depolanması ve ihraç edilmesine yönelik önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Buğday üretiminde güçlü tablo: Kişi başına 288 kilogramla yıllık ihtiyacın üzerine çıkılması bekleniyor

Türkiye’de 2026 yılı bitkisel üretim tahminleri, özellikle tahıl ve meyve grubunda yüksek artış beklentisine işaret ediyor.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, TÜİK tarafından açıklanan yılın ikinci bitkisel üretim tahminlerini değerlendirerek, bu sezon yağışların ve hava koşullarının olumlu seyretmesinin üretim rakamlarına da yansıdığını söyledi.

Kiraz’ın verdiği bilgilere göre, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde geçen yıla göre yüzde 17,3, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artış beklenirken, sebze üretiminde yüzde 0,8 azalış öngörülüyor.

Bitkisel üretimde 2026 tahmini

Ürün grubu 2026 üretim tahmini Yıllık değişim
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler 78,6 milyon ton +%17,3
Sebzeler 33 milyon ton -%0,8
Meyveler, içecek ve baharat bitkileri 31,5 milyon ton +%60,8
Buğday 24,8 milyon ton —
Arpa 10 milyon ton —
Zeytin 4,3 milyon ton Uzun yıllar ortalamasının üzerinde

Buğdayda kişi başına 288 kilogramlık üretim

Kiraz, özellikle buğday ve arpa üretimindeki yükselişi önemli bulduklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Buna göre, yaklaşık üretim miktarlarının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 78,6 milyon ton, sebzelerde 33 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31,5 milyon ton olarak gerçekleşeceği öngörüldü. Özellikle buğday üretiminin 24,8 milyon tona, arpa üretiminin ise 10 milyon tona ulaşması sevindirici.”

Kiraz, 24,8 milyon tonluk buğday üretiminin kişi başına yaklaşık 288 kilograma karşılık geldiğini belirterek, bunun Türkiye’nin kişi başına yıllık 250 kilogramlık ihtiyacının üzerine çıktığını söyledi.

“Dolayısıyla 24,8 milyon tonluk buğday üretimi, kişi başı 288 kilogram ile Türkiye’nin 250 kilogramlık yıllık ihtiyacını rahatlıkla karşılamakta ve hatta üzerine çıkmaktadır. Bu durum, hem halkımızın gıda güvenliği hem de hayvan yemi tedariki açısından son derece olumlu bir gelişmedir.”

Buğdayda üretim-ihtiyaç karşılaştırması

Gösterge Miktar
Toplam buğday üretim tahmini 24,8 milyon ton
Kişi başına üretim 288 kg
Kişi başına yıllık ihtiyaç 250 kg
Üretimin ihtiyacın üzerindeki farkı 38 kg
Kişi başına ihtiyacın aşılma oranı Yaklaşık %15,2

Bu tabloya göre, buğdayda tahmini üretim kişi başına yıllık ihtiyacın yaklaşık 38 kilogram üzerine çıkıyor.

Yağlı tohumlarda dışa bağımlılık sorunu sürüyor

Tahıl üretimindeki olumlu tabloya karşın yağlı tohumlu bitkilerde dış alım ihtiyacının devam etmesi bekleniyor.

Kiraz, yağlı tohumlu bitkiler içerisinde yalnızca ayçiçeğinde yüzde 22 artış görüldüğünü belirterek, bu alandaki açığın halen önemli boyutta olduğunu söyledi.

Kiraz, “Hem gıda yağı hem de hayvan yemi olarak kullanılan, altın değerindeki yağlı tohumlu bitkilerde dış açığımız yine yüzde 50 civarında seyredecek ve yaklaşık 2,5-3 milyar dolarlık dış alım yapmamız gerekecektir” dedi.

Bu nedenle destekleme politikalarında yağlı tohumlu bitkilere daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini belirten Kiraz, üreticinin bu alana yönlendirilmesinin dışa bağımlılığın azaltılması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Yağlı tohumlarda öne çıkan tablo

Başlık Beklenti
Ayçiçeği üretimindeki artış %22
Yağlı tohumlarda dış açık Yaklaşık %50
Tahmini dış alım ihtiyacı 2,5-3 milyar dolar

Meyve üretiminde yüzde 60,8 artış bekleniyor

Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde üretimin geçen yıla göre yüzde 60,8 artarak 31,5 milyon tona ulaşması bekleniyor.

Ancak üretimdeki artışın fiyatlara aynı yönde yansımadığına dikkat çeken Kiraz, bazı meyvelerde fiyatların üreticinin beklentisinin altında kaldığını söyledi.

“Halen hasadı devam eden elma ve zeytinde müdahale alımlarının güçlendirilmesi, fiyat dengesinin oluşmasında kritik rol oynayacaktır” diyen Kiraz, üretim artışının çiftçinin gelirine de yansıması gerektiğini vurguladı.

Zeytinde üretimin 4,3 milyon tona çıkması bekleniyor

Zeytin üretiminde ise dikkat çekici bir artış öngörülüyor.

Kiraz, Türkiye’de uzun yıllar ortalama zeytin üretiminin yaklaşık 2 milyon ton seviyesinde bulunduğunu, bu yıl ise üretimin 4,3 milyon tona ulaşmasının beklendiğini söyledi.

Bu tahmin gerçekleşirse zeytin üretimi uzun yıllar ortalamasının iki katından fazla seviyeye çıkacak.

Zeytin üretimi karşılaştırması

Dönem Üretim
Uzun yıllar ortalaması Yaklaşık 2 milyon ton
2026 tahmini 4,3 milyon ton
Tahmini artış Yaklaşık 2,3 milyon ton
Uzun yıllar ortalamasına göre artış Yaklaşık %115

“Müdahale alımları zamanında ve daha yüksek hacimde yapılmalı”

Yüksek üretimin fiyatlarda üretici aleyhine baskı oluşturmaması gerektiğini vurgulayan Kiraz, çiftçinin üretimden vazgeçmemesi için müdahale alımlarının güçlendirilmesini istedi.

Kiraz şu önerileri sıraladı:

“Müdahale alımları bu yıl zamanında ve çok daha yüksek hacimde gerçekleştirilmeli, çiftçimizin kazancı güvence altına alınmalıdır. İhracat kanalları ve teşvikleri bu yıla özel artırılmalıdır. Kişi başı ortalama 2 kilogram olan yıllık tüketim, tüketici destekleri de sağlanarak iki katına çıkarılmalıdır. Zeytinyağı üretimindeki teşvikler ve tüketimi artırıcı politikalar güçlendirilmelidir.”

Buna göre zeytin ve zeytinyağında yalnızca üretimin artırılması değil, iç tüketimin ve ihracatın da aynı ölçüde güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Yaklaşık 100 milyon kişinin gıda ihtiyacı vurgusu

Kiraz, Türkiye’nin yalnızca kendi vatandaşlarının değil, turistlerin ve ülkede bulunan misafirlerin de gıda ihtiyacını karşılamak durumunda olduğuna dikkat çekti.

“86 milyon vatandaşımız ile 15 milyon turist ve misafirimiz olmak üzere yaklaşık 100 milyon insanın gıda güvenliğini bu kadim Anadolu topraklarında sağlamak, doğrudan milli güvenliğimiz ve beka meselemizdir” diyen Kiraz, tarımsal üretimin stratejik önemine vurgu yaptı.

Genel tablo, 2026’da özellikle buğday, arpa, meyve ve zeytin üretiminde güçlü artış beklendiğini, buna karşılık yağlı tohumlarda dışa bağımlılığın önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kutlu olsun

Her yıl 15 Ekim’de kutlanan Dünya Kadın Çiftçiler Günü, tarımın her alanında üretime katkı sağlayan kadınların emeğini görünür kılmak açısından önemli bir gün olarak öne çıkıyor.

Tarlada, bahçede, bağda ve hayvancılıkta çalışan kadın çiftçiler; üretimin sürdürülmesinden aile ekonomisine, kırsal yaşamın devamlılığından yerel kalkınmaya kadar birçok alanda önemli rol üstleniyor.

Üretimin görünmeyen gücü

Kadın çiftçiler yalnızca üretim süreçlerinde değil; ürünlerin hazırlanması, işlenmesi, pazarlanması ve aile işletmelerinin ayakta tutulmasında da büyük sorumluluk taşıyor.

Kırsalda kadın emeğinin güçlendirilmesi, kadın üreticilerin kooperatifçilikten girişimciliğe kadar farklı alanlarda desteklenmesi hem tarımsal üretimin hem de yerel ekonominin gelişmesine katkı sağlıyor.

Emek, üretim ve bereket

Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan tarla mesaisi, mevsim boyunca süren emek ve hasatla birlikte sofralara ulaşan ürünlerde kadın çiftçilerin büyük payı bulunuyor.

Dünya Kadın Çiftçiler Günü, aynı zamanda kadın üreticilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, üretimde daha fazla söz sahibi olması ve ekonomik hayata daha güçlü katılım sağlamasının önemini de hatırlatıyor.

Toprağa emek veren, üretimi sürdüren ve alın teriyle sofralara bereket taşıyan tüm kadın çiftçilerin 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kutlu olsun.

TMO çeltik alım fiyatlarını açıkladı: Alımlar 15 Ekim’de başlayacak

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026 yılı çeltik alım fiyatlarını belirledi. Tarım ve Orman Bakanlığının 13 Ekim 2026 tarihinde kamuoyuna duyurduğu kararla birlikte çeltik üreticilerinin merakla beklediği alım fiyatları, randevu tarihleri, ödeme takvimi ve ürün teslimatına ilişkin koşullar netleşti.

Eylül ayı ortasında başlayan çeltik hasadının devam ettiği Türkiye’de, piyasa koşullarının yakından takip edilmesinin ardından üreticilerin korunması ve piyasa istikrarının sağlanması amacıyla altı farklı çeltik grubu için alım fiyatları açıklandı.

TMO, Baldo grubu çeltikler için ton başına 45 bin TL ile en yüksek alım fiyatını belirlerken Cammeo grubu için 43 bin TL, Toros grubu için 41 bin TL, Osmancık grubu için 38 bin TL, Ronaldo grubu için 35 bin TL ve diğer uzun çeşit çeltikler için 32 bin TL fiyat açıkladı.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) tahminlerine göre 2026 yılında Türkiye’nin çeltik üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 7,7 artarak 1 milyon 75 bin tona ulaşması bekleniyor.

2026 yılı TMO çeltik alım fiyatları

TMO’nun açıkladığı fiyatlarda ürünlerin çeşidi ve randıman değerleri esas alındı. Altı farklı ürün grubunda ton başına alım fiyatları 32 bin TL ile 45 bin TL arasında değişiyor.

Çeltik çeşidi Randıman Ton fiyatı Kilogram fiyatı
Baldo grubu 55 45.000 TL 45 TL
Cammeo grubu 58 43.000 TL 43 TL
Toros grubu 58 41.000 TL 41 TL
Osmancık grubu 60 38.000 TL 38 TL
Ronaldo grubu 60 35.000 TL 35 TL
Diğer uzun çeşit çeltikler 65 32.000 TL 32 TL

Açıklanan fiyatlar, belirtilen randıman değerleri için geçerli alım fiyatlarıdır. Üreticinin teslim ettiği çeltiğin çeşidi ve kalite özellikleri, alım sürecinde uygulanacak fiyatlandırmada önem taşıyor.

Çeltikte randıman, ürünün işlenmesi sonucunda elde edilebilen pirinç miktarını gösteren teknik bir ölçü. Bu nedenle TMO’nun açıkladığı farklı çeşitlere ait fiyatların değerlendirilmesinde randıman değerlerinin de dikkate alınması gerekiyor.

Örneğin Baldo grubu çeltik için 55 randımanda 45 bin TL, Osmancık grubu çeltik için ise 60 randımanda 38 bin TL fiyat uygulanacak. Farklı ürün gruplarının alım fiyatları yalnızca randımana göre değil, çeşitlerine göre de belirleniyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının açıklamasının tamamı

Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 yılı çeltik alım fiyatlarına ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ 2026 YILI ÇELTİK ALIM FİYATLARI BELİRLENDİ

2026 dönemi çeltik hasadı eylül ayı ortasında başlamış ve devam etmektedir.

Hasat ve piyasalar yakından takip edilmiş, gelinen noktada TMO çeltik alım fiyatlarının açıklanması uygun görülmüştür.

Bu kapsamda çeltik çeşitlerine göre açıklanan TMO alım fiyatları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Çeşidi Alım fiyatı
Baldo Grubu 45.000 TL/ton
Cammeo Grubu 43.000 TL/ton
Osmancık Grubu 38.000 TL/ton
Diğer çeşit çeltikler 32.000 TL/ton

TMO, çeltik alımlarına ilişkin teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarını tamamlamıştır ve 15 Ekim 2026 tarihinden itibaren alımlara başlayacaktır.

TMO ürün bedeli ödemeleri, ürün teslimatını müteakip 21. günden itibaren üreticilerin banka hesaplarına yapılacaktır.

Tüm üreticilerimize hayırlı ve bereketli bir hasat sezonu diliyoruz.”

Bakanlığın açıklamasında dört ana fiyat grubu yer alırken, TMO Genel Müdürlüğünün ayrıntılı alım duyurusunda Toros ve Ronaldo grupları da ayrıca fiyatlandırılarak altı ürün grubuna ilişkin alım bedelleri belirlendi.

TMO çeltik alımları 15 Ekim’de başlayacak

TMO, 2026 yılı çeltik alımlarına ilişkin hazırlıklarını tamamladı. Kurumun teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarının ardından ürün alımları 15 Ekim Perşembe günü başlayacak.

Üreticiler 13 Ekim Salı gününden itibaren randevu alabilecek. Alımlar, TMO’nun Türkiye genelindeki iş yerleri ile protokol imzalanan lisanslı depolarda gerçekleştirilecek.

TMO iş yerlerinde resmî tatiller ve pazar günleri dışında haftanın altı günü alım yapılacak. Üreticilerin uzun süre beklemesini önlemek amacıyla randevulu alım sistemi, anlaşmalı lisanslı depolar dahil bütün alım noktalarında uygulanacak.

Ürün teslimatı ve ödeme sürecine ilişkin takvim şöyle:

İşlem Tarih ve uygulama
Alım fiyatlarının açıklanması 13 Ekim 2026
Randevuların başlaması 13 Ekim 2026
Ürün alımlarının başlaması 15 Ekim 2026
Alım günleri Pazar ve resmî tatiller hariç haftada 6 gün
Ürün bedeli ödemeleri Teslimatı izleyen 21’inci günden itibaren
Satın alınabilecek miktar ÇKS’ye kayıtlı üretim miktarının tamamı
Borsa tescil ücreti TMO tarafından karşılanacak
Geçici alım merkezleri %1 hizmet bedeli kesintisi

Ürün bedelleri, teslimatın ardından 21’inci günden itibaren üreticilerin banka hesaplarına yatırılacak. Bu süre, ödemelerin ürünün teslim edildiği gün yapılmayacağı anlamına geliyor.

TMO iş yerlerine satılan ürünlerin borsa tescil ücretleri kurum tarafından karşılanırken geçici alım merkezlerinde yüzde 1 oranında hizmet bedeli kesintisi uygulanacak.

ÇKS’ye kayıtlı üretimin tamamı satın alınabilecek

TMO’nun açıkladığı alım koşullarında, üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’nde (ÇKS) kayıtlı üretim miktarının tamamının satın alınabileceği belirtildi.

Ancak teslim edilecek çeltik çeşitlerinin Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) tarafından tescil edilmiş veya üretim izni verilmiş olması gerekiyor.

Tescilli olmayan ya da üretim izni bulunmayan çeşitler TMO tarafından satın alınmayacak.

Bu nedenle üreticilerin alım randevusu öncesinde ÇKS bilgilerinin güncelliğini ve yetiştirdikleri ürünlerin tescil durumunu kontrol etmeleri gerekiyor.

Üreticiler randevularını nasıl alacak?

Çeltik teslim etmek isteyen üreticiler, randevu işlemlerini TMO’nun elektronik randevu sistemi üzerinden yapabilecek.

Randevular, TMO Randevu Sistemi veya e-Devlet üzerinden alınabilecek. Ayrıca TMO başmüdürlükleri, şube müdürlükleri ve ajans amirlikleri aracılığıyla da randevu oluşturulabilecek.

Lisanslı depolara ürün teslim ederek Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) üzerinden TMO’ya satış yapmak isteyen üreticilerin ise bankadan ELÜS işlem emrine izin veren yatırım hesabı açmaları gerekiyor.

Bu üreticiler, kimlik belgesi, yatırım hesabı ve ikamet adresi bilgileriyle en yakın Ürün Piyasası Aracı Kurumu (ÜPAK) acentesi olan ticaret borsalarına başvurarak üyelik işlemlerini tamamlayacak.

Ürünler, TMO iş yerlerine veya lisanslı depolara doğrudan ürün sahibi tarafından ya da vekâlet verilen kişi aracılığıyla teslim edilebilecek.

Üreticilere temel destek ve sertifikalı tohum desteği de ödenecek

TMO alım fiyatlarına ek olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilere temel destek ve sertifikalı tohum kullanım desteği de sağlanacak.

Bu destekler, açıklanan çeltik alım fiyatlarından ayrı olarak uygulanacak. Destek tutarları ve ödeme takvimi ise ilgili destekleme koşulları çerçevesinde belirlenecek.

Üreticilerin ürün teslimatı öncesinde ÇKS kayıtlarını güncellemeleri, randevularını almaları ve ürünlerini belirlenen tarihte teslim etmeleri gerekiyor.

TMO işlemleri hakkında ayrıntılı bilgi, kurumun resmî internet sitesi ve iş yerlerinin yanı sıra 0312 416 34 10 numaralı Alo Ürün Hattı üzerinden alınabilecek.

Kurumun anlaşmalı bankaları arasında Akbank, Albaraka Türk, Denizbank, Halkbank, İş Bankası, Şekerbank, Vakıflar Bankası, Yapı ve Kredi Bankası ile Ziraat Bankası bulunuyor.

Çeltik üretiminde yüzde 7,7 artış bekleniyor

2026 yılı çeltik hasadı eylül ayı ortasında başlarken üretimin geçen yıla göre yüzde 7,7 artarak 1 milyon 75 bin tona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Üretimde beklenen artışın piyasaya sunulan ürün miktarını yükseltmesi öngörülürken TMO’nun alım fiyatlarını açıklaması, hasat döneminde fiyat istikrarı açısından önem taşıyor.

Baldo, Cammeo, Toros, Osmancık, Ronaldo ve diğer uzun çeşit çeltikler için ayrı ayrı belirlenen fiyatlar, üreticilerin ürünlerini hangi koşullarda satabileceklerini ortaya koyuyor.

Alım işlemlerinin 15 Ekim’de başlamasıyla birlikte çeltik üreticileri, ÇKS kayıtlı üretim miktarları ve belirlenen kalite koşulları çerçevesinde ürünlerini TMO’ya teslim edebilecek.

Konya Şeker’den üretici ortaklarına çifte avans: 890 milyon 478 bin lira ödeme yapılacak

Konya Şeker, 2026-2027 kampanya döneminde üretici ortaklarına yönelik avans desteğini sürdürüyor.

Girdi maliyetlerinin yüksek seyrettiği dönemde üreticilerin yükünü hafifletmek amacıyla sağlanacak destek kapsamında, çiftçilere hem motorin hem de söküm avansı ödemesi yapılacak.

Konya Şeker tarafından üretici ortaklara 325 milyon 95 bin lira motorin avansı ile 565 milyon 383 bin lira söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin lira ödeme gerçekleştirilecek.

Avans ödemelerinin 9 Ekim 2026 Cuma günü saat 17.00 itibarıyla üretici ortakların hesaplarına yatırılmaya başlanacağı bildirildi.

Motorin ve söküm avansı birlikte ödenecek

2026-2027 kampanya döneminde gerçekleştirilecek çifte avans desteğinin dağılımı şöyle olacak:

  • Motorin avansı: 325 milyon 95 bin TL
  • Söküm avansı: 565 milyon 383 bin TL
  • Toplam ödeme: 890 milyon 478 bin TL

Konya Şeker, söz konusu destekle özellikle pancar üretiminde hasat dönemine giren üreticilerin artan maliyetlerine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Erkoyuncu: “Üreticilerimizin yanında olmaya devam ediyoruz”

PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, avans ödemelerine ilişkin yaptığı açıklamada pancar alım kampanyasının başladığını hatırlattı.

Erkoyuncu, üreticilerin bu kampanya döneminde de ülkenin tarımsal hasılasına önemli katkı sunacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Pancar alım kampanyamızı açtık. Pancar tarımında önemli bir yer üstlenen çiftçi ortaklarımız bu kampanya döneminde de iyi bir hasat sezonu geçirerek ülkemiz tarımsal hasılasına çok büyük bir katkı vermiş olacak. 2026-2027 kampanya döneminde üreticilerimizin yanında olmaya ve üzerimize düşen ne varsa yapmaya çalışıyoruz.”

Erkoyuncu, üretici ortakların Konya Şeker’in endüstriyel döngüsü ve tesislerinin sürdürülebilirliği açısından taşıdığı öneme de dikkat çekti.

