Konya Şeker, 2026 sezonu ayçiçeği alım fiyatlarını duyurdu. Yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeğinde ton başına 10 gün ödemeli 37 bin 500 lira, 40 gün ödemeli ise 38 bin 500 lira fiyat açıklandı. Türkiye ayçiçeği üretiminde 2025 yılında yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer alan Konya’da açıklanan fiyatlar, üretici açısından önemli bir gösterge olurken, Türkiye’nin üretim-tüketim dengesi ve yeni sezon beklentileri de ayçiçeğinin stratejik önemini ortaya koyuyor.
Konya’da ayçiçeği hasadının ilerlediği dönemde üreticilerin beklediği alım fiyatlarından biri Konya Şeker tarafından açıklandı.
Konya Şeker’in duyurusuna göre, yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeği için 10 gün ödemeli fiyat ton başına 37 bin 500 TL, 40 gün ödemeli fiyat ise 38 bin 500 TL olarak belirlendi.
Şirket ayrıca açıklanan rakamların “günlük net fiyat” olduğunu bildirdi.
Konya Şeker’in ayçiçeği alım fiyatları
Yağ oranı
Ödeme süresi
Alım fiyatı
Kilogram karşılığı
%44
10 gün
37.500 TL/ton
37,50 TL/kg
%44
40 gün
38.500 TL/ton
38,50 TL/kg
Buna göre üretici, ödeme süresine göre ton başına 37 bin 500 TL ile 38 bin 500 TL arasında gelir elde edecek.
Konya ayçiçeğinde Türkiye’nin en güçlü merkezlerinden biri
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı TEPGE’nin Temmuz 2026 tarihli raporu, Konya’nın ayçiçeği üretimindeki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu.
2025 yılında Türkiye ayçiçeği üretiminden en büyük payı yüzde 13,6 ile Tekirdağ alırken, Konya yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer aldı.
Konya’yı Edirne, Adana ve Kırklareli takip etti.
2025’te ayçiçeği üretiminde öne çıkan iller
Sıra
İl
Türkiye üretimindeki pay
1
Tekirdağ
%13,6
2
Konya
%13,3
3
Edirne
%10,6
4
Adana
%9,8
5
Kırklareli
%6,8
6
Eskişehir
%4,4
7
Çanakkale
%4,2
8
Çorum
%3,9
9
Tokat
%3,8
10
Balıkesir
%2,9
Konya ile lider Tekirdağ arasındaki fark yalnızca 0,3 puan seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, kentin ayçiçeğinde Türkiye’nin en önemli üretim üslerinden biri haline geldiğini gösteriyor.
Konya’nın üretimi yaklaşık 250 bin ton seviyesinde
Türkiye’nin 2025 yılı toplam ayçiçeği üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton olarak gerçekleşti.
TEPGE’nin Konya için verdiği yüzde 13,3’lük pay, kentte üretimin yaklaşık 250 bin ton seviyesinde bulunduğuna işaret ediyor.
Bu değer, yayımlanan yüzdesel pay üzerinden hesaplanan yaklaşık büyüklüğü ifade ediyor.
Konya’nın son iki yıllık görünümü
Gösterge
2024
2025
Konya toplam ayçiçeği üretimi
268.233 ton
Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye üretimindeki konumu
Önde gelen illerden
2. sıra
Türkiye toplamındaki payı
Yaklaşık %12
%13,3
Konya, üretimdeki güçlü payıyla yalnızca bölgesel değil, Türkiye genelindeki fiyatlama ve sanayi dengeleri açısından da belirleyici illerden biri olmayı sürdürüyor.
Konya yağlık ve çerezlik ayçiçeğinde güçlü
Konya’nın ayçiçeğindeki ağırlığı yalnızca yağlık üretimle sınırlı değil.
2024 yılında kentte:
Ürün
Üretim
Yağlık ayçiçeği
191.936 ton
Çerezlik ayçiçeği
76.297 ton
Toplam
268.233 ton
üretim gerçekleştirilmişti.
Konya, çerezlik ayçiçeğinde de Türkiye’nin en güçlü illeri arasında bulunuyor.
Türkiye’de 2025 üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton
Türkiye’de 2025 yılında ayçiçeği üretimi önceki yıla göre gerileyerek yaklaşık 1,9 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.
Buna karşın 2026 yılı için üretimde yeniden artış bekleniyor.
