Elma üretiminde yüzde 97,4’lük artış üreticiyi sevindirmedi

Türkiye’de 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklık nedeniyle önemli kayıplar yaşayan elma üreticileri, 2026 sezonunda yüksek rekolteyle karşılaştı. Yağışların olumlu etkisiyle elma üretiminde güçlü bir toparlanma yaşanırken ürün miktarındaki artış, üreticilerin gelirlerine aynı ölçüde yansımadı.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üretimindeki artışı değerlendirerek yüksek rekoltenin pazarlama, depolama ve fiyat sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. Kiraz, özellikle girdi maliyetlerindeki yükseliş, ihracat olanaklarının daralması ve ürün alım fiyatlarındaki düşüşün üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti.

Elma üretimi bir yılda yüzde 97,4 artacak: Rekolte 4 milyon 427 bin tona ulaşacak

2025 yılında zirai don ve kuraklık nedeniyle önemli miktarda ürün kaybı yaşandığını hatırlatan Kiraz, 2026 sezonunda yağışların da etkisiyle üretimde belirgin bir artış beklendiğini ifade etti.

Bu yıl elma rekoltesinin yüzde 97,4 artışla 4 milyon 427 bin tona ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Kiraz, üretimdeki artışa rağmen ekonomik koşulların üretici açısından olumsuz olduğunu vurguladı.

Kiraz, “Ancak bereketli olması beklenen bu tablo, girdi maliyetlerindeki artışlar, ihracattaki daralma ve alım fiyatlarındaki sert düşüş nedeniyle elma üreticisi için olumsuz bir tablo oluşturdu.” dedi.

Açıklanan beklentiye göre Türkiye’nin elma üretimi, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık iki katına çıkacak. Ancak üretimdeki bu yükseliş, ürünün pazarlanması ve üreticinin gelir elde etmesi bakımından yeni önlemlere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

Karaman, Isparta ve Niğde’de binlerce ton elma dalında ve depolarda bekliyor

Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinde yüksek rekolte nedeniyle ürünlerin pazarlanmasında sıkıntılar yaşanıyor.

Kiraz’ın açıklamasına göre Isparta, Karaman ve Niğde başta olmak üzere Antalya’nın Elmalı ilçesi ile Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesinde binlerce ton elma, dalında veya depolarda alıcı bekliyor.

Özellikle Karaman, Isparta ve Niğde gibi elma üretiminin yoğunlaştığı merkezlerde ürünün zamanında pazarlanamaması, üreticilerin depolama giderleriyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Soğuk hava depolarındaki elektrik giderleri ve uzun süreli muhafaza maliyetleri, üreticilerin üzerindeki ekonomik yükü artırırken piyasadaki yüksek ürün miktarı da alım fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Yüksek rekolteye çözüm: Elma cipsi, bebek maması ve organik sirke üretimi

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üretiminde yaşanan arz fazlasının değerlendirilmesi için işlenmiş ürün çeşitliliğinin artırılması gerektiğini söyledi.

Sanayilik elmanın yalnızca meyve suyu konsantresi üretiminde kullanılmasının yeterli olmadığını belirten Kiraz, katma değeri yüksek alternatif ürünlere yönelmenin önemini vurguladı.

Kiraz, önerisini şu sözlerle açıkladı:

“Sanayilik elmanın sadece dökme meyve suyu konsantresine mahkum edilmesi engellenmeli, bölgesel bazda elma cipsi, dondurularak kurutulmuş elma, bebek maması püresi ve organik elma sirkesi işleme tesisleri desteklenmeli. Katma değeri yüksek bu ürünler, depolama ömrünü uzatarak ihracat gelirlerini katlayacaktır.”

Önerilen modelde elmanın farklı ürünlere dönüştürülmesiyle hem sanayiye yönelik yeni kullanım alanları oluşturulması hem de taze meyve piyasasındaki arz baskısının azaltılması hedefleniyor.

Elma cipsi ve dondurularak kurutulmuş elma, uzun süre saklanabilen atıştırmalık ürünler arasında bulunurken bebek maması püresi ve organik elma sirkesi de farklı tüketici gruplarına hitap ediyor.

Bu ürünlerin üretileceği işleme tesislerinin elma üretim havzalarında kurulması, üreticilerin sanayiye ürün satabilecekleri alternatif kanalların geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

Elma alımlarında maliyet bazlı taban fiyat önerisi

Kiraz, elma üreticisinin korunması amacıyla sanayiye yönelik ürün alımlarında taban fiyat uygulamasının değerlendirilmesi gerektiğini de belirtti.