Ödemeler 9 Ekim’de başlıyor

Ramazan Erkoyuncu, toplam 890 milyon 478 bin liralık ödemenin 9 Ekim Cuma günü saat 17.00 itibarıyla hesaplara aktarılacağını belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Endüstriyel döngümüzün ve tesislerimizin sürdürülebilirliğinin garantisi olan çiftçi ortaklarımıza 325 milyon 95 bin TL tutarındaki motorin avansı, 565 milyon 383 bin TL tutarındaki söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin TL olan avans ödemelerimizi 9 Ekim 2026 saat 17.00 itibarıyla hesaplarına yatırmaya başlıyoruz.”

Erkoyuncu, ödemelerin üreticiler için hayırlı olmasını temenni ederek, “Ödemelerimizin şimdiden çiftçilerimize hayırlı olmasını temenni ediyor, tüm üreticilerimize bereketli bir sezon diliyorum.” dedi.

Konya Şeker’in 2026-2027 kampanya döneminde sağlayacağı çifte avans desteğinin, pancar söküm ve hasat sürecindeki üreticilerin finansman ihtiyacına katkı sağlaması hedefleniyor.

 

Fındık hasadında file dönemi: İşçilik maliyeti yüzde 70’e kadar düşüyor

Samsun’da fındık üreticileri, hasat maliyetlerini azaltmak ve verimliliği artırmak amacıyla fileli hasat sistemini daha yaygın kullanmaya başladı.

Terme ilçesi Sarayköy Mahallesi’nde fileli hasat sisteminin uygulandığı 12 dönümlük fındık bahçesinde düzenlenen etkinlikte, ağaçlardan filelerin üzerine dökülen fındıklar toplandı ve patoza gönderildi.

En büyük maliyet kalemi işçilik

İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, fındık hasat filesinin son yıllarda üreticiler tarafından yoğun biçimde kullanılmaya başlandığını söyledi.

Filelerin bahçelerin temizlenmesinin ardından sıra aralarına serildiğini belirten Yılmaz, olgunlaşan fındıkların filelerin üzerine döküldüğünü ve buradan toplanarak hasadın tamamlandığını anlattı.

Fındık üretiminde en önemli maliyet unsurunun işçilik olduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları söyledi:

“Hasat işçiliği maliyet unsurları içerisinde en büyük payı tutar. Bunu ne kadar azaltabilirsek maliyeti de o oranda düşürmüş oluruz. Böylece üreticinin karlılığı da o nispette artar.”

İşçilik maliyetinde yüzde 70’e varan tasarruf

Yılmaz, fileli hasat sistemi sayesinde işçilik maliyetlerinde yüzde 70’e varan tasarruf sağlanabildiğini belirtti.

Sistemin yalnızca maliyeti düşürmediğini, aynı zamanda ürünün randımanı ve kalitesi açısından da avantaj sağladığını ifade eden Yılmaz, fileli hasadın gelecek yılın ürün verimine de olumlu katkı sunduğunu kaydetti.

Yeni sürgünler de korunuyor

File yöntemi sayesinde fındığın doğrudan yerden toplanmasının önüne geçildiğini belirten Yılmaz, bunun gelecek yılın sürgünlerinin zarar görmesini de engellediğini söyledi.

Yılmaz, Bakanlığın fındık hasat filesi kullanan üreticilere yüzde 70’e varan hibe desteği sağladığını belirterek, Samsun’da yaklaşık 200 üreticinin bu destekten yararlandığını açıkladı.

Ayrıca 91 üreticinin başvurusunun da Bakanlığa gönderildiğini bildirdi.

Yağışlı hava ve eğimli arazilerde avantaj sağlıyor

Terme Belediye Başkanı Şenol Kul da fındığın ilçe açısından önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu söyledi.

Kul, özellikle yağışlı havalarda ve meyilli arazilerde file sisteminin ürün kaybını azaltabileceğini belirtti.

Fındığın toprakla temas etmemesinin çürümeyi önlediğine dikkati çeken Kul, bu yöntemin ürün kalitesinin korunmasına da katkı sunduğunu ifade etti.

“60 işçi yerine 15 kişiyle hasadı tamamlayacağız”

Üretici Fehmi Öktem ise fileli sistemi bahçelerinde bu yıl ilk kez kullandıklarını söyledi.

Daha önce aynı bahçede 3 ton fındığı 60 işçiyle toplattığını belirten Öktem, bu yıl fileli sistemle hasadı 15 kişiyle tamamlayacaklarını ifade etti.

Öktem, “Fileli sistemin işçi maliyetini yüzde 70 düşürdüğünü fark ettik.” dedi.

Hem maliyet hem kalite avantajı

Fileli hasat sistemiyle üreticiler, daha az işçiyle hasadı tamamlarken ürünün toprakla temasını da azaltıyor.

Bu sayede hem işçilik giderleri düşüyor hem de fındığın çürüme, kirlenme ve kalite kaybı riski azalıyor.

Terme’de gerçekleştirilen etkinliğe Terme İlçe Tarım ve Orman Müdürü Barış Padem de katıldı.

Çiftçinin maliyeti düşmüyor: Tarım girdisi yüzde 27,62 arttı, asıl baskı mazot ve elektrikte

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 arttı. Endeks geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, Temmuz 2025’e göre yüzde 27,62 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 33,39 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 0,01 azalış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 1,48 artış kaydedildi.

Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 28,82, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 20,53 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE’ye göre, 11 alt grup yüksek değişim gösterdi.

Temmuzda yıllık bazda artışın en az olduğu alt gruplar, yüzde 19,43 ile malzemeler, yüzde 22,28 ile makine bakım masrafları oldu. Yıllık artışın en yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler, yüzde 32,96 ile diğer mal ve hizmetler olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE’ye göre 3 alt grup daha düşük ve 8 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Temmuzda bir önceki aya göre hayvan yeminde yüzde 1,64 azalış görülürken, gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16 ile en fazla düşüş gösteren alt grup oldu.

Buna karşılık, aylık artışın en yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 1,54 ile malzeler, yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar olarak hesaplandı.

Bu veriler de çok net gösteriyor ki Türkiye’de tarımsal üretimin maliyeti artmaya devam ediyor. Temmuz 2026’da Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,62 yükselirken, yılbaşından bu yana artış yüzde 17,15’e ulaştı. Ancak genel endeks çiftçinin enerji yükünün tamamını tek başına ortaya koymuyor. TÜİK’in ana bülteninde mazot ve elektrik ayrı kalemler halinde açıklanmazken, “enerji ve yağlayıcılar” grubunda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Üstelik temmuz verisinden sonra akaryakıt fiyatlarında yeni bir sıçrama geldi; Konya’da motorin eylülde 102,59 TL’yi gördü. Petrolün 100 doların üzerinde, tarımsal elektrik tarifesindeki artışın ise yüzde 24,8 olduğu tabloda, çiftçinin üretim maliyetindeki asıl risk enerji cephesinde yoğunlaşıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 21 Eylül’de yayımladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), üreticinin maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu.

Tarım-GFE temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,20, 2025 Aralık ayına göre yüzde 17,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,62, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,39 arttı. Endeks, 2020=100 bazında 1.000,76 puana ulaştı.

İlk bakışta yüzde 0,20’lik aylık artış maliyet baskısının hafiflediği izlenimini verse de alt kalemler daha farklı bir tablo ortaya koyuyor. Özellikle enerji ve yağlayıcılardaki artış, üreticinin günlük faaliyetlerinde kullandığı temel girdilerdeki maliyetin çok daha hızlı yükseldiğini gösteriyor.

Tarımda genel maliyet tablosu

Gösterge Endeks Aylık değişim 2025 sonuna göre Yıllık değişim 12 aylık ortalama
Tarım-GFE 1.000,76 %0,20 %17,15 %27,62 %33,39
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler 972,32 -%0,01 %17,76 %28,82 %34,94
Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler 1.227,93 %1,48 %13,44 %20,53 %24,46

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde aylık yüzde 0,01 gerileme görülürken tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde yüzde 1,48 artış yaşandı. Yıllık artış oranları ise sırasıyla yüzde 28,82 ve yüzde 20,53 oldu.

Bu ayrım çiftçi açısından önemli. Çünkü yatırım ertelenebilir; ancak traktörün yakıtı, hayvanın yemi, sulama, gübreleme ya da ilaçlama ertelenemiyor. Üretimin devamı için gerekli günlük girdilerdeki artış bu nedenle doğrudan işletme sermayesini etkiliyor.

Gübre yıllık artışta ilk sırada, ayın en sert artışı enerjide

Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiricilerde gerçekleşti. Bunu yüzde 32,98 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 30,04 ile enerji ve yağlayıcılar izledi. Tohum ve dikim materyalinde yüzde 29,92, binalarda yüzde 28,66, bina bakım masraflarında yüzde 28,19 ve hayvan yeminde yüzde 26,89 yükseliş görüldü.

Girdi grubu Yıllık değişim
Gübre ve toprak geliştiriciler %33,07
Diğer mal ve hizmetler %32,98
Enerji ve yağlayıcılar %30,04
Tohum ve dikim materyali %29,92
Binalar %28,66
Bina bakım masrafları %28,19
Tarım-GFE %27,62
Hayvan yemi %26,89
Veteriner harcamaları %22,70
Tarımsal ilaçlar %22,69
Makine bakım masrafları %22,28
Malzemeler %19,43

Aylık değişim ise enerji baskısını daha net gösteriyor. Temmuzda gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16, hayvan yemi yüzde 1,64, veteriner harcamaları yüzde 1,05 ucuzladı.

Buna karşılık enerji ve yağlayıcılarda fiyatlar yalnızca bir ayda yüzde 4,82 yükseldi. Bu, tüm alt gruplar içerisindeki en yüksek aylık artış oldu.

Girdi grubu Temmuz değişimi
Enerji ve yağlayıcılar +%4,82
Malzemeler +%1,54
Bina bakım masrafları +%1,53
Makine bakım masrafları +%1,50
Diğer mal ve hizmetler +%1,47
Tarımsal ilaçlar +%1,31
Binalar +%1,07
Tohum ve dikim materyali +%0,74
Tarım-GFE +%0,20
Veteriner harcamaları -%1,05
Hayvan yemi -%1,64
Gübre ve toprak geliştiriciler -%3,16

Dolayısıyla genel endeksteki yüzde 0,20’lik aylık artış çiftçinin karşılaştığı bütün maliyet hareketini tek başına anlatmıyor. Gübre ve yem gibi bazı kalemlerdeki düşüş genel oranı aşağı çekerken, üretimin neredeyse her aşamasına giren enerji çok daha hızlı pahalandı.

TÜİK mazotu ve elektriği ayrı vermiyor: Pompadaki tablo daha ağır

Tarımsal maliyet tartışmasının en kritik noktalarından biri de burada ortaya çıkıyor.

TÜİK’in yayımladığı ana Tarım-GFE bülteninde motorin ve elektrik ayrı ayrı fiyat değişimi şeklinde yer almıyor. Bu maliyetler daha geniş grupların içinde izleniyor; motorin açısından görülebilen en belirgin başlık “enerji ve yağlayıcılar”.

Bu nedenle çiftçinin gerçek yakıt yükünü görebilmek için pompa fiyatına ayrıca bakmak gerekiyor.

Konya’da motorinin litre fiyatı 17 Eylül’de 102,59 TL’ye kadar yükseldi. Aynı gün İstanbul Avrupa Yakası’nda 100,31 TL, Ankara’da 101,43 TL, İzmir’de 101,71 TL seviyeleri görüldü. 21 Eylül itibarıyla Konya’da fiyat yaklaşık 98,50-98,70 TL bandına geriledi.

Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık 56,23 TL fiyatla 21 Eylül 2026’daki 98,50 TL karşılaştırıldığında motorindeki yıllık yükseliş yaklaşık yüzde 75,2 seviyesinde. 17 Eylül’deki 102,59 TL’lik zirve dikkate alındığında artış yaklaşık yüzde 82,4 seviyesine ulaşıyor.

Motorinde bir yılda ortaya çıkan fark

Konya motorin Fiyat
Eylül 2025 yaklaşık seviye 56,23 TL/litre
17 Eylül 2026 zirvesi 102,59 TL/litre
21 Eylül 2026 yaklaşık 98,50 TL/litre
Yaklaşık yıllık artış %75,2
Zirve fiyatla yaklaşık yıllık artış %82,4

2025 Konya rakamı aynı güne ait birebir fiyat değil, Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık fiyat düzeyidir.

Fiyat farkının üreticiye etkisi kullanılan yakıt miktarı arttıkça büyüyor. Geçen yıl yaklaşık 56,23 TL’den 50 litre motorin 2 bin 811 TL tutarken bugün aynı miktar yaklaşık 4 bin 925 TL’ye geliyor. Aradaki fark yaklaşık 2 bin 114 TL.

1.000 litre üzerinden yapılan örnekte ise geçen yıl yaklaşık 56 bin 230 TL olan maliyet bugün 98 bin 500 TL’ye ulaşıyor. Aynı miktarda yakıt için fark yaklaşık 42 bin 270 TL. Bu rakam belirli bir çiftliğin gerçek tüketimi değil, fiyat değişiminin aynı yakıt miktarına etkisini göstermek için yapılan karşılaştırma.

Petrol 100 doların üzerinde, elektrik tarifesi de yükseldi

Akaryakıttaki baskının bir diğer ayağı uluslararası petrol fiyatları.

19 Eylül 2025’te Brent petrol yaklaşık 66,68 dolar seviyesindeyken, 21 Eylül 2026 sabahında günlük düşüşe rağmen 101,71 dolar civarında bulunuyordu. Yaklaşık bir yıllık dolar bazlı artış yüzde 52,5 düzeyine ulaştı. Önceki hafta Brent fiyatının 108 doların üzerine çıktığı da görüldü.

Enerji göstergesi Önceki değer Son değer Değişim
Brent petrol 66,68 $ 101,71 $ +%52,5
Konya motorin yaklaşık 56,23 TL yaklaşık 98,50 TL +%75,2
Enerji ve yağlayıcılar — yıllık +%30,04
Enerji ve yağlayıcılar — aylık +%4,82

Motorin fiyatının Brent petrol ile birebir aynı oranda değişmemesinin nedeni ise pompa fiyatının yalnızca ham petrole bağlı olmaması. Uluslararası motorin ürün fiyatı, döviz kuru, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV), rafineri, dağıtım ve bayi maliyetleri nihai fiyatın oluşmasında etkili oluyor.

Elektrikte de çiftçinin yükü arttı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan düzenlemeyle 4 Nisan 2026’dan itibaren orta gerilimden bağlı tarımsal faaliyetler abone grubunun elektrik fiyatı yüzde 24,8 artırıldı.

Bu artış özellikle elektrikli sulama pompaları kullanan çiftçiler, süt sağım ve soğutma sistemlerine sahip hayvancılık işletmeleri, seralar, depolar ve tarımsal ürün işleme tesisleri açısından doğrudan maliyet anlamına geliyor.

Temmuz rakamı eylüldeki yakıt şokunu henüz göstermiyor

Buradaki en önemli ayrıntılardan biri zaman farkı.

21 Eylül’de açıklanan Tarım-GFE Temmuz 2026 dönemine ait. Motorinin 100 TL’nin üzerine çıktığı ve Brent petrolün 100 dolar üzerinde kalıcılaştığı sert hareket ise daha sonra, ağustos sonu ve eylül ayında gerçekleşti.

Başka bir ifadeyle, temmuzdaki enerji ve yağlayıcılara ilişkin yüzde 4,82’lik aylık artış, eylülde yaşanan son akaryakıt fiyat hareketini henüz kapsamıyor.

Bu nedenle gelecek aylarda açıklanacak Tarım-GFE rakamlarında enerji kalemi daha da yakından izlenecek.

Mazot ve elektrik aynı ürünün maliyetine birden fazla kez giriyor

Enerjinin tarımsal üretimdeki etkisini diğer girdilerden ayıran en önemli nokta, maliyet zincirinin hemen her aşamasında yeniden ortaya çıkması.

Bir ürünün tarladan market rafına kadar olan süreci şöyle ilerliyor:

Toprak hazırlığı → ekim → gübreleme → ilaçlama → sulama → hasat → depolama → soğutma → nakliye → işleme → dağıtım → market

Bu zincirin büyük bölümünde motorin veya elektrik kullanılıyor.

Örneğin buğday üretiminde traktör yakıt tüketiyor, hasat biçerdöverle gerçekleştiriliyor, ürün kamyonla fabrikaya taşınıyor, değirmende elektrik kullanılıyor, un paketlendikten sonra yeniden dizel araçlarla dağıtıma çıkıyor.

Dolayısıyla mazot ve elektrikteki yükseliş yalnızca çiftçinin tarla maliyetini değil, ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sonraki aşamaları da etkileyebiliyor.

Tarımsal enflasyon yavaşlıyor ama maliyet düşmüyor

TÜİK’in uzun dönem grafiğinde yıllık Tarım-GFE artış hızının gerilediği görülüyor.

Temmuz 2024’te yüzde 41,60 olan yıllık artış, Temmuz 2025’te yüzde 34,22’ye, Haziran 2026’da yüzde 32,06’ya, Temmuz 2026’da ise yüzde 27,62’ye düştü.

Dönem Yıllık Tarım-GFE
Temmuz 2024 %41,60
Temmuz 2025 %34,22
Haziran 2026 %32,06
Temmuz 2026 %27,62

Ancak bu gerileme girdi fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor.

Çiftçinin kullandığı girdiler hâlâ geçen yılın aynı döneminden yüzde 27,62 daha pahalı. Düşen, fiyat seviyesi değil; fiyatların artış hızı.

Enflasyon karşılaştırmasında çiftçi açısından kritik 8,81 puan

Tarım maliyetlerinin genel fiyatlarla sağlıklı biçimde karşılaştırılabilmesi için aynı dönem verilerine bakmak gerekiyor.

Temmuz 2026’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 31,75, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 27,83, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) ise yüzde 18,81 arttı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde tüketici fiyatlarının yıllık artışı yüzde 37,53 oldu.

Temmuz 2026 enflasyon karşılaştırması

Gösterge Aylık Yıllık
Tarım-GFE %0,20 %27,62
Tarım-ÜFE %2,31 %18,81
Yİ-ÜFE %1,52 %27,83
TÜFE %1,78 %31,75
Gıda ve alkolsüz içecekler TÜFE %1,61 %37,53

Çiftçi açısından en dikkat çekici fark, girdi maliyetleri ile ürününün üretici fiyatındaki artış arasında.

Tarım girdileri yıllık yüzde 27,62 yükselirken, tarımsal ürünlerin üretici fiyatındaki artış yüzde 18,81 oldu. Aradaki fark 8,81 puan.

Bu tek başına bütün üreticilerin zarar ettiği anlamına gelmiyor. Ürün çeşidi, verim, rekolte, destekler, üretim miktarı ve işletme yapısı sonucu değiştiriyor. Ancak girdi fiyatlarının ürün satış fiyatlarından uzun süre daha hızlı artması halinde üretici marjları üzerinde baskı oluşması beklenebilir.

Gıda tüketici enflasyonu ile Tarım-GFE arasında ise 9,91 puanlık fark bulunuyor. Gıda fiyatlarının yıllık yüzde 37,53 artması, market fiyatının yalnızca çiftçinin tarladaki maliyetinden oluşmadığını gösteriyor. İşleme, ambalaj, depolama, nakliye, enerji, ticaret ve perakende maliyetleri de nihai fiyatın içine giriyor.

Maliyet artışı piyasaya nasıl yansıyabilir?

Mevcut tablo üç temel risk oluşturuyor.

İlk olarak üretici, mazot, elektrik, gübre ve diğer girdilerdeki artışı satış fiyatına yansıtamazsa kâr marjı daralabilir.

İkinci olarak yüksek maliyet işletme sermayesini zorlarsa çiftçi gübreleme, sulama, ilaçlama veya makine kullanımını azaltabilir. Bu durum üretim miktarı ve verim üzerinde baskı oluşturabilir.

Üçüncü olarak maliyet artışlarının üretici fiyatına aktarılması halinde gıda fiyatlarında yeni yukarı yönlü baskı ortaya çıkabilir.

Ancak tarımsal girdi maliyetinin market fiyatına birebir ve aynı gün yansıdığı söylenemez. Rekolte, hava koşulları, arz-talep dengesi, ithalat ve ihracat kararları, döviz kuru, destekleme politikaları, aracılık, nakliye ve perakende maliyetleri de fiyat oluşumunda etkili.

Bununla birlikte mazot ve elektrik, üretimden dağıtıma kadar zincirin birçok aşamasında kullanıldığı için enerji fiyatlarının yüksek kalması gıda enflasyonu açısından diğer birçok girdi kaleminden daha geniş bir etki alanına sahip.

Verilerin söylediği net şey: Artış hızı düşüyor, üreticinin yükü düşmüyor

Temmuz verisinin olumlu yönü yıllık Tarım-GFE’nin yüzde 32,06’dan yüzde 27,62’ye gerilemesi; gübre, yem ve veteriner harcamalarında aylık düşüş görülmesi.

Ancak enerji tarafındaki tablo bu iyileşmenin kırılgan olduğunu gösteriyor.