Türkiye’nin son yıllardaki ayçiçeği üretimi
Yıl / sezon
Üretim
2022/23
2,550 milyon ton
2023/24
2,198 milyon ton
2024/25
2,195 milyon ton
2025/26
Yaklaşık 1,9 milyon ton
2026 tahmini
Yaklaşık 2,3 milyon ton
2026 yılı için öngörülen yaklaşık 2,3 milyon tonluk üretim, sektörde yeniden yükseliş beklentisini güçlendiriyor.
Türkiye’nin yıllık kullanımı 3,4 milyon tonun üzerinde
Ayçiçeği, Türkiye’nin bitkisel yağ sanayisinin en önemli hammaddelerinden biri olmaya devam ediyor.
Son tamamlanmış denge verilerine göre Türkiye’de yurt içi ayçiçeği kullanımı 3 milyon 446 bin ton seviyesinde bulunuyor.
Türkiye ayçiçeği dengesi
Miktar
Yerli üretim
2.195.000 ton
Yurt içi kullanım
3.446.000 ton
Kendine yeterlilik oranı
%63,2
Bu tablo, yerli üretimin artırılmasının hem çiftçi hem de sanayi açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.
2027 için 1 milyon 250 bin tonluk tarife kontenjanı
Türkiye, iç piyasanın ve sanayinin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 2027 yılı için yeni bir tarife kontenjanı da oluşturdu.
Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu veya bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için kontenjan belirlendi.
Yeni tarife kontenjanı
Ürün
Kontenjan
Gümrük vergisi
Yağlık ayçiçeği tohumu
1.250.000 ton
%0
Bunun karşılığı ham ayçiçeği yağı
500.000 ton
%20
Bu iki miktar birbirine eklenmiyor. Sistem, 1 milyon 250 bin ton tohum veya bunun karşılığı 500 bin ton ham yağ şeklinde uygulanacak.
Yerli üretici öncelikli
Kontenjan uygulamasında yerli üreticiden yapılan alımlar da belirleyici olacak.
Uygulama
Tarih
Yerli ürün alımlarının esas alınacağı dönem
1 Temmuz-30 Kasım 2026
Kontenjanlı ithalat başlangıcı
11 Ocak 2027
Kontenjanlı ithalat bitişi
31 Mayıs 2027
Böylece hasat döneminde yerli üretimin değerlendirilmesi, sonrasında ise sanayinin hammadde ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.
Konya Şeker’in açıkladığı fiyat neden önemli?
Konya Şeker’in açıkladığı 37 bin 500-38 bin 500 TL’lik ton fiyatı, Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu nedeniyle yalnızca kentteki üreticileri ilgilendiren bir rakam değil.
Konya’nın 2025 yılında Türkiye üretiminden yüzde 13,3 pay alması, kenti ayçiçeğinde stratejik merkezlerden biri haline getiriyor.
Bu nedenle açıklanan fiyatların, hem mevcut sezon üreticisinin gelirinde hem de önümüzdeki sezon ekim kararlarında etkili olması bekleniyor.
Ayçiçeğinde büyük tablo
Başlık
Son durum
Konya Şeker 10 gün ödemeli fiyat
37.500 TL/ton
Konya Şeker 40 gün ödemeli fiyat
38.500 TL/ton
Baz yağ oranı
%44
Konya’nın 2025 Türkiye payı
%13,3
Konya’nın 2025 sıralaması
Türkiye 2.’si
Konya 2025 yaklaşık üretimi
Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye 2025 üretimi
Yaklaşık 1,9 milyon ton
Türkiye 2026 üretim tahmini
Yaklaşık 2,3 milyon ton
Yurt içi kullanım
3,446 milyon ton
Kendine yeterlilik
%63,2
2027 tohum kontenjanı
1,25 milyon ton
Ham yağ karşılığı
500 bin ton
Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu ve Konya Şeker’in açıkladığı yeni alım fiyatları, 2026 sezonunda üreticinin elini güçlendiren en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Karadeniz Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KARADENİZBİRLİK), yeni sezon ayçiçeği alımlarına başladı.
KARADENİZBİRLİK Genel Müdürü Ünal Erarslan, yaptığı yazılı açıklamada, ayçiçeği alımlarının başlamasıyla birlikte yağ üretiminin de hızlanacağını, piyasadan gelen talepler doğrultusunda üretim miktarının artırılacağını bildirdi.
Birliğin sınırlı imkanlarına rağmen üreticilere yönelik hizmet ve desteklerini sürdürdüğünü belirten Erarslan, 2026 yılı ürün alım sezonu öncesinde üretici ortaklarına önemli miktarda destek sağlandığını ifade etti.
