Piyasalarda sert kayıp haftası! Borsa, altın ve Bitcoin düştü, Konya Ticaret Borsasında mısır öne çıktı

Türkiye’de ve dünyada finans piyasaları, 20 Kasım 2026 Cuma günü sona eren haftayı yoğun satış baskısı altında tamamladı.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz oranlarını artırabileceğine ilişkin beklentiler, ABD tahvil faizlerinin yüksek seyri, teknoloji şirketlerinin hisselerinde yaşanan düşüşler ve küresel ekonomik gelişmeler, yatırım araçlarının performansını belirleyen temel faktörler arasında yer aldı.

Borsa İstanbul’da hisse senetleri haftalık bazda yüzde 6’nın üzerinde değer kaybederken altın piyasasında çok daha sert düşüşler görüldü. Küresel kripto para piyasasında Bitcoin’in 60 bin dolar seviyesinin altına gerilemesi, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşma eğilimini ortaya koydu.

Türkiye’de finansal piyasalarda bu gelişmeler yaşanırken, tarım ve hububat ticaretinin önemli merkezlerinden Konya’da farklı bir tablo oluştu. Konya Ticaret Borsasının 16-20 Kasım tarihli Elektronik Satış Salonu İşlem Piyasası bültenlerinde, buğday ve arpa fiyatlarında farklı yönlerde hareketler görülürken işlem miktarındaki ağırlığı mısır oluşturdu.

Yatırım araçlarında haftanın tek genel kazananı dolar oldu

Anadolu Ajansının 20 Kasım 2026 tarihli haftalık yatırım araçları değerlendirmesine göre, Borsa İstanbul, altın, avro, yatırım fonları ve emeklilik fonları haftayı değer kaybıyla kapattı.

Karşılaştırılan başlıca yatırım araçları arasında pozitif haftalık performans gösteren tek döviz kuru dolar/TL oldu.

13-20 Kasım 2026 yatırım araçlarının haftalık performansı

Yatırım aracı 20 Kasım fiyatı Haftalık değişim
BIST 100 11.131,32 puan -%6,01
24 ayar gram altın 5.812 TL -%7,60
Cumhuriyet altını 39.879 TL -%3,79
Çeyrek altın 10.015 TL -%3,76
ABD doları 50,5790 TL +%0,42
Avro 55,6580 TL -%0,10
Yatırım fonları — -%1,03
Emeklilik fonları — -%1,44
Para piyasası fonları — +%0,56

Kaynak: Anadolu Ajansı. Altın fiyatları Kapalıçarşı satış fiyatlarıdır. Fon getirileri ilgili fon gruplarının haftalık performansını göstermektedir.

Veriler, haftanın en belirgin kayıplarının altın ve hisse senedi piyasalarında yaşandığını gösteriyor. Para piyasası fonları ise yatırım fonları içerisinde pozitif getirisiyle ayrıştı.

Borsa İstanbul haftayı yüzde 6,01 kayıpla kapattı

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, 16-20 Kasım haftasını önceki haftanın kapanışına göre yüzde 6,01 düşüşle 11.131,32 puandan tamamladı.

Endeks hafta boyunca geniş bir fiyat aralığında hareket etti.

  • Haftanın en düşük seviyesi: 11.102,52 puan
  • Haftanın en yüksek seviyesi: 11.951,86 puan
  • Haftalık kapanış: 11.131,32 puan
  • Haftalık değişim: -%6,01

BIST 100 endeksinin haftalık en yüksek ve en düşük seviyeleri arasında 849,34 puanlık fark oluştu.

Endeksin haftayı, gördüğü en düşük seviyeye yakın kapatması satış baskısının son işlem gününe kadar etkili olduğunu gösterdi.

Özellikle ABD’de faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi ve küresel piyasalarda teknoloji hisseleri öncülüğünde yaşanan değer kayıpları, Türkiye’deki hisse senedi piyasasının değerlendirilmesinde de önemli başlıklar arasında yer aldı.

Ancak BIST 100’deki düşüşün tamamını tek bir küresel faktöre bağlamak mümkün değil. Yurt içi yatırımcı davranışları, şirket değerlemeleri, para politikası beklentileri ve piyasa likiditesi de hisse fiyatlarını etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.

Gram altında haftalık kayıp yüzde 7,60’a ulaştı

Haftanın en sert fiyat hareketlerinden biri altın piyasasında gerçekleşti.

Kapalıçarşı’da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı, önceki haftaya göre yüzde 7,60 düşerek 5 bin 812 liraya geriledi.

Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 3,79 azalarak 39 bin 879 lira olurken, çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,76 düşüşle 10 bin 15 liraya indi.

Çeyrek altın, önceki haftayı 10 bin 406 liradan tamamlamıştı. Böylece bir haftada 391 liralık düşüş yaşandı.

Gram altındaki düşüşün Cumhuriyet ve çeyrek altına göre daha yüksek gerçekleşmesi, farklı altın türlerinin satış fiyatları ve fiyatlama koşullarının haftalık karşılaştırmalara yansıdığını gösterdi.

Altın fiyatlarında yaşanan gerilemenin temelinde ise uluslararası ons fiyatındaki sert düşüş ve ABD’deki para politikası beklentileri bulunuyor.

Ons altın 14 ayın en düşük seviyesini gördü

Küresel piyasalarda altının ons fiyatı, 20 Kasım Cuma günü Eylül 2025’ten bu yana görülen en düşük seviyelere geriledi.

Haftanın ilk işlem gününden itibaren düşüş eğiliminde olan ons altın, satış baskısını beşinci işlem gününe taşıdı.

Altının ons fiyatı, cuma günü sabah saatlerinde yaklaşık 3 bin 514,6 dolara kadar çekilirken, saat 22.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 3,2 düşüşle 3 bin 516 dolardan işlem gördü.

Altının haftalık değer kaybı yaklaşık yüzde 9’a ulaşırken, bu hareket mart ayından bu yana en sert haftalık düşüşlerden biri olarak öne çıktı.

Ocak 2026’da yaklaşık 5 bin 600 dolarla tarihi zirvesini gören ons altın, 20 Kasım itibarıyla bu seviyenin yüzde 37’den fazla altında bulunuyor.

Fed’in faiz beklentileri altın üzerinde baskı oluşturdu

Altındaki satışların arkasında ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler önemli rol oynadı.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın aralık ayı toplantısında 25 baz puan yerine 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesi gerektiğine yönelik açıklaması, piyasalarda daha sıkı para politikası beklentilerini güçlendirdi.

ABD’de enflasyon endişelerinin sürmesi ve 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 civarında seyretmesi de altın fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.

Faiz getirisi bulunmayan altın, yüksek faiz ortamında getirili yatırım araçları karşısında dezavantajlı hale gelebiliyor.

Bu durum, yatırımcıların portföylerinde altının ağırlığını azaltmalarına neden olabilen faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Gümüş, platin ve paladyumda da sert satışlar yaşandı

Altın fiyatlarındaki düşüş, diğer değerli metallere de yansıdı.

20 Kasım’da uluslararası piyasalarda gümüşün ons fiyatı yüzde 4’ü aşan kayıpla 41 dolara geriledi.

Aynı dönemde platin yaklaşık yüzde 4, paladyum ise yüzde 2,5 değer kaybetti.

Değerli metallerdeki eş zamanlı düşüş, satış baskısının yalnızca altınla sınırlı olmadığını ortaya koydu.

Analistlere göre, ABD teknoloji hisselerinde yaşanan kayıpların yatırımcıları nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla diğer varlıklarda da satış yapmaya yöneltmesi, emtia piyasalarındaki gerilemeyi derinleştirdi.

Bazı piyasa uzmanları ise düşüşlerin yalnızca büyük fon çıkışlarından kaynaklanmadığını, alıcıların piyasadan çekilmesiyle oluşan likidite boşluğunun fiyat hareketlerini hızlandırdığını belirtti.

Şubat ayı sonunda başlayan ABD-İran savaşının enerji maliyetlerini ve enflasyon beklentilerini artırması da faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesine neden olan unsurlar arasında gösterildi.

Döviz piyasasında dolar yükseldi, avro geriledi

Altın ve hisse senetleri sert değer kaybederken döviz piyasasında daha sınırlı hareketler görüldü.

ABD doları haftalık bazda yüzde 0,42 yükselerek 50,5790 liraya çıktı.

Avro ise yüzde 0,10 düşüşle haftayı 55,6580 liradan tamamladı.

Doların pozitif ayrışması, ABD’deki faiz beklentileri ve dolar varlıklarına yönelik talebin güçlü kalmasıyla uyumlu bir görünüm oluşturdu.

Bununla birlikte haftalık yüzde 0,42’lik artış, aynı dönemde altın ve borsada görülen sert fiyat değişimleriyle karşılaştırıldığında sınırlı kaldı.

Yatırım ve emeklilik fonları da haftayı kayıpla kapattı

Yatırım fonlarının haftalık ortalama performansı yüzde 1,03 düşüş olurken emeklilik fonlarında kayıp yüzde 1,44 olarak kaydedildi.

Fon kategorileri arasında para piyasası fonları yüzde 0,56 getiriyle en yüksek haftalık kazancı sağladı.

Bu tablo, piyasalarda fiyat oynaklığının yükseldiği dönemde düşük oynaklığa sahip kısa vadeli araçların pozitif getiri oluşturabildiğini gösterdi.

Ancak para piyasası fonları dâhil tüm yatırım fonlarının risk ve getiri özellikleri birbirinden farklılık gösteriyor.

Bitcoin 60 bin doların altına geriledi

Küresel kripto para piyasası da 16-20 Kasım haftasını sert düşüşlerle tamamladı.

Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi Bitcoin, cuma günü 60 bin dolarlık seviyenin altına gerileyerek temmuz ayı başından bu yana en düşük değerini gördü.

Bitcoin’in fiyatı gün içerisinde 58 bin 18 dolara kadar gerilerken, saat 22.00 itibarıyla 58 bin 277 dolardan işlem gördü.

Haftalık değer kaybı yüzde 16’ya yaklaşan Bitcoin, Ekim 2025’te kaydettiği yaklaşık 126 bin dolarlık tarihi zirvesinin de yüzde 54 altında bulunuyor.

Kripto para piyasasında 2 trilyon dolar sınırına yaklaşıldı

CoinMarketCap verilerine göre, küresel kripto para piyasasının toplam değeri son 24 saatte yüzde 6,63 azalarak 2 trilyon 10 milyar dolara geriledi.

Bitcoin’in toplam piyasa değeri yaklaşık 1 trilyon 170 milyar dolar seviyesine düştü.

Bitcoin, 2025 yılındaki yüzde 6’lık kaybın ardından 2026 yılı başından 20 Kasım’a kadar da yaklaşık yüzde 34 değer kaybetti.

Bu görünüm, Bitcoin’in tarihindeki dördüncü kayıp yılını yaşama ihtimalini gündeme getirdi. Ancak yıl sonu gerçekleşmeden yıllık performans kesinleşmiş olmayacak.

Bitcoin’in son 10 yıllık dönemde yaklaşık yüzde 7 bin 900 yükselmiş olması ise uzun vadeli performans ile kısa vadeli sert düşüşler arasındaki farkı ortaya koyuyor.

Ethereum’un haftalık kaybı yüzde 17’ye ulaştı

Bitcoin’de yaşanan gerileme, diğer kripto para birimlerini de olumsuz etkiledi.

Piyasa değeri bakımından ikinci sırada bulunan Ethereum, son 24 saatte yüzde 10, haftalık bazda ise yaklaşık yüzde 17 değer kaybetti.

Ethereum’un fiyatı 1.610 dolar seviyesine, toplam piyasa değeri ise yaklaşık 196 milyar dolara geriledi.

Kripto varlıklarda yaşanan düşüşte ABD’deki faiz artışı beklentileri, teknoloji hisselerindeki sert satışlar ve yatırımcıların risk iştahındaki azalma etkili oldu.

Özellikle yüksek fiyat oynaklığına sahip kripto para birimlerinin, küresel likidite koşullarındaki değişimlere karşı hassasiyeti bu hafta bir kez daha görüldü.


KONYA TİCARET BORSASINDA HAFTALIK DURUM

Beş günde 40 bin 511 tonluk işlem! Mısır piyasaya damga vurdu

Türkiye’nin önemli tarım ve hububat ticaret merkezlerinden Konya’da, 16-20 Kasım 2026 haftasında Konya Ticaret Borsasının Elektronik Satış Salonu İşlem Piyasası verileri ürün bazında farklı fiyat hareketlerine işaret etti.

Merceknet tarafından Konya Ticaret Borsasının 16, 17, 18, 19 ve 20 Kasım 2026 tarihli fiyat bültenleri karşılaştırılarak hazırlanan haftalık analizde, toplam 40 bin 511 tonluk ürünün 1.360 işlemde el değiştirdiği hesaplandı.

Mısır, bu miktarın yaklaşık yüzde 86’sını oluşturarak haftanın işlem hacmi bakımından en önemli ürünü oldu.

Buğdayda kırmızı sert ekmeklik ürünün ortalama fiyatı yükselirken makarnalık buğday nispeten yatay seyretti. Arpa ve her iki mısır kategorisinde ise haftanın ilk işlem gününe göre gerileme yaşandı.

Konya Ticaret Borsasında 16-20 Kasım fiyatlarının günlük seyri

Aşağıdaki tablo, Konya Ticaret Borsasının beş günlük elektronik satış salonu fiyat bültenlerindeki ortalama kilogram fiyatlarından hazırlandı.

Bütün fiyatlar TL/kg cinsindendir.

Ürün 16 Kasım 17 Kasım 18 Kasım 19 Kasım 20 Kasım
Makarnalık buğday 17,2804 17,2409 17,5447 17,8460 17,3724
Kırmızı sert ekmeklik 18,5326 18,8811 18,5429 19,0332 19,7591
Beyaz sert ekmeklik 21,7474 22,0888 21,5899 20,7690 22,2560
Kırmızı diğer ekmeklik 17,5639 18,8718 16,9973 17,1120 16,7701
Beyaz diğer ekmeklik 15,9547 — 16,1379 16,8589 16,3822
Arpa 15,1700 15,3192 15,2909 15,2651 14,8980
Mısır (18 altı) 15,1862 14,7102 14,5880 14,3845 14,6054
Mısır (18 ve üstü) 13,5780 13,6465 13,2407 13,1820 13,0528

Kaynak: Konya Ticaret Borsası Elektronik Satış Salonu İşlem Piyasası, 16-20 Kasım 2026. “—” ilgili günün bülteninde o ürün grubu için işlem verisi bulunmadığını gösterir.

Konya Ticaret Borsasında ürünler haftayı nasıl tamamladı?

Beş günlük ortalama fiyatlar karşılaştırıldığında ürün gruplarında ortaya çıkan değişimler şöyle oldu:

Ürün Haftalık fiyat değişimi Beş günlük toplam miktar
Kırmızı sert ekmeklik buğday +%6,62 1.604 ton
Beyaz diğer ekmeklik buğday +%2,68 173 ton
Beyaz sert ekmeklik buğday +%2,34 377 ton
Makarnalık buğday +%0,53 1.211 ton
Arpa -%1,79 1.118 ton
Mısır (18 altı) -%3,82 8.592 ton
Mısır (18 ve üstü) -%3,87 26.258 ton
Kırmızı diğer ekmeklik buğday -%4,52 1.059 ton

Hesaplamalar 20 Kasım ortalama kilogram fiyatlarının 16 Kasım ortalama kilogram fiyatlarıyla karşılaştırılmasıyla yapılmıştır. Ürünlerin kalite ve işlem bileşimleri günlük olarak değişebildiğinden oranlar aynı kalitedeki sabit bir malın kesin fiyat değişimi olarak yorumlanmamalıdır.

Kırmızı sert ekmeklik buğday haftanın en güçlü yükselişini yaşadı

Konya Ticaret Borsasında 16 Kasım’da 18,5326 TL olan kırmızı sert ekmeklik buğdayın ortalama kilogram fiyatı, 20 Kasım’da 19,7591 TL’ye yükseldi.

Böylece ortalama fiyat beş işlem gününde yüzde 6,62 artış gösterdi.

Fiyatlar hafta boyunca dalgalı seyretti. Salı günü yükseliş yaşanırken çarşamba günü kısmi geri çekilme görüldü. Perşembe ve cuma günleri yeniden yukarı yönlü hareket gerçekleşti.

Kırmızı sert ekmeklik buğdayda haftalık toplam işlem miktarı 1.604 ton, işlem sayısı 61 oldu.

Bu ürün grubundaki yükseliş, tarımsal emtia fiyatlarının genel olarak aynı yönde hareket etmediğini ortaya koydu.

Makarnalık buğdayda hafta içi yükseliş, cuma günü geri çekilme

Makarnalık buğdayın ortalama kilogram fiyatı 16 Kasım’da 17,2804 TL olarak gerçekleşti.

17 Kasım’da 17,2409 TL’ye gerileyen fiyat, 18 Kasım’da 17,5447 TL’ye, 19 Kasım’da ise 17,8460 TL’ye yükseldi.

Ancak haftanın son işlem gününde fiyat 17,3724 TL’ye geriledi.

Makarnalık buğday, haftanın ilk işlem gününe göre yüzde 0,53 yükselmesine rağmen perşembe günkü seviyesini koruyamadı.

Beş günlük toplam işlem miktarı 1.211 ton, işlem sayısı ise 47 oldu.

Bu tablo, ürünün hafta içerisinde yükseliş denemesi gerçekleştirdiğini ancak cuma günü fiyatın yeniden haftanın başlangıcına yakın seviyelere çekildiğini gösterdi.

Beyaz sert ekmeklik buğdayda fiyat yükseldi, işlem miktarı sınırlı kaldı

Beyaz sert ekmeklik buğdayda 16 Kasım’da ortalama 21,7474 TL olan kilogram fiyatı, 20 Kasım’da 22,2560 TL’ye çıktı.

Haftalık artış yüzde 2,34 olarak hesaplandı.

Ancak bu ürün grubunda cuma günü yalnızca 36 tonluk tek işlem gerçekleşti.

Bu nedenle son işlem gününde oluşan 22,2560 TL’lik fiyatın, yüksek hacimli ve geniş katılımlı bir piyasa ortalamasını yansıtmadığı dikkate alınmalı.

Beş günlük toplam işlem miktarı 377 ton, işlem sayısı ise 14 oldu.

Mısır fiyatları haftayı düşüşle tamamladı

Konya Ticaret Borsasında haftanın işlem miktarı bakımından en hareketli ürün grubu mısır oldu.

18 altı kategorisindeki mısırın ortalama kilogram fiyatı 16 Kasım’da 15,1862 TL iken 20 Kasım’da 14,6054 TL’ye geriledi.

Bu kategoride haftalık düşüş yüzde 3,82 olarak hesaplandı.

18 ve üstü mısırda ise 16 Kasım’da 13,5780 TL olan ortalama kilogram fiyatı, haftanın son işlem gününde 13,0528 TL’ye indi.

Bu kategorideki gerileme yüzde 3,87 oldu.

Mısırda 34 bin 850 tonluk işlem

Haftanın beş işlem gününde:

Mısır (18 altı): 8.592 ton, 282 işlem.

Mısır (18 ve üstü): 26.258 ton, 849 işlem.

İki kategoride toplam 34.850 tonluk ürün, 1.131 işlemde el değiştirdi.

Bu miktar, incelenen tüm ürünlerdeki 40.511 tonluk toplamın yaklaşık yüzde 86’sına karşılık geliyor.

Mısırın işlem miktarındaki belirgin ağırlığı, Konya Ticaret Borsasının elektronik satış salonunda bu hafta ticaretin büyük bölümünün bu üründe yoğunlaştığını gösterdi.

Bununla birlikte yüksek işlem miktarının tek başına ürün arzında fazlalık veya talepte zayıflık anlamına gelmediği unutulmamalı. Fiyat hareketlerinin daha sağlıklı yorumlanabilmesi için ürün kalitesi, satış koşulları ve önceki haftalardaki işlem miktarları da dikkate alınmalı.

Arpada hafta sonunda fiyat geriledi

Arpanın ortalama kilogram fiyatı 16 Kasım’da 15,1700 TL olarak gerçekleşti.

17 Kasım’da 15,3192 TL’ye yükselen fiyat, 18 Kasım’da 15,2909 TL, 19 Kasım’da 15,2651 TL ve 20 Kasım’da 14,8980 TL oldu.

Arpada haftalık ortalama fiyat değişimi yüzde 1,79 düşüş olarak kaydedildi.

Hafta genelinde 1.118 ton arpa, toplam 48 işlemde el değiştirdi.

Arpanın özellikle son işlem günündeki gerilemesi, bu ürün grubunda haftanın başlangıcına göre aşağı yönlü fiyat hareketinin belirginleştiğini gösterdi.

Kırmızı diğer ekmeklik buğdayda yüzde 4,52 düşüş

Kırmızı diğer ekmeklik buğdayda 16 Kasım’da 17,5639 TL olan ortalama kilogram fiyatı, 17 Kasım’da 18,8718 TL’ye kadar yükseldi.

Ancak 18 Kasım’da fiyat 16,9973 TL’ye geriledi.

19 Kasım’da 17,1120 TL olarak kaydedilen ortalama fiyat, 20 Kasım’da 16,7701 TL’ye indi.

Böylece haftanın ilk işlem gününe göre yüzde 4,52 düşüş gerçekleşti.

Hafta boyunca toplam 1.059 tonluk ürün, 41 işlemde el değiştirdi.

Kırmızı diğer ekmeklik buğdayda salı günü görülen yükselişin sonraki günlerde korunamaması, bu kategorinin haftalık fiyat hareketindeki dalgalanmayı ortaya koydu.

Konya Ticaret Borsasında işlem miktarları hangi gün arttı?