Enerji ve yağlayıcılarda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Sonrasında Konya’da motorin 102,59 TL’yi gördü, 21 Eylül’de yaklaşık 98,50 TL seviyesinde kaldı. Tarımsal elektrik tarifesine ise yüzde 24,8 artış yapıldı.

Dolayısıyla yüzde 27,62’lik genel Tarım-GFE rakamı çiftçinin maliyetinin yönünü ortaya koysa da mazot ve elektrik ana bültende ayrı ayrı yayımlanmadığından enerji cephesindeki gerçek yükün bütün ayrıntıları bu tek orandan görülemiyor.

Tarımda bundan sonraki kritik soru yalnızca gübre veya yemin ne kadar pahalandığı değil; traktörü tarlaya çıkarmanın, sulama pompasını çalıştırmanın, ürünü soğutmanın, depolamanın ve pazara ulaştırmanın ne kadara mal olacağı.

Enerji maliyetleri yüksek seviyelerde kalırsa, tarımsal girdi enflasyonundaki gerilemeye rağmen çiftçinin üretim maliyetinde beklenen rahatlama gecikebilir. Bunun uzun sürmesi halinde etkiler üreticinin ekim kararından ürün miktarına ve marketteki gıda fiyatına kadar geniş bir alana yayılabilir.

TÜİK, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin bir sonraki bültenini 19 Ekim 2026’da yayımlayacak.

Kısaltmalar: Tarım-GFE: Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi; Tarım-ÜFE: Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi; TÜFE: Tüketici Fiyat Endeksi; Yİ-ÜFE: Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi; EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu.

 

Türkiye hayvan varlığında AB ülkeleriyle farkı açtı: Büyükbaşta 17,7 milyon, küçükbaşta 57,9 milyon

Türkiye, 2025 yılı hayvan varlığı verilerinde Avrupa Birliği ülkelerinin tamamını geride bıraktı.

Avrupa İstatistik Ofisi ve Türkiye İstatistik Kurumu verileri, Türkiye’nin hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan sayısında Avrupa’daki farkı daha da açtığını ortaya koydu.

AB ülkelerinde 2025 yılında büyükbaş hayvan sayısı yüzde 0,4 azalırken, koyun sayısı yüzde 2,2, keçi sayısı ise yüzde 2,5 geriledi.

Türkiye’de ise aynı dönemde hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığında artış kaydedildi.

Büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 709 bine çıktı

Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,3 artarak 17 milyon 709 bine yükseldi.

Bu rakamla Türkiye, AB ülkelerinin tamamını geride bıraktı.

AB ülkeleri arasında büyükbaş hayvan sayısında ilk sırada 16 milyon 237 binle Fransa bulunurken, Almanya 10 milyon 420 bin, İspanya 6 milyon 300 bin, İrlanda 6 milyon 284 bin ve Polonya 6 milyon 143 bin büyükbaş hayvan varlığıyla sıralandı.

Büyükbaş hayvan varlığında Türkiye ve önde gelen AB ülkeleri

Ülke Büyükbaş hayvan sayısı
Türkiye 17 milyon 709 bin
Fransa 16 milyon 237 bin
Almanya 10 milyon 420 bin
İspanya 6 milyon 300 bin
İrlanda 6 milyon 284 bin
Polonya 6 milyon 143 bin
İtalya 5 milyon 815 bin
Hollanda 3 milyon 549 bin
Belçika 2 milyon 127 bin
Avusturya 1 milyon 815 bin

Fransa ile fark 1,47 milyona çıktı

Türkiye, 2023 yılında büyükbaş hayvan sayısında Fransa’nın gerisindeydi.

2024 yılında ise Fransa’yı geçerek AB ülkelerinin tamamının üzerine çıktı.

2025 yılında bu fark daha da büyüdü.

Türkiye’nin büyükbaş hayvan sayısı artarken Fransa’da gerileme yaşandı. Böylece iki ülke arasındaki fark 2024 yılında 508 bin seviyesindeyken, 2025 yılında yaklaşık 1 milyon 472 bine yükseldi.

Türkiye-Fransa farkındaki değişim

Yıl Türkiye-Fransa farkı
2024 508 bin
2025 1 milyon 472 bin

Bu tablo, Türkiye’nin büyükbaş hayvancılıkta AB ülkeleri karşısındaki üstünlüğünü yalnızca korumadığını, farkı da büyüttüğünü ortaya koydu.

Küçükbaşta Türkiye 57,9 milyona ulaştı

Türkiye’nin toplam küçükbaş hayvan sayısı da 2025 yılında artış gösterdi.

Küçükbaş hayvan varlığı yüzde 5,4 artarak 57 milyon 874 bine yükseldi.

Bu toplamın 46 milyon 689 binini koyun, 11 milyon 186 binini keçi oluşturdu.

Türkiye’nin küçükbaş hayvan varlığı

Tür Hayvan sayısı
Toplam küçükbaş 57 milyon 874 bin
Koyun 46 milyon 689 bin
Keçi 11 milyon 186 bin

Türkiye koyun sayısında İspanya’yı yaklaşık 3,6 kat geçti

AB ülkeleri arasında koyun sayısında ilk sırayı 12 milyon 810 binle İspanya aldı.

İspanya’yı 10 milyon 761 binle Romanya, 6 milyon 696 binle Fransa, 6 milyon 439 binle Yunanistan ve 5 milyon 913 binle İtalya izledi.

Türkiye’de ise koyun varlığı 46 milyon 689 bin olarak kayıtlara geçti.

Bu rakamla Türkiye’nin koyun varlığı, AB ülkeleri arasında ilk sırada yer alan İspanya’nın yaklaşık 3,6 katına ulaştı.

Koyun varlığında karşılaştırma

Ülke Koyun sayısı
Türkiye 46 milyon 689 bin
İspanya 12 milyon 810 bin
Romanya 10 milyon 761 bin
Fransa 6 milyon 696 bin
Yunanistan 6 milyon 439 bin
İtalya 5 milyon 913 bin
İrlanda 3 milyon 690 bin
Portekiz 2 milyon 22 bin
Almanya 1 milyon 525 bin

Keçide fark daha da yüksek

Keçi varlığında da Türkiye’nin AB ülkeleriyle arasındaki fark dikkat çekici boyuta ulaştı.

AB ülkeleri arasında keçi sayısında ilk sırada 2 milyon 341 binle Yunanistan yer aldı.

Yunanistan’ı 2 milyon 209 binle İspanya, 1 milyon 467 binle Romanya, 1 milyon 372 binle Fransa ve 987 binle İtalya takip etti.

Türkiye’de keçi sayısı ise 2025 yılında yüzde 3,4 artarak 11 milyon 186 bine yükseldi.

Bu rakam, Türkiye’nin keçi varlığının AB’de ilk sırada bulunan Yunanistan’ın yaklaşık 4,8 katı olduğunu gösterdi.

Keçi varlığında karşılaştırma

Ülke Keçi sayısı
Türkiye 11 milyon 186 bin
Yunanistan 2 milyon 341 bin
İspanya 2 milyon 209 bin
Romanya 1 milyon 467 bin
Fransa 1 milyon 372 bin
İtalya 987 bin
Hollanda 553 bin

AB’de gerileme, Türkiye’de artış

2025 yılı verilerinde en dikkat çekici ayrışmalardan biri de büyüme oranlarında ortaya çıktı.

AB genelinde büyükbaş, koyun ve keçi varlığında düşüş kaydedilirken Türkiye’de üç ana grupta da artış yaşandı.

2025 yılı değişim oranları

Hayvan grubu Türkiye AB
Büyükbaş +%4,3 -%0,4
Toplam küçükbaş +%5,4 —
Koyun Artış eğilimi -%2,2
Keçi +%3,4 -%2,5

Türkiye’nin hayvan varlığındaki artışla AB ülkelerindeki gerilemenin aynı döneme denk gelmesi, iki taraf arasındaki farkın daha da büyümesine yol açtı.

Türkiye üç ana kategoride de önde

2025 verileri itibarıyla Türkiye;

büyükbaş hayvan sayısında Fransa’yı,
koyun varlığında İspanya’yı,
keçi varlığında ise Yunanistan’ı

geride bıraktı.

Özellikle küçükbaş hayvancılıkta fark dikkat çekici seviyeye ulaştı.

Türkiye’nin 46 milyon 689 bin koyunuyla AB’nin en yüksek koyun varlığına sahip ülkesi İspanya’nın yaklaşık 3,6 katına, 11 milyon 186 bin keçiyle de Yunanistan’ın yaklaşık 4,8 katına ulaşması, küçükbaş hayvancılıktaki ölçeği ortaya koydu.

2025 yılı verileriyle birlikte Türkiye, hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığında Avrupa Birliği ülkeleriyle arasındaki sayısal farkı daha da açmış oldu.

Peki Konya hayvancılıkta nerede?

Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerini büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığında geride bıraktığı 2025 yılı verilerinde Konya da Türkiye hayvancılığının merkezlerinden biri olmayı sürdürdü.

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 yılı hayvancılık verilerine göre kentte 966 bin 37 büyükbaş hayvan bulunuyor. Bu rakamla Konya, Türkiye’de büyükbaş hayvan varlığında 1. sırada yer alıyor.

Konya’nın küçükbaş hayvan varlığı ise 3 milyon 318 bin 481 başa ulaştı. Kent bu rakamla küçükbaş hayvan sayısında Türkiye genelinde 2. sırada bulunuyor.

Konya’nın 2025 hayvan varlığı

Hayvan türü Konya’daki sayı Türkiye’deki konumu
Toplam büyükbaş 966.037 1. sıra
Sığır 965.476 —
Manda 561 —
Toplam küçükbaş 3.318.481 2. sıra
Koyun 3.046.883 —
Keçi 271.598 —
Yumurtacı tavuk 10.479.325 3. sıra

Konya’daki 966 bin 37 büyükbaş hayvan, Türkiye’nin 17 milyon 709 bin başlık toplam büyükbaş varlığının yaklaşık yüzde 5,5’ine karşılık geliyor. Küçükbaşta ise Konya’nın 3 milyon 318 bin 481 başlık varlığı, Türkiye toplamının yaklaşık yüzde 5,7’sini oluşturuyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün verileri de bu oranları sırasıyla yüzde 5,5 ve yüzde 5,7 olarak gösteriyor.

Türkiye’deki her 18 büyükbaştan yaklaşık biri Konya’da

Rakamlar, Konya’nın Türkiye hayvancılığı içindeki ağırlığını daha net ortaya koyuyor.

Türkiye genelindeki yaklaşık her 18 büyükbaş hayvandan biri Konya’da bulunuyor. Küçükbaşta da benzer şekilde Türkiye’deki her 17-18 hayvandan yaklaşık biri Konya’da yetiştiriliyor.

Koyun sayısı açısından Konya’da 3 milyon 46 bin 883 baş bulunuyor. Bu sayı, Türkiye’nin 46 milyon 689 bin başlık toplam koyun varlığının yaklaşık yüzde 6,5’ine karşılık geliyor. Keçi sayısı ise 271 bin 598 baş seviyesinde.

Konya’da büyükbaş hayvan sayısında 10 yılda dikkat çekici artış

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün karşılaştırmalı verilerine göre kentte büyükbaş hayvan sayısı 2015 yılında 264 bin 653 baş seviyesindeyken 2025’te 966 bin 37 başa yükseldi. Kurum, 10 yıllık artışı yaklaşık yüzde 265 olarak hesaplıyor.

Küçükbaş hayvan sayısı da aynı dönemde 2 milyon 117 bin 190 baştan 3 milyon 318 bin 481 başa çıktı. Böylece 2015-2025 dönemindeki artış yüzde 56,7 oldu.

Gösterge 2015 2025 Değişim
Büyükbaş 264.653 966.037 +%265
Küçükbaş 2.117.190 3.318.481 +%56,7

Türkiye Avrupa’da önde, Konya Türkiye’de ilk sıralarda

Böylece ortaya dikkat çekici bir zincir çıkıyor: Türkiye, 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvanıyla AB ülkelerinin tamamını geride bırakırken, Türkiye içerisindeki en yüksek büyükbaş hayvan varlığı da Konya’da bulunuyor.

Küçükbaşta da Türkiye’nin 57 milyon 874 bin başlık varlığı AB ülkelerinin çok üzerinde bulunurken, Konya 3,3 milyonun üzerindeki küçükbaş hayvanıyla Türkiye ikincisi konumunda.

Bu veriler, Konya’nın yalnızca tahıl ve bitkisel üretimde değil, Türkiye’nin hayvansal üretim kapasitesinde de stratejik illerden biri olduğunu ortaya koyuyor.

Tarım arazilerinde yeni dönem: Konya’da 373 parsel kiralama sürecinde, parsellerin 219’u üç ilçede

Tarım ve Orman Bakanlığının üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazilerini sezonluk kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırma uygulaması Konya’da da yeni bir aşamaya geçti.

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2026 yılı listeleri, kentin hangi bölgelerinde tarım arazilerinin uzun süredir üretim dışında kaldığını da ortaya koydu.

Konya’ya ilişkin ilk yıl ve üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listeleri 7 Eylül 2026’dan itibaren 5 gün süreyle ilan edildi. İlan döneminde itirazların, parselin bulunduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne yazılı olarak yapılması istendi.

Konya’da 373 parsel iki yıldır işlenmiyor

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün “2026 Yılı İşlenmeyen Araziler EK-2” başlıklı, üst üste iki yıl işlenmeyen arazileri gösteren resmî listesinde toplam 373 parsel bulunuyor.

Merceknet’in resmî listedeki parsel kayıtları üzerinden yaptığı ilçe bazlı sayımda dikkat çekici bir dağılım ortaya çıktı.

İşte Konya’nın ilçe ilçe tablosu

İlçe Üst üste iki yıl işlenmeyen parsel sayısı
Yunak 81
Derebucak 73
Taşkent 65
Karatay 52
Selçuklu 29
Çeltik 24
Seydişehir 12
Sarayönü 11
Akören 7
Meram 6
Ilgın 5
Kulu 4
Altınekin 1
Cihanbeyli 1
Derbent 1
Emirgazi 1
TOPLAM 373

Her 5 parselden yaklaşık 3’ü üç ilçede

Listenin en çarpıcı tarafı, parsellerin ilçeler arasında son derece dengesiz dağılması.

Yunak’taki 81, Derebucak’taki 73 ve Taşkent’teki 65 parsel bir araya getirildiğinde 219 parsele ulaşılıyor.

Bu da Konya genelindeki 373 parselin yaklaşık yüzde 58,7’sinin yalnızca üç ilçede bulunduğunu gösteriyor.

Karatay ve Selçuklu da hesaba katıldığında ilk beş ilçedeki sayı 300 parsele çıkıyor. Başka bir ifadeyle üst üste iki yıldır işlenmeyen parsellerin yaklaşık yüzde 80’i beş ilçede yoğunlaşıyor.

Listenin ilk 5 ilçesi

Sıra İlçe Parsel Toplam içindeki yaklaşık pay
1 Yunak 81 %21,7
2 Derebucak 73 %19,6
3 Taşkent 65 %17,4
4 Karatay 52 %13,9
5 Selçuklu 29 %7,8
Toplam 300 %80,4

Bu dağılım, işlenmeyen arazi sorununun Konya’nın tamamında aynı yoğunlukta yaşanmadığını; belirli ilçelerde ve yerleşimlerde çok daha belirgin hale geldiğini gösteriyor.

Yunak açık ara ilk sırada

Konya’nın önemli tahıl üretim merkezlerinden Yunak, 81 parsel ile listenin ilk sırasında bulunuyor.

Piribeyli, Kıllar, Kuyubaşı, Yığar, Karayayla, Odabaşı, Hacıfakılı, Ayrıtepe, Koçyazı, Hursunlu ve Kuzören gibi çok sayıda yerleşimde üst üste iki yıl işlenmeyen tarım parsellerinin bulunduğu görülüyor. Resmî listenin son bölümü tamamen Yunak’taki arazilere ayrılmış durumda.

Yunak tek başına Konya listesindeki bütün parsellerin yaklaşık beşte birinden fazlasını oluşturuyor.

Derebucak’ta 73 parsel

İkinci sırada ise farklı tarımsal yapısıyla dikkat çeken Derebucak bulunuyor.

Derebucak’ta Çamlık/Merkez, Taşlıpınar, Tepearası, Durak ve Uğurlu gibi yerleşimlerde çok sayıda tarla iki yıllık işlenmeyen arazi listesine girdi.

İlçede toplam 73 parsel bulunuyor.

Taşkent’te 65 parselin büyük bölümü Balcılar’da

Listenin üçüncü sırasında 65 parsel ile Taşkent bulunuyor.

Taşkent kayıtlarında özellikle Balcılar dikkat çekiyor. Yazıyurt, Aktaş Alanı, Ballıcak, Isırganlı, Harınözü, Kuşutaşı, Boyhana, Kösürelik, Güzel Pınarı ve çok sayıda farklı mevkide parseller listeye girmiş durumda.

Bektaş, Bolay ve Çetmi/Yeni mahallelerinde de işlenmeyen parseller bulunuyor.

Listede Taşkent Bektaş’taki bir tarla 135 bin 16 metrekare, yani yaklaşık 135 dekar büyüklüğüyle dikkat çekiyor.

Konya merkezde de tablo dikkat çekiyor

İşlenmeyen tarım arazileri yalnızca uzak kırsal ilçelerde değil, Konya merkez ilçelerinde de bulunuyor.

Karatay’da 52, Selçuklu’da 29, Meram’da ise 6 parsel üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listesinde yer aldı.

Karatay’daki kayıtların Acıdort, Başak ve Zivecik gibi bölgelerde yoğunlaştığı görülürken, Selçuklu’da Aşağıpınarbaşı, Bosna Hersek, Dokuz, Sancak, Sarıcalar, Tömek, Yazır ve Yukarıpınarbaşı gibi mahalle ve bölgelerde araziler bulunuyor.

Meram’da ise Çarıklar, Kavak ve Karahüyük çevresindeki parseller listede.

Bu durum, işlenmeyen arazi probleminin sadece nüfusu azalan kırsal alanlarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Cihanbeyli’de tek parsel ama 172 dekar

Parsel sayısının tek başına arazi büyüklüğünü göstermediğini ortaya koyan dikkat çekici örneklerden biri de Cihanbeyli.

Cihanbeyli’nin Yeşilöz Mahallesi’nde listede yalnızca bir parsel bulunmasına rağmen bu arazinin yüzölçümü 172 bin 300 metrekare, yani yaklaşık 172,3 dekar.

Bu nedenle ilçelerin yalnızca parsel sayıları üzerinden karşılaştırılması, toplam işlenmeyen arazi büyüklüğünü tek başına açıklamıyor.

Konya’nın 15 ilçesinde listede hiç arazi yok

Resmî listenin en dikkat çekici bölümlerinden biri de “YOK” kaydı bulunan ilçeler.

2026 yılı üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri listesinde şu 15 ilçede herhangi bir parsel bulunmuyor:

Ahırlı, Akşehir, Beyşehir, Bozkır, Çumra, Doğanhisar, Ereğli, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Kadınhanı, Karapınar, Tuzlukçu ve Yalıhüyük.

Özellikle Çumra, Karapınar ve Ereğli gibi Konya tarımının büyük üretim merkezlerinin bu listede “yok” olarak yer alması dikkat çekiyor.

Geçen yıl 209 parsel vardı

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 çalışmalarını içeren faaliyet raporu, uygulamanın geçen yılki sonuçlarını da ortaya koyuyor.

2025 yılında Konya genelinde başlangıçta 5 bin 472 parselde 56 bin 293,6 dekar işlenmeyen alan tespit edildi.

Yönetmelikteki şartları sağlayan 883 parsel ve 22 bin 785,21 dekar alan ilana çıkarıldı. İtirazlardan sonra 861 parsel ve 22 bin 203,99 dekar alan kesinleşti.

Bunların içerisinden üst üste iki yıl işlenmediği belirlenen 209 parsel ve 4 bin 825 dekar arazi kiralanacak parsel olarak ilan edildi.

2025 süreci Parsel Alan
İşlenmediği tespit edilen 5.472 56.293,60 dekar
İlana çıkarılan 883 22.785,21 dekar
İtiraz sonrası kesinleşen 861 22.203,99 dekar
Üst üste 2 yıl işlenmeyen 209 4.825 dekar
Fiilen kiralanan 7 248,53 dekar

209’dan 373’e çıktı

2025 faaliyet raporunda üst üste iki yıl işlenmeyen 209 parsel bulunurken, 2026 yılı EK-2 askı listesinde 373 parsel bulunuyor.

Aradaki fark 164 parsel.

Oransal olarak bakıldığında sayı yaklaşık yüzde 78,5 daha yüksek.

Ancak iki rakamın süreç açısından birebir aynı aşamayı temsil etmediğinin altını çizmek gerekiyor. 2026’daki 373 parsel şu anda ilan ve tespit sürecindeki EK-2 listesini ifade ediyor. İtirazlar ve mülki amir onayları sonrasında kesin sayı değişebilir. Bakanlık da kiralamanın ancak ilan süreci tamamlanıp gerekli onaylar alındıktan sonra yapılacağını belirtiyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’si kiralandı

Geçmiş yıl verilerindeki en ilginç ayrıntılardan biri ise uygulamanın fiili sonucunda ortaya çıkıyor.