Meyve suyu ve konsantre fabrikalarının üreticilerden satın aldığı elmalarda maliyet bazlı bir taban fiyat belirlenebileceğini ifade eden Kiraz, böylece üreticilerin maliyetlerinin altında satış yapma riskinin azaltılabileceğine işaret etti.

Üretim maliyetlerinin dikkate alınacağı bir alım fiyatı mekanizmasının, özellikle sanayilik elma üreten çiftçiler açısından önemli olduğunu belirten Kiraz, kamu kurumlarının da piyasada düzenleyici rol üstlenebileceğini söyledi.

Tarım Kredi Kooperatifleri ve kamu kurumlarına müdahale alımı çağrısı

Elma piyasasında yaşanan fiyat düşüşlerine karşı kamu müdahalesinin gündeme alınmasını öneren Kiraz, Tarım Kredi Kooperatifleri ile ilgili kamu kurumlarının üreticilerden ürün alımı yapabileceğini belirtti.

Bu tür müdahale alımlarının özellikle piyasada yüksek miktarda ürün bulunduğu dönemlerde üreticinin ürününü değerlendirmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.

Kiraz’ın önerisi, üreticinin elindeki ürünün alıcı bulabilmesi ve fiyatlardaki düşüşün sınırlandırılması amacıyla kamu alım mekanizmalarının kullanılmasını kapsıyor.

İhracat kısıtlamaları kaldırılmalı, ihracatçıya navlun desteği verilmeli

Türkiye’nin elma üretiminde yüksek rekolteye ulaşmasının ardından dış pazarlara erişimin önem kazandığını belirten Kiraz, ihracat olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Özellikle soğuk hava depolarında bekleyen sofralık elmaların dış pazarlara yönlendirilmesinin, iç piyasadaki arz fazlasının azaltılmasına katkıda bulunabileceğini ifade etti.

Kiraz, bu konuda şu önerilerde bulundu:

“Depolarda bekleyen yüksek tonajlı sofralık elmanın eritilmesi için ihracat kısıtlamaları kaldırılmalı, ihracatçıya navlun desteği verilerek yeni dış pazarlar açılmalıdır.”

Navlun desteğiyle ihracatçıların taşıma maliyetlerinin azaltılması ve Türk elmasının yeni pazarlarda daha rekabetçi hâle getirilmesi hedefleniyor.

Soğuk hava depolarının elektrik giderlerine devlet desteği isteniyor

Elma üretiminde hasat sonrası depolama maliyetleri de üreticilerin karşı karşıya kaldığı önemli sorunlar arasında bulunuyor.

Özellikle ürünlerini hasat döneminde satamayan üreticiler, soğuk hava depolarında muhafaza etmek zorunda kaldıkları elmalar için ek maliyetlerle karşılaşıyor.

Kiraz, soğuk hava depolarının elektrik giderleriyle üreticilerin depolama maliyetlerine devlet tarafından destek verilmesini önerdi.

Ürünün yaklaşık 8 aylık bir dönem boyunca piyasaya dengeli şekilde sunulabilmesi için depolama desteğinin önem taşıdığını belirten Kiraz, şu ifadeleri kullandı:

“Soğuk hava depolarının elektrik giderlerine ve üreticilerin depolama maliyetlerine devlet sübvansiyonu sağlanarak ürünün 8 aylık periyotta piyasaya dengeli arz edilmesi desteklenmelidir.”

Bu öneriyle hasat döneminde piyasaya yüksek miktarda ürün sunulmasından kaynaklanan fiyat baskısının azaltılması ve elmanın yıl içerisine daha dengeli dağıtılması amaçlanıyor.

Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesi önerildi

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, elma üreticilerinin karşılaştığı sorunların yalnızca bu yılın rekoltesiyle sınırlı olmadığını, tarımsal pazarlama ve örgütlenme alanlarında da düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

Kiraz, Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesini önererek üreticilerin pazarlama süreçlerinde daha güçlü bir yapıya kavuşmasının önemine dikkat çekti.

Elma üretiminde çözüm için beş temel öneri

Fehmi Kiraz’ın açıklamalarında öne çıkan çözüm önerileri şöyle:

  1. Katma değerli üretim: Elma cipsi, dondurularak kurutulmuş elma, bebek maması püresi ve organik elma sirkesi tesislerinin desteklenmesi.

  2. Taban fiyat uygulaması: Meyve suyu ve konsantre fabrikalarının elma alımlarında üretim maliyetlerini esas alan fiyat mekanizmasının oluşturulması.

  3. Kamu müdahale alımları: Tarım Kredi Kooperatifleri ve ilgili kamu kurumları aracılığıyla üreticilerden ürün alınması.

  4. İhracat ve depolama desteği: İhracat kısıtlamalarının kaldırılması, navlun desteği sağlanması, soğuk hava depolarının elektrik ve muhafaza giderlerinin desteklenmesi.