Beş günlük bültenlerin tamamı değerlendirildiğinde işlem miktarının en yüksek olduğu gün 18 Kasım Çarşamba oldu.

16-20 Kasım günlük toplam işlem miktarları

Tarih Toplam miktar İşlem adedi
16 Kasım Pazartesi 7.670 ton 257
17 Kasım Salı 8.459 ton 281
18 Kasım Çarşamba 9.006 ton 303
19 Kasım Perşembe 7.759 ton 264
20 Kasım Cuma 7.617 ton 255
Haftalık toplam 40.511 ton 1.360

Veriler, paylaşılan beş günlük Elektronik Satış Salonu bültenlerinde yer alan ürünlerin miktar ve işlem sayılarının toplanmasıyla hesaplanmıştır.

Haftanın en yüksek işlem miktarına 9.006 tonla çarşamba günü ulaşılırken, cuma günü 7.617 tonluk işlem gerçekleşti.

İşlem sayısında da en yüksek seviye çarşamba günü 303 işlemle kaydedildi.

Mısırın bütün işlem günlerinde toplam miktar içerisindeki yüksek payı, günlük miktarların seyrinde belirleyici oldu.

Konya Ticaret Borsasında 20 Kasım Cuma günü fiyatları

Haftanın son işlem gününde Konya Ticaret Borsasının Elektronik Satış Salonu İşlem Piyasası’nda oluşan ürün fiyatları şu şekilde gerçekleşti:

Ürün En düşük (TL/kg) En yüksek (TL/kg) Ortalama (TL/kg) Miktar (ton)
Makarnalık buğday 16,0010 18,2510 17,3724 258
Kırmızı sert ekmeklik 16,3000 20,5090 19,7591 182
Beyaz sert ekmeklik 22,2560 22,2560 22,2560 36
Kırmızı diğer ekmeklik 15,0010 18,5070 16,7701 121
Beyaz diğer ekmeklik 16,3010 16,4050 16,3822 41
Arpa 13,5000 15,4000 14,8980 286
Mısır (18 altı) 13,8010 15,5560 14,6054 1.726
Mısır (18 ve üstü) 9,8890 14,1020 13,0528 4.962
Kuru fasulye 65,6580 65,6580 65,6580 5

Kaynak: Konya Ticaret Borsası, 20 Kasım 2026 tarihli Elektronik Satış Salonu Fiyat Bülteni.

20 Kasım verilerinde kuru fasulyenin kilogram fiyatı 65,6580 TL olarak kaydedildi. Ancak bu fiyat yalnızca 5 tonluk tek işlemden oluştu.

Benzer biçimde beyaz sert ekmeklik buğdaydaki 22,2560 TL’lik fiyat da 36 tonluk tek işlemle gerçekleşti.

Bu nedenle söz konusu fiyatların bütün üreticiler veya alıcılar için geçerli genel piyasa fiyatı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Konya’da çiftçi ve hububat tüccarı için haftanın anlamı ne?

Konya Ticaret Borsasının 16-20 Kasım haftasına ait verileri, tarımsal ürün piyasasında üç önemli gelişmeye işaret ediyor.

Birincisi, buğdayda kalite ve ürün grupları arasındaki fiyat farklılaşması belirginleşti. Kırmızı sert ekmeklik buğdayın ortalama fiyatı yükselirken kırmızı diğer ekmeklik buğdayda düşüş yaşandı. Makarnalık buğday ise haftayı sınırlı artışla tamamladı.

İkincisi, mısır işlem miktarında belirleyici olmaya devam etti. Haftalık toplam ürün miktarının yüzde 86’sı mısırdan oluşurken, her iki mısır kategorisinde de ortalama fiyatlar geriledi.

Üçüncüsü, arpa fiyatlarında son işlem gününde düşüş belirginleşti. Arpanın haftayı 14,8980 TL ortalamayla kapatması, pazartesi günündeki 15,1700 TL seviyesine göre gerilemeye işaret etti.

Bu tablo üretici, tüccar ve sanayici açısından fiyatın yanı sıra işlem miktarının ve kalite sınıfının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Konya Ticaret Borsasının verileri elektronik satış salonunda gerçekleşen işlemleri yansıtıyor. Bu nedenle borsa fiyatları ile üreticilerin tarlada veya farklı ticaret kanallarında karşılaştıkları satış fiyatları aynı olmayabilir.


Haftanın genel değerlendirmesi

Küresel piyasalarda riskten kaçış, Konya’da ürün bazında farklılaşma

16-20 Kasım 2026 haftasında finans piyasalarının ortak özelliği, yatırımcıların riskli varlıklara yönelik temkinli yaklaşımı oldu.

ABD’deki faiz artışı beklentileri ve yüksek tahvil faizleri, altın gibi faiz getirisi bulunmayan varlıkları olumsuz etkilerken teknoloji hisselerindeki sert düşüşler kripto para piyasasına da yansıdı.

Borsa İstanbul haftayı yüzde 6,01 kayıpla kapatırken gram altın yüzde 7,60 geriledi. Bitcoin’deki yaklaşık yüzde 16’lık haftalık düşüş ise kripto para piyasasında satış baskısının çok daha güçlü olduğunu gösterdi.

Dolar/TL’de görülen yüzde 0,42’lik yükseliş, karşılaştırılan başlıca geleneksel yatırım araçları arasındaki sınırlı pozitif hareket olarak kaydedildi.

Konya Ticaret Borsasında ise finansal piyasalardan farklı olarak bütün ürünlerde aynı yönde hareket yaşanmadı. Kırmızı sert ekmeklik buğday fiyatı yükselirken mısır ve arpa fiyatları geriledi.

Beş günlük toplam işlem miktarının 40 bin tonu aşması, Konya’nın hububat ticaretindeki yoğunluğunu gösteren somut verilerden biri oldu.

Önümüzdeki hafta hangi gelişmeler takip edilecek?

Finans piyasalarında gelecek haftanın yönü açısından ABD Merkez Bankası yetkililerinin açıklamaları, faiz artışı beklentileri, ABD tahvil faizleri, teknoloji hisselerindeki gelişmeler ve uluslararası altın fiyatları önem taşıyacak.

Borsa İstanbul’da küresel piyasalardaki risk iştahının yanı sıra yurt içi ekonomik gelişmeler ve şirketlere yönelik beklentiler de izlenecek.

Bitcoin ve diğer kripto para birimlerinde ise 60 bin dolar çevresindeki fiyat hareketleri ile piyasa likiditesindeki değişimler dikkatle takip edilecek.

Konya Ticaret Borsasında yeni haftanın ilk işlem günlerinden itibaren özellikle mısır, kırmızı sert ekmeklik buğday, makarnalık buğday ve arpa fiyatlarındaki değişimlerin nasıl şekilleneceği önem kazanacak.

Sonuç olarak 16-20 Kasım haftası, finans piyasalarında altın, borsa ve kripto para yatırımcılarının kayıplarla karşılaştığı; Konya Ticaret Borsasında ise yüksek mısır işlem miktarı ile buğday gruplarındaki farklı fiyat hareketlerinin öne çıktığı bir hafta olarak geride kaldı.

TMO, bu ay piyasaya 5,5 milyon ton buğday arz edecek

TMO’dan yapılan yazılı açıklamada, yakından takip edilen piyasa gelişmeleri ve sektör ihtiyaçları doğrultusunda 1 Eylül’den itibaren TÜRİB üzerinden yapılan hububat satışlarının miktarı ile usul ve esaslarının yeniden değerlendirildiği belirtildi.

Önceki yıllardan devreden ve bu yıl alımı gerçekleştirilen hububat miktarıyla birlikte güçlü stok seviyesine ulaşıldığının altı çizilen açıklamada, bu kapsamda 5 Ekim’den itibaren 5,5 milyon ton ekmeklik ve makarnalık buğdayın satışa sunulmasına karar verildiği bildirildi.

Açıklamada, lisanslı depolarda bulunan stokların Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) üzerinden serbest satışının devamının ve TMO depolarında bulunan stokların ise kullanıcılara serbest satışa açılmasının uygun görüldüğü ifade edilerek, şunlar kaydedildi:

“TMO tarafından hasat döneminde belirlenen ve ilan edilen satış fiyatlarında herhangi bir değişiklik ve artış yapılmamıştır. TMO, önümüzdeki süreçte de yurt içi ve uluslararası piyasalardaki gelişmeleri, arz-talep dengesini ve sektör ihtiyaçlarını yakından izleyerek çalışmalarını sürdürecektir. Satışlara ilişkin ayrıntılı bilgi TMO internet sayfasından ve iş yerlerinden alınabilecektir.”

Karadeniz’de jeopolitik risklerin azalması buğday fiyatlarındaki yükselişi frenledi

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kalıcı şekilde sona erebileceğine yönelik umutlar, küresel buğday piyasasında fiyatlamaları aşağı çekti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşma ihtimalinin bulunduğunu ifade etmesi, Karadeniz üzerinden tahıl ticaretinin rahatlayabileceği beklentilerini artırdı.

Bu gelişmenin ardından buğday fiyatlarında sert geri çekilme görüldü.

Temmuzda 7,95 doları görmüştü

Buğdayın kile başına fiyatı temmuz ayında 7,95 dolara yükselerek Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmıştı.

Son gelişmelerin ardından fiyat 7,53 dolar seviyesine geriledi.

Piyasada bu hareketin yalnızca jeopolitik risklerdeki yumuşamadan değil, önceki yükselişlerin ardından gelen kar satışlarından da kaynaklanabileceği değerlendiriliyor.

Rusya ve Ukrayna küresel ticarette kritik önemde

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdiğine dikkat çekti.

Bu nedenle Karadeniz’de yaşanan her gelişmenin doğrudan küresel buğday arzı ve fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirten Ergezen, Türkiye’nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun geçmişte arz üzerindeki baskıyı azalttığını hatırlattı.

Karadeniz’de yeniden başlayan saldırıların ise fiyatları yukarı çektiğini söyledi.

Savaş, enerji ve gübre maliyetleri fiyatları baskılıyor

Buğday fiyatları üzerinde yalnızca Karadeniz’deki gelişmeler değil, enerji ve üretim maliyetleri de etkili oluyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın devam etmesi, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve buna bağlı olarak;

  • akaryakıt,
  • gübre,
  • taşımacılık,
  • sigorta

maliyetlerinin yüksek kalması, tarım emtiaları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

El Nino riski devam ediyor

Uzmanlara göre hava koşulları da fiyatlamalarda önemli bir risk unsuru.

El Nino’nun daha sıcak ve kurak hava koşullarına yol açması, rekolte düşüşü endişelerini artırıyor. Bu etkinin 2027’nin başlarına kadar sürmesinin beklendiği belirtiliyor.

“Geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum”

Zafer Ergezen, son haftadaki fiyat düşüşünün temel olarak jeopolitik risklerdeki hafiflemeyle bağlantılı olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor.”

Karadeniz’de tahıl ticaretinin kesintisiz devam edeceğine yönelik beklentilerin fiyatlarda kısa vadeli gevşeme yaratabileceğini belirten Ergezen, buna rağmen enerji, gübre ve lojistik maliyetleri nedeniyle buğday fiyatlarının önümüzdeki dönemde güçlü kalabileceğini ifade etti.

Buğday fiyatlarında son görünüm

Gösterge Değer
Temmuz zirvesi 7,95 dolar/kile
Güncel seviye 7,53 dolar/kile
Son zirvenin görüldüğü dönem Şubat 2023’ten bu yana en yüksek
Rusya-Ukrayna’nın küresel ticaretteki payı Yaklaşık %30

Emtia piyasasında Warsh etkisi: Altın üç haftalık seriyi bitirdi, Karadeniz riski buğdayı sıçrattı

Küresel emtia piyasalarında tamamlanan haftada para politikası beklentileri, jeopolitik gelişmeler ve arz riskleri farklı ürün gruplarında belirgin şekilde ayrışan fiyat hareketlerine yol açtı.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadelede daha sıkı bir tutum izleyebileceği beklentilerinin güçlenmesi, özellikle altın, gümüş ve platin gibi değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu. Buna karşılık Karadeniz’de tahıl taşımacılığına ilişkin artan riskler tarım emtialarını destekledi.

Orta Doğu’da ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine ilişkin beklentiler ve Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişlerine yeniden açılabileceğine yönelik gelişmeler ise petrol piyasasındaki jeopolitik risk primini aşağı çekti.

ABD enflasyonu Fed üzerindeki baskıyı artırdı

Hafta boyunca emtia fiyatlarının yönü açısından ABD’de açıklanan ekonomik veriler yakından takip edildi.

Fed’in enflasyon göstergelerinden biri olarak izlediği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi temmuz ayında aylık yüzde 0,2 arttı ve piyasa beklentilerini aştı.

Endeks yıllık bazda yüzde 3,7 yükselirken gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda bırakıldığı çekirdek PCE’de yıllık artış yüzde 3,3 olarak gerçekleşti.

Enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kalmaya devam etmesi, ABD’de yeniden faiz artışlarının gündeme gelebileceğine ilişkin beklentileri kuvvetlendirdi.

Warsh’tan “şahin” mesajlar geldi

Haftanın son işlem günündeki en önemli gelişme Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda yaşandı.

Fed Başkanı olarak ilk kez Jackson Hole’da konuşan Kevin Warsh, enflasyonla mücadeleyi önceleyen ve para politikasında sıkılaşma ihtimalini canlı tutan mesajlar verdi.

Warsh, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinin esnetilemez sabit bir ilke olduğunu belirtirken, mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını söyledi.

Açıklamaların ardından para piyasalarında Fed’in eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin olasılık yüzde 35 seviyesinden yüzde 60’a yükseldi.

Aralık ayında ikinci bir faiz artışına gidilebileceğine ilişkin beklentiler de güçlendi.

ABD’nin para politikasına en duyarlı tahvilleri arasında gösterilen 2 yıllık tahvil faizi cuma günü yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,35’e çıktı.

10 yıllık ABD tahvil faizi haftalık bazda yüzde 4,72 civarında yatay kalırken dolar endeksi yüzde 0,9 artışla 99,7 seviyesine yükseldi.

Altın 4 bin 696,8 doları gördü ancak kazançlarını koruyamadı

Değerli metaller haftaya güçlü başlasa da özellikle haftanın ikinci yarısında satış baskısıyla karşılaştı.

Altının ons fiyatı, ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma kararının etkisi, doların hafta başındaki zayıf seyri ve teknik alımlarla salı günü 4 bin 696,8 dolara kadar çıktı.

Bu seviye, altının 14 Mayıs’tan bu yana gördüğü en yüksek değer olarak kayıtlara geçti.

Değerli metal fonlarına yönelik yatırımcı talebinin artması da yükselişi destekledi.

26 Ağustos’ta sona eren haftada altın ve diğer değerli metal fonlarına 4,21 milyar dolarlık net giriş yaşandı. Bu rakam yaklaşık son altı ayın en yüksek fon girişi oldu.

Ancak ABD’de PCE enflasyonunun beklentileri aşması ve Warsh’un sıkı para politikasını destekleyen açıklamaları tabloyu tersine çevirdi.

Altında üç haftalık yükseliş serisi sona erdi

Fed’in faiz artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi ABD tahvil faizleri ile dolar endeksini yukarı taşıdı.

Faiz getirisi sağlamayan altın açısından yüksek tahvil getirileri alternatif maliyeti artırırken, güçlenen dolar da değerli metal fiyatlarına ek baskı yaptı.

Altın, haftanın son işlem gününde yaşanan sert satışların ardından haftalık bazda yüzde 3,2 değer kaybetti.

Böylece ons altın, hafta içerisinde önemli bir zirve görmesine rağmen üç haftadır devam eden yükseliş serisini sonlandırdı.

Değerli metallerde haftalık performans şöyle gerçekleşti:

Değerli metal Haftalık değişim
Paladyum +%5,3
Platin -%3,0
Altın -%3,2
Gümüş -%3,8

Paladyum haftayı kazançla tamamlayan tek önemli değerli metal oldu.

Bakırda ABD tarifeleri ve stoklar izleniyor

Baz metal piyasasında ABD’nin olası bakır tarifelerine ilişkin belirsizlikler ile Çin kaynaklı talep beklentileri öne çıktı.

ABD’nin 2027 yılından itibaren rafine bakır ithalatına tarife uygulayabileceği beklentisi, bakırın ABD’deki depolara yönelmesine neden oluyor.

Bu hareket, diğer piyasalardaki kullanılabilir arzın azalmasına ilişkin endişeleri de beraberinde getiriyor.

Hafta içerisinde Londra Metal Borsası depolarında bulunan 65 bin 400 ton bakır için çekme talimatı verilmesinin ardından kullanılabilir stok miktarı yaklaşık 90 bin tona geriledi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasalarda haftalık olarak çinko yüzde 1,2 yükseldi. Kurşun ve alüminyum yüzde 0,3 değer kazanırken nikel yüzde 1,9, bakır ise yüzde 0,5 geriledi.

Hürmüz beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekti

Enerji piyasasının ana gündemini Hürmüz Boğazı, ABD-İran ilişkileri ve Fed’in faiz politikası oluşturdu.

ABD’nin İran’a karşı yeni ekonomik yaptırımlar açıklamasına rağmen iki ülke arasında diplomatik görüşmelerin yeniden başlayabileceğine ilişkin beklentiler petrol piyasasındaki jeopolitik risk primini azalttı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerde tarafların Boğaz’dan elde edilecek gelirlerden alınacak paylar dahil bazı konularda mutabakata vardığını açıkladı.

Muhibbi, Boğaz’ın yeniden açılmasının ABD’nin İran’ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu ifade etti.

Açıklamalar, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden artabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tamamen ABD’de olduğunu savunması ve İran’la savaşın yakında sona ereceğini söylemesi de petrol piyasasında tansiyonun azalabileceği beklentisini destekledi.

Brent petrolde haftalık kayıp yüzde 4,8

Warsh’un faiz artırımlarına açık kapı bırakması da petrol fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi.

Daha yüksek faizlerin ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği ve enerji talebini azaltabileceği değerlendirmeleri fiyatlamalara yansıdı.

Bu gelişmeler sonucunda Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 4,8 düştü.

Doğal gaz ise farklı bir görünüm sergiledi.

ABD’de eylül ayının ilk bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşeceği tahminleri, elektrik üretiminde doğal gaz tüketiminin artabileceği beklentisini beraberinde getirdi.

ABD’de doğal gaz stokları 21 Ağustos’ta sona eren haftada 15 milyar fit küp arttı. Bu artışın beş yıllık ortalama olan 33 milyar fit küpün belirgin şekilde altında kalması fiyatları destekledi.

Doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı haftalık bazda yüzde 4,2 yükseldi.

Karadeniz riski buğdayı haftanın yıldızlarından biri yaptı

Tarım emtialarında haftanın en dikkat çekici hareketlerinden biri buğdayda yaşandı.

Rusya-Ukrayna geriliminin Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatlarını aksatabileceğine ilişkin endişeler buğday fiyatlarını sert biçimde yukarı taşıdı.

Tahıl taşıyan gemilerin, limanların ve lojistik altyapının saldırı riskiyle karşı karşıya kalması bölgedeki ihracat akışına yönelik kaygıları artırdı.

Chicago Ticaret Borsası’nda aralık vadeli buğday kontratının kile başına fiyatı 790,3 sente yükseldi.

Bu seviye Temmuz 2023’ten bu yana görülen en yüksek fiyat oldu.

Buğday haftalık bazda yüzde 12,1 değer kazandı.

Mısır ve soya fasulyesine hava koşulları desteği

Mısır ve soya fasulyesi fiyatlarında ise ABD’deki sıcak hava, aşırı yağışların ürün verimine olası etkileri ve güçlü ihracat talebi belirleyici oldu.

Çin’in önemli mısır ve soya fasulyesi üretim bölgelerinde temmuz ortasından bu yana etkili olan aşırı sıcaklıklar ve seller de küresel arz beklentilerini olumsuz etkiledi.

Ürün kalitesi ve verim kayıplarının yaşanabileceğine ilişkin endişeler fiyatların yükselmesini sağladı.

Chicago Ticaret Borsası’nda haftalık bazda buğday yüzde 12,1, mısır yüzde 5,5, soya fasulyesi yüzde 3,9 ve pirinç yüzde 2,5 değer kazandı.

Pamukta Çin kaynaklı üretim endişesi

Pamuk piyasasında Çin’in en önemli üretim merkezi olan Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki sıcak ve kurak hava koşulları takip edildi.

Çin’in pamuk üretiminin yüzde 90’dan fazlasını gerçekleştiren bölgede kuraklığın verimi düşürebileceğine ilişkin endişeler, pamuk fiyatlarını destekledi.

ABD’de Intercontinental Exchange’te pamuk fiyatları haftalık bazda yüzde 3,5 yükseldi.

Kahve ve şeker geriledi

Kahve piyasasında Brezilya’daki hasadın ilerlemesi ve piyasaya ulaşacak arzın artacağı beklentisi fiyatları aşağı çekti.

Buna karşılık ICE sertifikalı arabica kahve stoklarının 1999’dan bu yana en düşük seviyelere gerilemesi kayıpların daha da büyümesini sınırladı.

Kahve haftayı yüzde 3,1 düşüşle tamamladı.

Şekerde ise Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesi, Brezilyalı üreticilerin ihracatı artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Şeker fiyatları haftalık bazda yüzde 0,3 geriledi.

Avrupa Birliği’nin 2026-2027 sezonunda şeker üretiminin yıllık yüzde 19 azalabileceğine yönelik tahminleri ise düşüşün sınırlı kalmasında etkili oldu.

Kakao yüzde 10 yükseldi

Haftanın güçlü yükseliş gösteren bir diğer tarım emtiası kakao oldu.