2025’te Konya’da iki yıl üst üste işlenmeyen 209 parsel, 4 bin 825 dekar alan kiralama listesine girmişti.

Ancak kiralama talebi sonucunda yalnızca Altınekin’de 1, Derbent’te 1 ve Ilgın’da 5 olmak üzere toplam 7 parsel kiraya verildi.

Kiralanan toplam alan 248,53 dekar oldu.

Başka bir ifadeyle parsel sayısı üzerinden bakıldığında geçen yıl kiralanan alanlar, iki yıl işlenmeyen 209 parselin yalnızca yaklaşık yüzde 3,3’üne karşılık geldi.

Bu da yeni uygulamada asıl meselenin yalnızca araziyi tespit etmek değil, o araziyi işleyecek üreticiyi bulmak olduğunu gösteriyor.

373 parsel hemen kiraya verilmeyecek

Burada arazi sahipleri açısından önemli bir ayrım bulunuyor.

Konya’daki 373 parselin listede yer alması, “araziler bugünden itibaren başkasına kiralandı” anlamına gelmiyor.

Önce ilan ve itiraz süreçleri tamamlanacak. Daha sonra mülki amir onayları alınacak. Kesinleşen işlenmeyen tarım arazileri, gelen kiralama talepleri doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından sezonluk olarak kiraya verilebilecek.

Kira geliri ise arazi sahibine ait olacak.

Kimler kiralayabilecek?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca iki yıl üst üste işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazileri, vasfı değiştirilmemek şartıyla sezonluk olarak tarımsal üretime kazandırılabiliyor.

Kiralama bedeli rayiç bedelin altında olamıyor ve kira geliri arazi malikine ödeniyor.

Kanunda kiralamada önceliğin arazinin bulunduğu yerleşim yerinde yaşayanlara ve ilgili tarımsal kuruluşlara verilmesi öngörülüyor.

Konya açısından asıl soru: Bu araziler yeniden üretime dönebilecek mi?

Konya Türkiye’nin tahıl, şeker pancarı, mısır, ayçiçeği ve birçok tarımsal üründe en önemli üretim merkezlerinden biri.

Bu nedenle yüzlerce tarım parselinin art arda iki üretim yılında boş kalması yalnızca mülkiyet meselesi değil; üretim, kırsal nüfus, girdi maliyetleri, suya erişim ve çiftçinin üretimden çekilmesi gibi daha geniş başlıklarla birlikte değerlendirilmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.

2026 listesinde özellikle Yunak, Derebucak, Taşkent ve Karatay’daki yoğunlaşma, işlenmeyen arazilerin nedenlerinin ilçe bazında ayrıca araştırılması gerektiğine de işaret ediyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’sinin fiilen kiralanabilmiş olması ise bu yıl 373 parsel için başlayacak sürecin en kritik sorusunu şimdiden ortaya çıkarıyor:

Araziyi tespit etmek mümkün; peki bu toprağı yeniden ekecek üretici bulunabilecek mi?

İşlenmeyen tarım arazileri kiraya veriliyor: Başvuru süreci nasıl işleyecek?

Tarım ve Orman Bakanlığı, farklı nedenlerle kullanılmayan tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması amacıyla başlattığı kiralama çalışmalarını sürdürüyor.

Uygulamayla, uzun süredir işlenmeyen arazilerin tarımsal üretime dahil edilmesi, üretim potansiyelinin değerlendirilmesi ve gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırılacak arazilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kaydedilmesi ve tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonlarının çalışmaları tamamlanırken, kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci 1 Eylül’de başladı.

Uygulamanın temel esasları

Başlık Uygulama
Kiralama kapsamına giren arazi Üst üste 2 yıl işlenmeyen tarım arazileri
Kiralama türü Sezonluk
Amaç Arazilerin yeniden tarımsal üretime kazandırılması
Kira bedelini kim alacak? Arazi sahibi
Kiralama işlemini kim yapacak? İl Tarım ve Orman Müdürlükleri
Başvuru İl müdürlüğü veya dijital sistem üzerinden
Kira bedeli Komisyonca belirlenen rayiç bedelden düşük olamayacak

1- Hangi tarım arazileri kiralama kapsamına alınacak?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamına alınabilecek.

Bu araziler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarımsal üretimde kullanılmak üzere sezonluk olarak kiraya verilecek.

Kiralama karşılığında ödenecek bedel ise arazi sahibine verilecek.

Dolayısıyla uygulama kapsamında mülkiyet değişmeyecek; yalnızca belirli süreyle tarımsal kullanım hakkı kiralama yoluyla başka bir üreticiye verilecek.

2- İşlenmeyen araziler nasıl tespit edilecek?

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonları, işlenmeyen tarım arazilerine ilişkin saha ve kayıt çalışmalarını tamamladı.

Komisyonlar tarafından kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci ise 1 Eylül 2026 itibarıyla başladı.

İlan sürecinin ardından gerekli değerlendirmeler ve mülki amir onayları tamamlanacak.

Böylece hangi arazilerin kiralama kapsamına kesin olarak alınacağı netleşecek.

3- Kiralama işlemlerini kim yapacak?

İlan sürecinin tamamlanması ve mülki amir onaylarının alınmasının ardından kesinleşen işlenmeyen tarım arazilerinin kiralama işlemleri İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.

Kiralama işlemleri, ilgili arazilere yönelik gelecek talepler doğrultusunda yapılacak.

Başvuruların birden fazla olması durumunda değerlendirme ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

4- Kira bedeli nasıl belirlenecek?

Kiralama bedeli serbest şekilde belirlenmeyecek.

Arazi için ödenecek kira, ilgili komisyon tarafından belirlenen rayiç bedelden daha düşük olamayacak.

Rayiç kira bedelinin belirlenmesi sırasında, kiralanacak araziyle benzer özelliklere sahip ve aynı yerleşim yerinde bulunan en az üç kiralanmış tarım arazisi emsal olarak dikkate alınacak.

Kira bedelinin belirlenmesinde dikkate alınacak esaslar

Kriter Açıklama
Benzer arazi Kiralanacak araziyle benzer özellik taşıması
Yerleşim yeri Aynı bölgede bulunması
Emsal sayısı En az 3 kiralanmış tarım arazisi
Alt sınır Komisyonun belirlediği rayiç bedelin altında olamaz

Belirlenen kira bedeli, kiralamayı yapan üreticiden tahsil edilerek arazinin malikine ödenecek.

5- Arazi kiralamak isteyenler nasıl başvuru yapacak?

İlan edilen tarım arazilerinden birini kiralamak isteyen üreticiler, kiralama talep formunu eksiksiz şekilde doldurarak ilan süresi içinde ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurabilecek.

Başvurular ayrıca Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabilecek.

Böylece üreticilere hem doğrudan başvuru hem de dijital başvuru imkanı sunulmuş olacak.

Kiralanan araziler ÇKS’ye kaydedilecek

Kiralama yoluyla yeniden tarımsal faaliyete kazandırılan araziler, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne dahil edilecek.

Bu arazilerin tarımsal üretim planlaması içinde değerlendirilmesiyle ekilmeyen alanların ekonomiye kazandırılması, üretimin artırılması ve atıl durumdaki tarım arazilerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Uygulamanın aynı zamanda tarım arazilerinin boş kalmasının önüne geçmesi ve üretim kapasitesinin daha etkin kullanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ediyor

Düzenlemenin en önemli noktalarından biri de kiraya verilen arazilerin mülkiyetinin değişmemesi.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ederken, yalnızca işlenmeyen arazinin belirli bir üretim sezonunda tarımsal amaçla kullanılması sağlanacak.

Kira bedelinin de doğrudan arazi sahibine ödenmesiyle, hem atıl durumdaki arazinin üretime kazandırılması hem de arazi sahibinin gelir elde etmesi amaçlanıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü uygulamanın önümüzdeki süreçte ilanların kesinleşmesi ve başvuruların tamamlanmasıyla birlikte fiili kiralama aşamasına geçmesi bekleniyor.

Fındıkta fiyat isyanı yola taştı: Üreticiler yaklaşık 130 traktörle konvoy oluşturdu

Fındıkta hasadın ardından gözler satış fiyatlarına çevrilirken üreticinin fiyat tepkisi bu kez tarladan yola taşındı. Sakarya’nın önemli fındık üretim merkezlerinden Kocaali’de çiftçiler, 18 Eylül Cuma günü traktörleriyle bir araya gelerek konvoy oluşturdu.

Eylem öncesinde Kocaali Kaymakamlığına resmi bilgilendirme yapıldığı, buluşmanın Kocaali-Akçakoca yolu üzerindeki Jandarma Karakolu karşısındaki trafik ışıklarından başlayacağının bildirildiği de daha önce kamuoyuna yansımıştı.

YAKLAŞIK 130 TRAKTÖR YOLA ÇIKTI

Üreticiler Kocaali Merkez Jandarma Karakolu mevkisinde toplandı. Yaklaşık 130 traktörden oluşan konvoy, Kocaali-Akçakoca kara yolunu kullanarak Düzce il sınırı istikametine ilerledi. Güvenlik güçleri de güzergâhta tedbir aldı.

Böylece günler öncesinden sosyal medya ve bölgedeki üreticiler arasında yapılan katılım çağrısı geniş çaplı bir traktörlü protestoya dönüştü.

Üreticilerin temel itirazı ise hasadın ardından serbest piyasada oluşan fiyatların üretim giderleri karşısında yetersiz kaldığı yönünde.

TMO’NUN RESMİ FİYATI 250 LİRA

2026-2027 sezonunda TMO’nun açıkladığı resmi kabuklu fındık alım fiyatı, yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite için kilogram başına 255 TL, Levant kalite için 250 TL olarak belirlendi. Sakarya ve Düzce’de yaygın olan Levant kalite bakımından referans alım fiyatı böylece 250 TL seviyesinde bulunuyor. Yüzde 50’nin üzerindeki her bir randıman puanı için de Levant kalite fındığa kilogram başına 5 TL ilave ödeme uygulanıyor. Alımlar 24 Ağustos’ta başladı.

2026-2027 TMO fındık alım fiyatları Fiyat
Giresun kalite 255 TL/kg
Levant kalite 250 TL/kg
Yüksek randıman – Giresun Her +1 randıman için +5,10 TL
Yüksek randıman – Levant Her +1 randıman için +5 TL

Ancak üreticilerin itirazı ağırlıklı olarak TMO’nun ilan ettiği fiyatla serbest piyasadaki fiili alım fiyatı arasındaki fark, alım şartları ve ödemenin zamanlaması üzerinde yoğunlaşıyor.

ÜRETİCİDEN “165 LİRAYA KADAR GERİLEDİ” İDDİASI

Eyleme katılan fındık üreticisi Alim Hoşgör, serbest piyasadaki fiyatlara ilişkin olarak geçen yıl kilogram fiyatının 220 liradan başlayarak dönem içinde 330 liraya kadar çıktığını, bu yıl ise fiyatın 165 liraya kadar gerilediğini söyledi.

Bu rakam üreticinin eylem sırasındaki beyanı niteliğinde. Serbest piyasa fiyatlarının il, kalite, randıman, tüccar ve güne göre değişebildiği dikkate alındığında 165 TL’yi bütün piyasanın tek fiyatı olarak değerlendirmek doğru değil. Ancak üreticilerin protestosunun merkezindeki fiyat seviyesini göstermesi açısından önemli.

Hoşgör, üreticilerin herhangi bir kurum ya da kişiyi hedef almadığını belirterek temel taleplerini şöyle dile getirdi:

“Emeğimizin karşılığını istiyoruz… Biz sadece ürettiğimiz fındığın değerini istiyoruz.”

MAZOT, İŞÇİLİK, GÜBRE VE İLAÇ MALİYETLERİNE DİKKAT ÇEKTİLER

Üreticiler yalnızca fındığın satış fiyatına değil, üretimin her aşamasındaki giderlere de dikkat çekti. Gübre, ilaçlama, mazot, bahçe bakımı, toplama ve işçilik maliyetlerindeki yükselişin üreticinin gelirini giderek daha fazla baskıladığı ifade edildi.

Eylemde yapılan açıklamalarda kuraklığın, yüksek toplama ve işçilik giderlerinin yanı sıra kahverengi kokarca zararlısının da üretici üzerindeki yükü artırdığı belirtildi.

TMO’YA “ALIM KRİTERLERİ ŞEFFAF OLSUN” ÇAĞRISI

Fındık Üreticileri Eylem Komitesi adına yapılan açıklamada TMO’nun alım kriterleri, randıman ölçümleri ve ürün kabul koşulları da gündeme getirildi.

Üreticiler, ölçüm ve kabul kriterlerinin açık, denetlenebilir ve ortak standartlara bağlanmasını talep etti. Özellikle randıman ölçümünün üreticinin kilogram başına elde edeceği geliri doğrudan değiştirmesi nedeniyle bu alanın şeffaflaştırılması istendi.

“21 GÜN BEKLEMEK İSTEMİYORUZ”

Eylemcilerin gündeme getirdiği bir diğer konu ise TMO’ya teslim edilen ürünlerin ödeme takvimi oldu.

Üreticiler; okul harcamalarının, borçların, işçilik ücretlerinin ve yeni sezon için tarımsal giderlerin aynı dönemde yoğunlaştığını belirterek ürün bedelinin teslimattan sonra 21 güne kadar uzayabilen süreçte ödenmesine tepki gösterdi ve ödemenin daha kısa sürede yapılmasını istedi.

ÜRETİCİNİN TALEPLERİ 5 BAŞLIKTA TOPLANDI

Eylemde dile getirilen talepler genel olarak şu başlıklarda yoğunlaştı:

  • Fındığın üretim maliyetini ve üretici emeğini karşılayacak düzeyde fiyat oluşturulması,
  • serbest piyasanın etkin biçimde denetlenmesi,
  • TMO alım ve randıman kriterlerinin açık ve denetlenebilir hale getirilmesi,
  • ürün bedellerinin daha kısa sürede ödenmesi,
  • kuraklık ve kahverengi kokarca başta olmak üzere üretimi tehdit eden sorunlarla bölgesel ölçekte mücadele edilmesi.

EYLEMLE AYNI GÜN FINDIK PİYASASINA DENETİM

Fındık üreticilerinin Sakarya’da traktörlerle yola çıktığı gün piyasa açısından önemli bir gelişme daha yaşandı.

Ticaret Bakanlığı, fındık üretimi ve ticaretinin yoğun olduğu Ordu, Giresun, Ünye ve Fatsa ticaret borsalarındaki işlemlerin incelenmesi amacıyla müfettiş görevlendirildiğini duyurdu.

Yapılacak incelemelerde piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini veya serbest rekabeti bozucu faaliyetler tespit edilmesi halinde mevzuat kapsamında idari yaptırım uygulanacağı bildirildi.

Bakanlığın açıklaması doğrudan Kocaali’deki traktör eylemine bağlanmadı. Ancak aynı gün içinde hem üreticinin sahada fiyat ve piyasa işleyişine tepki göstermesi hem de fındık ticaretinin yoğun olduğu bölgelerde denetimlerin başlatılması, 2026 fındık sezonunda fiyat tartışmasının büyüdüğünü ortaya koydu.

FINDIKTA TARTIŞMA ARTIK SADECE FİYAT DEĞİL

Kocaali’deki traktör konvoyu, üreticinin meselesinin yalnızca “fındık kaç lira?” sorusundan ibaret olmadığını da gösterdi. Üreticiler bir taraftan kilogram fiyatının yükselmesini isterken diğer taraftan TMO alım şartlarından ödeme takvimine, randıman ölçümünden işçilik ve tarımsal girdilere kadar üretim zincirinin tamamına ilişkin sorunları gündeme taşıdı.

Bu nedenle Kocaali-Akçakoca yolundaki yaklaşık 130 traktörlük konvoy, 2026 sezonunda fındık üreticisinin fiyat ve maliyet sorunlarına karşı bugüne kadarki en görünür saha tepkilerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Karaman’da coğrafi işaretli Kazımkarabekir kabak çekirdeğinde hasat sürüyor

Karaman’ın Kazımkarabekir ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli Kazımkarabekir kabak çekirdeğinde hasat dönemi sürüyor.

Karaman kent merkezine yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki ilçede, toplam 220 bin dekar alanda hububat ve baklagil ağırlıklı tarımsal üretim yapılıyor.

Su kısıtının bulunduğu bölgede üretim yapan çiftçilerin alternatif ürünlerinden biri olan çerezlik kabak çekirdeği, 2023 yılında “Kazımkarabekir kabak çekirdeği” adıyla coğrafi işaret aldı.

Bölgedeki gece-gündüz sıcaklık farkı, humuslu toprak yapısı ve uzun güneşlenme süresinin etkisiyle kendine özgü aroma kazanan çekirdek, hem çevre illerde hem de kuruyemiş sektöründe yoğun talep görüyor.

“Bölgenin toprağı ve Hacıbaba Dağı’ndan gelen esinti ayrı aroma kazandırıyor”

Kazımkarabekir İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ayşe Koca, kabakların nisan-mayıs döneminde ekildiğini, eylül-ekim aylarında ise hasat edildiğini belirtti.

Hasadın ardından çekirdeklerin güneşte kurutulduğunu ifade eden Koca, ürünün kalitesi ve aromasıyla öne çıktığını söyledi.

Koca, şu ifadeleri kullandı:

“Hem sulu tarım hem de kuru tarımda kabak çekirdeği yetiştiriciliği yapabiliyoruz. Çekirdeğimiz bölgenin toprağı ve Hacıbaba Dağı’ndan gelen esintiden kaynaklı ayrı bir aromaya sahip. Bu nedenle pazar payı da yüksek bir ürün. İlaveten, coğrafi işaretli olması da pazar payını artırıyor. Yaklaşık 5 bin 300 dekarlık bir alanda kabak çekirdeği yetiştiriciliği yapıyoruz. Üretim bakımından Karaman’da yetiştirilen çerezlik kabağın yüzde 65’i bizim ilçemizde üretiliyor. İlçemizde 2025 TÜİK rakamlarına göre yaklaşık 500-600 ton civarında kabak çekirdeği yetiştiriliyor. Gün geçtikçe verimimiz ve alanımız artış gösteriyor.”

Coğrafi işaret pazar payını artırdı

Koca, ürünün coğrafi işaret almasıyla birlikte hem bilinirliğinin hem de pazardaki talebinin arttığını söyledi.

Kazımkarabekir kabak çekirdeğinin ince kırımlı yapısı, yüksek kalibresi ve aroması sayesinde tüketiciler ve kuruyemiş firmaları tarafından tercih edildiğini belirten Koca, şunları kaydetti:

“Çekirdek kabaktan ayrılır ve harmanda serilir. Kurutmadan sonra işlem tamamlanır. Çekirdeklerimiz yemesi kolay olan ince kırımdır. Pazarda iyi fiyattan satılan, lezzet ve aroma bakımından insanların tüketebileceği bir ürüne dönüşüyor. Kabak çekirdeğimizin kalibresi ve lezzetiyle diğer ürünlere göre hem Karaman hem de Nevşehir ve Aksaray gibi çevre illerimizdeki çerez firmaları tarafından rağbet görüyor. Üreticiler bu bölgelere genellikle toptan satış yapıyor. Satış fiyatlarının güzel olmasından kaynaklı çiftçilere alternatif ürün oluyor. Bölgenin alternatif ürünleri arasında göz dolduruyor. Su kısıtı olan ilçeler arasında yer alıyoruz. Bu ürünün kuru şartlarda yetiştirilmesi ve dekardan alınan verimin güzel olması çiftçinin yüzünü güldürüyor ve kuru şartlardaki üretimimizi artırıyor.”

Kuru şartlarda da üretilebiliyor

Bölgede su kısıtının bulunması nedeniyle kuru tarım ürünleri üreticiler açısından büyük önem taşıyor.

Kazımkarabekir kabak çekirdeğinin hem sulak hem de kıraç arazide yetiştirilebilmesi, ürünü çiftçiler için daha cazip hale getiriyor.

İlçede üretim alanlarının ve verimin her geçen yıl arttığı belirtiliyor.

Dekardan 100-160 kilogram ürün alınıyor

İlçeye bağlı Özyurt Mahallesi’nin muhtarı ve yaklaşık 20 yıldır kabak çekirdeği üretimi yapan İlyas Tok, coğrafi işaretin ardından ürüne olan ilginin daha da arttığını söyledi.

Tok, ürünlerini genellikle toptan olarak kuruyemişçilere sattıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Dışarıdan arkadaşlar gelir, onlara ve kuruyemişçilere toptan satarız. Bu şekilde değerlendiriyoruz. Vatandaşımız farklı bir üründen gelir elde ediyor. Kıraçta ektiğimiz yerlerde bile çok güzel oluyor. Hem sulak arazide hem de kıraçta oluyor. Tat ve ürün olarak güzel. Elek ebatları yüksek geliyor. Dekardan 100-160 kilo civarında ürün alıyoruz.”

Kazımkarabekir kabak çekirdeği, hem coğrafi işareti hem de bölge şartlarına uyumlu üretim yapısı sayesinde Karaman tarımının dikkat çeken ürünleri arasında yer almaya devam ediyor.