Üreticiye 122 milyon liralık destek
Erarslan, yeni sezon öncesinde üretici ortaklarına 122 milyon liralık ayni ve nakdi destek sağlandığını belirterek, ayçiçeği alım fiyatlarında üreticinin korunacağını vurguladı.
Erarslan, şunları söyledi:
“Bu kapsamda 2026 yılı ürün alımları öncesi üretici ortaklarımıza 122 milyon liralık ayni ve nakdi destekte bulunduk. Piyasa şartları çerçevesinde ayçiçeği alımlarında üreticiyi mağdur etmeyecek en iyi fiyatı uygulayacağız. Yeni sezonda ürün rekoltesinin yüksek olmasını bekliyoruz. İklim koşulları geçen yıla göre bu sezon çok daha iyi geçti. Geçen yılki kuraklığı yaşamadık. Bu nedenle rekoltenin yüksek olacağını düşünüyoruz.”
Rekolte beklentisi yüksek
KARADENİZBİRLİK, 2026 sezonunda iklim koşullarının geçen yıla kıyasla daha olumlu seyretmesi nedeniyle ayçiçeğinde yüksek rekolte bekliyor.
Geçen sezon üretimi olumsuz etkileyen kuraklığın bu yıl aynı ölçüde yaşanmaması, üreticilerin verim beklentisini artırırken, birliğin alım hedeflerine de olumlu yansıyor.
KARADENİZBİRLİK, üreticiden alınan ayçiçeğini işleyerek yağ üretiminde değerlendirirken, yeni sezon ürünlerinin piyasaya girmesiyle üretim faaliyetlerini de hızlandırmayı planlıyor.
12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor
Birlik, yeni sezon ayçiçeği alımlarını geniş bir bölgede sürdürüyor.
Samsun, Çorum, Amasya, Tokat, Kırıkkale ve Kırşehir’in yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan 12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor.
Bu merkezlerde üreticilerin yeni sezon ürünleri teslim alınırken, alım faaliyetlerinin hasat süreci boyunca devam etmesi planlanıyor.
Hedef 35 bin ton ayçiçeği
KARADENİZBİRLİK’in 2026 yılı ayçiçeği alım hedefi yaklaşık 35 bin ton olarak belirlendi.
Ünal Erarslan, alım hedefi ve birliğin üretici ile tüketiciye yönelik çalışmalarına ilişkin şu açıklamada bulundu:
“Bu sezonda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefliyoruz. KARADENİZBİRLİK, ülke ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor. Birliğimiz, üreticisinden aldığı ham madde ile ürettiği yüzde 100 saf ve helal sertifikalı KARADENİZBİRLİK markalı ayçiçeği yağı ile de tüketiciye hizmet vermekte ve bu konuda piyasayı regüle ederek aşırı fiyat artışlarını önlemekte, bölge ve ülke ekonomisine de katkı sunmaktadır. Üretici kesiminin sürekli olarak yeterli gelir elde edebilmesi ve üretimin devamını sağlama çabalarına da devam etmekteyiz.”
Üretici ve tüketici açısından çift yönlü destek
KARADENİZBİRLİK, üreticilerden aldığı ayçiçeğini işleyerek kendi markasıyla ayçiçeği yağı üretimi gerçekleştiriyor.
Birlik, üreticilerin ürünlerini değerlendirmesinin yanı sıra yağ piyasasında arzın desteklenmesini ve aşırı fiyat hareketlerinin önlenmesini de hedefliyor.
Üreticinin sürdürülebilir gelir elde etmesi ve ayçiçeği üretiminin devamlılığının sağlanması, birliğin yeni sezon çalışmalarındaki temel başlıklar arasında yer alıyor.
2026 sezonunda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefleyen KARADENİZBİRLİK, ayçiçeği alımlarının devam etmesiyle birlikte yağ üretimini de artırmayı planlıyor.
Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinde arz güvenliği ve fiyat istikrarını korumaya yönelik yeni bir düzenlemeyi duyurdu.
Buna göre, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında hasat döneminde uygulanan yüzde 20’lik gümrük vergisi, bu yıl 1 Ekim 2026’dan itibaren yüzde 12’ye indirilecek.
Normal uygulamada yüzde 12’lik vergi oranına 30 Kasım-15 Haziran döneminde geçiliyordu. Yeni kararla düşük vergi oranının başlangıç tarihi yaklaşık iki ay öne çekilmiş oldu.
Amaç ayçiçeği yağında fiyat artışını sınırlamak
Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinin piyasalarında spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi, arz güvenliğinin sağlanması ve ülke ihtiyacının mümkün olduğunca yerli üretimle karşılanması amacıyla ticaret politikası araçlarının kullanılmaya devam edildiğini bildirdi.