Dünyanın en büyük kakao üreticisi Fildişi Sahili’nde elverişsiz hava şartları ve yetersiz tarla bakımının 2026-2027 ana ürün sezonunu 8 ila 10 hafta geciktirebileceğine ilişkin haberler arz endişelerini artırdı.

Fildişi Sahili ve Gana’da güneş ışığının yetersiz kalmasının ürün kalitesini bozabileceği ve hastalık riskini artırabileceği yönündeki değerlendirmeler de fiyatları destekledi.

Kakaonun ton başına fiyatı haftalık bazda yüzde 10 yükseldi.

Haftanın emtia bilançosu

Emtia piyasalarında tamamlanan hafta, farklı ürün gruplarında oldukça sert fiyat hareketlerine sahne oldu.

Fed’in sıkılaşma ihtimalinin artması değerli metaller üzerinde satış baskısı yaratırken, diplomatik gelişmeler Brent petrolü aşağı çekti. Buna karşılık Karadeniz’deki güvenlik riskleri, ABD ve Çin’deki hava koşulları ile küresel tarımsal arz endişeleri birçok tarım ürününde güçlü yükselişler getirdi.

Özellikle buğdaydaki yüzde 12,1 ve kakaodaki yüzde 10’luk artış haftanın dikkat çeken hareketleri olurken, Brent petroldeki yüzde 4,8’lik ve gümüşteki yüzde 3,8’lik kayıp emtia piyasasının diğer öne çıkan fiyat değişimleri olarak kayıtlara geçti.

Yeni haftada yatırımcıların odağında Fed’in faiz politikasına ilişkin yeni açıklamalar, ABD enflasyon verileri, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler, Karadeniz tahıl sevkiyatı ve küresel tarımsal üretim koşulları bulunacak.

Yağışlardaki yüzde 76’lık artış buğdayda rekor beklentisini güçlendirdi

Türkiye’de tahıl üretiminde olumlu hava koşulları ve artan yağışların etkisiyle güçlü bir sezon beklentisi oluştu.

IAOM Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy, yağışların geçen yıla göre yüzde 76 artmasının buğday üretimini desteklediğini, rekoltenin 24,5 milyon tona çıkmasının beklendiğini açıkladı.

Ulusoy, küresel tahıl piyasalarında Rusya-Ukrayna savaşı ve Avrupa’daki kuraklığın oluşturduğu risklere rağmen Türkiye’nin üretim ve stok açısından avantajlı durumda olduğunu belirtti.

Buğdayda 24,5 milyon tonluk rekolte beklentisi

Türkiye’de bu yıl tahıl üretiminin oldukça verimli geçtiğini ifade eden Ulusoy, artan yağışların üretim üzerindeki olumlu etkisine dikkat çekti.

Ulusoy şöyle konuştu:

“Buğday rekoltesinin 24,5 milyon ton olması bekleniyor. Hem başarılı geçen yerli hasadımız hem de güçlü stok yapımız sayesinde Türkiye, dünyada yaşanan bu kısa vadeli tedarik krizinden tam anlamıyla izole durumda. İç pazarda kısa ve orta dönemde bir arz veya tedarik problemi beklemiyoruz.”

Açıklamaya göre yağışların geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 76 artması, özellikle hububat üretiminde beklentileri yukarı taşıdı.

Türkiye buğday piyasasında öne çıkan rakamlar

Başlık Rakam
Yağışlardaki yıllık artış %76
Beklenen buğday rekoltesi 24,5 milyon ton
Türkiye un sektörünün yıllık üretim kapasitesi 32 milyon ton
Küresel un ticaretindeki payı %23
Dünya un ihracatındaki liderlik 11 yıldır

Türkiye un ihracatında 11 yıldır zirvede

IAOM verilerine göre Türkiye un sektörü yıllık 32 milyon tonluk üretim kapasitesine sahip.

Türkiye, küresel un ticaretinden yaklaşık yüzde 23 pay alırken, son 11 yıldır dünyanın en büyük un ihracatçısı konumunda bulunuyor.

Türkiye aynı zamanda ABD merkezli ve yaklaşık 130 yıllık geçmişe sahip IAOM’un Avrasya Bölgesi Başkanlığı’nı yürütüyor.

IAOM Avrasya Bölgesi 32 ülkeyi kapsıyor. Bölge, 2 milyarı aşkın nüfusu ve 7,1 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğüyle dünya tahıl piyasasında önemli ağırlığa sahip.

Avrasya Bölgesi;

  • dünya buğday üretiminin yaklaşık yüzde 30’unu,
  • dünya un ihracatının ise yaklaşık yüzde 55’ini

temsil ediyor.

Rusya-Ukrayna hattındaki gelişmeler piyasaları zorluyor

Ulusoy, küresel buğday piyasası açısından en büyük risklerden birinin Rusya-Ukrayna savaşı olduğunu söyledi.

Son dönemde liman altyapılarının ve yük gemilerinin doğrudan hedef haline gelmesinin riskleri artırdığına dikkat çeken Ulusoy, mevcut tablonun 2022’de savaşın ilk başladığı döneme göre daha hassas olduğunu ifade etti.

Ulusoy şu değerlendirmeyi yaptı:

“2022’deki savaşın ilk aşamasında Ukrayna limanları kapalı ve Rusya limanları açıktı. Ancak bugün gelinen noktada her iki ülkenin de lojistik ve liman altyapıları, İzmail ve Karadeniz hatları karşılıklı saldırıların hedefi durumunda. Bu durum riskin boyutunu tırmandırıyor.”

Küresel buğday arzının yaklaşık yüzde 30’u iki ülkeden

Rusya ve Ukrayna, küresel tahıl piyasasında önemli üretici ve ihracatçılar arasında bulunuyor.

Ulusoy, dünya buğday tedarikinin yaklaşık yüzde 30’unu sağlayan iki ülkenin ihracat kapasitelerinde ortaya çıkabilecek aksaklıkların dünya piyasalarını doğrudan etkileyebileceğini belirtti.

ABD Tarım Bakanlığının son tahminlerine işaret eden Ulusoy, lojistik sorunlar nedeniyle;

Ülke İhracat beklentisi
Rusya 43-46 milyon ton
Ukrayna 13,5 milyon ton

seviyelerinin öngörüldüğünü aktardı.

Avrupa’da kuraklık rekolteyi düşürüyor

Türkiye’de artan yağışların aksine Avrupa’da kuraklık riski öne çıkıyor.

Ulusoy, Avrupa genelinde etkisini artıran şiddetli kuraklığın tarımsal üretim ve rekolte üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

Türkiye’nin ise güçlü üretim altyapısı sayesinde bu süreçte bölgesel pazarlarda avantaj elde edebileceğini belirten Ulusoy şöyle konuştu:

“Avrupa’daki kuraklık rekolte kaybına yol açarken Türkiye’nin un ve unlu mamuller sanayisindeki üretim kapasitesi ve lojistik hakimiyeti bölgesel pazarlarda bizi bir adım öne çıkarıyor.”

Küresel buğday ticaretinde yeni rotalar oluşuyor

Rusya ve Ukrayna’nın ihracatında yaşanan sorunlar, küresel buğday ticaretinde yeni tedarik rotalarını da gündeme getiriyor.

Ulusoy, iki ülkenin küresel ihracattaki payının azalması durumunda ABD, Kanada ve Kazakistan gibi üreticilerin daha fazla öne çıkabileceğine dikkat çekti.

Türkiye’nin ise özellikle işlenmiş hububat ürünlerindeki güçlü sanayi altyapısıyla Avrupa’daki açığın kapatılmasında ve yeni pazarlarda kritik bir aktör olabileceğini ifade etti.

Gözler 28-29 Eylül’de Taşkent’te olacak

Bu gelişmelerin gölgesinde 5. IAOM Eurasia Konferansı ve Sergisi, 28-29 Eylül tarihlerinde ilk kez Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirilecek.

Organizasyonda Rusya, Ukrayna, Orta ve Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri, Kazakistan, Orta Asya cumhuriyetleri, ABD, Orta Doğu ve Afrika’dan 1000’in üzerinde sektör profesyonelinin bir araya gelmesi bekleniyor.

Hububat, un, makarna, bulgur ve yem üreticilerinin yanı sıra değirmen makineleri, laboratuvar ekipmanları, lojistik, depolama ve paketleme sektörlerinden temsilciler de etkinliğe katılacak.

Ulusoy, Taşkent tercihini şöyle değerlendirdi:

“Özbekistan, güçlü değirmencilik sektörü ve Kazakistan’dan sağladığı buğdayla komşu ülkelere yaptığı un ihracatıyla stratejik öneme sahip bir ülke. Karadeniz’deki sorun nedeniyle buğdayın yukarı yönlü hareket yaşadığı ve yeni rotaların belirlendiği bu zaman diliminde kongre programımız her zamankinden daha fazla önem teşkil ediyor.”

Türkiye açısından artan yağışların desteklediği yüksek üretim beklentisi iç piyasada arz güvenliğine ilişkin olumlu görünümü güçlendirirken, Karadeniz’deki jeopolitik riskler ve Avrupa’daki kuraklık küresel buğday fiyatlarının seyri açısından yakından takip edilmeye devam edecek.

Borsa günü düşüşle tamamladı: Dolar 48,10 TL, gram altın 7 bin 173 TL, Konya’da buğday 19 bin 401 TL’yi gördü

Borsa İstanbul’da haftanın ikinci işlem günü dalgalı ve satış ağırlıklı geçti. BIST 100 endeksi önceki kapanışa göre 28,07 puan gerileyerek 14.473,42 puandan kapanırken günlük değer kaybı yüzde 0,19 oldu. Toplam işlem hacmi 198,2 milyar lira olarak gerçekleşti.

Endeks güne yüzde 0,30 kayıpla 14.457,80 puandan başladı. Gün içerisinde satışların derinleşmesiyle 14.341,93 puana kadar gerileyen BIST 100, gelen tepki alımlarıyla 14.541,70 puanı test etti ancak bu seviyelerde kalıcı olamadı. Böylece endeks gün içi en düşük seviyesinden yaklaşık 132 puan toparlansa da günü artıya çeviremedi. BIST 30 endeksi de yüzde 0,35 düşüşle 16.707,20 puandan kapandı.

BIST 100 kapsamındaki şirketlerden 32’si günü yükselişle, 64’ü ise düşüşle tamamladı. Bu dağılım, endeksteki yüzde 0,19’luk sınırlı gerilemenin altında hisse bazında daha yaygın bir satış eğiliminin bulunduğuna işaret etti.

Sanayi hisselerinde satış baskısı öne çıktı

Bankacılık endeksi yüzde 0,03, holding endeksi yüzde 1,22 değer kaybetti. Ana endeksler içerisinde sanayi endeksindeki yüzde 1,88’lik düşüş dikkat çekerken hizmetler yüzde 0,39, mali endeks yüzde 0,25 ve teknoloji endeksi yüzde 1,35 yükseldi.

Sektör endeksleri arasında günün en güçlü performansı yüzde 6,10 yükselen finansal kiralama-faktoring sektöründen geldi. En sert kayıp ise yüzde 4,43 ile kimya, petrol ve plastik sektöründe görüldü.

Petrol fiyatlarında gün içinde yaşanan sert düşüşle aynı dönemde Tüpraş hisselerinin yüzde 6,68 değer kaybetmesi de enerji ve petrokimya tarafındaki baskıyı artıran unsurlardan biri olarak öne çıktı.

Borsada en fazla yükselen hisseler

Hisse Son fiyat Günlük değişim
KBORU 24,20 TL %10,00
GMTAS 46,64 TL %10,00
ISVEA 76,55 TL %9,99
BIGTK 380,25 TL %9,98
VKFYO 25,18 TL %9,96
HATSN 76,20 TL %9,96
TKNKA 124,80 TL %9,96
IZFAS 53,55 TL %9,96
TGSAS 222,00 TL %9,96

Günün yükselenler listesinde çok sayıda hissenin yüzde 10’a yakın prim yapması dikkat çekti. Buna karşın BIST 100 genelindeki piyasa genişliği negatif kaldı.

En fazla değer kaybeden hisseler

Hisse Son fiyat Günlük değişim
TMPOL 508,50 TL %-10,00
MEGMT 46,94 TL %-9,99
NETAS 96,60 TL %-9,97
LIDER 33,58 TL %-9,97
TEHOL 41,58 TL %-9,96
HEDEF 114,90 TL %-9,95
BINBN 180,50 TL %-7,44
RUBNS 31,20 TL %-6,75
TUPRS 373,75 TL %-6,68
AVGYO 16,76 TL %-6,58

İşlem hacminde THYAO ve Tüpraş öne çıktı

Türk Hava Yolları 19,3 milyar liraya yaklaşan işlem hacmiyle günün en yoğun işlem gören hissesi oldu. Tüpraş ve ASELSAN da yüksek hacimle takip edildi.

Hisse Son fiyat Değişim İşlem hacmi
THYAO 302,50 TL %0,67 19,28 milyar TL
TUPRS 373,75 TL %-6,68 17,17 milyar TL
ASELS 403,75 TL %1,00 15,62 milyar TL
AKBNK 72,00 TL %-0,14 10,64 milyar TL
ASTOR 339,00 TL %-0,66 8,75 milyar TL
KCHOL 217,50 TL %-0,59 6,85 milyar TL
KTLEV 62,00 TL %5,80 6,71 milyar TL
ISCTR 12,48 TL %-0,87 6,68 milyar TL
CITAS 112,00 TL %-5,49 6,43 milyar TL

BIST 100’de 14.400 seviyesi kritik hale geldi

Teknik görünümde BIST 100 için ilk önemli eşik 14.400 puan olarak öne çıkıyor. Gün içinde 14.341,93 puana kadar inilmesi, bu bölgedeki desteğin test edildiğini gösterdi.

Analistlerin teknik değerlendirmelerinde 14.400 ve 14.300 puan destek, 14.600 ve 14.700 puan ise direnç konumunda bulunuyor.

Endeksin 14.400 üzerinde tutunması, 14.600-14.700 bandına doğru yeni bir toparlanma girişimini gündeme getirebilir. Buna karşılık 14.300 puanın altında kalıcılık oluşması durumunda kısa vadeli satış baskısının güçlenmesi ihtimali artabilir.

Buradaki önemli ayrıntı, endeksin yalnızca yüzde 0,19 gerilemesine rağmen BIST 100’de düşen şirket sayısının yükselenlerden belirgin şekilde fazla olması. Bu nedenle sonraki seansta sadece endeks seviyesinin değil, yükselişe katılan hisse sayısının da artıp artmayacağı yakından izlenecek.

Küresel piyasalarda İran ve petrol etkisi

Küresel piyasalarda ABD’nin İran’a yönelik yaptırım planının ilk beklentilere göre daha sınırlı değerlendirilmesi ve petrol fiyatlarındaki sert gerileme risk algısında kısmi rahatlama sağladı.

Ancak küresel piyasaların odağında ABD’den gelecek büyüme ve tüketim verilerinin yanı sıra Nvidia bilançosu bulunuyor. 26 Ağustos’ta ABD’de kişisel tüketim harcamaları ve yıllıklandırılmış gayrisafi yurt içi hasıla başta olmak üzere yoğun veri gündemi takip edilecek.

Dövizde dolar 48,10 TL, euro 56,18 TL

Borsa kapanışının ardından döviz piyasasında Türk lirasında sınırlı hareket gözlendi. 25 Ağustos saat 18.19-18.24 civarındaki serbest piyasa verilerinde dolar 48,10 TL, euro 56,18 TL ve sterlin yaklaşık 65,62 TL seviyesinde işlem gördü.

Döviz Alış Satış Günlük değişim
Dolar/TL 48,09 TL 48,10 TL %0,04
Euro/TL 56,17 TL 56,18 TL %0,17
Sterlin/TL 65,61 TL 65,62 TL %0,08
Euro/Dolar 1,17 1,17 yaklaşık %0,07

Dolar/TL’de hareketin görece sınırlı olması, günün borsa satışının doğrudan sert bir kur hareketiyle birlikte gerçekleşmediğini gösteriyor. Eurodaki artış dolara göre biraz daha belirgin olurken euro/dolar paritesinin 1,17 çevresindeki seyri euro/TL’nin de 56 liranın üzerinde kalmasını destekliyor.

Dolar/TL açısından 48 lira seviyesi artık kısa vadeli psikolojik referanslardan biri haline gelirken, kurun buradaki hareketinin enflasyon beklentileri ve ithal girdi maliyetleri açısından da yakından izlenmesi gerekiyor.

Altında 7 bin liranın üzerindeki seyir sürüyor

Altın piyasasında 25 Ağustos’ta satış ağırlıklı bir görünüm oluştu. Serbest piyasada gram altın saat 18.19 civarında yaklaşık 7 bin 173 TL düzeyinde işlem gördü. Günlük kayıp yaklaşık yüzde 0,24 seviyesindeydi.

Uluslararası piyasalarda ons altın ise saat 18.20 itibarıyla yaklaşık 4 bin 632 dolar seviyesinde bulunurken Borsa İstanbul Altın Piyasası’nda standart altının kilogram fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 7 milyon 150 bin 500 liraya geriledi.

Altın Yaklaşık fiyat
Gram altın 7.173 TL
Ons altın 4.632 dolar
BIST standart altın kilogramı 7.150.500 TL

Gram altında gün içi geri çekilmeye rağmen fiyatların 7 bin liranın üzerinde kalması dikkat çekiyor. Altının TL fiyatında iki ana unsur belirleyici olmaya devam ediyor: uluslararası ons altın fiyatı ve dolar/TL kuru.

Ons tarafında gerileme yaşansa bile dolar/TL’de yukarı yönlü eğilimin korunması gram altındaki düşüşleri sınırlayabilir. Buna karşılık ons ve doların aynı anda aşağı yönelmesi, gram altında daha belirgin düzeltmeleri beraberinde getirebilir.

Petrol sert düştü: Brent 88 doların altına geriledi

Günün en dikkat çekici hareketlerinden biri enerji piyasasında yaşandı. Londra piyasasında kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı saat 18.20 itibarıyla yüzde 3,1 düşüşle yaklaşık 87,8 dolara geriledi.

Günün erken saatlerinde Brent 92 doların üzerinde işlem görüyordu. Petrolün gün içerisinde bu seviyelerden 88 doların altına inmesi enerji piyasasındaki oynaklığın boyutunu ortaya koydu.

Diğer emtialarda ise bakır pozitif ayrışırken platin ve gümüşte aşağı yönlü hareket görüldü. Saat 18.19 civarındaki piyasa verilerinde bakır yaklaşık 6,67 dolar seviyesinde yüzde 1 civarında yükselirken platin 1.854 dolar civarında yüzde 1,3 geriledi. Gram gümüş ise yaklaşık 105,75 lira seviyesinde seyretti.

Emtia Fiyat Günlük görünüm
Brent petrol 87,8 dolar/varil yaklaşık %-3,1
Bakır 6,67 dolar yaklaşık %1,0
Platin 1.854 dolar yaklaşık %-1,3
Gram gümüş 105,75 TL yaklaşık %-0,7
Ons altın 4.632 dolar Gerileme

Petrolün düşmesi Türkiye açısından neden önemli?

Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke olduğu için petrol fiyatlarında kalıcı bir düşüş, diğer koşullar sabit kaldığında enerji ithalat faturasını, cari açık üzerindeki baskıyı ve akaryakıt maliyetlerini sınırlayıcı yönde çalışabilir.

Ancak Brent petroldeki tek günlük sert gerilemenin doğrudan pompa fiyatlarına aynı ölçüde yansıması beklenmemeli. Döviz kuru, ürün fiyatları, rafineri marjları ve vergi kalemleri de iç piyasadaki fiyatlamada belirleyici olmaya devam ediyor.

Konya Ticaret Borsası’nda buğday yeniden 19 bin liranın üzerinde

Konya açısından günün en önemli ekonomik göstergelerinden biri hububat piyasasından geldi.

Konya Ticaret Borsası salon satışlarında beyaz sert ekmeklik buğdayın kilogram fiyatı 19,401 liraya, ton karşılığı ise 19 bin 401 liraya kadar yükseldi.

Böylece kaliteli ekmeklik buğdayda 20 bin liralık psikolojik eşiğe yalnızca 599 lira/ton kaldı.

Konya Ticaret Borsası’nda 25 Ağustos’ta ana ürün gruplarında oluşan fiyatlar şöyle:

Ürün En düşük En yüksek Ortalama Miktar
Makarnalık buğday 13.801 TL/ton 18.428 TL/ton 15.589 TL/ton 759 ton
Beyaz sert buğday 17.502 TL/ton 19.401 TL/ton 18.252 TL/ton 267,5 ton
Kırmızı sert buğday 14.003 TL/ton 18.904 TL/ton 17.697 TL/ton 1.097,5 ton
Diğer beyaz buğday 13.200 TL/ton 15.068 TL/ton 14.290 TL/ton 312,26 ton
Diğer kırmızı buğday 13.013 TL/ton 17.907 TL/ton 16.094 TL/ton 1.028 ton
Arpa 9.001 TL/ton 13.301 TL/ton 13.165 TL/ton 949,16 ton
Mısır 13.401 TL/ton 15.055 TL/ton 14.697 TL/ton 446 ton
Yulaf 17.157 TL/ton 17.157 TL/ton 17.157 TL/ton 24 ton
Nohut 31.500 TL/ton 34.521 TL/ton 32.798 TL/ton 30,5 ton

Konya’da yaklaşık 4 bin 914 ton ürün işlem gördü

Konya Ticaret Borsası’nın paylaşılan salon satış rakamları toplandığında, ana ürün gruplarında 189 işlemde yaklaşık 4 milyon 913 bin 920 kilogram, başka bir ifadeyle 4 bin 913,9 ton ürün işlem gördü.

Bunun yaklaşık 3 bin 464 tonu buğday çeşitlerinden oluştu. Buğdayın toplam işlem miktarı içindeki payı yaklaşık yüzde 70,5 seviyesine ulaştı.