Şeftali ve nektarin ihracatı 8 ayda yüzde 134 arttı

Türkiye’nin yaş meyve ihracatında şeftali ve nektarin güçlü bir performans sergiledi. Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, geçen yılın ilk 8 ayında 82 bin 375 ton olan şeftali ve nektarin ihracatı, bu yıl aynı dönemde 184 bin 356 tona çıktı.

Böylece ihracat miktarında yıllık bazda yüzde 124 artış gerçekleşti.

Döviz geliri ise daha hızlı yükseldi. Geçen yıl ocak-ağustos döneminde 146,7 milyon dolar olan ihracat geliri, bu yıl 343,4 milyon dolara ulaşarak yüzde 134 arttı.

343,4 milyon dolarlık ihracat

Gösterge Ocak-Ağustos 2025 Ocak-Ağustos 2026 Değişim
İhracat miktarı 82 bin 375 ton 184 bin 356 ton +%124
İhracat geliri 146,7 milyon $ 343,4 milyon $ +%134

İhracat gelirinin ürünlere dağılımında nektarin 189,2 milyon dolar, şeftali ise 154,2 milyon dolar gelir sağladı.

Ürün İhracat geliri
Nektarin 189,2 milyon $
Şeftali 154,2 milyon $
Toplam 343,4 milyon $

Şeftalide Irak, nektarinde Rusya öne çıktı

Türkiye’nin şeftali ihracatında en büyük pazar Irak oldu. Irak’a gerçekleştirilen şeftali ihracatından 72 milyon dolar gelir elde edildi.

Nektarin ihracatında ise ilk sırayı 97 milyon dolarla Rusya aldı.

Şeftali 60 ülkeye, nektarin ise 58 ülkeye ihraç edildi.

1 milyon tonun üzerinde rekolte

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, geçen yıl üretimin soğuk hava koşullarından olumsuz etkilendiğini ancak 2026 sezonunda daha güçlü bir tablo ortaya çıktığını belirtti.

Balık, bu yıl şeftali ve nektarinde 1 milyon tonun üzerinde rekolte oluştuğunu açıkladı.

Sezon başında 250 milyon dolarlık ihracat hedefi belirlediklerini ifade eden Balık, ilk 8 aylık dönemde 343,4 milyon dolara ulaşılmasıyla bu hedefin şimdiden aşıldığını söyledi.

Yeni hedef 400 milyon doların üzeri

Sektörün sezon sonu beklentisi de yukarı yönlü güncellendi.

Balık, şeftali ve nektarin ihracatının sezon sonunda 400 milyon doların üzerine çıkmasını beklediklerini belirtti.

Ayrıca ürünlerin ortalama ihraç fiyatında dolar bazında yüzde 4 artış gerçekleştiğini ifade etti.

Veriler, 2026 sezonunda hem üretim miktarındaki toparlanmanın hem de dış pazarlardaki satışların şeftali ve nektarin ihracatını güçlü biçimde desteklediğini ortaya koydu.

Bakan Yumaklı: Türkiye tarımsal hasılada Avrupa’da birinci, dünyada yedinci

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Samsun Şehir Hastanesi’nin açılış töreninde yaptığı konuşmada tarım politikaları, üretim, sulama yatırımları ve çiftçilere sağlanan desteklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Güçlü Türkiye’nin yolu güçlü tarımdan geçer” sözünü hatırlatan Yumaklı, vatandaşların gıda ihtiyacının karşılanması ve güvenilir gıdanın sofralara ulaştırılması için çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.

Türkiye 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasılaya ulaştı

Bakan Yumaklı, Türkiye’nin tarımsal üretimde önemli bir konumda bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Hep söylüyoruz, ülkemizin başarısındaki en büyük pay, üreten illerimizin. 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasılayla Avrupa’da birinci, dünyada yedinci sıradayız.”

Yumaklı, bu başarının üreticilerin emeğiyle ortaya çıktığını vurguladı.

12,5 milyar liralık destek ve teşvik paketi

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın üreticilere yönelik destek programlarını sürdürdüğünü belirten Yumaklı, toplam 12,5 milyar liralık teşvik ve destek paketinin yürürlüğe alındığını açıkladı.

Bu kapsamda:

Destek başlığı Tutar
3 bin 180 proje 11,3 milyar TL
2 bin 47 tarımsal sulama projesi 1,2 milyar TL
Toplam destek 12,5 milyar TL

Yumaklı, desteklenen projelerin 2 bin 164’ünün aile işletmelerine, bunların 1.751’inin ise genç ve kadın girişimcilere ayrıldığını belirtti.

Desteklerin yaklaşık 20 milyar liralık ilave yatırıma da katkı sağlamasının beklendiğini söyledi.

Samsun’un tarımsal hasılası 45 milyar liraya ulaştı

Yumaklı, Samsun’da son 24 yılda tarım ve orman alanında gerçekleştirilen yatırım ve sağlanan desteklerin toplam tutarının 108 milyar liraya ulaştığını söyledi.

Bu desteklerle kentte tarımsal üretimin yüzde 32, hayvan varlığının yüzde 19, arıcılık üretiminin de yüzde 19 arttığını ifade etti.

Samsun’un yıllık tarımsal hasılasının ise 45 milyar liraya ulaştığını belirtti.

Üretim ve sulama yatırımları devam edecek

Bakan Yumaklı, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından özellikle su ve sulama yatırımlarının önem taşıdığını vurguladı.

Yeni destek modelinin üretimi artırmak amacıyla devreye alındığını belirten Yumaklı, 2026 yılı desteklerinin de uygulamaya konulduğunu söyledi.

Önümüzdeki üç yılda gıda arz güvenliğinin sağlanması, üreticinin desteklenmesi ve verimli, kaliteli ve sürdürülebilir tarımsal üretimin güçlendirilmesi amacıyla çalışmaların devam edeceğini ifade etti.

TMO’nun çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatı belli oldu

Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) bandırmalı çekirdeksiz kuru üzüm için alım fiyatı, kilogram başına kalitesine göre 85 ila 100 lira olarak tespit edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, çekirdeksiz kuru üzümün, Türkiye’nin üretimde ve ihracatta dünya lideri konumunda olduğu belirtildi.

Söz konusu ürünün, ülkenin tarım sektörü ile ihracat gelirleri açısından stratejik öneme sahip ürünler arasında yer aldığı aktarılan paylaşımda, “Hasat döneminde çekirdeksiz kuru üzüm piyasa fiyatlarının düşmesini önlemek, piyasalarda istikrarın sağlanması ve üreticilerimizin korunması amacıyla müdahale alımı yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.” bilgisi verildi.

Paylaşımda, 7 numara bandırmalı çekirdeksiz kuru üzümün alım fiyatının kalitesine göre kilogram başına 85 lira, 8 numara için 90 lira, 9 numara için 95 lira ve 10 numara için 100 lira olduğu bildirildi.

TMO’nun, ilgili ürünün alımlarına ilişkin teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarını tamamladığı bildirilen paylaşımda, “TMO, 15 Eylül itibarıyla alımlara başlayacaktır. Tüm üreticilerimize hayırlı ve bereketli bir hasat sezonu diliyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

Tarımsal desteklerde 2027 dönemi yeniden şekillendi: Katsayı 442 liraya çıktı, mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave destek

2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklerinde önemli değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 11781 sayılı Karar ile 2027 üretim yılı destek katsayısı dekar başına 442 TL olarak belirlendi. Böylece katsayı değeri 2026 için öngörülen 367 TL’ye göre yaklaşık yüzde 20,4 yükseldi. Sertifikalı tohum kullanım destekleri ürün ürün yeniden belirlenirken, planlama kapsamındaki mercimek ve nohuta mevcut katsayının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği getirildi. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğine ilişkin tutar da 345 bin 450 TL’den 483 bin 630 TL’ye çıkarılarak yüzde 40 artırıldı. Kararın 81 ili kapsayan ekinde 2027 havza ürün deseni ilçe ilçe yeniden belirlendi; Konya’da ise su kısıtı bulunan çok sayıda ilçede dane mısır üretiminde damla sulama şartı öne çıktı.

Tarım sektörünü ve yüz binlerce üreticiyi ilgilendiren yeni destekleme düzenlemesi Resmî Gazete’de yayımlandı.

7 Eylül 2026 tarihli ve 11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, 28 Ağustos 2024 tarihli 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar” üzerinde değişiklik yapıyor.

Yeni karar yalnızca destek rakamlarını yükseltmekle kalmıyor. Destek katsayıları, sertifikalı tohum kullanım destekleri, mercimek ve nohuta yönelik ilave planlı üretim desteği, organik arıcılık, tarımsal yayım ve danışmanlık, biyolojik ve biyoteknik mücadele, lisanslı depoculuk, tarımsal Ar-Ge, gerçeğe aykırı ürün beyanlarının denetlenmesi ve 2027 yılı ilçe bazlı havza ürün deseni de düzenlemenin içerisinde yer alıyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin, “Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle ‘Üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

Hayvancılık ile bitkisel üretimde temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığından konuya ilişkin yapılan açıklamada, bitkisel üretimden hayvancılığa, arıcılıktan su ürünleri yetiştiriciliğine kadar birçok alanda desteklerin arttıldığı bildirildi.

– Bitkisel üretimde destek katsayısı artırıldı

Söz konusu karar kapsamında, bu yılın üretim uygulamaları için dekar başına 310 lira olan destek katsayı değerinin 367 liraya yükseltildiği belirtilen açıklamada, 2025 üretim yılında 244 lira olan dekar başına destek katsayı değerinin yüzde 50,4 artmış olduğu vurgulandı.

Açıklamada, 2027 üretim yılı desteklemeleri için destek katsayı değerinin 442 liraya çıkarıldığı aktarılarak, şunlar kaydedildi:

“Ürün bazında en yüksek artış ise mercimek ve nohut desteklerinde gerçekleşti. Planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerinde planlı üretim desteği yüzde 141 artırılarak dekara 884 liraya yükseltildi. Mercimek ve nohut üreten üretici temel ve planlı üretim desteği olarak 2026 üretim yılı için dekara 734 lira destek alırken, 2027 üretim yılı için dekara 1326 lira destek alacak. Üretim planlaması kapsamına giren ürünlerden buğday, arpa ve mısırda, temel destek ve planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için 806 lira olarak belirlenmişken, bu rakam 954 lira olarak güncellendi. 2027 üretim yılı içinse bu tutar 1149 liraya yükseltildi.”

Açıklamada, ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada bu yıl için 930 lira olan temel destek ve planlama desteğinin 1101 lira olarak güncellendiği, 2027 üretim yılında ise bu tutarın 1326 liraya yükseldiği bildirildi.

Pamukta 1395 lira olan destek tutarının 1652 lira olarak güncellendiği ve 2027 için bu tutarın 1989 lira olduğu belirtilen açıklamada, “Patates, soğan ve aspirde ise 620 lira olan temel destek ve planlama desteği toplamı 734 lira olarak güncellendi, 2027 içinse 884 lira olarak belirlendi.” bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, sertifikalı tohum kullanım desteğinde de önemli artışlar yapıldığına işaret edilerek, “2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanımında dekar başına destek, soya ve yer fıstığında yüzde 101 artışla 442 liraya, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 liraya, mercimekte yüzde 141 artışla 353,6 liraya çıktı. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği de bir önceki yıla göre yüzde 40 artırılarak 345 bin 450 liradan 483 bin 630 liraya yükseltildi.” ifadesi kullanıldı.

– “Çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, planlı ve öngörülebilir bir tarım vizyonu sunduklarını belirtti.

Tarımsal Üretim Planlaması desteklerini 3 yıllık dönemler halinde ve üretim sezonundan önce açıkladıklarına dikkati çeken Yumaklı, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, tarımsal üretimimizi artırmak ve gıda arz güvenliğimizi güvence altında tutmak için hazırladığımız bitkisel ve hayvansal üretimde destekleme tutarlarını artıran kararlar Resmi Gazete’de yayımlandı. Ayrıca bölgedeki savaş ve çatışmalardan dolayı artan girdi maliyetleri karşısında üreticilerin yükünün hafifletilmesine yönelik, bitkisel üretimde 2026 üretim yılı için daha önce açıklanan temel destek ve planlı üretim desteği tutarları da güncellendi. Hayvancılık Yol Haritamızı merkeze alan destekleme modelimizle büyükbaştan, küçükbaşa; arıcılıktan, balıkçılığa kadar kapsayıcı şekilde üreticimizin yanında oluyoruz. Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz. Tarladan sofraya emeği geçen tüm çiftçilerimize ve yetiştiricilerimize hayırlı, bereketli olsun.”

Destek katsayısı 2027’de 442 TL: Bir yıldaki artış yüzde 20,4

Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri, destek hesaplamasında kullanılacak katsayı değerindeki değişiklik oldu.

Mevcut kararda yer alan 310 TL’lik tutar 367 TL olarak değiştirilirken, 2027 üretim yılı için destek katsayısı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.

Buna göre rakamsal değişim şöyle:

Dönem / tutar Katsayı değeri Önceki tutara göre artış
Önceki tutar 310 TL –
Sonraki tutar 367 TL %18,39
2027 üretim yılı 442 TL/dekar 367 TL’ye göre %20,44
310 TL’den 2027’de 442 TL’ye toplam değişim +132 TL %42,58

Dolayısıyla üretici açısından önemli nokta yalnızca “442 TL” rakamı değil. 367 TL’den 442 TL’ye geçiş yaklaşık yüzde 20,4’lük bir artışa, 310 TL’den 442 TL’ye bakıldığında ise toplam artış yaklaşık yüzde 42,6’ya karşılık geliyor.

Ancak çiftçinin alacağı nihai ödeme yalnızca bu rakamdan ibaret olmayacak. Ürün için belirlenmiş katsayı, üretimin planlama kapsamında bulunup bulunmadığı ve ilave destek şartları toplam ödemeyi belirleyecek.

Sertifikalı tohum desteği ürün ürün yeniden belirlendi

Kararın 2. sayfasında yer alan Tablo 4, 2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteğinden yararlanacak ürünleri ve destek katsayılarını ayrıntılı şekilde belirliyor.

Ürün 2027 destek katsayısı
Aspir, kolza (kanola), susam 0,20
Fiğ 0,50
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56
Korunga 0,60
Mercimek 0,80
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00
Çeltik, kuru fasulye 1,50
Patates 2,20

Tabloda en yüksek katsayı 2,20 ile patatese verildi. Patatesi 1,50 katsayıyla çeltik ve kuru fasulye takip ediyor. Nohut ve soyanın da içerisinde bulunduğu grupta katsayı 1,00; mercimekte 0,80; temel hububat ürünleri arpa ve buğdayın da yer aldığı grupta ise 0,56 olarak uygulanacak.

2027 için açıklanan 442 TL’lik dekar başına katsayı değeri üzerinden yalnızca matematiksel karşılık hesaplandığında tablo şöyle oluşuyor:

Ürün grubu Katsayı 442 TL üzerinden matematiksel karşılık
Aspir, kanola, susam 0,20 88,40 TL
Fiğ 0,50 221 TL
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56 247,52 TL
Korunga 0,60 265,20 TL
Mercimek 0,80 353,60 TL
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00 442 TL
Çeltik, kuru fasulye 1,50 663 TL
Patates 2,20 972,40 TL

Buradaki rakamlar, kararda açıklanan 442 TL katsayı değeri ile katsayıların çarpımının matematiksel sonucudur. Üreticinin nihai hak edişinde başvuru, üretim ve diğer destekleme şartlarının ayrıca karşılanması gerekiyor.

Yağlık ayçiçeği, mısır, patates ve soyaya ayrı katsayı

Kararın Tablo 5 bölümünde dört önemli ürün için ayrıca 2027 üretim yılı destek katsayıları açıklandı.

Ürün 2027 destek katsayısı
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Patates 2,0
Soya 1,0

Patates ve soya için karar metnine özel bir not da düşüldü. Bu iki üründeki Tablo 5 desteğinin, Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödeneceği açıkça belirtildi.

Bu hüküm özellikle patates ve soya üreticileri açısından önem taşıyor. Ancak iki tablodaki desteklerin farklı destekleme şartlarına bağlı olabilmesi nedeniyle, yalnızca katsayıları toplayarak her üretici için tek bir kesin ödeme rakamı vermek doğru olmaz.

Mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave planlı üretim desteği

Kararın üretim planlaması açısından en güçlü teşviklerinden biri mercimek ve nohuta getirildi.

Yeni hükme göre, ilgili üretim yılında planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerini, karar ekindeki listede bulunan tarım havzalarında üreten çiftçilere, ürünün Tablo 2’de bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği ödenecek.

Başka bir ifadeyle, şartları sağlayan mercimek ve nohut üreticisinde ilgili planlı üretim desteğinin üzerine aynı katsayı kadar bir destek daha gelecek.

Ancak burada iki önemli şart var:

  • Ürün planlama kapsamında olacak.
  • Mercimek veya nohut, üretimin yapıldığı ilçenin karar ekindeki 2027 havza ürün deseninde yer alacak.

Bu nedenle destek Türkiye’nin her noktasında otomatik olarak uygulanmayacak; ürün-havza eşleşmesi belirleyici olacak.

Özellikle Konya gibi mercimek ve nohut üretimine uygun geniş kuru tarım alanlarına sahip bölgeler açısından bu düzenleme dikkat çekiyor.

Organik arılı kovanda da katsayı 442 TL

Kararda yalnızca bitkisel üretim katsayısı değil, organik arılı kovan desteğine ilişkin değer de değiştirildi.

İlgili hükümdeki 310 TL’lik rakam 367 TL’ye yükseltildi ve 2027 üretim yılı için organik arılı kovan desteği destek katsayısı değeri kovan başına 442 TL olarak belirlendi.

Burada da aynı matematik ortaya çıkıyor:

367 TL → 442 TL: yüzde 20,44 artış.

310 TL ile 442 TL arasındaki toplam fark ise 132 TL, yani yaklaşık yüzde 42,6.

Bir destek kaleminde artış tam yüzde 40

Kararın 2. maddesinde bir başka önemli rakamsal değişiklik daha bulunuyor.

Mevcut düzenlemede “2026 yılı için 345.450 TL” olarak yer alan rakam, “2027 yılı için 483.630 TL” şeklinde değiştirildi.

Rakamların karşılaştırması şöyle:

2026 2027 Artış Oran
345.450 TL 483.630 TL 138.180 TL %40

Kararın devamındaki bütçe hükmünde, aynı maddenin ikinci fıkrasının tarımsal yayım ve danışmanlık desteğini düzenlediği belirtiliyor. Buna göre tarımsal yayım ve danışmanlık desteği için 2027 yılına ilişkin söz konusu tutar 483 bin 630 TL’ye çıkarılmış bulunuyor.

Böylece bu destek kaleminde nominal artış tam yüzde 40 oldu.

Bazı desteklerde 2027 de kapsama alındı

Kararın bir diğer hükmünde, önceki düzenlemenin sekizinci fıkrasındaki “2026 yılı” ibaresi “2026 ve 2027 yılları” olarak değiştirildi.

Böylece söz konusu hükmün uygulama dönemi bir yıl daha genişletilmiş oldu.

Desteklerin hangi bütçelerden ödeneceği tek tek belirlendi

Düzenlemede finansmanın hangi yılların tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı da ayrıntılı şekilde gösterildi.

Buna göre:

Destek Finansmanın karşılanacağı dönem
Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği 2027
Tarımsal Ar-Ge desteği 2025, 2026 ve 2027 bütçesi
Diğer destekleme ödemeleri 2027 ve 2028 tarımsal destekleme bütçesi

Özellikle “diğer destekleme ödemeleri” için 2028 bütçesinin de devreye alınması, 2027 üretim yılına ilişkin bazı ödeme yükümlülüklerinin takip eden bütçe yılına uzanabileceğini gösteriyor.

Fındıkla ilgili hüküm de değiştirildi

Kararda fındık üretimini ilgilendiren teknik fakat önemli bir metin değişikliği de bulunuyor.

Mevcut kararın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “kayıtlı olan alanlar” ibaresi, “fındık üretimine izin verilen ilçeler” şeklinde değiştirildi.

Böylece ilgili hükümde esas alınan coğrafi tanım “kayıtlı alan” ifadesinden çıkarılarak doğrudan fındık üretimine izin verilen ilçelere bağlandı.

Yeni değişikliğin tam uygulama sonucu, hükmün ana karardaki bütünü ve Tarım ve Orman Bakanlığının uygulama esaslarıyla birlikte değerlendirilecek.

Yanlış ürün beyanında uydu ve coğrafi bilgi sistemi devrede

Yeni karar üretici beyanlarının denetlenmesine ilişkin çok açık bir hüküm getiriyor.

Gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunulduğunun;

uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit

yöntemlerinden biriyle belirlenmesi halinde, parselde gerçekten tespit edilen ürün esas alınacak. Tespit edilen gerçek ürüne göre temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği ödenebilecek.

Ancak yanlış beyan düzeltilmezse karar çok net:

Gerçeğe aykırı beyan edilen ürün için temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmeyecek.

Bu düzenleme, tarımsal destek sisteminde uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemlerinin denetimde çok daha belirgin rol oynayacağını ortaya koyuyor.