  5. Yasal düzenlemeler: Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının yeniden düzenlenmesi.

2026 yılında 4 milyon 427 bin tona ulaşması beklenen elma rekoltesinin üretici açısından ekonomik kazanca dönüşebilmesi için ürünün pazarlanması, işlenmesi, depolanması ve ihraç edilmesine yönelik önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Tarımsal girdi fiyatları ağustosta yıllık yüzde 30,28 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu, ağustos ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini açıkladı.

Buna göre Tarım-GFE, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 3,41, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 30,28 arttı.

Endeks, 2025 yılı aralık ayına göre yüzde 21,15, 12 aylık ortalamalara göre de yüzde 33,05 yükseldi.

Enerji ve yağlayıcılarda artış yüzde 43’ü aştı

Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık yüzde 3,77, yıllık yüzde 31,63 artarken; tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki yükseliş aylık yüzde 1,17, yıllık yüzde 22,16 oldu.

Yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 43,14 ile enerji ve yağlayıcılarda gerçekleşti. Tohum ve dikim materyalindeki yıllık artış ise yüzde 31,19 olarak kayıtlara geçti.

Yıllık artışın en düşük olduğu alt gruplar yüzde 21,16 ile malzemeler ve yüzde 22,59 ile tarımsal ilaçlar oldu.

Enerji maliyeti bir ayda yüzde 9,58 arttı

Aylık verilere göre de üreticinin enerji maliyetlerindeki yükseliş dikkat çekti. Enerji ve yağlayıcılar ağustosta bir önceki aya göre yüzde 9,58 artarak en yüksek aylık yükselişin yaşandığı alt grup oldu.

Gübre ve toprak geliştiricilerdeki aylık artış ise yüzde 0,59 olarak hesaplandı.

Gösterge Artış
Tarım-GFE aylık %3,41
Tarım-GFE yıllık %30,28
12 aylık ortalama %33,05
Enerji ve yağlayıcılar yıllık %43,14
Enerji ve yağlayıcılar aylık %9,58
Tohum ve dikim materyali yıllık %31,19

CHP Konya İl Başkanı Serttaş: “Artan girdi maliyetleri çiftçiyi üretimden uzaklaştırıyor”

CHP Konya İl Başkanı Refik Serttaş, tarımsal üretimde artan maliyetler ve şeker pancarı alım fiyatına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Serttaş, mazot, gübre, sulama, tohum ve işçilik gibi temel giderlerde yaşanan artışların çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını belirterek, açıklanan ürün alım fiyatlarının üreticinin maliyetlerini karşılayacak seviyede olması gerektiğini ifade etti.

“Şeker pancarı fiyatı en az 4 bin 500 lira olmalıydı”

TÜRKŞEKER’in şeker pancarı alım fiyatını kota tamamlama primi dahil 3 bin 720 lira olarak açıkladığını hatırlatan Serttaş, bu rakamın üreticiyi korumaya yetmediğini savundu.

Serttaş, “Tarımdaki sorunların doğru tanımlanması ve üretimi destekleyen politikaların hayata geçirilmesi gerekiyor. Açıklanan ürün alım fiyatları çiftçiyi zarar ettirmeyecek seviyede olmalı. Bunun örneği şeker pancarı alım fiyatıdır. Açıklanan 3 bin 720 lira yerine fiyat en az 4 bin 500 lira olmalıydı” dedi.

“Dekar başına maliyet 17 bin liraya ulaştı”

Şeker pancarı üretiminde dekar başına maliyetin 17 bin liraya ulaştığını ileri süren Serttaş, maliyetlerin yaklaşık yüzde 50 arttığını, buna karşılık alım fiyatındaki artışın yüzde 20 civarında kaldığını ifade etti.

Bu durumun üreticiyi her geçen yıl daha fazla zorladığını belirten Serttaş, özellikle artan girdi maliyetleri ile yetersiz alım fiyatlarının tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini savundu.

“Çiftçi sadaka değil emeğinin karşılığını istiyor”

Açıklanan şeker pancarı alım fiyatının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirten Serttaş, şunları söyledi:

“Artan girdi maliyetleri, yetersiz alım fiyatları ve plansız tarım politikaları nedeniyle pancar üreticisi her geçen yıl daha fazla zarar ediyor. Üreticinin emeği görmezden geliniyor. Şeker pancarının dekar başına üretim maliyeti 17 bin liraya ulaşmış durumda. Maliyetler yüzde 50 artarken alım fiyatına yüzde 20 artış veriliyor. TÜRKŞEKER’in kota tamamlama primi dahil açıkladığı 3 bin 720 lira alım fiyatı, artan maliyetler karşısında üreticiyi korumaya yetmiyor.”