Bu tablo, Konya hububat piyasasında fiyat oluşumunda buğdayın ağırlığının ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Beyaz sert buğdayda 20 bin TL eşiği sırada mı?

Beyaz sert ekmeklik buğdayda en yüksek fiyatın 19 bin 401 liraya ulaşması, son dönemde yakından izlenen 20 bin TL/ton eşiğini yeniden gündeme taşıdı.

Ancak burada en yüksek işlem fiyatı ile genel piyasa ortalamasının birbirinden ayrılması gerekiyor.

Beyaz sert buğdayın en yüksek fiyatı 19 bin 401 lira olmasına karşılık günlük ortalama fiyat 18 bin 251,6 lira düzeyinde kaldı. Dolayısıyla 20 bin liranın piyasanın geneline yayılan yeni fiyat seviyesi haline geldiğini söylemek için henüz erken.

Buna karşılık özellikle yüksek kaliteli ve protein değeri güçlü ürünlerde 19 bin liranın üzerindeki işlemlerin sürmesi halinde 20 bin lira seviyesinin test edilmesi şaşırtıcı olmayacak.

Fiyatların kalıcı biçimde 20 bin liranın üzerine çıkıp çıkmayacağını ise ürün kalitesi, piyasaya gelen arz miktarı, sanayici ve tüccar talebi, TMO politikaları, yem ve un sanayisinin ihtiyacı ile ihracat koşulları belirleyecek.

Kırmızı sert buğdayda da 19 bin lira sınırına yaklaşıldı

Konya’da yalnızca beyaz sert buğday değil, kırmızı sert ekmeklik buğday da güçlü fiyatlamasını korudu.

Kırmızı sert buğdayda günün en yüksek fiyatı 18 bin 904 TL/ton, ortalama fiyat ise 17 bin 697 TL/ton oldu.

  1. grup kırmızı sert ekmeklik buğdayların ortalama fiyatı 18 bin 548 liraya kadar yükselirken en yüksek işlem 18 bin 904 liradan gerçekleşti.

Bu fiyatlar, kaliteli ekmeklik buğday tarafında 18-19 bin liralık bandın artık piyasanın önemli referans bölgesi haline geldiğini gösteriyor.

Arpa 13 bin, mısır 15 bin liranın üzerinde

Hayvancılık ve yem sektörü açısından önemli olan arpada en yüksek fiyat 13 bin 301 TL/ton, ortalama fiyat ise 13 bin 164,5 TL/ton olarak gerçekleşti.

Mısırda ise günün en yüksek fiyatı 15 bin 55 TL/ton, ortalama fiyat 14 bin 697 TL/ton seviyesinde oluştu.

Mısırın 15 bin lira sınırını aşması, yem ve nişasta sanayisi açısından maliyetlerin yüksek kalmaya devam ettiğine işaret ediyor.

Nohut ise 31 bin 500 ila 34 bin 521 lira arasında işlem görürken ortalama ton fiyatı 32 bin 798 liraya ulaştı.

Konya tarım piyasasında bundan sonra ne izlenecek?

Konya Ticaret Borsası rakamlarında önümüzdeki günler açısından üç seviye özellikle önem taşıyor.

Beyaz sert buğdayda 20 bin TL, kaliteli kırmızı sert buğdayda 19 bin TL, mısırda ise 15 bin TL çevresindeki fiyatlamanın kalıcı hale gelip gelmeyeceği piyasanın yeni yönünü gösterecek.

En yüksek fiyatların artmasına karşılık ortalama fiyatların aynı ölçüde yükselmemesi durumunda hareket daha çok kaliteli ürünlere özgü kalabilir. Ortalama fiyatların da yukarı yönelmesi ise yükselişin piyasanın geneline yayıldığı anlamına gelecek.

26 Ağustos’ta piyasaların gözü nerede olacak?

Borsa İstanbul açısından 26 Ağustos Çarşamba günü 14.400-14.300 destek bölgesi ile 14.600-14.700 direnç bandı ilk olarak izlenecek.

Küresel tarafta ABD büyüme ve kişisel tüketim verileri ile Nvidia bilançosunun küresel risk iştahını etkileme potansiyeli bulunuyor.

Döviz tarafında dolar/TL’de 48 lira üzerindeki seyrin devam edip etmeyeceği, altın tarafında ons fiyatının 4 bin 600 dolar çevresindeki hareketi, emtia piyasasında ise Brent petrolün 88 doların altındaki seviyelerde kalıcı olup olmayacağı izlenecek.

Konya’da ise beyaz sert buğdayın 19 bin 401 liralık zirveyi aşıp aşamayacağı ve 20 bin TL/ton seviyesinin test edilip edilmeyeceği tarım piyasasının en önemli başlıklarından biri olacak.

Genel tabloya bakıldığında 25 Ağustos, Borsa İstanbul açısından sınırlı endeks kaybına rağmen hisse bazında satışların yaygınlaştığı; dövizde sakin, altında hafif negatif, petrolde ise sert düşüşün yaşandığı bir gün olarak kayıtlara geçti. Konya Ticaret Borsası’nda kaliteli buğday fiyatlarının 19 bin liranın üzerinde tutunması ise yerel tarım piyasasında yükselen fiyatların yakından izlenmeye devam edeceğini gösterdi.

Konya’da buğday 19 bin lirayı aştı: 20 bin TL eşiği sırada mı?

Türkiye’nin en önemli tahıl üretim merkezlerinden Konya’da hasat sonrasındaki fiyat hareketleri yakından takip ediliyor. Konya Ticaret Borsası’nın 24 Ağustos tarihli Elektronik Satış Salonu verilerine göre özellikle kaliteli ekmeklik buğdayda ton fiyatı 19 bin lira sınırının üzerine çıktı.

Günün en yüksek fiyatı beyaz sert ekmeklik buğdayda kilogram başına 19,0050 TL, başka bir ifadeyle ton başına 19 bin 5 TL olarak gerçekleşti.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: 19 bin 5 lira, bütün buğdayın piyasa fiyatı değil, gün içinde beyaz sert ekmeklik buğdayda görülen en yüksek işlem fiyatı. Aynı ürün grubundaki ortalama fiyat 17 bin 565,8 TL seviyesinde gerçekleşti.

Konya Ticaret Borsası’nda son fiyatlar

24 Ağustos 2026 tarihli Elektronik Satış Salonu işlemlerinin ton karşılığıyla görünümü şöyle:

Ürün En düşük En yüksek Ortalama Miktar İşlem
Makarnalık buğday 13.852 TL 18.874 TL 15.398,6 TL 1.140 ton 41
Kırmızı sert ekmeklik buğday 14.002 TL 18.800 TL 17.022 TL 1.149 ton 40
Beyaz sert ekmeklik buğday 14.201 TL 19.005 TL 17.565,8 TL 195 ton 6
Kırmızı diğer ekmeklik buğday 13.500 TL 17.301 TL 15.111,3 TL 641 ton 21
Beyaz diğer ekmeklik buğday 13.600 TL 17.201 TL 14.928,7 TL 372 ton 16
Arpa 12.752 TL 13.283 TL 13.154,4 TL 773 ton 29
Mısır 14.301 TL 15.026 TL 14.707 TL 206 ton 7
Tritikale 12.603 TL 13.501 TL 13.031,1 TL 184 ton 6
Nohut 33.256 TL 34.201 TL 33.617,2 TL 25 ton 3

Tablo, özellikle kaliteli ekmeklik buğdayda 18-19 bin TL bandının test edilmeye başladığını gösteriyor.

Beyaz sert ekmeklik buğdayın ortalama fiyatının 17 bin 565 TL olmasına rağmen üst fiyatın 19 bin lirayı aşması, yüksek kalite, protein ve hektolitre değerine sahip ürünlerin piyasada önemli bir prim alabildiğine işaret ediyor.

TMO’nun rakamı kritik: Desteklerle 19 bin 514 TL

Piyasanın önümüzdeki aylardaki yönünü değerlendirirken en önemli referanslardan biri Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2026 fiyatları.

TMO, 2. grup makarnalık ve ekmeklik buğday için alım fiyatını ton başına 16 bin 500 TL olarak açıkladı. Temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum desteğinin ton başına karşılığı 3 bin 14 TL olarak hesaplandığında üreticinin eline geçecek toplam tutar 19 bin 514 TL’ye ulaşıyor.

Bu rakam Konya piyasası açısından oldukça önemli. Çünkü Konya Ticaret Borsası’nda görülen 19 bin 5 TL’lik en yüksek fiyat, TMO’nun desteklerle birlikte açıkladığı 19 bin 514 TL’lik toplam üretici gelirine oldukça yaklaşmış durumda.

Diğer taraftan TMO, hububat satışlarına 1 Ekim 2026’dan itibaren başlayacak. Ofisin 2. grup ekmeklik ve makarnalık buğday satış fiyatı ton başına 18 bin 500 TL olacak.

Dolayısıyla ekim ayından itibaren TMO’nun piyasaya ne miktarda ürün vereceği, özel sektörün buğday için 20 bin liranın üzerine çıkıp çıkmayacağı konusunda belirleyici olacak.

20 bin lira gelir mi?

Mevcut veriler birlikte değerlendirildiğinde 20 bin TL seviyesi kaliteli buğday açısından uzak görünmüyor.

Konya’da beyaz sert ekmeklik buğday zaten 19 bin 5 TL’yi gördü. Buradan 20 bin TL’ye ulaşılması için yaklaşık yüzde 5,2’lik ilave yükseliş gerekiyor.

Ancak burada bütün ekmeklik buğday çeşitlerinin kısa sürede 20 bin liraya çıkmasını beklemek doğru olmayabilir. Piyasadaki fiyat farklarının kaliteye bağlı olarak oldukça yüksek olduğu görülüyor.

Özellikle yüksek proteinli ve sanayicinin talep ettiği nitelikteki sert buğdayın 20 bin TL sınırını önce test etmesi daha olası.

Fiyatları aşağıda tutabilecek en önemli unsur: Rekolte

Fiyatların hızlı şekilde 21-22 bin TL seviyesine gitmesinin önündeki en güçlü engel bu yılki üretim artışı.

TÜİK’in 2026 yılı ilk bitkisel üretim tahmininde Türkiye’nin buğday üretiminin geçen yıla göre yüzde 26,7 artarak yaklaşık 22,8 milyon tona ulaşacağı öngörüldü. Toplam tahıl üretiminin de yüzde 21,7 artışla 41,6 milyon ton olması bekleniyor.

Konya’da da yağışların önceki sezona göre daha olumlu seyretmesi hasada olumlu yansıdı. Konya Ovası’nda hububat hasadının büyük ölçüde tamamlandığı ve rekoltede artış yaşandığı belirtiliyor.

Arzın güçlü olması, özellikle hasat sonrasında piyasada ciddi bir ürün sıkıntısının oluşmasını engelleyebilir.

Bu nedenle buğdayın kısa sürede 23-25 bin TL gibi seviyelere çıkmasını destekleyen mevcut bir temel senaryo bulunmuyor.

Ama üreticinin maliyeti de çok hızlı yükseliyor

Fiyatları yukarı taşıyabilecek en önemli faktörlerden biri ise üretim maliyetleri.

TÜİK verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi haziranda yıllık yüzde 32,06 arttı. Gübre ve toprak geliştiricilerindeki yıllık artış ise yüzde 50,99’a ulaştı.

Bu tablo çiftçinin gübre, enerji, işçilik, makine, bakım ve diğer girdiler için ödediği maliyetin yüksek kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Dolayısıyla yüksek üretim fiyat artışını sınırlarken, maliyetlerdeki yükseliş de buğday fiyatlarının kalıcı biçimde gerilemesini zorlaştırıyor.

Dünya piyasasından da yukarı yönlü risk var

Uluslararası piyasada ise tablo tamamen sakin değil.

USDA’nın 14 Ağustos tarihli son buğday görünümünde ABD’nin 2026-2027 buğday üretim tahmini 1 milyar 531 milyon bushel seviyesine çekildi ve bunun 1970-1971 sezonundan bu yana en düşük üretim olacağı belirtildi. ABD’deki sezon ortalama buğday fiyat tahmini de 6 dolardan 6,20 dolara yükseltildi.

USDA ayrıca 2026-2027 küresel buğday üretimini 819,3 milyon ton olarak tahmin ederken Avrupa’nın bazı bölgelerinde sıcaklık ve kuraklığın verimi baskıladığına dikkat çekti. Karadeniz bölgesindeki lojistik sorunların Rusya ve Ukrayna’nın ihracatını azaltabileceği de değerlendiriliyor.

Buna karşın Türkiye’nin yüksek üretimi nedeniyle bu sezon daha az ithalat yapması bekleniyor. Bu da dünya fiyatlarındaki artışın Türkiye iç piyasasına birebir yansımasını sınırlandırabilecek bir unsur.

Peki buğday kaç liraya yükselebilir?

Mevcut rakamlar üzerinden yapılan piyasa analizinde tek bir fiyat hedefi vermek yerine senaryo üzerinden hareket etmek daha sağlıklı.

Beklentimiz şöyle:

Dönem / Senaryo Kaliteli ekmeklik buğday için olası bant
Ağustos sonu – Eylül 18.000 – 19.500 TL
Kaliteli üründe ilk güçlü eşik 20.000 TL
Ekim – Kasım temel senaryo 18.500 – 20.500 TL
Yıl sonuna doğru makul üst bant 20.000 – 21.000 TL
Güçlü yükseliş senaryosu 21.000 – 22.000 TL
Arzın çok güçlü kalması halinde 17.500 – 18.500 TL

Merceknet Haber’in mevcut veriler üzerinden yaptığı değerlendirmede, 2026 sonbaharında kaliteli ekmeklik buğday için 19-20,5 bin TL bandı en gerçekçi alan olarak öne çıkıyor.

20 bin TL seviyesinin görülme ihtimali yüksek, çünkü Konya’da bazı kaliteli ürünlerde 19 bin TL sınırı şimdiden aşıldı.

Ancak 21-22 bin TL’nin kalıcı hale gelebilmesi için piyasanın ek bir yukarı yönlü desteğe ihtiyacı bulunuyor.

Bunun için;

  • kaliteli ürün arzının beklenenden düşük kalması,
  • döviz kurunun yükselmesi,
  • gübre ve enerji maliyetlerinin artmaya devam etmesi,
  • Karadeniz’de ihracat ve nakliye sorunlarının büyümesi,
  • TMO’nun piyasaya beklenenden daha sınırlı ürün vermesi

gibi faktörlerden birkaçının aynı anda gerçekleşmesi gerekir.

Buna karşılık TMO’nun 1 Ekim’den itibaren 18 bin 500 TL’lik satış fiyatıyla güçlü miktarda ürün sunması ve bu yılki yüksek rekoltenin piyasaya yeterli arz sağlaması halinde 20 bin TL üzerindeki hareketler sınırlı kalabilir.

Üretici ne yapmalı?

Üretici açısından en önemli hata, tek bir fiyat hedefi belirleyerek ürünün tamamını o fiyat için bekletmek olabilir.

Özellikle depolama imkanı bulunan ve acil nakit ihtiyacı olmayan çiftçi açısından kademeli satış modeli daha düşük riskli bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Örneğin ürünün tamamını aynı anda satmak ya da tamamını 21-22 bin TL beklentisiyle depoda tutmak yerine, piyasa yükseldikçe ürünün belirli bölümlerinin satışa çıkarılması fiyat riskini azaltabilir.

Kaliteli ve yüksek proteinli buğdayda ise aceleci davranmamak daha önemli olabilir. Çünkü Konya Ticaret Borsası verileri, standart ürün ile kaliteli sert buğday arasındaki fiyat farkının belirginleştiğini gösteriyor.

Üreticinin karar verirken yalnızca borsa fiyatına değil;

depolama maliyeti + finansman ihtiyacı + ürün kalitesi + TMO seçeneği + bölgesel tüccar fiyatı

birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

19 bin TL önemli bir sinyal ama ortalama fiyat henüz orada değil

Konya açısından günün en önemli sonucu buğdayın 19 bin TL psikolojik sınırını aşmış olması.

Ancak 19 bin 5 TL’nin piyasanın genel ortalaması olmadığı unutulmamalı. Beyaz sert ekmeklik buğdayda günün ortalama fiyatı 17 bin 565,8 TL, kırmızı sert ekmeklik buğdayda ise 17 bin 22 TL seviyesinde.

Bu nedenle piyasada şu anda iki ayrı tablo bulunuyor: Standart ürünlerde 14-17 bin TL bandı devam ederken, kaliteli sert buğdayda 18-19 bin TL ve üzerindeki fiyatlar görülmeye başladı.

Önümüzdeki haftalarda izlenecek esas seviye 20 bin TL olacak. Mevcut maliyet baskıları bu eşiğin aşılmasını desteklerken yüksek rekolte ve TMO’nun 1 Ekim’de başlayacak 18 bin 500 TL’lik satışları yükselişin önündeki en önemli fren olarak duruyor.

Bu nedenle mevcut şartlarda 20-21 bin TL bandı ulaşılabilir, ancak 22 bin TL ve üzeri için piyasada yeni bir arz, maliyet veya döviz şokunun oluşması gerekiyor.

TMO, hububat üreticilerine 120 milyar lira ödeme yaptı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) hububat alımlarına ilişkin açıklamada bulundu.

Üreticilerin emeklerinin karşılığını zamanında alabilmesi için güçlü bir alım organizasyonu yürütüldüğünü belirten Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin Türkiye genelinde 769 alım merkezinde ürün kabul etmeye devam ettiğini bildirdi.

11,5 milyon ton ürün alındı

Hasat sezonunun başlangıcından bu yana gerçekleştirilen alımlara ilişkin bilgi veren Yumaklı, 11,5 milyon ton ürünün Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından satın alındığını açıkladı.

Üreticilere yapılan ödemelerin yaklaşık 120 milyar liraya ulaştığını belirten Yumaklı, alım faaliyetlerinin devam ettiğini ifade etti.

TMO’nun alım kapasitesi 20 milyon ton

Toprak Mahsulleri Ofisinin 20 milyon tonluk alım kapasitesine sahip olduğuna dikkati çeken Yumaklı, üreticilerin teslim etmek istediği ürünlerin alınacağını vurguladı.

Yumaklı, “Değerli üreticilerimiz müsterih olsunlar. TMO’ya gelen ürünlerin tamamını alacağız. Alım faaliyetlerimiz hızla devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

Buğday ve arpa gıda arz güvenliğinde kritik önemde

Hububatın Türkiye açısından stratejik önem taşıdığını belirten Yumaklı, özellikle buğday ve arpanın gıda arz güvenliğinin temel ürünleri arasında bulunduğunu kaydetti.

Türkiye’nin dünya un ihracatında birinci, makarna ihracatında ise ikinci sırada bulunduğunu ifade eden Yumaklı, güçlü tarımsal üretimin hem iç piyasa hem de ihracat açısından kritik olduğunu belirtti.

Üreticilere ve TMO çalışanlarına teşekkür

Yumaklı, Türkiye’nin üretim gücüne katkı sağlayan üreticilere emekleri ve gayretleri dolayısıyla teşekkür ederken, alım organizasyonunu sahada sürdüren Toprak Mahsulleri Ofisi çalışanlarını da çalışmalarından dolayı kutladı.

Tarımda tüm zamanların üretim rekoru: Hasat sezonu 140 milyon tonla kapanacak

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, “Allah nasip ederse hasat sezonunu 140 milyon tonluk üretimle kapatmış olacağız. Bu da bütün zamanların rekoru.” dedi.

Programı kapsamında Karabük’e gelen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’yı, Güven Kavşağı’nda Vali Oktay Çağatay, AK Parti Karabük milletvekilleri Cem Şahin ve Durmuş Ali Keskinkılıç, Karabük Belediye Başkanı Özkan Çetinkaya, AK Parti İl Başkanı Ferhat Salt ve ilgililer karşıladı.

Kemal Güneş Caddesi’nden yürüyerek AK Parti İl Başkanlığına geçen Yumaklı, partililerle bir araya geldi.

Yumaklı, daha sonra Eflani ilçesine bağlı Esencik köyünde buğday hasadına katıldı, biçerdövere binerek hasat yaptı.

Bakan Yumaklı, gazetecilere, hasat döneminin sonuna geldiklerini, bu yılın, son 66 yılın en iyi yağışıyla ülke tarımı için son derece bereketli ve verimli geçtiğini söyledi.

Yumaklı, ülkenin farklı yörelerinde hasadın halihazırda devam ettiğini, arpa ve buğday hasadının yüzde 93 oranında tamamlandığını belirterek, “Hasat döneminin başında dedik ki biz bu yıl çok iyi bir hasat dönemi, çok iyi bir verim bekliyoruz hatta hemen hemen bütün zamanların da rekorunu da kıracağız diye de söyledik. Bu beklentimizde gelen rakamlarla haklı olduğumuzu gördük. Allah nasip ederse hasat sezonunu 140 milyon tonluk bir üretimle kapatmış olacağız. Bu da bütün zamanların rekoru.” dedi.

Buğdayın anavatanı olan bir ülke olarak söz konusu iki stratejik ürünün yetiştirilmesi ve geliştirilmesiyle ilgili muhtelif çalışmalar yaptıklarını anlatan Yumaklı, “Hem iklim değişikliği hem de farklı unsurların bize getirmiş olduğu bütün etkilerden arınmak üzere, tohum geliştirme başta olmak üzere hasat ve üretim metotlarıyla ilgili çalışmalarımıza Bakanlık olarak devam ediyoruz. Amacımız verimimizi ve üretimimizi artırmak. Bu noktada en büyük gücümüz elbette üreticilerimiz. Toprakta eli ve emeği olan bütün üreticilerimize canıgönülden teşekkür ediyorum.” diye konuştu.