Türkiye’nin 2027 tarım haritası 81 il için yeniden oluşturuldu

Kararın yaklaşık tamamını oluşturan büyük ek ise “2025-2027 Bitkisel Üretim Planlaması Havza Ürün Deseni Listesi”.

Dosyanın 4’üncü sayfasından 84’üncü sayfasına kadar Adana’dan Zonguldak’a 81 il, ilçe ilçe sıralanıyor. Her ilçenin karşısında 2027 üretim yılında planlama kapsamındaki ürünler gösteriliyor.

Liste genelinde ürün deseni bölgenin iklimi, su varlığı ve üretim yapısına göre değişiyor.

Arpa ve buğday ülkenin geniş bölümünde yer alırken; yağlık ayçiçeği ve kanola özellikle uygun bölgelerde, mısır Karadeniz, Marmara, Akdeniz ve bazı İç Anadolu havzalarında, pamuk sıcak iklim kuşağında, nohut ve mercimek ise İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da geniş alanlarda planlama listesine giriyor.

Kararın kendisi bu tercihlerin gerekçelerine ilişkin ayrıca analiz sunmuyor; ancak ek listenin yapısı destek sisteminin il bazından daha ayrıntılı biçimde ilçe/havza bazlı üretim planlamasına bağlandığını açıkça gösteriyor.

Konya için 2027 ürün deseni tek tek belirlendi

Kararın Konya açısından en önemli bölümü 55’inci sayfadaki tablo.

Konya’nın 31 ilçesinin tamamı ayrı ayrı gösteriliyor ve 2027 üretim yılında planlama kapsamında yer alacak ürünler belirtiliyor.

Konya tablosunda öne çıkan ürünler arasında:

arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, kolza (kanola), mercimek, nohut, dane mısır, patates, kuru soğan, soya ve yem bitkileri bulunuyor.

Ancak her ürün her ilçede yer almıyor. İlçenin tarımsal yapısına göre ürün deseni farklılaştırılmış durumda.

Konya’nın 2027 tarım planında öne çıkan ürün grupları

Ürün Konya’daki durum
Arpa Çok geniş ilçe grubunda
Buğday İlin hemen tamamına yakın bölümünde
Aspir Geniş üretim alanında
Yağlık ayçiçeği Çok sayıda ilçede
Kuru fasulye Geniş havza grubunda
Kolza/kanola Çok sayıda ilçede
Mercimek Konya genelinde öne çıkan ürünlerden
Nohut Çok sayıda ilçede
Dane mısır Uygun ilçelerde; su kısıtlı ilçelerde damla sulama şartıyla
Patates Belirli üretim havzalarında
Kuru soğan Belirli ilçelerde
Soya Sınırlı ve uygun havzalarda
Yem bitkileri İlin büyük bölümünde

Konya’da su kısıtı olan ilçelere özel mısır şartı

Konya tablosundaki en çarpıcı ayrıntılardan biri yıldız işaretli ilçeler.

Tablonun altındaki dipnotta şu hüküm yer alıyor:

“Su kısıtı kapsamında belirlenen ilçelerde Mısır (Dane) üretiminde Damla Sulama şartı aranmaktadır.”

Konya tablosunda yıldızla işaretlenen ilçeler şunlar:

Su kısıtı işareti bulunan ilçeler
Akören
Akşehir
Altınekin
Cihanbeyli
Çumra
Derbent
Doğanhisar
Emirgazi
Ereğli
Güneysınır
Halkapınar
Kadınhanı
Karapınar
Karatay
Kulu
Meram
Sarayönü
Selçuklu
Tuzlukçu
Yalıhüyük

Burada önemli bir ayrıntı var: Dipnot, yıldızlı ilçelerde dane mısır üretimi yapılması halinde damla sulama şartını düzenliyor. Dolayısıyla ilçenin ürün deseninde dane mısırın bulunması ve üretimin bu kapsamda gerçekleştirilmesi halinde şart devreye giriyor.

Konya için bu düzenleme önemli. Çünkü yeni destekleme modeli, su kısıtı bulunan havzalarda yalnızca hangi ürünün ekileceğine değil, su tüketimi yüksek ürünün hangi yöntemle sulanacağına da müdahale ediyor.

Konya’da mercimek ve nohut üreticisi açısından yeni fırsat

Konya’nın 2027 havza tablosunun çok büyük bölümünde mercimek ve nohut bulunuyor.

Bu durum, kararın mercimek ve nohut için getirdiği yüzde 100 ilave planlı üretim desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde daha önemli hale geliyor.

Üreticinin ilçesinde ilgili ürün havza deseninde bulunuyor ve diğer şartlar da karşılanıyorsa, mercimek veya nohut üretiminde kategori katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave destek gündeme gelecek.

Dolayısıyla 2027’de Konya’nın özellikle daha az su isteyen baklagillere yönelmesinin ekonomik olarak daha güçlü biçimde teşvik edildiği söylenebilir. Bu son değerlendirme karar metnindeki bir hüküm değil, karardaki destek yapısından çıkan ekonomik sonuçtur.

Kararın yürürlük tarihi bütün maddelerde aynı değil

11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın hükümleri için üç farklı yürürlük tarihi belirlendi.

Kararın 1. maddesinin (a), (c) ve (ç) bentlerindeki hükümler, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın 4. maddesi, 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor.

Diğer hükümler ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.

Yeni tarımsal destek sisteminin rakamlarla özeti

Düzenleme 2027 durumu
Destek katsayısı değeri 442 TL/dekar
367 TL’ye göre katsayı artışı %20,44
310 TL’den 442 TL’ye toplam artış %42,58
Organik arılı kovan katsayı değeri 442 TL/kovan
367 TL’ye göre organik kovan artışı %20,44
Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutar 483.630 TL
Önceki 345.450 TL’ye göre artış %40
Mercimek 0,80 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Nohut 1,00 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Arpa-buğday grubu 0,56
Kuru fasulye-çeltik 1,50
Patates 2,20 sertifikalı tohum katsayısı; ayrıca Tablo 5’te 2,0
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Soya 1,0; Tablo 4 desteğine ilave
Konya’da su kısıtlı ilçeler Dane mısırda damla sulama şartı
Ürün beyanı denetimi Uzaktan algılama + CBS + yerinde tespit
Havza planlaması 81 ilde ilçe bazında 2027 ürün deseni

2027’de destek yalnızca “ne kadar” değil, “nerede ve ne üretiliyor” sorusuna da bağlı

11781 sayılı kararın bütünü birlikte değerlendirildiğinde 2027 tarım desteklerinde iki ayrı yön dikkat çekiyor.

Birincisi parasal artış. Destek katsayısı 367 TL’den 442 TL’ye çıkarılarak yaklaşık yüzde 20,4 yükseliyor. Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutarda yüzde 40 artış yapılıyor. Mercimek ve nohutta ise uygun havzada planlı üretim yapan çiftçiye yüzde 100 ilave destek imkânı getiriliyor.

İkincisi ise üretimin giderek daha fazla planlamaya bağlanması.

Bir çiftçinin hangi ürünü ektiği artık tek başına yeterli olmayacak. O ürünün ilgili ilçenin havza deseninde yer alması, destek kapsamına girmesi, beyan ile fiili üretimin uyuşması ve Konya’daki dane mısır örneğinde olduğu gibi bazı bölgelerde sulama yönteminin dahi belirlenen şartlara uygun olması önem taşıyacak.

Bu açıdan 8 Eylül 2026’da yayımlanan karar, yalnızca “destek miktarlarını artıran” bir düzenleme değil; 2027’de Türkiye’nin hangi bölgelerinde hangi ürünlerin destekleneceğini, su kısıtının üretim kararlarına nasıl yansıtılacağını ve desteklerin hangi şartlarla ödeneceğini ayrıntılandıran yeni tarımsal üretim haritası niteliği taşıyor.

İLGİLİ RESMİ GAZETE SAYISINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN

Hadim kirazında hasat eylülde de sürüyor: Ürünün yüzde 90’ı ihraç ediliyor

Konya’nın Hadim ilçesi, Türkiye’nin en geç kiraz hasadının yapıldığı bölgelerden biri olma özelliğini koruyor.

Toros Dağları’nın eteklerinde, yüksek rakımlı ve engebeli arazilerde yetiştirilen Hadim kirazı, kendine özgü aroması, yüksek kalibresi ve geç hasat dönemiyle üreticiye gelir sağlamayı sürdürüyor.

Gezlevi Mahallesi Arpalık mevkisindeki kiraz bahçelerinde devam eden hasat, bölgenin zorlu coğrafi şartlarına rağmen üreticilerin yoğun emeğiyle gerçekleştiriliyor.

Zorlu arazi şartlarında üretim yapılıyor

Hadim’de kiraz üretimi, düz ova koşullarından farklı olarak yüksek rakımlı, eğimli ve su imkanlarının sınırlı olduğu arazilerde yapılıyor.

Üreticiler, özellikle gübreleme, ilaçlama, sulama ve hasat sürecinde önemli bir emek harcarken, bazı bölgelerde su imkanlarının yetersizliği üretim şartlarını daha da zorlaştırıyor.

Buna karşılık üreticiler, söz konusu şartların Hadim kirazının aromasına ve kalitesine önemli katkı sağladığını ifade ediyor.

“Kirazımıza gözümüz gibi bakıyoruz”

Üretici Yusuf Tekdamar, bölgede kiraz yetiştirmenin ciddi emek istediğini belirterek üretim şartlarını şöyle anlattı:

“Gübresi, ilacı, suyu ve özellikle arazi şartları çok zor. Kirazımıza gözümüz gibi bakıyoruz. Arazilerimiz engebeli, su imkanlarımız kısıtlı. Susuz şekilde kiraz yetiştiriyoruz. Bu nedenle kirazımızın aroması ve kalitesi çok yüksek oluyor. Eylüle girmemize rağmen hasat devam ediyor, yaklaşık 10-15 gün daha süreceğini düşünüyorum.”

Tekdamar’ın açıklamasına göre bölgede hasadın eylül ayının ortalarına kadar devam etmesi bekleniyor.

Rakım farkı hasat dönemini uzatıyor

Hadim kirazını diğer üretim bölgelerinden ayıran en önemli özelliklerden biri de ilçedeki büyük rakım farklılığı.

İlçede kiraz üretiminin yaklaşık 800 metre rakımdan başlayarak 2 bin metre seviyelerine kadar çıkması, hasadın aynı anda değil, kademeli olarak yapılmasını sağlıyor.

Düşük rakımlı bölgelerde sezon daha erken başlarken, yüksek kesimlerde olgunlaşma gecikiyor. Böylece Hadim’de kiraz sezonu yaklaşık üç aya yayılan uzun bir döneme dönüşüyor.

“Eylülde bile kiraz toplamaya devam ediyoruz”

Üretici Mert Tekdamar da Hadim’in Türkiye’de kiraz hasadının en geç tamamlandığı bölgeler arasında bulunduğunu belirtti.

Hadim kirazının rakım farklılıkları sayesinde uzun bir hasat dönemine sahip olduğunu ifade eden Tekdamar, şunları söyledi:

“Hadim’de kiraz hasadı 15 Haziran civarında başlıyor. Rakım 800’lerden başlayıp 2 binli seviyelere kadar çıkıyor. Bu nedenle eylülde bile kiraz toplamaya devam ediyoruz.”

Bu özellik, Hadim kirazının sezonun ilerleyen dönemlerinde de hem iç hem dış piyasada yer bulmasını sağlıyor.

Hadim kirazının yüzde 90’ı ihraç ediliyor

Hadim’de üretilen kirazın önemli bir bölümü ihracata gidiyor.

Kiraz tüccarı Ali Akbalık, hasadın eylül ortasına kadar devam etmesini beklediklerini belirterek Hadim kirazının özellikle dış pazarlarda yoğun talep gördüğünü söyledi.

Akbalık, ihracat ve iç pazar dağılımına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Kirazlarımızın yüzde 90’ı ihraç ediliyor, kalan kısmı ise İstanbul, Ankara ve İzmir gibi iç piyasa merkezlerine gönderiliyor. Yurt dışında tercih edilmesinin en önemli sebepleri kalibresinin yüksek olması ve aromasının çok lezzetli olmasıdır.”

Geç hasat ihracatta önemli avantaj sağlıyor

Hadim kirazının sezonun geç dönemlerine kadar hasat edilebilmesi, ürüne pazarlama açısından da önemli bir avantaj kazandırıyor.

Türkiye’nin birçok bölgesinde kiraz sezonu sona ererken Hadim’in yüksek rakımlı bahçelerinde hasadın sürmesi, ürünün piyasaya daha geç dönemde sunulmasına imkan tanıyor.

Kalibre, aroma ve geç hasat özelliğinin bir araya gelmesiyle Hadim kirazı özellikle ihracat pazarlarında tercih edilen ürünler arasında yer alıyor.

Bölgede üreticiler bir yandan kalan ürünleri toplamaya devam ederken, kiraz hasadının hava şartlarına bağlı olarak önümüzdeki 10-15 günlük süreçte de sürmesi bekleniyor.

Üretici-market makası açıldı: Limon tarlada 10 lira, markette 84,84 lira

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ağustos ayında üretici-market fiyatlarında ve tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri açıkladı. Veriler, bir tarafta hasadın yoğunlaşmasıyla üretici fiyatlarında ciddi düşüşler yaşanırken diğer tarafta aynı ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar birkaç kat pahalıya satılabildiğini gösterdi.

Ağustos ayının en çarpıcı rakamı limonda ortaya çıktı. Üreticide kilogramı 10 lira olan limonun market fiyatı 84 lira 84 kuruşa ulaştı. Böylece üretici ile market arasındaki fark yüzde 748,4’e, başka bir ifadeyle yaklaşık 8,5 kata çıktı.

Limonu yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.

LİMONDA ÜRETİCİ-MARKET FARKI YÜZDE 748,4

TZOB verilerine göre Ağustos sonunda seçilmiş ürünlerde üretici, hal, pazar ve market fiyatları şöyle gerçekleşti:

Seçilmiş ürünlerde 28 Ağustos üretici, hal, pazar ve market fiyatları

Ürün Üretici (TL/kg) Hal Pazar Market Hal/Üretici % Pazar/Üretici % Market/Üretici %
Limon 10,00 43,00 68,33 84,84 330,0 583,3 748,4
Havuç 10,66 20,67 36,25 51,20 93,9 240,1 380,3
Elma 18,75 55,00 62,50 89,60 193,3 233,3 377,9
Kabak 16,02 24,40 40,00 54,61 52,3 149,7 240,9
Yeşil soğan (demet) 17,33 54,75 57,50 58,83 215,9 231,7 239,4
Salatalık 13,08 19,00 31,25 41,01 45,3 138,9 213,5
Yeşil mercimek 22,82 55,00 69,00 69,15 141,0 202,4 203,0
Maydanoz (adet) 7,57 8,75 17,92 22,91 15,6 136,7 202,7
Marul (adet) 15,04 18,88 35,83 44,90 25,5 138,3 198,6
Patlıcan 17,90 27,60 38,75 53,23 54,2 116,4 197,3
Domates 17,916 22,35 36,67 53,12 24,7 104,7 196,5
Kuru kayısı 270,00 — 715,00 718,44 — 164,8 166,1
Kuru incir 250,00 — 658,00 659,46 — 163,2 163,8
Yeşil fasulye 45,75 52,75 70,00 116,75 15,3 53,0 155,2
Fındık (iç) 410,00 — 1.040,00 1.042,93 — 153,7 154,4
Şeftali 30,00 41,13 56,67 74,64 37,1 88,9 148,8
Nohut 32,22 65,00 80,00 80,04 101,7 148,3 148,4
Kuru soğan 17,75 30,00 40,00 41,93 69,0 125,4 136,3
Patates 17,66 24,65 36,50 38,83 39,6 106,7 119,9
Kuru fasulye 39,86 68,00 80,00 82,20 70,6 100,7 106,2
Sivri biber 41,68 41,88 76,67 83,33 0,5 83,9 99,9
Kuru üzüm 110,00 — 218,00 219,68 — 98,2 99,7
Antep fıstığı 600,00 — 1.185,00 1.186,98 — 97,5 97,8
Pirinç 52,21 65,00 85,00 93,11 24,5 62,8 78,3
Kuzu eti 679,51 — — 1.209,15 — — 77,9
Dana eti 622,68 — — 984,78 — — 58,2
Yumurta (adet) 4,52 — 6,70 6,71 — 48,2 48,5
Kırmızı mercimek 44,83 60,00 62,00 62,32 33,8 38,3 39,0
Zeytinyağı 269,06 — — 346,25 — — 28,7
Beyaz peynir — — — 398,98 — — —
Kaşar peyniri — — — 528,73 — — —
Yoğurt — — — 89,03 — — —
Tereyağı — — — 677,43 — — —
Mısırözü yağı — — — 139,28 — — —
Ayçiçek yağı — — — 132,84 — — —
Tavuk eti — — — 122,35 — — —
Toz şeker — — — 56,89 — — —

Not: Hal, pazar ve market fiyatları Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa’dan derlenen ortalama fiyatları ifade ediyor. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden toplanıyor. Pirinç, kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimekte belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatı; dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatları ise serbest piyasa fiyatı olarak hesaplanıyor.

ÜRETİCİDE 10 LİRALIK LİMON MARKETE 84,84 LİRAYA ULAŞTI

Veriler, özellikle bazı yaş meyve ve sebzelerde üretici ile tüketici arasındaki fiyat zincirinin ne kadar büyüyebildiğini gösterdi.

Ağustos sonunda;

Ürün Üretici fiyatı Market fiyatı Yaklaşık kat
Limon 10,00 TL 84,84 TL 8,5 kat
Havuç 10,66 TL 51,20 TL 4,8 kat
Elma 18,75 TL 89,60 TL 4,8 kat
Kabak 16,02 TL 54,61 TL 3,4 kat
Yeşil soğan 17,33 TL 58,83 TL 3,4 kat

Bayraktar, limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğanın izlediğini belirtti.

MARKETTE 37 ÜRÜNÜN 19’U PAHALANDI

Ağustos ayında takip edilen 37 market ürününün 19’unda fiyat artışı, 18’inde ise fiyat düşüşü yaşandı.

Market raflarında ayın zam şampiyonu yüzde 37,8 ile yumurta oldu.

Yumurtayı;

  • yüzde 19 ile yeşil fasulye,
  • yüzde 11,1 ile yeşil soğan,
  • yüzde 10 ile marul,
  • yüzde 8,9 ile kuru incir

takip etti.

Markette en fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 34,2 ile sivri biber oldu. Kuru soğanda yüzde 28,9, kuru üzümde yüzde 24,2, şeftalide yüzde 22 ve kırmızı mercimekte yüzde 21,2 düşüş kaydedildi.

AĞUSTOS AYI MARKET FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 market fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 4,87 6,71 37,8
Yeşil fasulye 98,14 116,75 19,0
Yeşil soğan (demet) 52,97 58,83 11,1
Marul (adet) 40,81 44,90 10,0
Kuru incir 605,53 659,46 8,9
Zeytinyağı 318,74 346,25 8,6
Tavuk eti 114,31 122,35 7,0
Kuru kayısı 675,06 718,44 6,4
Salatalık 38,99 41,01 5,2
Toz şeker 54,09 56,89 5,2
Maydanoz (adet) 21,79 22,91 5,1
Ayçiçek yağı 126,71 132,84 4,8
Kuzu eti 1.186,73 1.209,15 1,9
Yoğurt 88,06 89,03 1,1
Dana eti 974,88 984,78 1,0
Kaşar peyniri 524,80 528,73 0,7
Beyaz peynir 396,06 398,98 0,7
Tereyağı 673,25 677,43 0,6
Domates 52,87 53,12 0,5
Fındık (iç) 1.050,79 1.042,93 -0,7
Pirinç 93,84 93,11 -0,8
Nohut 81,78 80,04 -2,12
Patlıcan 56,61 53,23 -6,0
Mısırözü yağı 148,61 139,28 -6,3
Kabak 58,49 54,61 -6,6
Patates 42,56 38,83 -8,8
Kuru fasulye 93,34 82,20 -11,9
Elma 102,07 89,60 -12,2
Limon 98,82 84,84 -14,1
Yeşil mercimek 81,50 69,15 -15,2
Havuç 61,73 51,20 -17,1
Antep fıstığı 1.496,19 1.186,98 -20,7
Kırmızı mercimek 79,12 62,32 -21,2
Şeftali 95,74 74,64 -22,0
Kuru üzüm 289,75 219,68 -24,2
Kuru soğan 58,96 41,93 -28,9
Sivri biber 126,66 83,33 -34,2

Ağustos ayı market fiyatlarının tamamı TZOB’un ay sonu çalışmasında yer aldı.

ÜRETİCİDE LİMON YÜZDE 75 UCUZLADI

Üretici cephesinde ise çok daha farklı bir görünüm ortaya çıktı.

Takip edilen 29 ürünün 9’unda fiyat artarken, 13’ünde fiyat geriledi, 7 üründe ise fiyat değişmedi.

Üreticide en fazla düşüş yüzde 75 ile limonda görüldü.