Düzenlemenin özellikle rafine ayçiçeği yağı fiyatları açısından önem taşıdığı vurgulandı.
Bakanlığın açıklamasına göre, ayçiçeği yağı üretiminde kullanılan yağlık ayçiçeği tohumunun sanayiciler tarafından yeterli miktarda ve uygun fiyatla temin edilebilmesi hedefleniyor.
Mevcut uygulama nasıldı?
Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında mevcut sistemde iki farklı vergi oranı uygulanıyor.
Dönem
Gümrük vergisi
Hasat dönemi
%20
30 Kasım-15 Haziran
%12
2026 için yeni başlangıç
1 Ekim’den itibaren %12
Böylece 2026 yılında yüzde 12’lik düşük vergi uygulamasına 30 Kasım yerine 1 Ekim’de geçilecek.
Karadeniz ve Avrupa’daki kuraklık etkili oldu
Bakanlık, kararın alınmasında uluslararası gelişmelerin de etkili olduğunu belirtti.
Özellikle Karadeniz bölgesinde yaşanan gelişmeler ile Avrupa’da etkili olan kuraklığın, yağlık ayçiçeği tohumu arzında daralma ve fiyat artışı riski oluşturabileceği değerlendirildi.
Bu nedenle ayçiçeği yağı üreticilerinin hammaddesini zamanında ve uygun fiyatla temin etmesini kolaylaştıracak bir düzenlemeye gidildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabakat sağlandı
Ticaret Bakanlığı, vergi oranının erken tarihte düşürülmesi konusunda Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabakata varıldığını açıkladı.
Kararla birlikte, sanayicinin ithal hammaddede karşılaştığı maliyetin azaltılması ve bunun rafine ayçiçeği yağı fiyatlarına olası yansımalarının sınırlandırılması amaçlanıyor.
Yerli üreticinin korunması da hedefleniyor
Düzenlemenin yalnızca ithalat maliyetlerini düşürmeye yönelik olmadığı, aynı zamanda yerli üreticinin hasat döneminde korunmasının da gözetildiği belirtildi.
Bu nedenle hasat döneminde yüzde 20’lik daha yüksek gümrük vergisinin uygulanması, yerli üreticinin ithal ürün karşısındaki rekabet gücünü korumayı amaçlıyor.
Hasat sonrası dönemde ise sanayicinin ihtiyaç duyduğu hammaddeyi daha uygun koşullarda temin edebilmesi için vergi oranı yüzde 12’ye indiriliyor.
Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden biri de ayçiçeği yağında oluşabilecek maliyet artışlarının tüketiciye daha sınırlı yansımasını sağlamak.
Hammadde maliyetlerinin yükselmesi, üretim maliyetleri üzerinden rafine ayçiçeği yağı fiyatlarına doğrudan etki edebiliyor.
Bu nedenle yağlık ayçiçeği tohumundaki vergi indiriminin erkene çekilmesi, yılın son çeyreğinde piyasadaki arz ve fiyat dengesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin ayçiçeği ihtiyacının önemli bölümünü karşılayan Trakya’da çiftçiler hasat dönemine hazırlanıyor. Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da sezon boyunca zaman zaman etkili olan yağışlar, ayçiçeğinde kuraklık baskısını azaltırken üreticilerin yüksek verim beklentisini artırdı.
Edirne’de 1 milyon 300 bin dekar alanda ekim yapıldı
Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, kentte yaklaşık 1 milyon 300 bin dekar alanda ayçiçeği ekimi yapıldığını söyledi.
Ayçiçeğinde verim açısından henüz kesin bir tablonun oluşmadığını belirten Arabacı, ekim zamanı ve bölgesel yağış farklılıklarının ürün gelişimini doğrudan etkilediğini ifade etti.
Bazı bölgelere son dönemde 20-30 kilogram yağış düştüğünü, bazı alanların ise çok daha az yağış aldığını dile getiren Arabacı, son yağışların ayçiçeğini olumlu etkilediğini ancak yüksek sıcaklıkların yeniden olumsuzluk oluşturduğunu kaydetti.
Arabacı, “Bir hafta öncesine kadar yağan yağmurlarla ayçiçekleri toparladı diye düşünüyorduk. Kafa yapısı güzelleşmeye başladı ancak son günlerdeki sıcaklarla birlikte kafalar solmaya başladı. Önemli olan tanenin ne kadar dolduğu. Bunu da hasat döneminde göreceğiz.” dedi.