Yumaklı, hububatın bütün ülkeler için son derece stratejik öneme sahip olduğunu, ürün geliştirme ve verimliliği artırma çalışmalarıyla çiftçinin yanında olmaya devam edeceklerini kaydetti.

“Türkiye’nin tarımsal gücünün farkında olmayanların dezenformasyonlarını bu ülkenin üreticisine hakaret olarak kabul ediyoruz”

Bakan Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) alımlarla çiftçilere destek olmayı sürdürdüğünü anlatarak, şöyle devam etti:

“Toprak Mahsulleri Ofisi olarak hasat döneminin başından itibaren hem açıklamış olduğumuz fiyatlar itibarıyla hem de gelecek olan tahmini üretimle beraber şunu söyledik, ‘Hiçbir üreticimizin, çiftçimizin elinde alınmadık 1 gram ürün bırakmayacağız.’ Bunu da gerçekleştirdik. Bugün itibarıyla söylüyorum, Toprak Mahsulleri Ofisi 11,5 milyon ton ürün aldı. Sezona başlarken 600 noktada alım noktaları oluşturduğumuzu ve buradan üreticilerimizin ürünlerini alacağımızı ve onların da emeklerini en hızlı şekilde ödeyeceğimizi söylemiştik. Bugün itibarıyla ihtiyaç doğmuş olması dolayısıyla 769 noktaya çıkardık bu ürün alım noktalarını.”

Türkiye’nin tarımsal gücünün farkında olmayanların dezenformasyonlarını bu ülkenin üreticisine hakaret olarak kabul ettiklerini belirterek, “Hep söyledik, hep yaptık. Bundan sonra da böyle olacak. Bu ülkenin her alanda olduğu gibi tarımsal üretim alanındaki gücünü de 1 gram faydası olmayanların dezenformasyonlarıyla perdeleme çalışmalarını da buradan kabul etmediğimi de tekrar ifade etmek istiyorum.” dedi.

“Lütfen anız yakmayın”

Yumaklı, Türkiye’de üretim alanlarının ekim ve orman alanlarıyla iç içe olduğuna dikkati çekerek, tüm uyarılara rağmen hasat dönemlerinin sonunda kısmen de olsa anız yakma olaylarıyla karşılaştıklarını kaydetti.

Anızla birlikte toprakta yaşayan her şeyin yandığına işaret eden Yumaklı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunun bir sonraki sene yapacağınız ekim faaliyetine hiçbir faydası olmadığı gibi oradaki börtü böceğin de tabiri caizse hayatını sona erdirerek başka felakete yol açmış oluyorsunuz. İşin bir noktası böyle, diğer noktası da ormanlık alanlarla iç içe olan yerlerde anız yakımı mutlaka ama mutlaka orman alanlarına sirayet ediyor. Geçtiğimiz sene Karabük, Eflani ve Kastamonu’nun bir bölümü tarihinin en ağır yangınlarını yaşadı. Orası da orman alanı değildi, anız değildi, başka bir sebepti ama benzerlik olarak bir şey fark etmiyor. Dolayısıyla Türkiye’nin her tarafındaki üreticilerimizden özellikle istirham ediyorum, lütfen anız yakmayın.”

Yumaklı, çıkabilecek herhangi bir kıvılcıma anında müdahale etmek üzere su depolarıyla hasada giden üreticilere de teşekkür etti.

Anız yakma konusunun artık ülke gündeminden çıkarılması gerektiğinin altını çizen Yumaklı, “Bugünden itibaren hasat biten yerlerde il ve ilçe tarım müdürlüklerimizdeki arkadaşlarımız, üreticilerimize anıza ekmenin ne olduğunu ve faydalarını anlatacaklar. Hayırlı, bereketli olsun diyorum. İnşallah bu sene olduğu gibi önümüzdeki sene de bol bereketli bir yıl geçiririz. Hem ülkemiz hem milletimiz hem de çiftçimiz hep birlikte kazanmış olur.” ifadelerini kullandı.

Bakan Yumaklı, Karabük’te biçerdövere binerek buğday hasadı yaptı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Karabük’ün Eflani ilçesine bağlı Esencik köyünde düzenlenen buğday hasadı programına katıldı, biçerdövere binerek hasat yaptı.

 

 

Ekmeklik buğday ihracatı serbest bırakıldı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatının bugün itibarıyla yeniden serbest bırakıldığını duyurdu.

Mart 2025’ten bu yana ihracata kapalı olan ekmeklik buğday ve buğday kırıklarının yurt dışına satışına, 29 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yeniden izin verilmeye başlandı.

TMO tarafından yapılan açıklamada, yurt içi üretim miktarı, mevcut stoklar ve iç tüketim ihtiyacının değerlendirilmesi sonucunda arz güvenliğinin yeterli düzeyde olduğunun belirlendiği bildirildi.

İhracat yasağı bugün sona erdi

Ekmeklik buğday ve buğday kırıklarının ihracatı, iç piyasanın korunması ve gıda arz güvenliğinin sağlanması amacıyla Mart 2025’te durdurulmuştu.

TMO’nun üretim, stok ve tüketim verileri üzerinden yaptığı son değerlendirmelerin ardından yaklaşık 16 aydır devam eden uygulama sona erdi. Ekmeklik buğday ve buğday kırıklarının ihracatı 29 Temmuz 2026 itibarıyla yeniden başladı.

Kararla birlikte ihracatçı firmalar, gerekli başvuruları yaparak ekmeklik buğday ve buğday kırıklarını yurt dışına satabilecek.

İhracat kontrollü şekilde yapılacak

Ekmeklik buğday ihracatının serbest bırakılması, ürünlerin herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmadan ihraç edilebileceği anlamına gelmeyecek.

Ekmeklik buğday ve buğday kırıkları, “İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ” kapsamında bulunuyor. Bu nedenle ihracat işlemleri TMO’nun uygun görüşü doğrultusunda gerçekleştirilecek.

İhracat başvuruları Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği aracılığıyla alınacak. Başvurular, TMO tarafından yurt içindeki arz durumu, stok miktarı, tüketim ihtiyacı ve piyasa koşulları dikkate alınarak değerlendirilecek.

Uygun bulunan başvurulara ihracat izni verilecek. Böylece ihracat süreci hem üreticiyi destekleyecek hem de iç piyasada ürün sıkıntısı oluşmasını önleyecek şekilde yürütülecek.

TMO’dan arz güvenliği vurgusu

TMO’nun internet sitesinde yayımlanan açıklamada, kurumun görev alanına giren ürünlerde piyasa istikrarını sağlamak, üretici ve tüketicilerin menfaatlerini korumak ve dengeli bir piyasa yapısının oluşmasına katkı sunmak amacıyla çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi.

Açıklamada, ihracatın yeniden başlatılmasına ilişkin şu ifadeler kullanıldı:

“Yurt içi üretim, mevcut stoklar ve iç tüketim ihtiyacı dikkate alınarak, arz güvenliğinin yeterli düzeyde olması nedeniyle Mart 2025’ten bu yana kapalı olan ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatına 29 Temmuz itibarıyla yeniden izin verilmesi kararlaştırılmıştır.”

Bu kararla birlikte ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatı bugün resmen serbest bırakılmış oldu.

Başvurular OAİB üzerinden yapılacak

Ekmeklik buğday ve buğday kırığı ihraç etmek isteyen firmalar, başvurularını Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği üzerinden yapacak.

Başvurular daha sonra TMO tarafından incelenecek. Kurum, ihracat izinlerini verirken yurt içindeki buğday arzını, mevcut stokları, değirmencilik sektörünün ham madde ihtiyacını ve tüketim miktarlarını göz önünde bulunduracak.

TMO açıklamasında, ihracat işlemlerinin kontrollü biçimde gerçekleştirileceği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“İhracat işlemleri, Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği aracılığıyla yapılacak başvuruların, kuruluşumuzca yurt içi arz durumu dikkate alınarak değerlendirilmesi suretiyle kontrollü ve dengeli bir şekilde yürütülecektir.”

Üreticiye yeni pazar imkânı

Ekmeklik buğday ihracatının serbest bırakılması, üreticiler ve tarım ürünleri ticareti yapan firmalar için yeni pazar imkânı oluşturacak.

İç piyasanın ihtiyacının üzerinde kalan ürünlerin dış pazarlara yönlendirilmesiyle üreticilerin alternatif satış kanallarına ulaşması bekleniyor. İhracat talebinin artması, çiftçinin ürününü daha geniş bir pazarda değerlendirmesine de imkân sağlayacak.

Kararın özellikle buğday üreticileri, lisanslı depolar, tüccarlar, un ve hububat sektöründe faaliyet gösteren işletmeler ile ihracatçı firmalar açısından piyasayı hareketlendirmesi bekleniyor.

İç piyasadaki fiyatlar takip edilecek

İhracatın başlamasıyla birlikte iç piyasadaki buğday fiyatları ve stok miktarları da TMO tarafından yakından takip edilecek.

Dış talepte yaşanabilecek artışın üretici fiyatlarını desteklemesi beklenirken, un ve ekmek üretiminde kullanılan ham maddenin iç piyasadaki yeterliliği de gözetilecek.

İhracat izinlerinin kontrollü şekilde verilmesiyle, üreticinin ürününün değer kazanması ile tüketicinin temel gıda ürünlerine uygun şartlarda ulaşması arasında denge kurulması amaçlanıyor.

Yurt içi arzda azalma veya fiyatlarda piyasa dengesini bozabilecek bir hareketlilik yaşanması halinde ihracat başvurularının mevcut koşullara göre değerlendirilmesi sürdürülecek.

Üretici ve tüketici menfaatleri gözetilecek

TMO, ihracatın serbest bırakılmasının ardından da üretici ve tüketici menfaatlerini birlikte gözetmeye devam edeceğini bildirdi.

Kurum tarafından yapılan açıklamada, piyasa istikrarını destekleyen ve gıda arz güvenliğini esas alan politikaların kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.

Açıklamada, “Toprak Mahsulleri Ofisi, bundan sonraki süreçte de üretici ve tüketici menfaatlerini gözeten, piyasa istikrarını destekleyen ve gıda arz güvenliğini esas alan politikalarını kararlılıkla sürdürmeye devam edecektir.” ifadelerine yer verildi.

29 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren kararla birlikte, Türkiye’de ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatı yeniden başlamış oldu.

Buğday fiyatları iki yılın zirvesine çıktı

Uluslararası tahıl piyasalarında jeopolitik gelişmeler ve olumsuz hava koşullarının etkisiyle yükseliş yaşanırken, buğday fiyatlarındaki hızlı artış dikkati çekti.

Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören buğdayın kile başına fiyatı 23 Temmuz’da 7,0850 dolara kadar yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Buğday fiyatı, günün ilerleyen saatlerinde 7,03 dolar civarında dengelendi.

Buğdayın kile başına fiyatı Mayıs 2024’te 7,20 dolara kadar çıkmıştı. Son yükselişle birlikte buğday fiyatlarındaki artış, 2025 yılı sonuna göre yüzde 38’i aştı.

Karadeniz’deki gerilim tahıl sevkiyatını tehdit ediyor

Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin tırmanması, dünyanın en önemli tahıl üretim ve ihracat bölgelerinden biri olan Karadeniz’de arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.

Rusya’nın Azak Denizi ve Kavkaz limanlarına erişimde yaşanan kısıtlamalar ile Ukrayna’nın liman altyapısına yönelik saldırılar, bölgedeki tahıl sevkiyatının aksayabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Rusya ve Ukrayna’nın dünyanın en büyük tahıl ihracatçıları arasında bulunması nedeniyle bu ülkelerden yapılacak sevkiyatlarda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın, küresel buğday fiyatlarının yanı sıra gıda enflasyonu üzerinde de etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Rusya’da hasat tahminleri aşağı yönlü revize edildi

Rusya’da 2026-2027 sezonuna ilişkin buğday hasadı beklentileri de güney bölgelerde verimin düşmesi ve ekim alanlarının daralması nedeniyle aşağı çekildi.

Üretim tahminlerindeki gerileme, Karadeniz limanlarında yaşanan lojistik sorunlarla birleşerek piyasalardaki arz endişelerini daha da artırdı.

ABD’de kuraklık ve düşük ekim alanları fiyatları destekledi

Buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD’nin önemli tarım bölgelerinde etkili olan kuraklık da belirleyici oldu.

Kuraklık nedeniyle ülkedeki buğday ekim alanlarının tarihi düşük seviyelere gerilemesi, üretimin azalabileceği beklentilerini beraberinde getirdi. Bu gelişme, küresel piyasalarda arzın daralacağına yönelik endişeleri güçlendirdi.

Gübre maliyetleri yükseldi

ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan taşımacılıkta yaşanan sorunlar da tarımsal üretim maliyetlerini artırdı.

Bölgedeki lojistik riskler nedeniyle gübre tedarikinde yaşanabilecek sıkıntılar ve gübre fiyatlarındaki artış, buğday üretim maliyetlerinin yükseleceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Gübre maliyetlerindeki artışın uzun vadede üretim miktarı, ekim alanları ve buğdayın protein içeriği üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.

Fransa ve Avustralya’da rekolte endişesi

Avrupa’nın önemli üreticilerinden Fransa’da etkili olan sıcak hava dalgasının yumuşak buğday rekoltesini düşürebileceği tahmin ediliyor.

El Nino hava olayının dünyanın önde gelen buğday üreticilerinden Avustralya’da daha az yağışlı ve kurak hava koşullarına yol açması da üretim beklentilerini olumsuz etkiliyor.

Fransa ve Avustralya’dan gelen olumsuz üretim sinyalleri, küresel arzın daralabileceğine yönelik endişeleri artırarak buğday fiyatlarının yükselişini destekliyor.

“Karadeniz’deki aksamalar fiyatları yükseltti”

Avustralya merkezli Commonwealth Bank’ın Sürdürülebilirlik ve Tarım Ekonomisti Dennis Voznesenski, Karadeniz’deki tahıl ihracatında yaşanan sorunların küresel fiyatları yukarı taşıdığını söyledi.

Voznesenski, “Karadeniz’deki ihracat kapasitesindeki aksamalar küresel buğday fiyatlarını yükseltti.” değerlendirmesinde bulundu.

Rusya’nın Azak Denizi’ndeki ihracat kapasitesinin kısıtlandığını belirten Voznesenski, Ukrayna’nın Karadeniz’de bulunan başlıca limanlarının da saldırılar nedeniyle zarar gördüğünü ifade etti.

Rusya-Ukrayna Savaşı’na Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatılabileceğine yönelik risklerin eklendiğini aktaran Voznesenski, bu gelişmenin gübre tedarikine ilişkin endişeleri artırdığını kaydetti.

Voznesenski, önümüzdeki dönemde küresel ölçekte buğdayın verimi, protein içeriği ve ekim alanlarında yaşanabilecek azalışların fiyatlar üzerinde etkili olmaya devam edebileceğini belirtti.

Gıda fiyatları üzerindeki baskı artabilir

Buğday fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde un, ekmek, makarna ve yem gibi temel ürünlerin maliyetlerinde de artış yaşanabileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda önümüzdeki dönemde Karadeniz’deki güvenlik durumu, ABD’deki hava koşulları, Rusya ve Avrupa’daki hasat verileri ile Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlar yakından takip edilecek.

Emtia piyasasında tarım grubuna yılın ilk yarısında buğday, pirinç ve pamuk damgasını vurdu

ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı gelişmeler, yılın ilk yarısında emtia piyasasının yönü üzerinde belirleyici olurken, tarım grubu ürünlerinin fiyat hareketlerinde ise hava olayları da etkisini gösterdi.

Böylece emtia piyasasında tarım grubu ürünlerinde yılın ilk yarısında jeopolitik riskler ve iklimsel etkilerden dolayı ürün bazlı ayrışmalar öne çıkarken buğday, soya fasulyesi, pirinç ve pamukta sert yükselişler, mısır, kahve, şeker ve kakaoda sert düşüşler görüldü.

Pirinç fiyatları, yüzde 20’nin üzerinde yükseldi

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 16,2, pirinçte yüzde 24, soya fasulyesinde yüzde 9,2 artarken mısırda yüzde 1 azaldı.

Buğdayın kile başına fiyatı, bu dönemde 6,8825 dolarla Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.

Petrol fiyatlarında görülen hızlı yükselişlerin gübre ve enerji maliyetlerine yansımasıyla tahıl fiyatları sert yükseldi.

Kuraklık ve gübre konusundaki endişelerin birleşerek arz beklentilerini daraltmasıyla buğday fiyatlarında yükselişler öne çıktı.

ABD’nin önemli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artışın da etkisiyle buğday ekim alanları tarihi düşük seviyelere indi. Bu durum buğday fiyatlarında yükselişi tetikledi. Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar da buğday fiyatlarında hızlı yükselişlere neden oldu.

Hava olayı riskleri ve savaşın tetiklediği enerji-gübre maliyetlerinin pirinç üretimini baskılaması pirinç fiyatlarını artırdı. Hindistan’ın ihracat kısıtlamaları da küresel pirinç arzını daraltarak fiyatları yukarı itti.

Gübre maliyetleri, soya fasulyesi fiyatlarında da yükselişe neden olurken Çin’den gelen talep de fiyatlardaki yükselişte etkili oldu. ABD ile İran arasındaki gerilimin zaman zaman yumuşaması ve Arjantin’de mısır hasadının hızlanması ise mısır fiyatlarında geri çekilmelere neden oldu.

Pamuk, yılın ilk yarısında yüzde 20’ye yakın yükseldi

Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 19,5 artarken şekerde yüzde 1,3, kahvede yüzde 15 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yılın ilk yarısında yüzde 16,3 azaldı.

Kahvenin libresi 2,3885 dolarla Eylül 2024’ten bu yana en düşük seviyeyi, şekerin libresi 0,1334 dolarla Ekim 2020’den bu yana en düşük seviyeyi, kakaonun ton başına fiyatı 2 Mart 2026’da 2 bin 846 dolarla Nisan 2023’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

ABD’deki kuraklık ve don riski pamuk fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Brezilya’da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağına yönelik beklentiler ve Brezilya realinin dolar karşısında gerilemesi, kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Kahve fiyatları, Brezilya’da rekor hasat olacağı beklentisiyle geriledi. Yüksek üretim rakamları ve talebin azalacağına yönelik endişeler, şeker fiyatlarında değer kaybına yol açtı.

Brezilya’da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağına yönelik öngörüler, özellikle fiyatındaki düşüşte etkili oluyor. ABD Tarım Bakanlığı, Brezilya’da 2026-2027 kahve hasadının yıllık bazda yüzde 14 artışla 71,9 milyon torbaya çıkarak rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor.

Vietnam’dan kahve ihracatındaki büyük artış arz fazlasına yol açarken bu da fiyatların üzerinde baskıya sebep oluyor. Diğer taraftan El Nino hava olayının gelecek yıl Brezilya’nın kahve hasadına zarar verebileceğine dair endişeler de fiyatları destekledi.

Brezilya’daki yağışlarla arz fazlası oluşabileceği beklentileri ve Orta Doğu’daki gerilimlerin etkisiyle talebin zayıflaması, kahvenin libre fiyatında aşağı yönlü baskı oluşturdu. Brezilya’da yağış beklentileri, şeker fiyatlarını da aşağı yönlü etkiledi.

Batı Afrika’daki genel olarak olumlu hasat görünümü ve zayıf talep kakao fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.

Fiyatlarda savaş ve El Nino etkisi görüldü

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, El Nino hava olayından dolayı emtia piyasasındaki çeşitli ürünlerde yükselişler olduğunu belirterek, El Nino’dan kaynaklı rekolteye yönelik beklentilerde değişiklikler yaşandığını dile getirdi.

El Nino ile birlikte içinde Hindistan’ın da bulunduğu Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya tarafında yağışların azaldığını ifade eden Ergezen, “Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya’da yağışların azalması, pirinç ve pamuk gibi ürünlerin rekoltesinin azalmasına yol açıyor. Bunun pamuk ve pirinç tarafında fiyatlamalara yansıdığını gördük.” dedi.

Ergezen, El Nino’nun Avustralya’da daha az yağışlı daha kurak bir iklime yol açtığını, bunun da buğday rekoltesinde endişelere neden olduğunu belirterek, Avustralya’nın önemli buğday üreticilerinden olduğunu vurguladı.

Yükseliş kaydeden bu ürünlerin içinde pirinç, buğday ve pamuğun da bulunduğunu söyleyen Ergezen, yılın ilk yarısında ABD ile İran arasındaki savaşla birlikte tedarik zincirindeki sıkıntıların da fiyat artışlarında etkili olduğunu ifade etti.

Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Özellikle ABD-İran Savaşı ile birlikte hem gübre hem de enerji maliyetlerinde artış olduğunu gördük. Bu etkiler, pirinç, buğday, pamuk gibi ürünlerde maliyetleri yükseltti. Enerji maliyetlerindeki artış, polyester üretim maliyetlerini de artırdı. Polyester üretim maliyetlerindeki artış, üreticilerin pamuk tarafına geçmesine yol açtı ve bu da pamuk fiyatlarında artışa yol açtı.”

Konya Ovası’nda başak dolu, çiftçinin cebi boş: Buğday maliyete yenilecek mi?

Türkiye’nin tahıl ambarı Konya’da hububat hasadı öncesi tarlalarda umut var, hesap defterlerinde ise endişe büyüyor. İlkbahar yağışlarıyla birlikte birçok bölgede buğday ve arpa gelişimi güçlenirken, çiftçinin asıl gündemi artık yalnızca verim değil; mazot, gübre, elektrik, ilaç ve işçilik maliyetleri oldu.

Konya Ovası’nda başaklar dolu görünse de üretici, “bu yıl tarladan ne kadar ürün alırım?” sorusundan çok “bu üründen sonra cebime ne kalır?” sorusunu soruyor. Çünkü resmi veriler de çiftçinin yaşadığı maliyet baskısını doğruluyor.