Serttaş, çiftçilerin destek değil, emeklerinin karşılığını istediğini belirterek, pancar alım fiyatının maliyetleri karşılayacak şekilde yeniden belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Şeker pancarında yüzde 20’lik zam tartışması büyüyor: Mazot yüzde 70, gübre yüzde 69 arttı, üreticiler 3 bin 720 liraya itiraz ediyor

TÜRKŞEKER’in 2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatını prim dahil ton başına 3 bin 720 lira olarak açıklaması, üreticilerin ve çiftçi kuruluşlarının tepkisine neden oldu. Konya, Eskişehir, Erzincan, Aksaray ve Nevşehir’den fiyatın yeniden belirlenmesi çağrıları gelirken, bazı üretici kuruluşları gelecek yıl pancar ekiminin azalabileceği uyarısında bulundu. Son bir yılda mazot yüzde 70,7, bazı gübreler yüzde 69,2, tarımsal girdi fiyatları ise yüzde 27,62 arttı. TÜRKŞEKER’in fabrika çıkış şeker satış fiyatındaki artış da yüzde 29,73’e ulaştı. Pancar alım fiyatına yapılan yüzde 20’lik zam, çiftçinin üretim maliyetleri karşısında yeni bir tartışmanın odağına yerleşti.

Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerinden şeker pancarında 2026-2027 üretim yılı alım fiyatının açıklanması, üretici kesiminde geniş çaplı itirazlara yol açtı. Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER), 13 Ekim 2026 tarihinde şeker pancarının ton başına alım fiyatını kota tamamlama primi dahil 3 bin 720 lira olarak duyurdu.

Geçen yıl 3 bin 100 lira olan fiyatın yüzde 20 artırılması, üretici kuruluşlarının beklentilerini karşılamadı. Konya başta olmak üzere Eskişehir, Erzincan, Aksaray ve Nevşehir’de faaliyet gösteren ziraat odaları, pancar ekicileri kooperatifleri ve üretici dernekleri, artan üretim maliyetleri karşısında açıklanan fiyatın yetersiz olduğunu belirterek yeniden düzenleme yapılmasını istedi.

Tepkilerin temelinde çiftçinin son bir yılda karşılaştığı maliyet artışları bulunuyor. Mazot, gübre, elektrik, sulama, tohum, ilaç, işçilik ve nakliye giderlerindeki yükselişin pancara verilen yüzde 20’lik zammın önemli ölçüde üzerinde kaldığını belirten üreticiler, açıklanan fiyatın üretimin sürdürülebilirliğini tehlikeye atabileceğini savunuyor.

Tartışmalar yalnızca bu yıl çiftçinin eline geçecek gelirle de sınırlı değil. Bazı üretici kuruluşları gelecek sezon pancar ekim alanlarının azalabileceğini gündeme getirirken, Türkiye’nin şeker üretimi, fabrikaların ham madde ihtiyacı ve tarımsal üretimin geleceği açısından da uyarılarda bulunuyor.

Konya’da pancar fiyatına itiraz: Ton başına 5 bin lira talep ediliyor

Türkiye’nin önemli şeker pancarı üretim merkezlerinden Konya’da, açıklanan alım fiyatına yönelik tepkiler dikkat çekiyor. Bölgede pancar tarımı yapan üreticiler açısından özellikle sulama, elektrik, mazot ve gübre maliyetleri temel sorunlar arasında bulunuyor.

Konya Pancar ve Tarım Ürünleri Üreticileri Derneği (KONPADER) Başkanı Ahmet Bestil, fiyat açıklanmadan önce şeker pancarının ton başına en az 5 bin lira olması gerektiğini gündeme getirmişti.

Bestil, üreticilerin artan gübre, mazot, elektrik ve sulama giderleri nedeniyle ciddi maliyet baskısıyla karşılaştığını belirterek pancar alım fiyatının bu koşullar dikkate alınarak belirlenmesini istedi.

Fiyatın hasat dönemi başlamasına rağmen geç açıklanmasını da eleştiren Bestil, çiftçinin üretim planlaması yapabilmesi ve gelirini öngörebilmesi açısından alım fiyatının zamanında duyurulmasının önemine dikkat çekti.

TÜRKŞEKER’in 3 bin 720 liralık fiyatı açıklamasının ardından değerlendirmelerini sürdüren Bestil, yüzde 20’lik artışın üretici açısından yeterli olmadığını savundu.