“Kesin tablo hasatla ortaya çıkacak”
Geçmiş yıllarda kuraklık nedeniyle önemli kayıplar yaşandığını hatırlatan Arabacı, bu yıl tablonun daha olumlu olduğunu ancak her bölgede yüksek verim beklenmemesi gerektiğini söyledi.
Arabacı, “Geçtiğimiz birkaç yıl kurak geçti, hatta bazı yerlerde hiç ürün alınamadı. Bu yıl tablo daha iyi ancak dekarda 250-300 kilogram verim beklentisinin her yerde gerçekleşeceğini düşünmüyorum. Birçok bölgede verim bunun altında kalacaktır. Kesin tablo hasatla birlikte ortaya çıkacak.” ifadelerini kullandı.
Kırklareli’nde yüksek verim beklentisi
Kırklareli Ziraat Odası Başkanı Ekrem Şaylan da ayçiçeğinin bölge için stratejik bir ürün olduğunu belirtti.
Yağış rejimindeki düzensizlik ve kuraklığın bu sezon önceki yıllara göre daha az etkili olduğunu ifade eden Şaylan, ayçiçeğinin gelişiminin son derece iyi olduğunu ve yüksek verim beklendiğini söyledi.
Şaylan, “Ayçiçeği geçen yıla göre bu yıl daha iyi olacak. Bu sene üreticilerimizin güzel bir yıl geçireceğini umuyoruz.” diye konuştu.
Tekirdağ’da 1 milyon 700 bin dekar ayçiçeği ekildi
Tekirdağ Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Aksoy ise kentte bu yıl ayçiçeğinde yüksek verim beklendiğini açıkladı.
Tekirdağ’ın Türkiye’nin en fazla ayçiçeği üretimi yapılan illerinin başında geldiğini belirten Aksoy, Trakya’yı ayçiçeği üretiminde “yağ ambarı” olarak değerlendirdiklerini söyledi.
Kentte yaklaşık 1 milyon 700 bin dekar alanda ayçiçeği ekimi gerçekleştirildiğini bildiren Aksoy, ekiplerin sahadaki gözlem ve üretici görüşmelerini sürdürdüğünü kaydetti.
“Dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alıyoruz”
Aksoy, ayçiçeğinde standart olarak dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alındığını belirterek, bu yıl rakamın daha da yukarı çıkmasını beklediklerini ifade etti.
Aksoy, “Bütün ürünlerde olduğu gibi ayçiçeğinde de verimin yüksek olmasını bekliyoruz. Ekiplerimiz sahada gözlem yapmaya ve üreticilerimizle görüşmeye devam ediyor. Standart olarak ayçiçeğinde dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alıyoruz ancak bu yıl verimin daha da yüksek olacağını öngörüyoruz.” dedi.
Trakya genelinde verimin kesinleşmesi için gözler hasat dönemine çevrilirken, yağışların ardından oluşan olumlu tablonun üreticilerin sezon beklentisini güçlendirdiği belirtiliyor.
Konya Ovası, üretim gücünün yanı sıra sahip olduğu doğal güzelliklerle de kendisine hayran bırakıyor. Gazeteci Dr. İbrahim Büyükeken tarafından çekilen fotoğraflar, ovanın uçsuz bucaksız ayçiçeği tarlalarında yaşanan etkileyici gün batımını tüm ihtişamıyla ortaya koydu.
Gün boyunca güneşe yönelen binlerce ayçiçeği, akşam saatlerinde ufuk çizgisine yaklaşan güneşin sıcak ışıkları altında sarının, yeşilin ve turuncunun en güzel tonlarını buluşturdu. Tarlaların ardından yükselen dağ siluetleri ise ortaya kartpostalları aratmayan görüntüler çıkardı.
Konya’nın sarıya bürünen yüzü
Fotoğraf karelerinde, ovanın genişliğiyle bütünleşen ayçiçeği tarlalarının ufka kadar uzandığı görülüyor. Gökyüzünün maviden turuncuya dönüşen renkleri, çiçeklerin sarı yaprakları ve koyu yeşil gövdeleriyle güçlü bir görsel uyum oluşturuyor.
Güneşin dağların ardına doğru süzüldüğü anlarda tarlanın üzerine yayılan ışık, her bir ayçiçeğini ayrı ayrı belirginleştiriyor. Bazı karelerde çiçekler ön plana çıkarken bazı fotoğraflarda ovanın sonsuzluk duygusu öne çıkıyor.