Limonu;

  • yüzde 54,5 ile kuru soğan,
  • yüzde 24,2 ile patates,
  • yüzde 23 ile yeşil soğan,
  • yüzde 20 ile şeftali

izledi.

Üretici fiyatında en fazla artış ise markette olduğu gibi yumurtada yaşandı. Yumurtanın üretici fiyatı bir ayda yüzde 39,9 yükseldi.

Marul yüzde 11,1, maydanoz yüzde 11, kuzu eti yüzde 7,3 ve kırmızı mercimek yüzde 7,2 pahalandı.

ÜRETİCİ FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 üretici fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 3,23 4,52 39,9
Marul (adet) 13,53 15,04 11,1
Maydanoz (adet) 6,82 7,57 11,0
Kuzu eti 633,25 679,51 7,3
Kırmızı mercimek 41,83 44,83 7,2
Salatalık 12,34 13,08 6,0
Dana eti 593,29 622,68 5,0
Zeytinyağı 261,66 269,06 2,8
Pirinç 51,85 52,21 0,7
Elma 18,75 18,75 0,0
Kuru fasulye 39,86 39,86 0,0
Kuru kayısı 270,00 270,00 0,0
Kuru üzüm 110,00 110,00 0,0
Kuru incir 250,00 250,00 0,0
Fındık (iç) 410,00 410,00 0,0
Antep fıstığı 600,00 600,00 0,0
Yeşil fasulye 46,25 45,75 -1,1
Patlıcan 18,30 17,90 -2,2
Havuç 11,00 10,66 -3,1
Nohut 34,06 32,22 -5,4
Yeşil mercimek 24,21 22,82 -5,7
Domates 19,36 17,92 -7,5
Sivri biber 45,76 41,68 -8,9
Kabak 17,64 16,02 -9,2
Şeftali 37,50 30,00 -20,0
Yeşil soğan (demet) 22,50 17,33 -23,0
Patates 23,30 17,66 -24,2
Kuru soğan 39,00 17,75 -54,5
Limon 40,00 10,00 -75,0

Üretici fiyatlarının ayrıntılı aylık değişimi TZOB verilerinde bu şekilde gerçekleşti.

LİMON NEDEN BU KADAR UCUZLADI?

TZOB, üretici fiyatlarındaki sert değişimlerin nedenlerini ürün bazında da açıkladı.

Limonda, geçen yıldan depolanan ürünlerin piyasaya arzı sürerken bu yılın erkenci çeşitlerinin de satışa çıkması arz miktarını artırdı. Bunun sonucunda üretici fiyatlarında önemli düşüş yaşandı.

Kuru soğanda, Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi fiyatları aşağı çekti.

Patateste ise Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde başta olmak üzere önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının aynı dönemde yoğunlaşması piyasadaki arzı artırdı.

Önceki dönemde fiyatların yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerin aynı dönemde söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkması fiyatlarda aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.

YEŞİL SOĞAN VE ŞEFTALİDE HASAT ETKİSİ

Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşmasıyla ürün arzı arttı ve üretici fiyatları geriledi.

Şeftalide de Ağustos ayının üretimin yoğun olduğu dönem olması nedeniyle piyasadaki ürün miktarı arttı ve üretici fiyatlarında düşüş meydana geldi.

Bu tablo, üreticide fiyatın sert biçimde gerilediği dönemlerde tüketici fiyatındaki düşüşün aynı ölçüde gerçekleşmemesinin üretici-market makasını büyütebildiğini de ortaya koydu.

YUMURTADA HEM ÜRETİCİDE HEM MARKETTE ZİRVE

Ağustos ayında fiyatı hem üreticide hem markette en fazla artan ürün yumurta oldu.

Üretici yumurta fiyatı yüzde 39,9, market fiyatı ise yüzde 37,8 yükseldi.

TZOB’a göre yumurta fiyatındaki artışta;

  • yem,
  • enerji,
  • nakliye

gibi üretim maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra, sektördeki planlama eksikliğinden kaynaklanan arz-talep dengesizliği etkili oldu.

MARUL VE MAYDANOZDA YAĞIŞ VE ÜRETİM KAYBI ETKİLİ

Marul ve maydanozda üretici fiyatlarının yükselmesinde arz tarafındaki sorunlar öne çıktı.

TZOB açıklamasında, TÜİK Bitkisel Üretim 1. Tahmin verilerine göre kıvırcık marul üretiminde yüzde 10, maydanoz üretiminde ise yüzde 0,9 azalma beklendiği belirtildi.

Ağustos ayında Samsun’un Çarşamba ilçesinde meydana gelen yoğun yağış nedeniyle seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının yaşanması da arzı düşürerek fiyat artışına neden oldu.

TARIMSAL GİRDİLERDE MALİYET BASKISI SÜRÜYOR

Ürün fiyatları bir tarafta dalgalanırken çiftçinin üretim maliyetlerindeki yükseliş de devam etti.

TZOB’un Ziraat Odaları aracılığıyla topladığı verilere göre Ağustos ayında temmuz ayına kıyasla;

  • DAP gübresi yüzde 4,5,
  • 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4,
  • ÜRE gübresi yüzde 0,6

zamlandı.

Amonyum nitrat gübresinde yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresinde ise yüzde 0,6 düşüş gerçekleşti.

AMONYUM NİTRAT BİR YILDA YÜZDE 61,2 ZAMLANDI

Yıllık değişimlere bakıldığında tarımsal üretim maliyetlerindeki artışın çok daha belirgin olduğu görülüyor.

Geçen yılın Ağustos ayına göre;

Gübre türü Yıllık artış
Amonyum nitrat %61,2
Amonyum sülfat %55,2
20.20.0 kompoze %32,7
DAP %25,3
ÜRE %3,4

Besi yemi bir yılda yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 pahalandı.

Elektrik fiyatında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilacında yüzde 27,8 olurken, mazot fiyatındaki yıllık artış yüzde 57,9’a ulaştı.

TARIMSAL GİRDİ FİYATLARININ TAMAMI

Girdi Ağustos 2025 Temmuz 2026 Ağustos 2026 Aylık değişim % Yıllık değişim %
Amonyum sülfat %21 12.251 19.131 19.010 -0,6 55,2
Amonyum nitrat %26 13.445 22.963 21.672 -5,6 61,2
ÜRE 26.424 27.178 27.330 0,6 3,4
DAP 35.124 42.088 44.002 4,5 25,3
20.20.0 22.109 28.089 29.333 4,4 32,7
Mazot (TL/litre) 53,09 78,32 83,83 7,0 57,9
Besi yemi (TL/ton) 10.352 13.831 13.921 0,7 34,5
Süt yemi (TL/ton) 11.407 14.950 15.039 0,6 31,8
Deltametrin EC 25g/L 900 1.150 1.150 0 27,8
Elektrik (krş/kWh) 377,21 472,08 472,08 0 25,1

Tarımsal girdilere ilişkin ayrıntılı fiyat tablosunda özellikle mazot, gübre ve yem maliyetlerindeki yıllık artışlar dikkat çekti.

ÇİFTÇİ ÜRÜNÜNÜ UCUZA SATARKEN GİRDİLER PAHALANIYOR

Ağustos verilerindeki en dikkat çekici tablo, bazı ürünlerde üretici fiyatları hızla gerilerken çiftçinin temel üretim maliyetlerinin aynı yönde düşmemesi oldu.

Limon üretici fiyatı bir ay içerisinde 40 liradan 10 liraya, kuru soğan 39 liradan 17,75 liraya, patates ise 23,30 liradan 17,66 liraya geriledi.

Buna karşılık aynı dönemde mazot aylık yüzde 7, DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 arttı.

Yıllık ölçekte ise tablo üretici açısından daha da dikkat çekici. Mazot yüzde 57,9, amonyum nitrat yüzde 61,2, besi yemi yüzde 34,5 ve süt yemi yüzde 31,8 zamlanmış durumda.

Bu durum, çiftçinin satış fiyatı düştüğünde gelirinin gerilemesine rağmen üretime devam edebilmek için katlandığı birçok temel maliyetin yüksek seviyelerde kaldığını gösteriyor.

ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE UZANAN ZİNCİR YİNE GÜNDEMDE

Ağustos verileri yalnızca fiyat seviyelerindeki değişimi değil, tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşırken geçirdiği fiyat dönüşümünü de yeniden gündeme taşıdı.

Örneğin limonda üretici fiyatı bir ayda yüzde 75 gerileyerek 10 liraya düşmesine rağmen market fiyatı 84,84 lira oldu.

Havuç üreticide 10,66 lirayken markette 51,20 liraya, elma 18,75 liradan 89,60 liraya, kabak 16,02 liradan 54,61 liraya çıktı.

Bu rakamlar; üretim, hasat, taşıma, depolama ve perakende zincirinin her aşamasındaki fiyat oluşumunun tarımsal piyasanın en önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.

AĞUSTOSUN FİYAT TABLOSU: YUMURTA ZAMLANDI, LİMON ÜRETİCİDE ÇAKILDI

Ağustos 2026’nın tarımsal fiyat tablosu birkaç çarpıcı göstergeyle özetlendi:

Gösterge Ağustos sonucu
En yüksek üretici-market farkı Limon – %748,4
Markette en fazla artan Yumurta – %37,8
Üreticide en fazla artan Yumurta – %39,9
Markette en fazla düşen Sivri biber – %34,2
Üreticide en fazla düşen Limon – %75
En yüksek yıllık gübre artışı Amonyum nitrat – %61,2
Mazotta yıllık artış %57,9
Besi yeminde yıllık artış %34,5
Süt yeminde yıllık artış %31,8

Ortaya çıkan veriler, Ağustos ayında tüketici cephesinde bazı ürünlerde belirgin ucuzlamalar görülmesine rağmen üretici-market fiyat makasının ve çiftçinin yüksek girdi maliyetlerinin tarım sektörünün en önemli sorunları arasında kalmaya devam ettiğini gösterdi.

KARADENİZBİRLİK ayçiçeği alımlarına başladı: Yeni sezon hedefi 35 bin ton

Karadeniz Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KARADENİZBİRLİK), yeni sezon ayçiçeği alımlarına başladı.

KARADENİZBİRLİK Genel Müdürü Ünal Erarslan, yaptığı yazılı açıklamada, ayçiçeği alımlarının başlamasıyla birlikte yağ üretiminin de hızlanacağını, piyasadan gelen talepler doğrultusunda üretim miktarının artırılacağını bildirdi.

Birliğin sınırlı imkanlarına rağmen üreticilere yönelik hizmet ve desteklerini sürdürdüğünü belirten Erarslan, 2026 yılı ürün alım sezonu öncesinde üretici ortaklarına önemli miktarda destek sağlandığını ifade etti.

Üreticiye 122 milyon liralık destek

Erarslan, yeni sezon öncesinde üretici ortaklarına 122 milyon liralık ayni ve nakdi destek sağlandığını belirterek, ayçiçeği alım fiyatlarında üreticinin korunacağını vurguladı.

Erarslan, şunları söyledi:

“Bu kapsamda 2026 yılı ürün alımları öncesi üretici ortaklarımıza 122 milyon liralık ayni ve nakdi destekte bulunduk. Piyasa şartları çerçevesinde ayçiçeği alımlarında üreticiyi mağdur etmeyecek en iyi fiyatı uygulayacağız. Yeni sezonda ürün rekoltesinin yüksek olmasını bekliyoruz. İklim koşulları geçen yıla göre bu sezon çok daha iyi geçti. Geçen yılki kuraklığı yaşamadık. Bu nedenle rekoltenin yüksek olacağını düşünüyoruz.”

Rekolte beklentisi yüksek

KARADENİZBİRLİK, 2026 sezonunda iklim koşullarının geçen yıla kıyasla daha olumlu seyretmesi nedeniyle ayçiçeğinde yüksek rekolte bekliyor.

Geçen sezon üretimi olumsuz etkileyen kuraklığın bu yıl aynı ölçüde yaşanmaması, üreticilerin verim beklentisini artırırken, birliğin alım hedeflerine de olumlu yansıyor.

KARADENİZBİRLİK, üreticiden alınan ayçiçeğini işleyerek yağ üretiminde değerlendirirken, yeni sezon ürünlerinin piyasaya girmesiyle üretim faaliyetlerini de hızlandırmayı planlıyor.

12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor

Birlik, yeni sezon ayçiçeği alımlarını geniş bir bölgede sürdürüyor.

Samsun, Çorum, Amasya, Tokat, Kırıkkale ve Kırşehir’in yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan 12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor.

Bu merkezlerde üreticilerin yeni sezon ürünleri teslim alınırken, alım faaliyetlerinin hasat süreci boyunca devam etmesi planlanıyor.

Hedef 35 bin ton ayçiçeği

KARADENİZBİRLİK’in 2026 yılı ayçiçeği alım hedefi yaklaşık 35 bin ton olarak belirlendi.

Ünal Erarslan, alım hedefi ve birliğin üretici ile tüketiciye yönelik çalışmalarına ilişkin şu açıklamada bulundu:

“Bu sezonda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefliyoruz. KARADENİZBİRLİK, ülke ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor. Birliğimiz, üreticisinden aldığı ham madde ile ürettiği yüzde 100 saf ve helal sertifikalı KARADENİZBİRLİK markalı ayçiçeği yağı ile de tüketiciye hizmet vermekte ve bu konuda piyasayı regüle ederek aşırı fiyat artışlarını önlemekte, bölge ve ülke ekonomisine de katkı sunmaktadır. Üretici kesiminin sürekli olarak yeterli gelir elde edebilmesi ve üretimin devamını sağlama çabalarına da devam etmekteyiz.”

Üretici ve tüketici açısından çift yönlü destek

KARADENİZBİRLİK, üreticilerden aldığı ayçiçeğini işleyerek kendi markasıyla ayçiçeği yağı üretimi gerçekleştiriyor.

Birlik, üreticilerin ürünlerini değerlendirmesinin yanı sıra yağ piyasasında arzın desteklenmesini ve aşırı fiyat hareketlerinin önlenmesini de hedefliyor.

Üreticinin sürdürülebilir gelir elde etmesi ve ayçiçeği üretiminin devamlılığının sağlanması, birliğin yeni sezon çalışmalarındaki temel başlıklar arasında yer alıyor.

2026 sezonunda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefleyen KARADENİZBİRLİK, ayçiçeği alımlarının devam etmesiyle birlikte yağ üretimini de artırmayı planlıyor.

Konyalı genç kadın babasından kalan 70 dekarlık üretimi 600 dekara çıkardı

Konya’nın Karapınar ilçesinde çiftçilik yapan babasının ölümünün ardından tarımsal üretimin sorumluluğunu üstlenen 27 yaşındaki Büşra İşleker, 70 dekarlık arazide başladığı çiftçiliği yıllar içinde büyüterek 600 dekarlık üretim alanına taşıdı.

Henüz 17 yaşındayken babası ve ağabeyini kaybeden İşleker’in hayatı, lise yıllarında bambaşka bir yöne evrildi. Üniversite sınavlarına hazırlandığı dönemde ailesinin geçimini sağlama sorumluluğuyla karşı karşıya kalan genç kadın, ilk fırsatta ehliyetini aldı ve traktörün başına geçti.

Babasından kalan 70 dekarlık arazide üretime başlayan İşleker, bir yandan çiftçiliği öğrenirken diğer taraftan babasından kalan borçlarla mücadele etti.

Üretimden elde ettiği gelirle borçları kısa sürede ödeyen İşleker, zaman içerisinde sahip olduğu arazi miktarını da artırdı. Kendi arazisini 300 dekara çıkaran genç çiftçi, kiraladığı 300 dekarlık araziyle birlikte bugün toplam 600 dekarlık alanda tarımsal üretimini sürdürüyor.

LİSE ÇAĞINDA TARLANIN SORUMLULUĞUNU ÜSTLENDİ

Büşra İşleker, babasını kaybettiği yıl üniversite sınavlarına hazırlandığını anlattı.

Babasından kalan arazide üretim yaparak evin geçimini sağladığını vurgulayan İşleker, yaşadığı değişimi şu sözlerle anlattı:

“Babam öldüğünde lise çağındayım, hiçbir şey bilmiyordum. Bildiğim tek şey okula gitmekti. Babamın yanında tarlada çalışıyordum ama bu kadar işin içinde değildim. Şu an kendimi çok güçlü, çok donanımlı hissediyorum. Bu işi daha da geliştirmeyi düşünüyorum.”

Babasının yanında daha önce zaman zaman tarlada çalışmasına rağmen çiftçiliğin bütün sorumluluğunu üstlenmediğini belirten İşleker, yıllar içerisinde üretimin her aşamasını öğrenerek işini büyüttü.

Bugün yalnızca arazinin yönetimini yapmakla kalmayan İşleker, ekimden sulamaya, ilaçlamadan hasada kadar üretimin her safhasında bizzat görev alıyor.

AYÇİÇEĞİ, ŞEKER PANCARI, MISIR VE BUĞDAY ÜRETİYOR

Tohumun toprakla buluşmasından ürünün hasat edilmesine kadar tarlada olduğunu belirten İşleker, üretim deseninde bölgenin önemli tarım ürünlerine yer veriyor.

Genç çiftçi, 600 dekarlık üretim alanında ayçiçeği, şeker pancarı, mısır ve buğday yetiştiriyor.

İşleker için çiftçilik yalnızca ekonomik bir faaliyet anlamına da gelmiyor. Üretimin sürekli ilgi, takip ve disiplin gerektirdiğini vurgulayan genç çiftçi, özellikle sulamanın ve tarladaki bakım çalışmalarının aksatılmaması gerektiğine dikkati çekti.

“TARIM HATAYI KABUL ETMEZ”

Çoğunlukla traktör kullanması için tuttuğu bir işçiyle birlikte çalışan İşleker, tarımsal üretimde yapılabilecek bir hatanın telafisinin çoğu zaman mümkün olmadığını belirtti.

İşleker, çalışma düzenini ve üretime yaklaşımını şu sözlerle anlattı:

“Çoğunlukla kendim bir işçiyle çalışıyorum. Çünkü tarım hatayı kabul etmez, sulama hatayı kabul etmez, toprağa ekilen üründe hiçbir şeyin geri dönüşü yok. Çok istikrarlı çalışmamız gerekiyor. Dönemsel olarak tarlaya saat 04.00’te gelip geceleri çıktığım oluyor. Sulamayı oturtmadığım sürece mahsuller asla verim vermez. Bir çiçek, bir çocuk yetiştirir gibi sürekli su vermemiz, ona bakmamız gerekiyor. Bu ürünlerin hastalığı oluyor, otu oluyor. Bunlara sürekli ilaçlama yapıyoruz. Kazançtan daha çok bitkileri sevdiğim için bu işi yapıyorum. Onlara bir zarar geldi mi çok üzülüyorum.”

BAZEN SABAH 04.00’TE TARLADA

İşleker’in çalışma temposu, üretim dönemine göre günün çok erken saatlerinde başlayıp geceye kadar devam edebiliyor.

Sulama başta olmak üzere ürünün gelişim sürecindeki hiçbir aşamanın ihmal edilemeyeceğini ifade eden genç çiftçi, mahsulleri adeta bir çocuk veya çiçek yetiştirir gibi takip ettiğini belirtti.

Tarladaki ürünlerin hastalıkları, yabancı otlarla mücadele, ilaçlama ve sulama gibi işlemleri yakından takip eden İşleker, çiftçiliğe yalnızca gelir elde edilen bir meslek olarak bakmadığını da vurguladı.

“Kazançtan daha çok bitkileri sevdiğim için bu işi yapıyorum.” diyen İşleker, yetiştirdiği ürünlerin zarar görmesinin kendisini üzdüğünü söyledi.

HEDEFİ TEKNOLOJİDEN DAHA FAZLA YARARLANARAK ÜRETİMİ BÜYÜTMEK

Babasından devraldığı 70 dekarlık üretim alanını yıllar içinde 600 dekara ulaştıran İşleker’in hedefi, tarımda teknolojinin sağladığı imkanlardan daha fazla yararlanarak işletmesini geliştirmek.

Teknolojiyi de kullanarak işlerini daha da büyütmek istediğini dile getiren İşleker, kadınların her alanda güçlü olduğunu, üretkenliklerinin ise çiftçilikte zirveye ulaştığını söyledi.

Özellikle genç kadınlara çiftçiliği tavsiye eden İşleker, tarımsal üretimin insana verdiği duyguyu ise şu sözlerle ifade etti:

“Bir kere doğayla iç içeyiz. Kendinizi güçlü hissediyorsunuz. Çünkü bir şey yetiştiriyorsunuz.”

Henüz lise çağındayken ailesinin geçimini sağlayabilmek için traktörün direksiyonuna geçen Büşra İşleker’in 70 dekardan başlayan üretim yolculuğu, bugün 600 dekarlık tarım alanında devam ediyor. Genç çiftçi, bir taraftan üretimini sürdürürken diğer taraftan teknolojiyle desteklediği daha büyük bir tarımsal işletme oluşturmayı hedefliyor.

Çiftçilerin hesaplarına 67,8 milyon lira tarımsal destek ödemesi aktarılıyor

ANKARA – Tarım ve Orman Bakanlığı, çiftçilere yönelik tarımsal destek ödemelerinin hesaplara aktarılacağını duyurdu.