Çiftçi destek değil, buğday ve arpada alım fiyatının artırılmasını istiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Adalet ve Kalkınma Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının güncelleneceğini açıkladı.

Erdoğan, “Bu yıl için açıkladığımız temel destek ve planlama desteği tutarımızı, İran kriziyle birlikte girdi maliyetlerinde oluşan aşırı artışları göz önüne alarak güncelliyoruz. Destek tutarlarımızı buna göre artırıyoruz” dedi.

Çiftçiler ise açıklanan desteklerin üreticinin sorununa çözüm olmayacağını belirterek, destek yerine Toprak Mahsulleri Ofisi’nin buğday ve arpa alım fiyatlarını artırmasını istiyor.

Üreticiler, destek ödemelerinin 2027 yılında yapılacağını, dekar başına verilen desteğin ise doğrudan üreticiye değil tapu sahibine ödendiğini ifade ediyor. Bu nedenle çiftçiler, artan maliyetler karşısında asıl çözümün buğday ve arpada alım fiyatının yükseltilmesi olduğunu vurguluyor.

Tarımsal girdi enflasyonu çiftçinin sırtına bindi

TÜİK’in son yayımladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre Tarım-GFE, Mart 2026’da yıllık yüzde 34,26 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki yıllık artış ise yüzde 35,82’ye çıktı. Bu tablo, üreticinin tarlaya girmeden önce yaptığı her harcamanın geçen yıla göre ciddi şekilde pahalandığını gösteriyor.

Çiftçinin en ağır hissettiği kalemlerin başında gübre geliyor. Tarım-GFE alt gruplarında yıllık değişimin en yüksek olduğu kalem yüzde 48,33 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Enerji ve yağlayıcılarda yıllık artış yüzde 34,24, tarımsal ilaçlarda ise yüzde 20,30 olarak kayıtlara geçti.

Girdi kalemi Yıllık artış
Gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 48,33
Enerji ve yağlayıcılar yüzde 34,24
Tarımsal ilaçlar yüzde 20,30
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 35,82
Genel Tarım-GFE yüzde 34,26

Bu rakamlar, hububat üreticisinin neden “yüksek verim yetmez” dediğini açıkça ortaya koyuyor. Çünkü çiftçi tarlaya tohumu atarken, gübreyi verirken, sulama yaparken, ilaçlama ve biçim planı çıkarırken geçen yıldan çok daha yüksek bir maliyetle karşı karşıya kalıyor.

Enflasyon yüzde 32,61, tarım girdisi yüzde 34,26

Türkiye’de Mayıs 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,61 olarak açıklandı. Tarımsal girdi fiyatlarındaki yüzde 34,26’lık yıllık artış ise çiftçinin üretim maliyetinin genel enflasyonun da üzerinde seyrettiğini gösteriyor.

Bu durum, Konya’daki üretici açısından şu anlama geliyor: Çiftçi, ürününü satmadan önce zaten enflasyonun üzerinde artan bir maliyetle sezona başlıyor. Bu nedenle açıklanan alım fiyatı yalnızca ürün fiyatı olarak değil, çiftçinin bütün yıl boyunca üstlendiği maliyetin karşılığı olarak görülüyor.

Mazot tarlanın görünmeyen yükü oldu

Konya’da 10 Haziran 2026 itibarıyla ortalama motorin fiyatı 68,45 TL seviyesinde bulunuyor.

Motorin yalnızca traktör deposuna giren yakıt değil. Ekimde, gübrelemede, ilaçlamada, sulamada, nakliyede ve hasatta çiftçinin karşısına çıkan temel maliyetlerden biri. Biçerdöver tarlaya girdiğinde de, ürün kamyona yüklendiğinde de, ambar ya da TMO yoluna çıktığında da mazot maliyeti yeniden çiftçinin hesabına yazılıyor.

Görüşüne başvurduğumuz bir Ziraat Odası yetkilisi, motorinin çiftçi için “tek kalem değil, bütün üretim zincirini etkileyen ana maliyet” olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Bugün çiftçi mazotu sadece traktöre koymuyor. Mazot, ekimde var, gübre atarken var, ilaçlamada var, biçerdöverde var, nakliyede var. Yani mazot arttığında tarladaki bütün işler pahalanıyor. Konya gibi geniş arazilerin işlendiği bir şehirde mazot maliyeti çiftçinin kârını doğrudan belirleyen kalemlerden biridir.”

Gübrede artış çiftçinin verim hesabını bozdu

Hububat üretiminde gübre, verimi doğrudan etkileyen en kritik girdilerden biri. Ancak yıllık yüzde 48,33’lük artış, üreticiyi zor bir tercih ile karşı karşıya bırakıyor: Ya yeterli gübre kullanıp maliyeti yükseltecek ya da gübreyi azaltıp verim kaybı riskini göze alacak.

Ziraat odası yetkilisi, gübre fiyatlarındaki artışın özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiyi zorladığını vurguladı:

“Çiftçi gübreyi eksik atarsa verim düşer, tam atarsa maliyet yükselir. Bu yıl üreticinin en büyük çıkmazı budur. Tarlada ürün güzel görünüyor ama o görüntünün arkasında çok ağır bir girdi faturası var. Gübredeki artış çiftçinin kârını daha hasat başlamadan eritiyor.”

Elektrik ve sulama maliyeti Konya çiftçisini zorluyor

Konya’da sulama, özellikle yer altı suyu kullanılan bölgelerde üretim maliyetinin en hassas başlıklarından biri. Tarımsal sulama elektriğinde 2026 Nisan ayında yüzde 24,8 oranında artış yapıldığı duyuruldu.

Bu artış, hububatın yanı sıra pancar, mısır, ayçiçeği ve yem bitkileri üreten çiftçiler için de kritik önemde. Çünkü sulama maliyeti arttığında yalnızca elektrik faturası kabarmıyor; ürün deseninden ekim kararına kadar birçok başlık etkileniyor.

Ziraat odası yetkilisi, Konya Ovası’nda su ve enerji maliyetinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi:

“Konya’da su zaten stratejik bir mesele. Çiftçi suya ulaşmak için elektrik kullanıyor. Elektrik pahalandığında sulama da pahalanıyor. Sulama pahalandığında ürünün maliyeti yükseliyor. Bu zincir kırılmazsa üretici gelecek yıl hangi ürünü ekeceğini yeniden düşünmek zorunda kalır.”

Tarımsal ilaçta artış düşük görünse de üretici için zorunlu gider

Tarımsal ilaçlarda yıllık artış yüzde 20,30 olarak görülüyor. Bu oran gübre ve enerjiye göre daha düşük olsa da üretici açısından ertelenebilir bir kalem değil. Çünkü hastalık, zararlı ya da yabancı ot baskısı oluştuğunda ilaçlama yapılmaması doğrudan verim ve kalite kaybına yol açıyor.

Hububat üreticisi için özellikle yabancı ot mücadelesi ve hastalık baskısı kritik. Yağışlı geçen dönemlerde ürün gelişimi desteklenirken, bazı hastalık riskleri de artabiliyor. Bu nedenle çiftçi ilaç maliyetini kısmak istese bile çoğu zaman bu giderden tamamen kaçamıyor.

Yevmiye ve işçilik de üreticinin hesabını büyüttü

TÜİK verilerine göre 2025 yılında mevsimlik tarım işçilerinin günlük ücretleri bir önceki yıla göre yüzde 37,8 artarak 1.299 TL’ye çıktı. Sürekli tarım işçilerinin aylık ücretleri ise yüzde 42,1 artışla 37 bin 305 TL oldu.

Konya’da da sezonluk işçilik ücretleri üreticinin gündeminde. Çumra Ziraat Odası Başkanlığı tarafından 2026 yılı tarım işçisi günlük net ücretinin 1.200 TL olarak belirlendiği duyuruldu.

İşçilik maliyeti hububatta bazı ürünlere göre daha sınırlı görünse de pancar, sebze, yem bitkisi, hasat sonrası taşıma ve tarla işleri gibi alanlarda üretici için önemli bir yük oluşturuyor.

“Çiftçi artık verimi değil, maliyeti konuşuyor”

Ziraat odası başkanı, Konya’da bu yıl tarladaki görüntünün umut verdiğini ancak maliyet baskısının hasat sevincini gölgelediğini söyledi:

“Konya Ovası’nda bu yıl birçok bölgede ürün gelişimi iyi. Yağışlar tarlaya can verdi. Ama çiftçi artık sadece verimi konuşmuyor. Çiftçi mazotu, gübreyi, elektriği, ilacı, işçiliği konuşuyor. Çünkü hasat sonunda ürün çok olsa bile fiyat maliyeti karşılamazsa üretici kazanmış sayılmaz.”

Başkan, hububat fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca piyasa dengesinin değil, üreticinin sürdürülebilirliğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti:

“Buğday stratejik üründür. Konya da bu stratejik üretimin merkezidir. Çiftçi bu yıl zarar ederse gelecek yıl tarlaya atacağı tohumu, kullanacağı gübreyi, yapacağı sulamayı yeniden hesaplar. Üreticinin üretimde kalması için fiyat, destek ve ödeme takvimi birlikte ele alınmalıdır.”

Hasatın sorusu değişti: ürün kaç kilo değil, çiftçiye ne kalacak?

Konya Ovası’nda hasat yaklaşırken tarladaki görüntü umut veriyor. Ancak çiftçinin defterinde aynı umut yok. Gübrede yüzde 48’i aşan artış, enerji ve yağlayıcılarda yüzde 34’ü geçen yükseliş, elektrik ve işçilik giderleriyle birleşince üretici için sezonun en kritik sorusu değişti.

Artık mesele sadece “dekardan kaç kilo buğday alınacak?” değil.

Asıl soru şu:

Konya çiftçisi bu yıl tarladan ürünle mi çıkacak, yoksa yalnızca borç mu kapatacak?

 

TZOB Genel Başkanı Bayraktar doludan zarar gören Aksaraylı çiftçileri dinledi

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aksaray’ın Sultanhanı ilçesinde dolu yağışından etkilenen tarım alanlarında incelemelerde bulundu. Bölgede üreticilerle bir araya gelen Bayraktar, hem arazilerdeki zararı yerinde gördü hem de çiftçilerin taleplerini dinledi.

Sultanhanı’nda zarar gören arazileri inceledi

Aksaray’ın Sultanhanı ilçesine bağlı Eskioba mevkisindeki tarım arazilerini gezen Bayraktar, dolu yağışının özellikle hububat, ayçiçeği ve yonca üretim alanlarında ciddi zarara neden olduğunu ifade etti. Üreticilerden bilgi alan Bayraktar, afetin ardından yapılacak hasar tespit çalışmalarının önemine dikkat çekti.

“Çiftçimizin görmediği afet kalmadı”

İncelemelerinin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Bayraktar, son yıllarda doğal afetlerin tarımsal üretim üzerindeki etkisinin giderek arttığını söyledi. Çiftçinin üretim yaparken yalnızca maliyetlerle değil, aynı zamanda iklim kaynaklı risklerle de mücadele etmek zorunda kaldığını belirten Bayraktar, yaşanan afetlerin üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını dile getirdi.

Bayraktar, 2025 yılında Türkiye genelinde 1011 afet yaşandığını hatırlatarak birçok ürünün bu afetlerden zarar gördüğünü söyledi. Geçen yıl 65 ilde don felaketi yaşandığını belirten Bayraktar, dolu ve hortum gibi afetlerin de üreticileri olumsuz etkilediğini kaydetti.

Bayraktar, açıklamasında şunları söyledi:

“Birçok ürünümüz bu afetlerden zarar gördü. Geçen yıl 65 ilimizde don felaketi ile karşı karşıya kaldık. Bunun dışında dolu afetleri yaşadık ve son yıllarda görmediğimiz hortum afetlerini yaşamaya başladık. Yani çiftçimizin maalesef bu birkaç seneden beri görmediği afet kalmadı. 2026 yılına afetler açısından daha olumlu bakmak isterdik, daha iyi bir başlangıç arzu ederdik. Beklediğimiz yağışlar geldi. Bunu ifade edelim. Yağış rejimi açısından son 150 yılın en önemli yağışlarını, bol, bereketli yağışlarını aldık. Bu hububat üretimini de rekoltesini de fevkalade olumlu etkiledi. Buğday rekoltemiz de bu sene aşağı yukarı 23 milyon tonları bulacak. 5 Haziran’da Sultanhanı ilçemizde büyük bir dolu afetiyle karşı karşıya kaldık. Şu an yapılan tespitlere göre 25 bin dekar civarında bir alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimimiz zarar görmüş durumda. Zararların en kısa zamanda karşılanması anlamında Ankara’da girişimlerde bulunacağız. Böyle bir afeti Allah bir daha göstermesin. Tüm çiftçilerimize de geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.”

Yaklaşık 25 bin dekar alan zarar gördü

Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, 5 Haziran’da Sultanhanı ilçesinde etkili olan dolu yağışı tarım arazilerinde ciddi hasara yol açtı. İlk tespitlere göre yaklaşık 25 bin dekar alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimi zarar gördü.

Dolu afetinin ardından bölgede üreticilerin zarar tespit sürecini yakından takip ettiği öğrenildi. Sultanhanı ilçesinde özellikle hububat üretim alanlarında etkili olan dolu yağışı, bazı arazilerde ürün kaybına neden oldu. Üreticiler, zararların kısa sürede belirlenerek destek mekanizmalarının devreye alınmasını bekliyor.

Buğday rekoltesinde beklenti yüksek

Bayraktar, açıklamasında 2026 üretim dönemine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Bu yıl buğday ve arpa rekoltesinde beklentinin yüksek olduğunu ifade eden Bayraktar, yağışların hububat üretimine olumlu yansıdığını söyledi. Buna rağmen üreticinin gelir beklentisi açısından alım fiyatlarının önem taşıdığına işaret eden Bayraktar, açıklanan hububat alım fiyatlarının çiftçi tarafından yeterli bulunmadığını belirtti.

“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı”

Üreticilerin fiyatlardan memnun kalmadığını dile getiren Bayraktar, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak taleplerini ilgili kurumlara ilettiklerini ifade etti. Bayraktar, özellikle ödeme süresinin kısaltılması ve üreticiye prim desteği verilmesi gerektiğini vurguladı.

Bayraktar, hububat alım fiyatları ve üretici taleplerine ilişkin şunları kaydetti:

“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı. Dolayısıyla biz bu manada taleplerimizi ilettik. Ödeme süresi 45 gün bunun aşağı indirilmesini ve üreticimize 3 lira civarında bir prim verilmesini, bu manada desteklenmesini talep ettik. Geçtiğimiz günlerde sayın TMO Genel Müdürü, vadeyi 21 güne düşürdüklerini ifade etti. Bu iyi. Yani 21 gün içerisinde buğday paraları ödenecek. Bu olumlu bir gelişme. Bunun dışında 3 lira prim istedik. Bunu hem Bakanımıza ilettik hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ilettik. Bu konuda çalışma yapıldığını duyuyoruz. Bu 3 lira çiftçimize verilirse çiftçimiz rahatlamış olur.”

Zararlar Ankara’ya taşınacak

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın bölgede yaptığı incelemelerin ardından, afetin etkilediği alanlara ilişkin taleplerin Ankara’ya taşınacağı belirtildi. Bayraktar, çiftçilerin üretime devam edebilmesi için zararların karşılanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Cumhuriyet Halk Partisi Konya Milletvekili Bektaş’tan buğday alım fiyatı tepkisi

Cumhuriyet Halk Partisi Konya Milletvekili Barış Bektaş, Türkiye Büyük Millet Meclisindeki gündem dışı konuşmasında Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan buğday alım fiyatlarına tepki gösterdi.

Bektaş, Toprak Mahsulleri Ofisinin buğday alım fiyatını 16,5 lira olarak açıklamasının çiftçinin beklentisinin altında kaldığını belirtti.

Açıklanan fiyatın üreticiyi korumadığını savunan Bektaş, “Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 16,5 TL olarak açıklanan buğday alım fiyatları, çiftçimizin beklentisinin çok altında kalmıştır. Açıklanan bu fiyat çiftçiyi korumaya değil üretimden vazgeçirmeye hizmet etmektedir. Toprak Mahsulleri Ofisi derhal, çiftçinin emeğini koruyacak ve üretimi teşvik edecek şekilde buğday alım fiyatını 20 TL’den daha yüksek bir seviyeye çıkarmalıdır. Güçlü bir tarım sektörü için üreticinin desteklenmesi, maliyetlerin dikkate alınması ve çiftçinin alın terinin karşılığını alması gerekmektedir. Toprak Mahsulleri Ofisi, geçmişte olduğu gibi bugün de çiftçinin kara gün dostu olmak zorundadır.” ifadelerini kullandı.

Bektaş, tarım sektörünün güçlenmesi için üreticinin desteklenmesi gerektiğini belirterek, maliyetlerin dikkate alınması ve çiftçinin emeğinin karşılığını almasının önemine dikkati çekti.

Çiftçinin üretimden kopmaması için alım fiyatlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Bektaş, Toprak Mahsulleri Ofisinin üreticinin yanında olacak bir politika izlemesi çağrısında bulundu.

Tüccar memnun ama buğday ve arpa fiyatı çiftçiyi memnun etmedi

Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatları, üretici cephesinde memnuniyetsizlik oluşturdu. Piyasada tüccar, sanayici ve un fabrikaları açısından fiyatların alım-satım dengesi bakımından olumlu karşılandığı değerlendirilirken, üretimin asıl yükünü çeken çiftçiler buğday ve arpa fiyatlarının artan maliyetler karşısında yetersiz kaldığını belirtiyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, TMO tarafından açıklanan 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatlarını yazılı basın açıklamasıyla değerlendirdi. Bayraktar, açıklanan fiyatların üreticilerin beklentilerini karşılamadığını belirterek, hububat alım fiyatlarının üretim maliyetleri, enflasyon ve çiftçilerin gelir beklentileri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Buğday 16 bin 500 lira, arpa 12 bin 750 lira oldu

Bayraktar açıklamasında, “Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatları açıklandı. Açıklanan fiyatlara göre, 2025 yılında prim hariç ton başına 13 bin 500 lira olarak belirlenen kırmızı/beyaz sert ekmeklik buğday ile makarnalık buğday alım fiyatı, 2026 yılında yüzde 22,22 oranında artırılarak ton başına 16 bin 500 liraya yükseltildi” ifadelerini kullandı.

Arpa alım fiyatına da değinen Bayraktar, “Arpa alım fiyatı ise 2025 yılında prim hariç ton başına 11 bin lira iken, 2026 yılında yüzde 15,9 oranında artırılarak ton başına 12 bin 750 lira olarak açıklandı” bilgisini paylaştı.

Açıklanan rakamlar, piyasada tüccar ve sanayici açısından hesap yapılabilir bir zemin oluştururken, tarlada üretim yapan çiftçiler için aynı tablo memnuniyet yaratmadı. Üretici, buğday ve arpa fiyatlarındaki artışın mazot, gübre, ilaç, tohum, işçilik ve kredi maliyetlerindeki yükselişi karşılamadığını dile getiriyor.

Artış oranları enflasyonun altında kaldı

Bayraktar, açıklanan alım fiyatlarındaki artış oranlarının 2026 yılı Nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kaldığını belirtti.

Bu durumun üreticiler açısından gelir kaybı anlamına geldiğine dikkat çeken Bayraktar, “Ancak açıklanan alım fiyatlarındaki artış oranları, 2026 yılı Nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kaldı. Bu durum, üreticilerimizin artan girdi maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşayacağını ortaya koyuyor” değerlendirmesinde bulundu.

TZOB’a ve Ziraat Odalarına ulaşan taleplerde de açıklanan fiyatın çiftçilerin beklentisini karşılamadığının görüldüğünü aktaran Bayraktar, üreticinin maliyet baskısı altında ezildiğini ifade etti.

Çiftçi maliyet altında eziliyor

Hububat üreticisi açısından sorun yalnızca açıklanan alım fiyatının düşük bulunmasıyla sınırlı kalmıyor. Hasat dönemine kadar tarlasında aylarca emek veren çiftçi; mazot, gübre, ilaç, tohum, sulama, işçilik ve finansman maliyetleriyle üretimi sürdürüyor. Ancak açıklanan alım fiyatları, üreticinin hem mevcut borçlarını kapatması hem ailesinin geçimini sağlaması hem de yeni üretim sezonuna hazırlanması için yeterli görülmüyor.

Bu nedenle hububat üreticileri, açıklanan fiyatların üreticiyi değil daha çok piyasadaki alıcı tarafı rahatlattığını savunuyor. Tüccar ve sanayici için alım imkânı oluşturan fiyatlar, çiftçi açısından emeğin ve maliyetin karşılığı olarak değerlendirilmiyor.

Destekler her üretici için fiili gelire dönüşmüyor

Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan destek açıklamasına da dikkat çekti. Açıklamada, temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında üreticilere toplam dekara 979 lira 60 kuruş destek ödemesi yapılacağının belirtildiğini aktardı.

Ortalama verim dikkate alındığında bu desteklerin ton başına yaklaşık 3 bin 14 lira olarak hesaplandığını ifade eden Bayraktar, 2026 yılı destek kalemlerini şöyle sıraladı:

Temel destek dekar başına 403 lira, planlı üretim desteği dekar başına 403 lira, sertifikalı tohum kullanım desteği ise dekar başına 173 lira 60 kuruş olarak belirlendi.

Ancak Bayraktar’a göre açıklanan bu toplam destek tutarı, her üretici açısından fiilen elde edilebilen bir gelir unsuru olarak değerlendirilemiyor. Çünkü tarla bitkilerinde verim kaybını önlemek amacıyla sertifikalı tohumun en az üç yılda bir yenilenmesi tavsiye ediliyor. Dolayısıyla her üretici her yıl sertifikalı tohum kullanmıyor ve sertifikalı tohum desteğinden düzenli olarak yararlanmıyor.