Toprak, güneş ve emeğin buluşması
Ayçiçeği tarlaları yalnızca estetik bir manzara sunmuyor; aynı zamanda Konya Ovası’ndaki tarımsal üretimin ve çiftçinin emeğinin de güçlü bir simgesi olarak dikkat çekiyor. Toprakla buluşan tohumun güneşle büyüyerek geniş tarlaları sarıya boyaması, üretimin doğayla kurduğu bağı bir kez daha gösteriyor.
Konya’nın bereketli topraklarında yetişen ayçiçekleri, hasat dönemine doğru ilerlerken ovanın görünümünü de bütünüyle değiştiriyor. Gün batımında oluşan altın renkli manzara, tarımsal üretimin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel ve görsel bir değer taşıdığını ortaya koyuyor.
Objektife yansıyan sessiz şölen
Gazeteci Dr. İbrahim Büyükeken’in farklı açılardan kaydettiği karelerde, güneş ile ayçiçekleri arasında adeta sessiz bir dans yaşanıyor. Günün son ışıkları bazen çiçeklerin arasından süzülüyor, bazen de dağların üzerinde parlak bir çizgi oluşturuyor.
Konya Ovası’nın dinginliğiyle birleşen bu görüntüler, doğanın birkaç dakika içinde sergilediği renk değişimini belgeleyerek izleyenlere huzur veren bir görsel hikâye sunuyor. Büyükeken’in objektifinden yansıyan fotoğraflar, Konya’nın tarımsal zenginliğinin yanında saklı güzelliklerini de bir kez daha hatırlatıyor.
Ticaret Bakanlığı, yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında uygulanacak yeni tarife kontenjanına ilişkin açıklama yaptı. Bakanlık, düzenlemeyle çiftçinin teşvik edilerek yağlık ayçiçeği tohumu üretiminde devamlılığın ve artışın sağlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Açıklamada, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin korunması, piyasaların doğru yönlendirilmesi ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla üretici ve tüketici refahının birlikte değerlendirildiği vurgulandı.
Yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor
Bakanlık açıklamasında, Türkiye’de yağlık ayçiçeği tohumu üretiminin tüketimi karşılamada zaman zaman yetersiz kaldığına dikkat çekildi. Bu nedenle son iki sezonda, yalnızca ülke ihtiyacının yerli üretimle karşılanamayan kısmı için düşük gümrük vergisiyle ithalata yönelik tarife kontenjanı açıldığı hatırlatıldı.
Söz konusu uygulamanın, yerli ayçiçeği tohumu alan firmalar öncelikli olmak üzere ayçiçeği yağı üreticisi sanayicilere tahsis edildiği belirtildi. Böylece hem çiftçinin ürününü daha iyi koşullarda değerlendirmesinin hem de sanayicinin ihtiyaç duyduğu ham maddeye uygun fiyatla ulaşmasının sağlandığı ifade edildi.
Kontenjan hasat dönemi dikkate alınarak belirlendi
Ticaret Bakanlığı, yeni tarife kontenjanının Türkiye genelindeki yağlık ayçiçeği tohumu hasat dönemi gözetilerek planlandığını açıkladı.
Buna göre kontenjan, 1 Temmuz-30 Kasım 2026 döneminde yerli ayçiçeği tohumu alımı yapan firmalar öncelikli olacak şekilde ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalara tahsis edilecek.
Düzenleme kapsamında, 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0 gümrük vergisiyle ya da bunun karşılığı olarak 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için yüzde 20 gümrük vergisiyle ithalat imkanı sağlanacak.
Ancak ithalat, yerli üretimin zarar görmemesi amacıyla çiftçinin elinde ürünün kalmadığı ve yerli ayçiçeği tohumunun iç piyasada tükendiği dönem olarak belirlenen 11 Ocak-31 Mayıs 2027 tarihleri arasında yapılabilecek. Bu tarihten sonra düşük gümrük vergili ithalat imkanı sona erecek.
“Çiftçinin desteklenmesi ve üretimin artırılması hedefleniyor”
Ticaret Bakanlığı açıklamasında, yeni kontenjan kararının Tarım ve Orman Bakanlığının görüşleri de dikkate alınarak hazırlandığı belirtildi.
Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Çiftçinin desteklenerek yağlık ayçiçeği tohumu üretiminde devamlılığın ve artışın sağlanması, sanayicinin 2027 yılı başında oluşacak yağlık ayçiçeği tohumu ihtiyacının yerli üretimle karşılanamayan kısmı için arzın zamanlıca ve uygun fiyatla sağlanabilmesi ve ayçiçeği yağının iç piyasaya sürdürülebilir bir şekilde ve uygun fiyatla temininin sağlanması amacıyla yeni bir tarife kontenjanı açılması uygun görülmüştür.”