“Pancar üreticisine bu fiyat reva mı?” sorusunu yönelten Bestil, açıklanan fiyat artışının genel enflasyonun da gerisinde kaldığını belirterek çiftçinin emeğinin karşılığını alabileceği bir fiyat düzenlemesi yapılmasını istedi.

KONPADER’in talep ettiği 5 bin liralık fiyat ile açıklanan 3 bin 720 liralık alım bedeli arasında ton başına 1.280 liralık fark bulunuyor. Bu da derneğin talep ettiği fiyatın mevcut alım bedelinden yaklaşık yüzde 34,4 daha yüksek olduğu anlamına geliyor.

Bestil’in itirazları, yalnızca pancar alım fiyatındaki artışla sınırlı kalmadı. TÜRKŞEKER’in ürettiği şekerin fabrika çıkış satış fiyatında yaptığı artış ile pancar üreticisine verilen fiyat arasındaki farklılık da tartışmanın önemli başlıklarından biri haline geldi.

Ereğli’den çağrı: Çiftçi sadaka değil, alın terinin karşılığını istiyor

Konya’nın önemli pancar üretim merkezlerinden Ereğli’de de açıklanan fiyatın yeniden değerlendirilmesi isteniyor.

Ereğli Ziraat Odası Başkanı Abdullah Çelik, üreticilerin mazot, gübre, tohum, sulama, elektrik ve işçilik giderleri karşısında ekonomik olarak zorlandığını belirterek şeker pancarının ton başına en az 4 bin 500 liradan alınması gerektiğini savundu.

Çelik, çiftçilerin taleplerinin üretimden elde ettikleri gelirin artırılmasından ibaret olmadığını, artan maliyetler karşısında üretime devam edebilmelerinin de önem taşıdığını vurguladı.

Üreticinin beklentisini şu sözlerle dile getirdi:

“Çiftçimiz sadaka değil, alın terinin karşılığını istiyor.”

Ereğli Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanı Yunus Çelik de açıklanan fiyatın yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

Şeker pancarı üretiminin bölgede binlerce ailenin geçim kaynağı olduğunu vurgulayan Yunus Çelik, gübre, enerji, sulama ve diğer tarımsal girdilerdeki artışların üreticinin gelirini doğrudan etkilediğine dikkat çekti. Çelik, çiftçinin üretimini sürdürebilmesi ve gelirinin korunabilmesi için alım fiyatında iyileştirme yapılmasını istedi.

Konya’nın Altınekin ilçesinde ise Ziraat Odası Başkanı Bekir Kağnıcıoğlu, fiyat açıklanmadan önce ton başına en az 4 bin 500 liralık beklentiyi gündeme taşımıştı.

Eski Meram Ziraat Odası Başkanı Murat Yağız da pancar alım fiyatının hasat döneminin başlamasına rağmen geç açıklanmasını eleştirerek üreticinin belirsizlik içinde bırakılmaması gerektiğini vurgulamıştı.

Konya’dan yükselen bu açıklamalarda ortak talep, pancar fiyatının yalnızca geçen yılki alım bedeline belirli oranda zam yapılarak değil, mevcut üretim maliyetleri ve çiftçinin gelir ihtiyacı dikkate alınarak yeniden belirlenmesi.

Eskişehir Pancar Ekicileri Kooperatifi: Bir ton pancarın maliyeti 4 bin liraya ulaştı

Alım fiyatına yönelik itirazların öne çıktığı illerden biri de Eskişehir oldu.

Eskişehir Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanı Halil Ünal, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada kooperatifin saha çalışmaları ve maliyet analizlerine göre bir ton şeker pancarının üretim maliyetinin yaklaşık 4 bin liraya ulaştığını bildirdi.

Ünal, kota tamamlama primi dahil açıklanan 3 bin 720 liralık alım fiyatının bu hesaplanan maliyetin altında kaldığını belirterek fiyatın en az 4 bin 500 liraya yükseltilmesi gerektiğini savundu.

Kooperatifin açıkladığı maliyet hesabına göre ton başına 280 liralık maliyet-fiyat farkı bulunuyor. Ancak bu rakam, bütün üreticilerin kesin olarak ton başına 280 lira zarar ettiği anlamına gelmiyor. Üretim maliyetleri kullanılan girdilere, sulama koşullarına, arazi durumuna ve elde edilen verime göre değişebiliyor.

Halil Ünal, mevcut fiyat politikasının yalnızca pancar çiftçisini değil, şeker fabrikalarını, hayvancılığı ve ülkenin gıda güvenliğini de olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Üretimin sürdürülebilirliği için çiftçinin kazancını koruyacak bir alım fiyatı gerektiğini savunan Ünal, açıklanan tutarın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Eskişehir’de pancar ekmeme çağrısı ve imza kampanyası

Eskişehir’de fiyat tartışmaları, üreticilerin gelecek yıl pancar ekimine devam edip etmeyeceği sorusunu da gündeme taşıdı.

Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu, 14 Ekim’de yaptığı açıklamada çiftçilere gelecek yıl pancar ekmeme çağrısında bulundu.

Açıklanan alım fiyatıyla pancar üretiminin ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığını savunan Çelikoğlu, kendisinin de gelecek yıl pancar yerine arpa ve buğday ekmeyi düşündüğünü belirtti.

Seyitgazi Ziraat Odası Başkanı Erhan Erden ise tarımsal girdilerdeki artışların yüzde 35 seviyelerine ulaştığını ifade ederek pancar fiyatının en az 4 bin 500 lira olması gerektiğini dile getirdi.

Eskişehir Genç Rençberler Derneği Başkanı Burak Kuşan da açıklanan 3 bin 720 liralık fiyatı kabul etmediklerini belirterek imza kampanyası başlattıklarını duyurdu.

Kuşan, 10 gün sürmesi planlanan kampanyada toplanacak imzaların Tarım ve Orman Bakanlığına gönderileceğini açıkladı. Derneğin talebinin pancar alım fiyatının en az 4 bin 500 liraya yükseltilmesi olduğunu bildirdi.

Eskişehir’de üretici kuruluşlarının dile getirdiği uyarılar, fiyat tartışmasının yalnızca mevcut hasat dönemini değil, gelecek yılın ekim tercihlerini de etkileyebileceğini gösteriyor.

Erzincan’da üreticiler şeker fabrikası önünde toplandı

Erzincan’da da açıklanan pancar fiyatına yönelik tepkiler üretici kuruluşlarının açıklamalarının ötesine taşındı.

Erzincan Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkan Vekili Barış Güntürk, 3 bin 720 liralık alım fiyatının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını belirterek fiyatın en az 4 bin 500 liraya yükseltilmesini istedi.

Güntürk, tohum, gübre, mazot ve sulama maliyetlerinin sürekli artmasına karşın pancar alım fiyatına yapılan zammın yeterli olmadığını savundu. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına çağrıda bulunarak fiyatın yeniden düzenlenmesini talep etti.

Kooperatifin açıklamasında, şeker pancarı tarımının sürdürülebilirliği açısından çiftçinin gelirinin korunması gerektiği vurgulanarak “Çiftçi yaşasın ki üretim yaşasın” mesajı verildi.

14 Ekim’de Erzincan Şeker Fabrikası önünde bir araya gelen üreticiler, fiyatın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Kooperatif Başkanı Harun Karakaş ve beraberindeki heyet, üreticilerin taleplerini iletmek üzere Erzincan Valiliğine gitti.

Eski Erzincan Ziraat Odası Başkanı Tamer Geyik de açıklanan fiyatın üreticilerin beklentilerini karşılamadığını belirterek tarımsal üretimin devamlılığı açısından uyarıda bulundu.

“Çiftçiyi hor gören gıdayı zor görür” sözleriyle tepki gösteren Geyik, üretimden vazgeçilmesinin yalnızca çiftçileri değil, toplumun tamamını ilgilendiren sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Aksaray ve Nevşehir’deki üretici kuruluşları da tepkili

Aksaray’da da ziraat odaları, pancar alım fiyatına yapılan yüzde 20’lik artışın mevcut üretim maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını savundu.

Aksaray Ziraat Odası Başkanı Emin Koçak, tarımsal girdilerde yaşanan artışların çiftçinin üretim maliyetini yükselttiğine dikkat çekerek açıklanan fiyatın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Eskil Ziraat Odası Başkanı Gazi Mutlu ise bazı üretim giderlerinde çok yüksek oranlı fiyat artışları yaşandığını belirterek pancar üreticisinin karşılaştığı maliyet yükünün dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Nevşehir’in Gülşehir ilçesinde Ziraat Odası Başkanı Ahmet Tuzocak da gübre, mazot, tohum, sulama ve işçilik giderlerindeki artışlara işaret ederek pancar alım fiyatında iyileştirme yapılmasını talep etti.

Farklı illerden gelen bu açıklamalarda ortak nokta, yüzde 20’lik artışın üretim maliyetleriyle uyumlu olmadığı ve mevcut fiyat politikasının gelecek sezon üretim kararlarını olumsuz etkileyebileceği yönündeki değerlendirmeler oldu.

Sosyal medyada da pancar fiyatına tepkiler var

Pancar alım fiyatının açıklanmasının ardından sosyal medyada da üreticilerin itirazları gündeme geldi.