Bayraktar, buğday ve arpa üreticisinin aldığı temel ve planlı üretim desteğinin dekar başına 806 lira olduğunu belirterek, açıklanan toplam destek tutarının tüm üreticiler için doğrudan gelir gibi sunulmasının doğru olmayacağını kaydetti.

“Kilogram başına 3 lira prim desteği verilmeli”

Bayraktar, üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerin gelir güvencesinin sağlanması ve Türkiye’nin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için müdahale alım fiyatlarının yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

Üretim maliyetleri, enflasyon oranları ve çiftçilerin makul gelir beklentileri dikkate alınmadan açıklanan fiyatların üreticiyi korumayacağını belirten Bayraktar, kilogram başına 3 lira prim desteği verilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Bayraktar, bu talebi Tarım ve Orman Bakanlığına ilettiklerini belirterek, hububat üreticisinin desteklenmemesi halinde üretimin sürdürülebilirliği açısından risk oluşabileceğine dikkat çekti.

45 günlük ödeme süresine tepki

Bayraktar’ın en sert eleştirilerinden biri de ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödenecek olmasına yönelik oldu. Bayraktar, 45 günlük ödeme süresinin kabul edilebilir olmadığını belirtti.

Hasatla birlikte çiftçinin borçlarının kapıya dayandığını vurgulayan Bayraktar, “Çiftçilerimizin mazot, gübre, ilaç, tohum, işçilik ve kredi borçları hasatla birlikte kapıya dayanırken, üreticilerimizden parasını 45 gün beklemesi isteniyor ve üreticilerimiz emeğinin karşılığını zamanında alamıyor” dedi.

Bayraktar, ürün bedelinin en az yüzde 50’sinin teslimat anında, kalan kısmının ise en geç 15 gün içerisinde üreticilerin hesabına yatırılması gerektiğini ifade etti.

“Çiftçi düşük fiyatla da geç ödemeyle de mağdur ediliyor”

Yüksek enflasyon koşullarında 45 günlük bekleme süresinin açıklanan alım fiyatlarının reel değerini aşındıracağını belirten Bayraktar, bu durumun üreticilerin gelir kaybını daha da artıracağını söyledi.

Bayraktar, “Aksi halde yüksek enflasyon koşullarında 45 günlük bekleme süresi, açıklanan alım fiyatlarının reel değerini önemli ölçüde aşındıracak ve üreticilerimizin gelir kaybını daha da artıracaktır. Çiftçilerimiz sadece düşük fiyatla değil, geç ödeme nedeniyle de mağdur edilmemelidir” ifadelerini kullandı.

Yük yine Anadolu çiftçisinin omzunda kaldı

Neticede 2026 yılı hububat alım fiyatları üreticinin beklediği rahatlamayı sağlamadı. Açıklanan rakamlarla tüccar, sanayici ve un fabrikaları açısından piyasa dengesi korunurken, Anadolu çiftçisi için aynı tablo geçim sıkıntısı, borç baskısı ve üretim maliyetleri anlamına geliyor.

Türkiye’nin gıda arz güvenliği için üretmeye devam eden Anadolu çiftçisi, bu yıl da beklediği karşılığı alamadı. Mazottan gübreye, tohumdan ilaca, işçilikten kredi borçlarına kadar her kalemde maliyet artarken, açıklanan fiyatlarla yine fedakârlık üreticiden beklenmiş oldu.

Ülkenin sofrasını ayakta tutan çiftçinin emeği, düşük alım fiyatı ve geç ödeme baskısı altında bırakılırken, üretimin yükü bir kez daha Anadolu’nun alın teriyle toprağa tutunan çiftçisinin omuzlarına yüklendi.

Üretici temsilcileri, hububat fiyatlarının yeniden değerlendirilmesini, kilogram başına 3 lira prim desteği verilmesini ve ödeme takviminin çiftçinin nakit ihtiyacına göre düzenlenmesini istiyor. Aksi halde üreticinin gelir kaybının derinleşeceği, bunun da uzun vadede üretimden kopuş riskini artırabileceği belirtiliyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2026 yılı hububat alım politikası belirlendi

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2026 yılı hububat alım politikasını açıkladı. Kurum, buğday ve arpa alımlarına 3 Haziran’dan itibaren başlayacak. Toprak Mahsulleri Ofisi iş yerlerinde resmi tatil ve pazar günleri hariç haftanın 6 günü hububat alımı yapılacak.

Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından yapılan yazılı açıklamada, bu yılki hububat hasadına mayıs ayı sonunda lokal alanlarda başlandığı bildirildi. Açıklamada, hasat süreciyle birlikte piyasaların yakından izlendiği, hasadını yapan üreticilere depolama imkanı sağlamak amacıyla 21 Mayıs’tan itibaren taahhütname karşılığı ürün kabullerinin yapıldığı belirtildi.

Buna göre, buğday ve arpa alımları 3 Haziran’dan itibaren gerçekleştirilecek. Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye genelinde önceki yıllarda da alım yapılan 600’ün üzerindeki noktada faaliyet gösterecek.

Alımlar randevulu sistemle yapılacak

Toprak Mahsulleri Ofisi, üreticilerin iş yerleri önünde uzun süre beklemesini önlemek amacıyla uyguladığı randevulu alım sistemini bu yıl da sürdürecek. Randevulu sistem, anlaşmalı lisanslı depolar da dahil olmak üzere tüm alım noktalarında geçerli olacak.

Üreticiler randevularını “https://randevu.tmo.gov.tr” adresinden, e-Devlet üzerinden “Randevu Sistemi-Toprak Mahsulleri Ofisi” hizmetinden, başmüdürlüklerden, şube müdürlüklerinden ve ajans amirliklerinden alabilecek.

Açıklamada, üreticilerin ürün tesliminde sorun yaşamaması için randevu almaları ve ürünlerini randevu aldıkları gün alım noktalarına getirmeleri gerektiği vurgulandı.

Lisanslı depolara teslim edilen ürünler elektronik ürün senedi olarak satılabilecek

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıklamasına göre, üreticiler protokol imzalanan lisanslı depolara teslim ettikleri ürünleri elektronik ürün senedi olarak Toprak Mahsulleri Ofisi’ne satabilecek.

Elektronik ürün senedi sistemi üzerinden satış yapmak isteyen üreticilerin bankadan elektronik ürün senedi işlem emrine izin veren yatırım hesabı açması gerekecek. Ayrıca üreticilerin, en yakın ürün piyasası aracı kurumları acentesi olan ticaret borsalarına kimlik belgesi, yatırım hesabı ve ikamet adresi bilgileriyle başvurarak ürün piyasası aracı kurumlarına üye olması istenecek.

Ürün bedelleri 45 gün içinde ödenecek

Toprak Mahsulleri Ofisi iş yerlerinde resmi tatil ve pazar günleri hariç haftanın 6 günü alım yapılacak. Teslim edilen ürünlerin bedelleri, teslimatı takip eden 45 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına aktarılacak.

Kurum, üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’nde kayıtlı üretim miktarının tamamını satın alabilecek. Böylece üreticiler, kayıtlı üretim miktarları kapsamında ürünlerini Toprak Mahsulleri Ofisi’ne teslim edebilecek.

Lisanslı depolarda kira desteği sağlanacak

Ürünlerini lisanslı depolarda muhafaza eden üretici, üretici birlikleri ve kooperatifler için kira desteği de sağlanacak. Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen ücret tarifesindeki kira ücretinin yüzde 75’i, 6 aya kadar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından karşılanacak.

Depo kira ücreti desteğinin yanında, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden ürün bedelinin yüzde 75’ine kadar sıfır faizli, 9 ay vadeli kredi kullanma imkanı da bulunacak.

Ayrıca ürünlerini lisanslı depolar üzerinden satan üreticilere yüzde 2 stopaj kesintisi muafiyeti sağlanacak. Bu üreticilerden yüzde 2 Sosyal Güvenlik Kurumu prim kesintisi de yapılmayacak.

Üreticilere temel destek ve planlı üretim desteği de ödenecek

Toprak Mahsulleri Ofisi açıklamasında, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilere ilave destek ödemeleri yapılacağı da bildirildi.

Buna göre üreticilere temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği ödenecek. Böylece hububat üreticileri, alım süreci ve lisanslı depolama desteklerinin yanı sıra Bakanlık desteklerinden de yararlanabilecek.

Borsa tescil ücreti Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından karşılanacak

Toprak Mahsulleri Ofisi iş yerlerine satılan ürünlerde borsa tescil ücreti Genel Müdürlük tarafından karşılanacak. Geçici alım merkezlerinde ise yüzde 1 hizmet bedeli kesintisi uygulanacak.

Açıklamada, damperli araçlardan boşaltma ücreti alınmayacağı da belirtildi. Böylece özellikle yüksek miktarda ürün teslim eden üreticilerin boşaltma maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor.

Üreticilerin dikkat etmesi gerekenler

Toprak Mahsulleri Ofisi, ürün teslim edecek üreticilerin alım noktalarında herhangi bir zorlukla karşılaşmaması için dikkat etmesi gereken hususları da duyurdu.

Buna göre üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi bilgilerini güncellemesi, randevu alması ve ürünlerini randevu aldıkları gün getirmesi önem taşıyor. Ayrıca üreticilerin anlaşmalı bankalardan alınacak banka kartı veya hesap numaralarıyla alım noktalarına gelmeleri gerekiyor.

Lisanslı depolar üzerinden Toprak Mahsulleri Ofisi’ne ürün satmak isteyen üreticilerin ise elektronik ürün senedi işlem emrine izin veren yatırım hesabı açmaları gerekiyor. Bunun yanında üreticilerin, ürün piyasası aracı kurumları acentesi olan ticaret borsalarına kimlik belgesi, yatırım hesabı ve ikamet adresi bilgileriyle başvurarak ürün piyasası aracı kurumlarına üye olmaları gerekiyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi 600’den fazla noktada alım yapacak

Toprak Mahsulleri Ofisi, 2026 yılı hububat alım döneminde Türkiye genelinde 600’ün üzerinde noktada faaliyet gösterecek. Önceki yıllarda da kullanılan alım noktaları bu yıl da üreticilere hizmet verecek.

Kurum, açıklamasında hem piyasanın yakından takip edildiğini hem de üreticilerin ürünlerini güvenli biçimde teslim edebilmesi için gerekli hazırlıkların yapıldığını bildirdi.

Yeni alım politikasıyla birlikte üreticiler; randevulu sistem, lisanslı depo imkanı, elektronik ürün senediyle satış, kira desteği, sıfır faizli kredi ve çeşitli kesinti muafiyetlerinden yararlanabilecek.

Ahmet Bestil’den Konya Ticaret Borsası Başkanına tepki: Buğday fiyatında beklenti rakamını açıkladı

Konya Pancar Üreticileri Dayanışma Derneği Başkanı (KONPADER) Ahmet Bestil, Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik’in buğday üretiminde maliyetlerin düştüğüne yönelik değerlendirmelerine tepki gösterdi. Konya Ovası’ndan açıklama yapan Bestil, üreticinin tarladaki emeğinin, sulama giderlerinin ve buğday üretiminde üstlendiği maliyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Bestil’in açıklamasının merkezinde, buğday alım fiyatının açıklanmasının beklendiği bir süreçte çiftçinin maliyetinin düşük gösterilmesine yönelik tepki yer aldı. KONPADER Başkanı Bestil, üreticinin daha fazla verim ve daha kaliteli buğday elde edebilmek için bahar döneminden itibaren tarlasını suladığını belirterek, 2026 yılı buğday ton alım fiyatına ilişkin beklentilerini de kamuoyuyla paylaştı.

Bestil, KONPADER olarak hükümetten 2026 yılı buğday ton alım fiyatının 22 TL olarak açıklanmasını beklediklerini ifade etti.

Hüseyin Çevik ne demişti?

Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede bu yıl yağışların uzun yıllar ortalamasının üzerinde gerçekleştiğini söylemişti.

Eylül ve ekim aylarında başlayan yağışların bereketli geçtiğini belirten Çevik, Konya’nın uzun yıllar yağış ortalamasının 330-340 milimetre civarında olduğunu, bu yıl ise yağış miktarının 560 milimetrelere çıktığını ifade etmişti. Çevik, yalnızca Konya Kapalı Havzası’nda değil, Türkiye genelinde birçok bölgede yüzde 70’in üzerinde yağış artışı yaşandığını dile getirmişti.

Geçen yıl yaşanan don olaylarının bu sezon görülmediğini, iklim şartlarının üretim açısından olumlu seyrettiğini aktaran Çevik, açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:

“Buğdayın başak çıkarma ve sap büyütme döneminde toprak rutubeti oldukça iyi durumda. Yağışlar olmasaydı çiftçi iki kez su verecekti, enerji harcayacaktı. Şu anda sulamaya bağlı enerji tüketimi ve maliyet önemli ölçüde azaldı. Geçen sene bu zamanlara bölgemizde yağmur duaları olurdu. Önümüzdeki bir iki yıl böyle yağışlı geçerse ülkemizin tarımsal ve hayvansal üretimi artar, maliyetleri düşer ve bu da enflasyona etki eder.”

Çevik’in bu sözleri, buğday üreticileri arasında tartışma yarattı. Üreticiler, yağışların artmasının sahadaki tüm maliyetleri ortadan kaldırmadığını, özellikle Konya Ovası’nda buğday üretiminin hâlâ ciddi sulama, bakım ve işçilik gerektirdiğini savundu.

KONPADER Başkanı Bestil’den tepki

Konya’daki önemli çiftçi sivil toplum kuruluşlarından Konya Pancar Üreticileri Dayanışma Derneğinin Başkanı Ahmet Bestil, Çevik’in açıklamalarına sert tepki gösterdi. Bestil, Konya Ovası’nda buğday üretiminin yalnızca yağışa bağlı bir süreç olmadığını, çiftçinin daha fazla verim ve kaliteli ürün için tarlasını takip etmek, bakım yapmak ve gerektiğinde sulama yapmak zorunda olduğunu belirtti.

Bestil, buğday alım fiyatının açıklanmasının beklendiği dönemde üretici maliyetlerinin düşük gösterilmesini doğru bulmadıklarını söyledi. Çiftçinin ülkenin gıda güvenliği için üretim yaptığını vurgulayan Bestil, bu süreçte üreticinin emeğinin ve maliyetlerinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

KONPADER Başkanı Bestil, özellikle “Bu sene yağmur çok yağdı, çiftçi buğday üretiminde enerji kullanmadı, maliyetler düşük oldu” yönündeki değerlendirmeye karşı çıkarak, üreticinin sahadaki gerçek maliyetinin farklı olduğunu söyledi.

“Buğday fiyatında beklentimiz 22 TL”

Ahmet Bestil, yaptığı açıklamada yalnızca tepki göstermekle kalmadı, buğday alım fiyatına ilişkin beklentilerini de net şekilde ortaya koydu.

KONPADER olarak hükümetten beklentilerinin açık olduğunu belirten Bestil, 2026 yılı buğday ton alım fiyatının 22 TL olarak açıklanmasını istediklerini söyledi.

Bestil, “KONPADER olarak 2026 yılı buğday ton alım fiyatının 22 TL olarak açıklanmasını hükümetimizden bekliyoruz” dedi.

Bu rakamın üretici açısından büyük önem taşıdığını belirten Bestil, açıklanacak alım fiyatının yalnızca bu yılki üretimi değil, gelecek sezonun ekim kararlarını da doğrudan etkileyeceğini ifade etti. Bestil’e göre çiftçi, mazot, elektrik, sulama, gübre, ilaç, tohum, bakım, işçilik ve ekipman giderleri altında üretimini sürdürmeye çalışırken, alım fiyatının bu maliyetleri karşılayacak seviyede belirlenmesi gerekiyor.

“Çiftçi buğdayını iki kez suladı”

Bestil, yağışların fazla olmasının çiftçinin maliyetsiz üretim yaptığı anlamına gelmediğini vurguladı. Konya Ovası’nda üreticilerin daha fazla verim ve daha kaliteli buğday elde etmek için bahar döneminden itibaren tarlalarını suladığını belirten Bestil, çiftçinin emeğinin göz ardı edilmesine karşı çıktı.

Ahmet Bestil, “Biz çiftçiler olarak ülkemizin gıda güvenliğini karşılamak için, daha fazla verim almak için, daha kaliteli buğday almak için iki kez buğdayımızı bahardan beri suladık” sözleriyle sahadaki üretim sürecine dikkat çekti.

Bestil, buğday üretiminin güz döneminde başlayan, bahar aylarında bakım ve sulamayla devam eden, hastalık takibi, gübreleme, ilaçlama ve hasatla tamamlanan uzun bir süreç olduğunu belirtti. Bu nedenle yalnızca yağış miktarına bakılarak çiftçinin maliyetinin düştüğünü söylemenin doğru olmadığını ifade etti.

“Bu açıklamayı kabul etmiyoruz”

KONPADER Başkanı Ahmet Bestil, Konya Ovası’ndan yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bitkisel ve hayvansal üretimin üssü Konya Ovası’ndan selamlar.

Ey borsa başkanı, bu sene yağmur çok yağdı. Çiftçi buğday üretiminde enerji kullanmadı. Maliyetler düşük oldu diyorsun.

Biz çiftçiler olarak ülkemizin gıda güvenliğini karşılamak için, daha fazla verim almak için, daha kaliteli buğday almak için iki kez buğdayımızı bahardan beri suladık. Bu hale getirdik.

Bugünlerde hükümetimizin buğday ton alım fiyatını açıklama esnasında senin bu açıklaman hiç hoş olmadı. Biz çiftçiler olarak sana tepki gösteriyoruz. Kendi işine bak diyoruz.

Sen buğdayı nerede gördün? Sen buğdayı gördüysen ancak değirmen damında gördün. Biz yıllardan beri bu buğday üretiminin içinde oluyoruz. Güzde, baharda yapıyoruz.

Böyle bir açıklamanı biz kabul etmiyoruz. Kendi işine bak diyoruz sana.”

“Üreticinin emeği ve maliyeti görülmeli”

Bestil’in açıklaması, buğday alım fiyatı öncesinde üretici maliyetleri üzerinden yürüyen tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. KONPADER, buğday fiyatı belirlenirken üreticinin tarladaki emeğinin, sulama maliyetinin, enerji giderlerinin ve diğer tarımsal girdilerin dikkate alınması gerektiğini savunuyor.

Ahmet Bestil, çiftçinin yalnızca kendi geliri için değil, Türkiye’nin gıda arz güvenliği için üretim yaptığını belirterek, buğdayda sürdürülebilir üretimin desteklenmesi gerektiğini söyledi. Bestil’e göre alım fiyatının üreticiyi memnun edecek seviyede açıklanması, hem çiftçinin üretimde kalması hem de gelecek yıllarda buğday ekiminin devam etmesi açısından kritik önem taşıyor.

KONPADER Başkanı Bestil’in çağrısı, üreticinin “maliyetler düştü” değerlendirmesine karşı sahadan verdiği yanıt olarak öne çıktı. Bestil, hükümetten çiftçiyi koruyacak, üretimi sürdürülebilir kılacak ve buğday üreticisinin beklentisini karşılayacak bir fiyat açıklanmasını beklediklerini belirtti.

Türkiye’de 2026 hububat sezonu için güçlü üretim beklentisi

Ulusal Hububat Konseyi Başkanı Serpi, “Önümüzdeki süreçte dane dolum döneminde gerçekleşecek sıcaklık seyri, mayıs yağışlarının dağılımı ve kuraklık riskinin düşük seviyede devam etmesi nihai üretim miktarları açısından belirleyici olacaktır.” dedi.

Ulusal Hububat Konseyi (UHK) Başkanı Yaşar Serpi, Türkiye’de 2026 sezonunun hububat üretimi açısından “güçlü” bir yıl olacağına inandıklarını belirterek, “Önümüzdeki süreçte dane dolum döneminde gerçekleşecek sıcaklık seyri, mayıs yağışlarının dağılımı ve kuraklık riskinin düşük seviyede devam etmesi nihai üretim miktarları açısından belirleyici olacaktır.” dedi.

Serpi, AA muhabirine, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan bu yıla ilişkin bitkisel üretimdeki ilk tahmin verilerini değerlendirdi.

Bu yıl üretim sezonunun, Türkiye’nin hububat üretimi açısından son yılların en dikkat çekici iklim dönemlerinden biri olarak öne çıktığını ifade eden Serpi, özellikle sonbahar döneminden itibaren etkili olan düzenli yağışların, ülke genelinde hububat gelişimini olumlu etkilediğini söyledi.

“Son yarım asrın en radikal meteorolojik tablolarından biri”

Serpi, nisan ayının Türkiye genelinde hububat üretiminde son yarım asrın en radikal meteorolojik tablolarından birini sunduğunu bildirdi. Bu dönemdeki yağışların, bitkinin sapa kalkma ve başaklanma evrelerindeki su ihtiyacını en üst düzeye çıkardığını dile getiren Serpi, bu durumun rekolte projeksiyonlarında kuraklık değişkenini tamamen devre dışı bıraktığını anlattı.

Serpi, buğday ekiliş alanlarının yüzde 37’sine, üretim hacminin ise yüzde 31’ine sahip İç Anadolu Bölgesi’nde nisan yağışlarının normalinin üzerinde seyrettiğini belirterek, böylece Konya, Ankara, Eskişehir, Kırşehir ve Yozgat olmak üzere geniş üretim alanlarında bitki gelişiminin güçlü olduğunun altını çizdi.