Ayçiçeği yağında fiyat istikrarı hedefi
Bakanlık, tarife kontenjanının sınırlı miktar için açıldığını ve temel hedeflerden birinin ayçiçeği yağında yaşanabilecek spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçmek olduğunu bildirdi.
Açıklamada, uygulamanın üç temel hedef taşıdığı belirtildi: Çiftçinin yağlık ayçiçeği üretimine devam etmesini teşvik etmek, yerli ürünün tükendiği dönemde sanayicinin ham madde ihtiyacını uygun koşullarda karşılamak ve tüketiciyi fiyat dalgalanmalarına karşı korumak.
Piyasa yakından izlenecek
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumları ve sektör temsilcileriyle istişare halinde sürecin takip edileceğini bildirdi.
Açıklamada, piyasadaki arz-talep dengesi ve fiyat gelişmelerinin yakından izlenmeye devam edileceği vurgulanarak, üretici, sanayici ve tüketiciyi birlikte gözeten düzenlemelerin hızlı ve etkin şekilde hayata geçirileceği kaydedildi.
Bakanlığın yeni tarife kontenjanı adımıyla, hem yerli ayçiçeği üretiminin korunması hem de iç piyasada ayçiçeği yağı arzının sürdürülebilir ve uygun fiyatlarla sağlanması amaçlanıyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aksaray’ın Sultanhanı ilçesinde dolu yağışından etkilenen tarım alanlarında incelemelerde bulundu. Bölgede üreticilerle bir araya gelen Bayraktar, hem arazilerdeki zararı yerinde gördü hem de çiftçilerin taleplerini dinledi.
Sultanhanı’nda zarar gören arazileri inceledi
Aksaray’ın Sultanhanı ilçesine bağlı Eskioba mevkisindeki tarım arazilerini gezen Bayraktar, dolu yağışının özellikle hububat, ayçiçeği ve yonca üretim alanlarında ciddi zarara neden olduğunu ifade etti. Üreticilerden bilgi alan Bayraktar, afetin ardından yapılacak hasar tespit çalışmalarının önemine dikkat çekti.
“Çiftçimizin görmediği afet kalmadı”
İncelemelerinin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Bayraktar, son yıllarda doğal afetlerin tarımsal üretim üzerindeki etkisinin giderek arttığını söyledi. Çiftçinin üretim yaparken yalnızca maliyetlerle değil, aynı zamanda iklim kaynaklı risklerle de mücadele etmek zorunda kaldığını belirten Bayraktar, yaşanan afetlerin üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını dile getirdi.
Bayraktar, 2025 yılında Türkiye genelinde 1011 afet yaşandığını hatırlatarak birçok ürünün bu afetlerden zarar gördüğünü söyledi. Geçen yıl 65 ilde don felaketi yaşandığını belirten Bayraktar, dolu ve hortum gibi afetlerin de üreticileri olumsuz etkilediğini kaydetti.
Bayraktar, açıklamasında şunları söyledi:
“Birçok ürünümüz bu afetlerden zarar gördü. Geçen yıl 65 ilimizde don felaketi ile karşı karşıya kaldık. Bunun dışında dolu afetleri yaşadık ve son yıllarda görmediğimiz hortum afetlerini yaşamaya başladık. Yani çiftçimizin maalesef bu birkaç seneden beri görmediği afet kalmadı. 2026 yılına afetler açısından daha olumlu bakmak isterdik, daha iyi bir başlangıç arzu ederdik. Beklediğimiz yağışlar geldi. Bunu ifade edelim. Yağış rejimi açısından son 150 yılın en önemli yağışlarını, bol, bereketli yağışlarını aldık. Bu hububat üretimini de rekoltesini de fevkalade olumlu etkiledi. Buğday rekoltemiz de bu sene aşağı yukarı 23 milyon tonları bulacak. 5 Haziran’da Sultanhanı ilçemizde büyük bir dolu afetiyle karşı karşıya kaldık. Şu an yapılan tespitlere göre 25 bin dekar civarında bir alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimimiz zarar görmüş durumda. Zararların en kısa zamanda karşılanması anlamında Ankara’da girişimlerde bulunacağız. Böyle bir afeti Allah bir daha göstermesin. Tüm çiftçilerimize de geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.”