Tarımsal yayınların paylaşımlarına yapılan yorumlarda çiftçiler; mazot, gübre, ilaç, sulama, elektrik ve işçilik giderlerinin hızla yükseldiğini, buna karşılık pancar fiyatına yapılan artışın maliyetleri karşılamadığını savundu.

Bazı kullanıcılar alım fiyatının hangi maliyet hesaplarına göre belirlendiğini sorgularken, bazıları pancar fiyatının 4 bin 500 liranın da üzerine çıkarılması gerektiğini dile getirdi.

Gelecek sezon pancar üretiminden vazgeçmeyi düşündüğünü ifade eden çiftçiler de oldu.

Sosyal medyadaki bireysel değerlendirmeler bütün üreticilerin görüşünü temsil etmese de ziraat odaları ve pancar kooperatiflerinin açıklamalarıyla birlikte değerlendirildiğinde, çiftçilerin üretimin ekonomik sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılarının arttığı görülüyor.

Türkiye’de çiftçinin maliyeti ne kadar arttı?

Pancar fiyatına yönelik itirazların ekonomik temelini, son bir yılda tarımsal üretimde kullanılan girdilerin fiyatlarında yaşanan artışlar oluşturuyor.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 21 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 27,62 yükseldi.

Aynı dönemde on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 33,39 olurken, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yıllık fiyat artışı yüzde 28,82 olarak gerçekleşti.

Gübre ve toprak geliştiriciler grubundaki yıllık artış ise yüzde 33,07’ye ulaştı.

Mayıs 2026’da yıllık tarımsal girdi enflasyonu yüzde 36,65, gübre ve toprak geliştiricilerdeki artış ise yüzde 63,56 seviyesindeydi.

Bu veriler, çiftçinin üretim sezonu boyunca farklı dönemlerde yüksek maliyet artışlarıyla karşılaştığını ortaya koyuyor.

TÜİK’in son açıklanan yıllık yüzde 27,62’lik tarımsal girdi enflasyonu ile pancar fiyatındaki yüzde 20’lik artış karşılaştırıldığında, pancara verilen zam genel maliyet artışının 7,62 puan gerisinde kalıyor.

Mazot, gübre, ilaç ve elektrik fiyatlarında bir yıllık değişim

Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin (TZOB) Eylül 2026 verilerine göre Eylül 2025 ile Eylül 2026 arasında tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerin fiyatları şöyle değişti:

Tarımsal girdi Eylül 2025 Eylül 2026 Yıllık artış
Mazot (litre) 55,43 TL 94,60 TL %70,7
Amonyum nitrat gübresi (ton) 13.617 TL 23.040 TL %69,2
Amonyum sülfat gübresi (ton) 12.393 TL 19.282 TL %55,6
20.20.0 kompoze gübre (ton) 22.574 TL 31.279 TL %38,6
DAP gübresi (ton) 35.583 TL 48.356 TL %35,9
ÜRE gübresi (ton) 25.655 TL 29.158 TL %13,7
Zirai ilaç (Deltametrin EC 25 g/L) 900 TL 1.150 TL %27,7
Tarımsal elektrik (kWh) 3,7721 TL 4,7208 TL %25,1

Veriler, pancar üretiminde önemli yer tutan girdilerin büyük bölümünün yüzde 20’lik alım fiyatı artışından daha yüksek oranlarda pahalandığını gösteriyor.

Mazotun litre fiyatı bir yılda 39,17 lira yükselerek yüzde 70,7 arttı. Amonyum nitrat gübresinin ton fiyatı 9 bin 423 lira, amonyum sülfat gübresinin ton fiyatı ise 6 bin 889 lira yükseldi.

Buna karşılık ÜRE gübresindeki yıllık artış yüzde 13,7 ile pancar fiyatındaki yüzde 20’lik artışın altında kaldı. Dolayısıyla maliyet baskısı bütün girdilerde aynı düzeyde gerçekleşmedi.

Ancak özellikle tarla hazırlığı, ekim, bakım, ilaçlama, sulama ve hasat dönemlerinde kullanılan mazot ile gübre fiyatlarındaki artışlar, pancar üretiminin toplam giderlerini doğrudan etkiliyor.

Tohum, ilaç, elektrik ve sulama giderleri de arttı

Pancar üretiminde mazot ve gübrenin yanı sıra tohum, ilaç, enerji ve sulama maliyetleri de önemli yer tutuyor.

TÜİK’in Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi alt kalemlerine ilişkin verilerine göre tohum ve dikim materyallerinde yıllık artış yüzde 29,92, enerji ve yağlayıcılarda yüzde 30,04, tarımsal ilaçlarda ise yüzde 22,69 olarak gerçekleşti.