Üretimin yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde nisan yağışlarının, Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin ve Gaziantep çevrelerinde hububat gelişimini güçlü şekilde desteklediğini kaydeden Serpi, “Akdeniz Bölgesi’nde Kahramanmaraş, Adana, Osmaniye ve Hatay çevrelerinde yağışların güçlü seyretmesiyle, kıraç alanlarda verim beklentileri yükselmiştir. Hatay’da bazı alanlarda dekara 700-800 kilogram seviyelerine ulaşabilecek yüksek verim potansiyelleri öngörülmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Sezonun hububat üretimi açısından güçlü yıl olacağına inanıyoruz”

Serpi, Marmara ve Karadeniz bölgelerinde de düzenli yağış rejimi sayesinde hububat gelişiminin geçen yıla göre daha olumlu olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Doğu Anadolu Bölgesi’nde yoğun yağışların bir yandan bitki gelişimini desteklediği, diğer yandan bazı taban arazilerde ekim gecikmeleri ve lokal drenaj problemlerine neden olduğu görülmektedir. Buna rağmen genel üretim görünümü olumlu seyretmektedir. Mevcut iklim koşullarının mayıs ayı içinde ciddi bir olumsuzluk oluşturmaması halinde Türkiye’nin 2026 üretim sezonunda yaklaşık 23 milyon ton buğday, 8,7 milyon ton arpa rekoltesine ulaşabileceği öngörülmektedir. Önümüzdeki süreçte dane dolum döneminde gerçekleşecek sıcaklık seyri, mayıs yağışlarının dağılımı ve kuraklık riskinin düşük seviyede devam etmesi nihai üretim miktarları açısından belirleyici olacaktır. Ulusal Hububat Konseyi olarak üretimin sürdürülebilirliği, gıda arz güvenliği ve üreticimizin desteklenmesi amacıyla sahadaki gelişmeleri yakından takip etmeye devam ediyoruz. Türkiye’nin sahip olduğu üretim gücü, tarımsal bilgi birikimi ve üreticimizin emeğiyle birlikte 2026 sezonunun hububat üretimi açısından güçlü bir yıl olacağına inanıyoruz.”

 

Hububat üretiminde tarihi rekor beklentisi

Türkiye’de bu yıl hububat üretiminde tarihi rekor beklentisi oluştu. Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan nisan ayı “Fenolojik Değerlendirme-Hububat ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi Raporu”na göre, üretim sezonunun geçen yıla kıyasla daha iyi gerçekleşmesi bekleniyor.

Raporda, hasat dönemine kadar üretimi olumsuz etkileyebilecek bir durum yaşanmaması halinde ülke genelinde hububat üretiminde tarihin en yüksek miktarına ulaşılabileceği öngörüldü.

Yağışlar gelişimi destekledi

TMO’nun analizine göre Türkiye’de nisan ayında yağışlar, hem mevsim normallerine hem de geçen yılın aynı ayına göre artış gösterdi.

Ekim-nisan döneminde gerçekleşen yağışların genel olarak yeterli ve yer yer mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, hububatın gelişim dönemlerini olumlu etkiledi.

Yağışlar; bitkilerin çıkış, kardeşlenme, sapa kalkma ve generatif gelişim dönemlerini desteklerken, birçok üretim merkezinde geçen yıla göre daha iyi bir gelişim görünümü ortaya çıktı.

Üst gübreleme büyük ölçüde tamamlandı

Rapora göre, üretim alanlarında üst gübreleme uygulamaları büyük ölçüde tamamlandı.

Yağışların etkisiyle uygulanan gübrelerin toprakta çözünerek bitki tarafından etkin şekilde alındığı gözlemlendi. Bu durumun, verim beklentisini destekleyen unsurlardan biri olduğu değerlendirildi.

Yabancı ot mücadelesi de birçok bölgede tamamlandı.

Bölgelerde fenolojik dönemler farklı ilerliyor

Bitki gelişim süreci bölgelere göre farklılık gösteriyor.

Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çiçeklenme ile süt olum dönemleri devam ederken, Marmara ve Ege bölgelerinde başaklanma ve çiçeklenme dönemleri yaygınlaştı.

İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde ise yağış, nem, sıcaklık ve toprak koşullarına bağlı olarak gelişim süreci farklı seyrediyor.

Yoğun yağış alan bölgelerde hastalık riski

Türkiye genelinde olumlu gelişim görünümüne rağmen, yoğun yağış ve nem koşulları bazı bölgelerde hastalık riskini artırdı.

Rapora göre septorya yaprak lekesi, sarı pas, kök boğazı çürüklüğü ve külleme hastalıklarına yer yer rastlanıyor.

Özellikle yoğun yağış alan bölgelerde fungal hastalık riskinin yükseldiği, bazı alanlarda lokal düzeyde verim kaybı riskinin bulunduğu belirtildi.

Güneydoğu’da kök çürüklüğü ve septorya öne çıkıyor

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kök çürüklüğü ve septorya daha belirgin görülüyor.

Marmara ve Ege bölgelerinde ise sarı pas ve kök boğazı hastalıkları ön plana çıkıyor.

Akdeniz Bölgesi’nde taban suyu yüksek alanlarda su baskını kaynaklı stres ve hastalıklar dikkati çekerken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yer yer taban suyu yükselmesi, don ve aşırı nem kaynaklı lokal etkiler gözleniyor.

Karadeniz Bölgesi’nde de yüksek nem nedeniyle hastalık riskinin arttığı bildirildi.

Marmara ve Ege’de olumlu sezon beklentisi

Raporda Marmara ve Ege bölgelerinde verim ve kalite açısından olumlu bir sezon beklendiği belirtildi.

Akdeniz Bölgesi’nde kıraç alanlarda yüksek verim öngörülürken, taban arazilerde yer yer su baskını kaynaklı kayıpların yaşanabileceği değerlendiriliyor.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yağışların etkisiyle verim potansiyelinin arttığı, ancak hastalık baskısına bağlı lokal düşüşlerin görülebileceği ifade edildi.

İç Anadolu’da verim beklentisi yükseldi

Türkiye’nin önemli hububat üretim merkezlerinden İç Anadolu Bölgesi’nde dengeli yağış rejimi ve yeterli toprak nemi sayesinde geçen yıla göre daha yüksek verim beklentisi oluştu.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise aşırı yağışlar nedeniyle bazı tarımsal işlemlerde gecikmeler yaşandı. Buna karşın drenajı iyi olan alanlarda gelişimin olumlu seyrettiği bildirildi.

Mayıs ve haziran belirleyici olacak

Hububat gelişimi mevcut iklim koşulları çerçevesinde olumlu görünüm sergilese de nihai verim açısından mayıs ve haziran ayları belirleyici olacak.

Bu dönemde gerçekleşecek sıcaklık ve yağış rejimi, dane dolumu, hastalık baskısı ve verim üzerinde doğrudan etkili olacak.

TMO analizinde, hastalık ve zararlılarla etkin mücadelenin sürdürüldüğü, drenaj ve bakım uygulamalarının yeterli olduğu alanlarda yüksek verim beklentisinin korunduğu belirtildi.

Lokal kayıplar yaşanabilir

Su baskını görülen ve hastalıkla mücadelenin yetersiz kaldığı alanlarda lokal verim kayıpları oluşabileceği değerlendiriliyor.

Buna rağmen genel tabloda Türkiye’de üretim sezonunun geçen yıla kıyasla daha iyi geçmesi bekleniyor.

Hasat dönemine kadar hububat üretimini olumsuz etkileyebilecek don, aşırı sıcak, kuraklık, hastalık veya su baskını gibi ciddi bir gelişme yaşanmaması halinde, ülke genelinde tarihin en yüksek hububat üretim miktarına ulaşılması öngörülüyor.

TMO buğday ve arpa alımlarına yarın başlıyor

Toprak Mahsulleri Ofisi, 2026 mahsulü buğday ve arpa alımlarına yarın başlayacağını açıkladı. Kurumdan yapılan duyuruya göre, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı üreticilerin buğday ve arpa ürünleri, 21 Mayıs’tan itibaren taahhütname karşılığında TMO iş yerlerinde kabul edilecek.

TMO’nun internet sitesinden yapılan açıklamada, Türkiye genelinde hububat hasadının yağışların devam etmesi nedeniyle geçen yıla göre bir süre geciktiği belirtildi. Hasadın önümüzdeki günlerde lokal alanlarda başlamasının beklendiği ifade edildi.

Kurum, hasadını yapan üreticilerin depolama ihtiyacını karşılamak amacıyla geçici ürün kabulüne başlayacağını bildirdi. Bu kapsamda 2026 mahsulü ÇKS’de kayıtlı buğday ve arpa ürünleri, taahhütname karşılığı geçici depolama amacıyla teslim alınacak.

Üreticilerin ürün teslimi için randevu almaları gerektiği vurgulanan açıklamada, randevuların randevu.tmo.gov.tr adresinden veya e-Devlet üzerinden alınabileceği belirtildi.

TMO ayrıca, üreticilerin Kurum ile protokol imzalayan lisanslı depolara da ürünlerini teslim edebileceğini kaydetti.

Koçak’tan TMO’ya hububat çağrısı

Aksaray Ziraat Odası Başkanı Emin Koçak, 2026 yılı hububat alım fiyatları öncesinde Toprak Mahsulleri Ofisi’ne çağrıda bulunarak, buğdayda kilogram başına 20 TL, arpada ise 18 TL fiyat beklentisi içinde olduklarını açıkladı. Koçak’ın talebi, geçen yıl açıklanan TMO fiyatları, enflasyon ve tarımsal girdi maliyetlerindeki artışla birlikte değerlendirildiğinde, üreticinin maliyet baskısı altında daha yüksek alım fiyatı ve artırılmış destek beklediğini ortaya koyuyor.

Koçak: Üreticinin üretime devam edebilmesi için fiyatlar artırılmalı

Aksaray Ziraat Odası Başkanı Emin Koçak açıklamasında;

“TMO’dan 2026 Fiyat Beklentimiz
🌾Buğday 20 TL+ Destekler
🌾Arpa 18 TL+ Destekler
Geçtiğimiz yıl yaşanan doğal afetler nedeni ile yaşanan verim kayıpları ve şuan gübre, mazot başta olmak üzere aşırı derecede artış gösteren girdi fiyatları göz önüne alındığında üreticimizin bu yıl üretime devam edebilmesi, bölgemiz açısından arpa ve buğday üretimine teşvik edilmesi adına beklentimiz Buğdayda 20 TL artı desteklerin arttırılarak ilave edilmesi, Arpada 18 TL artı desteklerin arttırılarak ilave edilmesidir.” ifadelerini kullandı.

Koçak, özellikle doğal afetler nedeniyle yaşanan verim kayıplarına ve gübre ile mazot başta olmak üzere artan üretim maliyetlerine dikkat çekti. Bu nedenle açıklanacak hububat fiyatlarının yalnızca piyasa fiyatı olarak değil, çiftçinin üretimde kalmasını sağlayacak bir destek mekanizması olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Geçen yıl buğday ve arpaya ne kadar verilmişti?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 yılı TMO hububat alım fiyatlarına göre, geçen yıl ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına 13 bin 500 TL, arpa için ise ton başına 11 bin TL fiyat belirlenmişti.

Bu rakamlar kilogram hesabıyla:

Ürün 2025 TMO alım fiyatı Kilogram fiyatı
Buğday 13.500 TL/ton 13,50 TL/kg
Arpa 11.000 TL/ton 11,00 TL/kg

Bakanlık ayrıca desteklerle birlikte üreticinin eline buğdayda ton başına 16 bin 20 TL, arpada ise 13 bin 520 TL geçeceğini duyurmuştu.

Koçak buğdayda yüzde 48, arpada yüzde 64 artış istiyor

Emin Koçak’ın 2026 yılı için dile getirdiği fiyat beklentisi, buğdayda kilogram başına 20 TL, arpada ise 18 TL oldu.

Bu beklenti geçen yılki TMO alım fiyatlarıyla karşılaştırıldığında:

Ürün 2025 fiyatı Koçak’ın 2026 beklentisi Talep edilen artış
Buğday 13,50 TL/kg 20,00 TL/kg + Destekler Yaklaşık %48,1
Arpa 11,00 TL/kg 18,00 TL/kg + Destekler Yaklaşık %63,6

Buna göre Koçak, buğdayda geçen yıla göre yaklaşık yüzde 48, arpada ise yaklaşık yüzde 64 oranında fiyat artışı talep ediyor. “Artı destekler” ifadesi ise bu fiyatların üzerine mevcut desteklerin de artırılarak eklenmesi beklentisini gösteriyor.

Enflasyon üreticinin maliyet baskısını artırıyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Nisan 2026 verilerine göre yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,37 olarak açıklandı. Aynı dönemde gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,55, ulaştırmada ise yüzde 35,06 oldu.

Bu tablo, üreticinin yalnızca tarımsal girdilerde değil, genel yaşam maliyetlerinde de ciddi bir artışla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Mazot, nakliye, işçilik ve temel tüketim giderlerindeki artışlar, çiftçinin üretim kararını doğrudan etkiliyor.

Tarımsal girdi fiyatları bir yılda yüzde 31,55 arttı

Tarımsal üretim açısından en önemli göstergelerden biri olan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi de üreticinin maliyet baskısını ortaya koyuyor.

TÜİK’in Şubat 2026 verilerine göre Tarım-GFE yıllık bazda yüzde 31,55 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 32,81 olarak kaydedildi.

Bu veri, üreticinin gübre, mazot, tohum, ilaç, sulama, bakım ve diğer üretim kalemlerinde geçen yıla göre önemli maliyet artışlarıyla karşı karşıya kaldığını gösteriyor.

Talep edilen artış enflasyonun üzerinde

Koçak’ın talebi, hem genel enflasyonun hem de tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın üzerinde bulunuyor.

Buğdayda istenen yaklaşık yüzde 48’lik artış, yüzde 32,37’lik yıllık tüketici enflasyonunun yaklaşık 16 puan üzerinde. Arpada istenen yaklaşık yüzde 64’lük artış ise enflasyonun yaklaşık iki katına yakın bir seviyeye işaret ediyor.

Bu durum, Koçak’ın açıklamasında da yer verdiği gibi, talebin yalnızca bir yıllık maliyet artışına değil; doğal afetler nedeniyle yaşanan verim kayıplarına, üreticinin gelir kaybına ve önümüzdeki sezon üretimin sürdürülebilirliğine dayandığını gösteriyor.

Buğday ve arpa üretimi için kritik beklenti

Bölgede buğday ile arpa üretimi, hem çiftçi gelirleri hem de bölgesel tarımsal üretim açısından önemli bir yer tutuyor. Üreticiler açısından açıklanacak TMO alım fiyatları, yeni sezon ekim kararları üzerinde doğrudan etkili olacak.

Koçak’ın çağrısı, bu yönüyle yalnızca fiyat talebi değil, aynı zamanda üretimin devamlılığına ilişkin bir uyarı niteliği taşıyor. Artan maliyetler ve önceki sezonda yaşanan verim kayıpları nedeniyle çiftçinin üretimden uzaklaşmaması için alım fiyatlarının ve desteklerin üreticiyi koruyacak seviyede belirlenmesi bekleniyor.

Gözler TMO’nun 2026 fiyat açıklamasında

TMO’nun 2026 yılı hububat alım fiyatları henüz açıklanmadı. Üretici temsilcileri ise fiyatların açıklanmasında maliyetler, enflasyon, verim kayıpları ve üretimin sürdürülebilirliği gibi başlıkların dikkate alınmasını istiyor.

Aksaray Ziraat Odası Başkanı Emin Koçak’ın buğdayda 20 TL, arpada 18 TL beklentisi de bu çerçevede, üreticinin daha yüksek alım fiyatı ve artırılmış destek talebini gündeme taşıdı.

Mardin’de üreticiler hububatı dronla ilaçlıyor

Türkiye’nin buğday ve arpa üretiminde önemli yere sahip Mardin’de kış aylarında etkili olan kar ve ardından devam eden yağmurla yağışta uzun yıllar ortalaması geride bırakıldı.

Yağıştan dolayı tarlalara giremeyen üreticilerin artan nem nedeniyle oluşabilecek hastalık riskine karşı dronla ilaçlama mesaisi başladı.

Mardin İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, AA muhabirine, Mardin’de etkili olan yağışların kuraklıkla mücadele eden bölge çiftçisi için büyük bir umut olduğunu söyledi.

Gümüş, kış aylarında düşen kar ve ardından gelen yağmurun bu yıl ülke genelinde olduğu gibi Mardin’de de beklenenin üzerinde gerçekleştiğini ifade ederek, “Bereketli topraklar bu yılın ilk 3 ayında yaklaşık 35 yılın en yüksek yağışını aldı. Uzun yıllar ortalamasına göre özellikle ocak ayında son 30 yılın, mart ayında ise son 35 yılın en yüksek yağışı gerçekleşti. Toprağımız yemyeşil oldu, daha da bereketlendi.” dedi.

Yoğun yağışlardan dolayı toprağın üzerinde dahi su görülmeye başlandığını anlatan Gümüş, “Yaptığımız saha kontrollerinde ve uydu analizlerinde toprağın 1 metre derinliğinde yüzde 90’ın üzerinde nem bulunduğunu tespit ettik. Bu durumda özellikle pas hastalığıyla ilgili bir riskimiz var. Alınacak önlemlerle bereketli bir dönem geçirebiliriz. Çiftçilerimiz ilaçlama çalışmaları yapıyor.” diye konuştu.

Gümüş, hava sıcaklıklarının artacağını, sıcaklık artışına bağlı olarak da mahsulün hızla gelişeceğini öngördüklerini belirterek, gübreleme için de ideal bir zaman olduğunu kaydetti.

“Yağışlar böyle gider, hastalıkta herhangi bir risk oluşmazsa bu sene bereketimiz daha da artacak. Mardin’de 1 milyon 700 bin dekara yakın buğday, 600 bin dekara yakın da arpa ekilişimiz var. Bu sene rekolte beklentimiz daha da yüksek. Ortalama verimimiz buğdayda 560 kilogramın üzerinde. Bu sene inşallah daha da yüksek verim alacağız.” ifadelerini kullanan Gümüş, yağışlarla kuru ve sulu tarım yapılan arazilerin neredeyse aynı noktaya ulaştığını dile getirdi.

Gümüş, yağışların bu sene sadece Mardin’de değil ülke genelinde önemli derecede arttığına işaret ederek, “Bu sene ülkemiz için bereketli bir yıl oldu. Dünyanın en iyi makarnalık buğdayının yetiştiği topraklarda çiftçilerin alın terinin karşılığını alacağını umut ediyoruz.” dedi.

“İlaçlama yaparsak çok güzel verim alacağımızı düşünüyoruz”

Merkez Artuklu ilçesinin kırsal Göllü Mahallesi muhtarı Ali Çakar, yıllardır çiftçilik yaptıklarını ancak uzun yıllardır böyle yağışlı bir dönemi gördüklerini hatırlamadıklarını söyledi.

Çakar, “Son birkaç yıldır kuraklık nedeniyle kuru tarım yapılan arazilerden verim alamıyorduk. Bu sene çok güzel bir yağış aldık. Bu yağışları fırsata çevirip ilaçlama yaparsak çok güzel verim alacağımızı düşünüyoruz. Geçen sene kuru arazilere biçerdöver girmedi hiç. Bir önceki sene de yine aynı şekilde. Bu sene durum iyi.” diye konuştu.

“Tarlaların içine girme şansımız yok, dronla ilaçlama yapıyoruz”

Çiftçi Davut Dündar ise dededen kalma arazilerde ağırlıkla buğday ve mısır yetiştirdiklerini belirtti.

Kuru tarımda yıllardır ürün alamadıklarını, sulu tarımda ise iyi verim aldıklarını anlatan Dündar, şunları söyledi:

“Yaklaşık 25 yıldır bu yağmurları görmemiştik. Gerçekten çok mutlu olduk. Çünkü yer altı sularımız tamamen bitmişti. Yağışlar iyi geldi. Şu anda tarlaların içine girme şansımız yok, imkanlarımız dahilinde dronla gübreleme ve ilaçlama yapıyoruz. Bu ilaçlamayı yaptıktan sonra inşallah iyi bir buğday gelirimiz olacak. Bu seneki yağış sayesinde sulu ve kuru tarım yapılan arazinin verim potansiyeli hemen hemen aynı oldu.”

Ziraat Mühendisi Korkmaz: Doğru gübreleme verim için kritik

Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, buğday ve arpa üretim alanlarında üst gübrelemenin önemine dikkat çekti. Müdürlük teknik personeli Ziraat Mühendisi Esin Korkmaz, üreticilere verimli bir sezon için doğru gübre uygulamasının şart olduğunu belirtti.

Doğru gübre, doğru zaman, doğru uygulama

Korkmaz, kıraç üretim alanlarında üst gübrelemede doğru gübrenin doğru zamanda ve doğru şekilde uygulanmasının verim açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Açıklamaya göre üre gübresi kardeşlenme döneminde, kalsiyum amonyum nitrat ile amonyum sülfat ise sapa kalkma döneminde, yağış öncesi ya da yağışla birlikte verilmelidir.

Azotlu gübrelerin yağışla birlikte toprakla karışmaması halinde kayıplara yol açabileceğini belirten Korkmaz, yanlış zamanlamanın doğrudan verim kaybına neden olabileceğini ifade etti.

Toprak analizi vurgusu

Açıklamada, uygulanacak gübre miktarının mutlaka toprak analizine göre belirlenmesi gerektiği de hatırlatıldı. Böylece hem girdi maliyetlerinin daha doğru yönetilmesi hem de bitkinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin dengeli şekilde karşılanması hedefleniyor.

Müdürlük, üreticilerin bilinçli gübreleme konusunda daha ayrıntılı bilgi alabilmeleri için il ve ilçe tarım ofislerine başvurmaları çağrısında bulundu. Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ayrıca tüm üreticilere bereketli ve verimli bir sezon diledi.