Yaklaşık 25 bin dekar alan zarar gördü
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, 5 Haziran’da Sultanhanı ilçesinde etkili olan dolu yağışı tarım arazilerinde ciddi hasara yol açtı. İlk tespitlere göre yaklaşık 25 bin dekar alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimi zarar gördü.
Dolu afetinin ardından bölgede üreticilerin zarar tespit sürecini yakından takip ettiği öğrenildi. Sultanhanı ilçesinde özellikle hububat üretim alanlarında etkili olan dolu yağışı, bazı arazilerde ürün kaybına neden oldu. Üreticiler, zararların kısa sürede belirlenerek destek mekanizmalarının devreye alınmasını bekliyor.
Buğday rekoltesinde beklenti yüksek
Bayraktar, açıklamasında 2026 üretim dönemine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Bu yıl buğday ve arpa rekoltesinde beklentinin yüksek olduğunu ifade eden Bayraktar, yağışların hububat üretimine olumlu yansıdığını söyledi. Buna rağmen üreticinin gelir beklentisi açısından alım fiyatlarının önem taşıdığına işaret eden Bayraktar, açıklanan hububat alım fiyatlarının çiftçi tarafından yeterli bulunmadığını belirtti.
“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı”
Üreticilerin fiyatlardan memnun kalmadığını dile getiren Bayraktar, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak taleplerini ilgili kurumlara ilettiklerini ifade etti. Bayraktar, özellikle ödeme süresinin kısaltılması ve üreticiye prim desteği verilmesi gerektiğini vurguladı.
Bayraktar, hububat alım fiyatları ve üretici taleplerine ilişkin şunları kaydetti:
“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı. Dolayısıyla biz bu manada taleplerimizi ilettik. Ödeme süresi 45 gün bunun aşağı indirilmesini ve üreticimize 3 lira civarında bir prim verilmesini, bu manada desteklenmesini talep ettik. Geçtiğimiz günlerde sayın TMO Genel Müdürü, vadeyi 21 güne düşürdüklerini ifade etti. Bu iyi. Yani 21 gün içerisinde buğday paraları ödenecek. Bu olumlu bir gelişme. Bunun dışında 3 lira prim istedik. Bunu hem Bakanımıza ilettik hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ilettik. Bu konuda çalışma yapıldığını duyuyoruz. Bu 3 lira çiftçimize verilirse çiftçimiz rahatlamış olur.”
Zararlar Ankara’ya taşınacak
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın bölgede yaptığı incelemelerin ardından, afetin etkilediği alanlara ilişkin taleplerin Ankara’ya taşınacağı belirtildi. Bayraktar, çiftçilerin üretime devam edebilmesi için zararların karşılanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu, canlı yayın sonrası yağmur eşliğinde Karapınar Ziraat Odası ekibiyle birlikte hububat ekim alanlarında gözlem yaptıklarını açıkladı. Soylu, ovada bitkilerin çıkışlarının iyi seyrettiğini vurgulayarak, tarlalarda görülen gelişim farklılıklarının ekim zamanı ve ön bitki (münavebe) durumuna göre değişebildiğini ifade etti.
Saha incelemesinde özellikle tarlayı kapatma (örtü oluşturma) ve kardeşlenme düzeylerinin parselden parsele farklılaştığına dikkat çeken Soylu, “Ekim zamanına ve ön bitki durumuna göre tarlayı kapatma ve kardeşlenme durumları değişkenlik gösteriyor. Çok aşırı gelişme gösteren tarla pek yok, mevsimine göre normal sayılabilecek bir durum var” değerlendirmesini paylaştı.
Öte yandan Karapınar Ziraat Odası, tarımsal yayım ve bilgilendirme çalışmalarında yeni bir yönteme geçtiklerini duyurdu. Oda yetkilileri, Facebook üzerinden yapılan canlı yayında hububatta üst gübreleme ile yağlık ve çerezlik ayçiçeği yetiştiriciliğinde öne çıkan konuların ele alındığını belirtti. Yapılan açıklamada, klasik salon toplantılarında genellikle 50–100 çiftçiye ulaşılabildiği, canlı yayının ise kısa sürede 8 bin 500 kişi tarafından takip edildiği ifade edilerek, dijital yayınların bilgilendirme kapasitesinin daha yüksek olabileceği vurgulandı.
Saha gözlemi ile çevrim içi bilgilendirmenin aynı gün içinde bir araya gelmesi, bölgede hem mevcut ürün gelişiminin yakından izlenmesi hem de üreticilerin kritik uygulamalar konusunda daha geniş kitlelere ulaşılarak bilgilendirilmesi açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.