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, üreticilerin tohumdan hasada uzanan süreçte desteklenmeye devam edildiği belirtildi.

Paylaşımda, “Tohumdan hasada uzanan yolculukta, üreticimizin her adımında yanında yer alıyor, emeğini destekliyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Toplam destek 67 milyon 793 bin 972 lira

Bakanlığın açıkladığı destek kalemlerine göre, çiftçilere toplam 67 milyon 793 bin 972 lira ödeme yapılacak.

Bu kapsamda;

  • Kırsal kalkınma yatırımları için 64 milyon 920 bin 117 lira,
  • Yem bitkileri planlı üretimi için 2 milyon 873 bin 855 lira destek sağlanacak.

Böylece iki ayrı kalemde yapılacak tarımsal destek ödemelerinin toplamı 67,8 milyon liraya yaklaşacak.

En büyük pay kırsal kalkınma yatırımlarına

Açıklanan destek paketinde en yüksek pay kırsal kalkınma yatırımlarına ayrıldı. Toplam ödemenin yaklaşık 64,9 milyon liralık bölümü bu kapsamda üreticilere aktarılacak.

Yem bitkileri planlı üretimi kapsamında ise çiftçilere yaklaşık 2,9 milyon lira ödeme yapılacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve çiftçilerin desteklenmesi amacıyla tarımsal destek ödemelerinin devam edeceğini bildirdi.

TMO yeşil mercimek alım esaslarını açıkladı: Ton başına 32 bin lira ödenecek

Toprak Mahsulleri Ofisi, 2026 yılı yeşil mercimek alımına ilişkin fiyat, takvim ve uygulama esaslarını açıkladı.

TMO tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’de 2026 yılı yeşil mercimek üretiminin geçen yıla göre yüzde 62,6 artarak 48 bin tona ulaşmasının beklendiği belirtildi.

Üretimde öngörülen güçlü artışın ardından hasat dönemindeki piyasa gelişmelerinin yakından takip edildiğini bildiren TMO, piyasa şartları doğrultusunda üreticiyi desteklemek amacıyla alım fiyatı açıklanmasına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.

Yeşil mercimekte alım fiyatı 32 bin lira

TMO, 2026 dönemi natürel yeşil mercimek alım fiyatını ton başına 32 bin lira olarak belirledi.

Buna göre üreticinin TMO’ya teslim edeceği yeşil mercimekte açıklanan fiyat kilogram başına 32 liraya karşılık geliyor.

Alımlar ise 31 Ağustos 2026 tarihinde başlayacak.

TMO’nun açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“2026 dönemi natürel yeşil mercimek TMO alım fiyatı ton başına 32 bin lira olarak belirlenmiş olup alımlara 31 Ağustos tarihinde başlanacaktır. TMO, üreticilerimizin iş yerleri önünde uzun süre beklemelerini önlemek amacıyla uyguladığı randevulu alım sistemine tüm alım noktalarında devam edecektir. Randevular, ‘https://randevu.tmo.gov.tr‘ adresinden, e-devlet (Randevu Sistemi- Toprak Mahsulleri Ofisi) üzerinden alınabileceği gibi başmüdürlük ve şube müdürlükleri ile ajans amirliklerinden de alınabilecektir.”

En son 2021 yılında alım fiyatı açıklanmıştı

TMO açıklamasında yeşil mercimek için en son 2021 yılında alım fiyatı açıklandığına dikkat çekildi.

2021’den bu yana yeşil mercimekte oluşan piyasa fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılaması nedeniyle TMO tarafından ayrıca bir alım fiyatı açıklanmasına ihtiyaç duyulmadığı belirtildi.

Ancak 2026 yılı hasat döneminde piyasanın yakından takip edildiği ve gelinen aşamada TMO alım fiyatının açıklanmasının gerekli görüldüğü ifade edildi.

Bu çerçevede 31 Ağustos’tan itibaren TMO’nun doğrudan alıcı olarak piyasaya girmesiyle üreticilerin ürünlerini ton başına 32 bin lira üzerinden Ofise teslim edebilmesinin önü açılmış oldu.

TMO haftanın 6 günü mercimek alacak

Yeşil mercimek alımlarının TMO iş yerlerinde haftanın 6 günü gerçekleştirileceği açıklandı.

Resmi tatiller ile pazar günlerinde ise alım yapılmayacak.

Üreticilerin yoğunluk yaşamaması ve alım noktalarında uzun süre beklememesi amacıyla randevulu alım sistemi uygulanacak.

Ürününü TMO’ya teslim etmek isteyen çiftçilerin alım noktasına gitmeden önce mutlaka randevu oluşturması gerekiyor.

Randevu nereden alınacak?

Üreticiler randevularını;

  • TMO’nun randevu sistemi üzerinden,
  • e-Devlet’teki “Randevu Sistemi-Toprak Mahsulleri Ofisi” hizmetinden,
  • TMO başmüdürlüklerinden,
  • şube müdürlüklerinden,
  • ajans amirliklerinden

alabilecek.

Ürün bedelleri 21. günden itibaren ödenecek

TMO tarafından alınacak yeşil mercimeğin bedelinin teslimatın hemen ardından değil, ürün teslimini takip eden 21. günden itibaren üreticilerin banka hesaplarına aktarılacağı bildirildi.

Bu nedenle üreticilerin ürün teslimine gelirken anlaşmalı bankalardan birine ait banka kartı veya hesap numarası bilgilerini yanında bulundurması gerekiyor.

ÇKS’deki üretimin tamamı TMO’ya satılabilecek

Açıklamanın üretici açısından dikkat çeken başlıklarından biri de Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki üretim miktarlarına ilişkin oldu.

TMO, üreticilerin ÇKS’de kayıtlı yeşil mercimek üretim miktarlarının tamamının satın alınabileceğini bildirdi.

Böylece ÇKS kaydı bulunan üreticiler, kayıtlı üretimleri kapsamındaki ürünün tamamını TMO’ya teslim edebilecek.

Ancak alım sırasında sorun yaşanmaması için üreticilerin ÇKS bilgilerinin güncel olması büyük önem taşıyor.

Borsa tescil ücretini TMO karşılayacak

Üreticilerin maliyetlerini azaltacak bir başka uygulama da borsa tescil ücretlerinde gerçekleştirilecek.

TMO’ya satılan yeşil mercimeğe ilişkin borsa tescil ücretinin üreticiden alınmayacağı, bu bedelin Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından karşılanacağı açıklandı.

Geçici alım merkezlerinde ise yüzde 1’lik hizmet bedeli kesintisi yapılmayacak.

Ayrıca ürününü damperli araçlarla getiren üreticilerden boşaltma ücreti de alınmayacak.

Tarım ve Orman Bakanlığından ilave destekler

TMO alım fiyatının yanında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilere çeşitli destek ödemeleri de yapılacak.

Açıklamaya göre yeşil mercimek üreticileri, şartları karşılamaları halinde alım fiyatının dışında;

  • temel destek,
  • planlı üretim desteği,
  • sertifikalı tohum kullanım desteğinden

yararlanabilecek.

Böylece üreticinin elde edeceği toplam gelir yalnızca TMO tarafından açıklanan ton başına 32 bin liralık alım bedeliyle sınırlı olmayacak, uygulanacak tarımsal destekler de üretici gelirine ilave katkı sağlayacak.

Üreticilere ÇKS bilgilerini güncelleme uyarısı

TMO, ürününü Ofise teslim etmek isteyen üreticilere Çiftçi Kayıt Sistemi bilgilerini kontrol etmeleri ve gerekiyorsa güncellemeleri çağrısında bulundu.

ÇKS kayıtlarındaki üretim bilgileriyle fiili üretim arasında sorun yaşanmaması, teslimatların zamanında gerçekleştirilebilmesi ve alım süreçlerinin aksamaması açısından kayıtların güncel olması gerekiyor.

TMO açıklamasında üreticilerin uyması gereken kurallara ilişkin şu ifadeler aynen yer aldı:

“Çiftçilerin randevularını mutlaka almaları ve ürünlerini randevu alınan günde getirmeleri, anlaşmalı bankalardan alınacak banka kartı veya hesap numalaralıyla alım noktalarına gelmeleri, ürünün iş yerlerimiz depolarına ürün sahipleri tarafından veya vekalet verilerek getirilmesi gerekmektedir. Üreticiler, TMO işlemleriyle ilgili bilgiyi ‘www.tmo.gov.tr‘ adresinden, TMO iş yerlerinden ve 0312 416 34 10 (8 hat) Alo Ürün Hattı’ndan alabileceklerdir. Yeşil mercimek alımlarımızın ülkemize, milletimize hayırlı ve bereketli olmasını dileriz.”

Ürün vekaletle de teslim edilebilecek

TMO’nun açıklamasına göre ürünlerin alım noktalarındaki depolara doğrudan ürün sahibi tarafından getirilmesi esas olacak.

Ancak üreticiler gerekli vekaleti vermeleri halinde ürünlerini vekilleri aracılığıyla da TMO’ya teslim edebilecek.

Üreticilerin randevu aldıkları tarih dışında ürün getirmemeleri istenirken, randevu sistemine uyulmasının alım noktalarında oluşabilecek yoğunluğu ve bekleme sürelerini azaltacağı vurgulandı.

TMO ile anlaşmalı bankalar belli oldu

Yeşil mercimek bedellerinin yatırılabileceği TMO ile anlaşmalı bankalar da açıklandı.

Anlaşmalı bankalar
Akbank
Albaraka Türk
Denizbank
Halkbank
Türkiye İş Bankası
Şekerbank
Vakıflar Bankası
Yapı ve Kredi Bankası
Ziraat Bankası

Üreticilerin ürün teslimine gelirken bu bankalardan birine ait banka kartını veya hesap numarasını yanında bulundurması gerekiyor.

2026 yeşil mercimek alımında öne çıkan tarihler ve şartlar

Başlık Uygulama
TMO alım fiyatı Ton başına 32 bin TL
Kilogram karşılığı 32 TL
Alımların başlangıcı 31 Ağustos 2026
Alım günleri Haftanın 6 günü
Alım yapılmayacak günler Pazar günleri ve resmi tatiller
Ödeme Teslimattan sonraki 21. günden itibaren
Alınabilecek miktar ÇKS’de kayıtlı üretimin tamamı
Randevu Zorunlu
Borsa tescil ücreti TMO tarafından karşılanacak
Geçici alım merkezi hizmet bedeli Yüzde 1’lik kesinti yapılmayacak
Damperli araç boşaltma ücreti Alınmayacak
İlave destekler Temel destek, planlı üretim ve sertifikalı tohum kullanım desteği

Üretimde yüzde 62,6’lık artış bekleniyor

TMO’nun açıklamasında 2026 yılı yeşil mercimek üretimine yönelik tahmin de dikkat çekti.

Türkiye’nin yeşil mercimek üretiminin geçen yıla göre yüzde 62,6 artarak 48 bin tona çıkması bekleniyor.

Üretimde beklenen önemli artış, hasat döneminde piyasaya sunulacak ürün miktarının da yükselmesi anlamına geliyor. TMO’nun ton başına 32 bin liralık alım fiyatıyla piyasaya girmesi, özellikle hasat döneminde üreticinin satış seçeneklerinin artırılması açısından önem taşıyor.

TMO’nun doğrudan alım yapacak olmasıyla birlikte üreticiler, piyasa şartlarına göre ürünlerini tüccara veya diğer alıcılara satmanın yanı sıra açıklanan koşullar çerçevesinde TMO’ya da teslim edebilecek.

Üreticiler alım öncesi bu işlemleri tamamlamalı

31 Ağustos’ta başlayacak yeşil mercimek alımları öncesinde üreticilerin öncelikle ÇKS kayıtlarını kontrol etmesi gerekiyor.

Randevunun önceden alınması, ürünün randevu tarihinde alım noktasına götürülmesi ve ödeme yapılacak anlaşmalı banka hesabına ilişkin bilgilerin hazırlanması gerekiyor.

TMO işlemleri konusunda ayrıntılı bilgi almak isteyen üreticiler, TMO’nun internet sitesi ve iş yerlerinin yanı sıra 0312 416 34 10 numaralı 8 hatlı Alo Ürün Hattı üzerinden de bilgi edinebilecek.

ÇAYKUR’da ikinci sürgün yaş çay alımları bugün sona eriyor

ÇAYKUR’un ikinci sürgün yaş çay alım dönemi sona eriyor. Genel Müdürlükten yapılan açıklamada, 8 Temmuz’da başlatılan ikinci sürgün alımlarının bugün itibarıyla tamamlanacağı bildirildi.

İkinci sürgün döneminde özellikle çayın daha geç olgunlaştığı bölgelerde üreticilerin mağduriyet yaşamaması amacıyla alım sürecinin mümkün olduğunca geniş bir zaman dilimine yayıldığı belirtildi.

Üreticilere teşekkür edildi

ÇAYKUR açıklamasında, tüm üreticilerin memnun kalabileceği bir alım programının uygulanması için çaba gösterildiği vurgulandı.

İkinci sürgün döneminde hasadın aceleye getirilmemesi sayesinde yaş çayın değer kaybetmesinin önüne geçildiğine dikkat çekilen açıklamada, süreci kolaylaştıran üreticilere teşekkür edildi.

Üçüncü sürgün 1 Eylül’de başlayacak

ÇAYKUR, üçüncü sürgün yaş çay alımlarının 1 Eylül 2026 tarihinde başlayacağını açıkladı.

Kurum, üçüncü sürgün döneminde de üreticilerden ikinci sürgündeki hassasiyetin sürdürülmesini istedi.

ÇAYKUR’dan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bu sürgün boyunca da benzer koşulların oluşması için aynı hassasiyetin gösterilmesi hususunda beklentilerimizi ifade etmek istiyoruz. Bu bağlamda teşekkülümüz tarafından hasat süresince yapılacak bildirimlerin takip edilmesinin başta değerli üreticilerimiz olmak üzere tüm paydaşlarımızın işini kolaylaştıracağını değerlendiriyoruz.”

“2026 yılı gerçek anlamda bir kazanç yılı olacak”

Üçüncü sürgün döneminin de sorunsuz tamamlanması halinde 2026 yılının çay üreticileri açısından verimli bir sezon olarak geride kalacağı ifade edildi.

Açıklamada şöyle denildi:

“Üçüncü sürgünün de benzer bir atmosfer içerisinde geçirilmesi ile birlikte 2026 yılı gerçek anlamda bir kazanç yılı olarak mazimizdeki yerini alacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle tüm üreticilerimize üçüncü sürgünde bol ve bereketli bir hasat süreci dileriz.”

Üreticilere bildirimleri takip etme çağrısı

ÇAYKUR, üçüncü sürgün boyunca yaş çay alım programlarına ilişkin yapılacak duyuruların üreticiler tarafından düzenli olarak takip edilmesini istedi.

Hasat ve teslim süreçlerinin daha sağlıklı yürütülebilmesi için kurumun bildirimlerinin dikkate alınmasının hem üreticilerin hem de diğer paydaşların işini kolaylaştıracağı belirtildi.

Böylece 8 Temmuz’da başlayan ikinci sürgün dönemi 28 Ağustos’ta tamamlanırken, üçüncü sürgün yaş çay alımları 1 Eylül’de başlayacak.

Avrupa’da aşırı sıcak ve kuraklık tarımı vurdu: Mısır, soya, patates ve ayçiçeğinde verim kaybı bekleniyor

Avrupa tarımı, uzun süredir devam eden sıcak hava dalgaları ve kuraklığın baskısı altında kaldı. Özellikle yaz aylarında yetiştirilen ürünlerde su açığının büyümesi, bitkilerin gelişimini yavaşlatırken bazı bölgelerde erken kurumaya neden oldu.

Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), kıta genelindeki tarımsal ürünlerin gelişimi ve verim tahminlerinin değerlendirildiği ağustos ayı MARS Bülteni’ni yayımladı.

Raporda, temmuz ayının başından ağustos ortasına kadar Avrupa üzerinde etkili olan kalıcı yüksek basınç sisteminin bulut ve yağış oluşumunu baskıladığı, bunun sonucunda sıcak ve kurak koşulların uzun süre devam ettiği belirtildi.

Sıcaklıklar bazı bölgelerde normallerin 6 derece üzerine çıktı

Tekrarlayan sıcak hava dalgalarının etkisiyle toprak ve bitkilerdeki su kaybı, yağışlarla sağlanan su miktarını aştı.

Bu durum özellikle ağustos ayının ilk yarısında kuraklığın daha da şiddetlenmesine neden oldu.

Batı ve Güneybatı Avrupa ile Orta Avrupa’nın güney kesimlerinde günlük ortalama sıcaklıkların mevsim normallerinin 4 derece üzerine çıktığı bildirildi.

Fransa’nın bazı bölgelerinde ise sıcaklık farkı 6 dereceye kadar ulaştı.

Soya fasulyesinde yüzde 14 verim kaybı beklentisi

Kuraklık ve aşırı sıcakların en fazla etkilediği ürünlerden biri soya fasulyesi oldu.

Avrupa Birliği genelinde 2026 yılı için hektar başına soya fasulyesi veriminin, son 5 yıllık ortalamanın yüzde 14 altında gerçekleşmesi bekleniyor.

Soya fasulyesini silajlık mısır takip ediyor. Silajlık mısır veriminde ortalamaya göre yüzde 12’lik düşüş öngörülüyor.

Avrupa’da yaz mahsullerinde beklenen verim kayıpları

Ürün Son 5 yıllık ortalamaya göre beklenti
Soya fasulyesi -%14
Silajlık mısır -%12
Dane mısır -%7
Patates -%6
Şeker pancarı -%5
Ayçiçeği -%3

Mısır üretimi de sıcaklardan etkilendi

Hayvancılık açısından önemli bir yem kaynağı olan silajlık mısırda verim beklentisinin yüzde 12 gerilemesi dikkat çekti.

Dane mısırında ise son 5 yıllık ortalamaya göre yüzde 7 daha düşük verim bekleniyor.

Sıcaklıkların yüksek seyrettiği ve yağışların yetersiz kaldığı dönemlerin, mısırın gelişimi açısından kritik aşamalara denk gelmesi üretim beklentilerini aşağı çekti.

Patates ve şeker pancarında da düşüş

Kuraklık yalnızca tahıl ve yağlı tohum ürünlerini etkilemedi.

Patates veriminin son 5 yıllık ortalamanın yüzde 6, şeker pancarı veriminin ise yüzde 5 altında gerçekleşmesi öngörülüyor.

Ayçiçeğinde de verim tahmini ortalamanın yüzde 3 altında bulunuyor.

Bu tablo, Avrupa’da yaz dönemindeki kuraklığın farklı tarımsal ürün gruplarına yayılan geniş çaplı bir etkisi olduğunu gösteriyor.

Meralar da kurudu, hayvan yemi endişesi arttı

Sıcak ve kurak hava koşullarının etkilediği alanlardan biri de çayırlar ve meralar oldu.

Rapora göre çayırların verimliliği ve hayvanların yararlanabileceği mera imkanları önemli ölçüde azaldı.

Bu gelişme, özellikle hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde yem tedarikine yönelik endişeleri artırdı.

Mera veriminin düşmesi, çiftçilerin daha fazla hazır veya depolanmış yem kullanmak zorunda kalmasına ve dolayısıyla hayvancılık maliyetlerinin artmasına yol açabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Fransa son 20 yılın en sıcak yazlarından birini yaşıyor

Avrupa’daki olumsuz tablonun en belirgin görüldüğü ülkelerin başında Fransa geliyor.

Fransa, son 20 yılın en sıcak yaz dönemini yaşarken, aynı zamanda 2022’den sonraki en kurak yaz koşullarıyla karşı karşıya kaldı.

Ülkede bütün yaz mahsullerine ilişkin verim tahminleri aşağı yönlü revize edildi.

Son 5 yıllık ortalamayla karşılaştırıldığında Fransa’daki yazlık ürünlerde verim beklentileri yüzde 7 ile yüzde 30 arasında düşürüldü.

Erken kuruma verim kaybını büyütüyor

JRC değerlendirmelerine göre yüksek sıcaklık ile su açığının aynı anda görülmesi bitkilerin gelişim süresini kısaltıyor.

Toprak neminin azalması ve yüksek sıcaklık nedeniyle artan buharlaşma, bitkilerin ihtiyaç duyduğu suya ulaşmasını güçleştiriyor.

Bunun sonucunda bazı mahsullerde erken kuruma ve gelişimin zamanından önce sona ermesi görülüyor. Bu durum özellikle ürünün dane, yumru veya kök geliştirdiği dönemde verimi doğrudan etkiliyor.

Avrupa tarımında kuraklık baskısı büyüyor

Ağustos ayı MARS Bülteni, 2026 yazının Avrupa tarımı açısından zorlu geçtiğini ortaya koydu.

Soya fasulyesinden mısıra, patatesten şeker pancarı ve ayçiçeğine kadar birçok temel üründe verim beklentilerinin son yılların ortalamasının altında kalması bekleniyor.

Kuraklığın ilerleyen dönemde devam etmesi halinde tarımsal üretimin yanı sıra yem arzı, hayvancılık maliyetleri ve bazı tarım ürünlerinin piyasa fiyatları üzerindeki baskının da yakından izlenmesi gerekecek.