Bu üç maliyet kalemindeki artış da pancar alım fiyatına verilen yüzde 20’lik zammın üzerinde bulunuyor.

Özellikle Konya Kapalı Havzası ve çevresindeki pancar üretim bölgelerinde sulama, üretim ekonomisini belirleyen temel unsurlardan biri.

Elektrikle çalışan pompalarla yer altı suyu kullanılarak yapılan sulamada, enerji fiyatlarının yükselmesi çiftçinin giderlerini artırıyor. Sulama için kullanılan elektrik miktarı, suyun çıkarıldığı derinlik, pompa sistemi, sulama yöntemi ve sulama sayısına bağlı olarak değişiyor.

TZOB’un karşılaştırmasında tarımsal elektrik birim fiyatındaki yıllık artış yüzde 25,1 olarak görülüyor.

Ancak elektrik fiyatındaki artış, tek başına her çiftçinin toplam sulama giderinin aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor. Sulama maliyetinin hesaplanabilmesi için tüketilen elektrik miktarı, su ihtiyacı, bakım giderleri ve kullanılan sistemin verimliliğinin de dikkate alınması gerekiyor.

Bununla birlikte enerji maliyetindeki yükseliş, özellikle sulama ihtiyacı yüksek bölgelerde pancar üreticilerinin gelirini etkileyen önemli bir unsur olmaya devam ediyor.

Tarımsal işçilikte ücret artışı yüzde 40’a yaklaştı

Pancar üretiminin maliyet kalemlerinden biri de tarımsal işçilik.

TÜİK’in 2025 yılına ilişkin kapsamlı tarımsal işçilik verilerine göre mevsimlik tarım işçilerinin ortalama günlük ücretleri bir önceki yıla göre yüzde 37,8 artarak 1.299 liraya yükseldi.

Sürekli tarım işçilerinin ortalama aylık ücretleri ise yüzde 42,1 artışla 37 bin 305 liraya ulaştı.

Bu rakamlar 2025 yılına ait gerçekleşmeleri gösteriyor. 2026 yılının tamamına ilişkin aynı kapsamdaki resmî tarımsal işçilik artışı henüz açıklanmış değil.

Dolayısıyla 2025 işçilik verileri, 2026’daki pancar üretim maliyetine doğrudan yıllık artış oranı olarak uygulanamıyor. Ancak işçilik maliyetlerindeki yükselişin üreticiler açısından önemli bir gider unsuru olduğunu gösteriyor.

Tarla hazırlığı, bakım, hasat ve nakliye çalışmalarında kullanılan iş gücünün bedeli de pancarın ton başına maliyetinin belirlenmesinde etkili oluyor.

TÜRKŞEKER şekere bir yılda yüzde 29,73 zam yaptı

Pancar alım fiyatına yönelik itirazların dikkat çeken bir diğer boyutu, TÜRKŞEKER’in ürettiği şekerin fabrika çıkış satış fiyatlarında son bir yılda yaptığı artış.

Kurumun resmî satış duyurularına göre TÜRKŞEKER, 6 Ekim 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere şekerin kilogram liste fiyatını KDV hariç 42 lira olarak açıklamış, ancak yüzde 11,90 indirim uygulayarak kilogram başına 37 liradan satış yapılacağını duyurmuştu.

Dolayısıyla söz konusu dönemde açıklanan liste fiyatı 42 lira olmasına rağmen, indirimli satış koşullarında fiilen uygulanan fiyat 37 liraydı.

4 Temmuz 2026’da yayımlanan duyuruda ise şekerin kilogram liste fiyatı 45 liraya, indirimli peşin satış fiyatı 40 liraya yükseltildi.

Son olarak 9 Ekim 2026’da duyurulan ve 12 Ekim’de yürürlüğe giren düzenlemeyle, 50 kilogramlık çuval şekerin kilogram satış fiyatı KDV hariç 48 lira olarak belirlendi.

TÜRKŞEKER’in son bir yıllık şeker satış fiyatları

Dönem Liste fiyatı Açıklanan satış fiyatı
Ekim 2025 42 TL/kg 37 TL/kg
Temmuz 2026 45 TL/kg 40 TL/kg
Ekim 2026 48 TL/kg 48 TL/kg

Ekim 2025’te uygulanan 37 liralık indirimli satış fiyatı ile Ekim 2026’da açıklanan 48 liralık fiyat karşılaştırıldığında, bir kilogram şekerde 11 liralık artış ortaya çıkıyor.

Bu iki fiyat arasındaki yıllık değişim yüzde 29,73 olarak hesaplanıyor.

50 kilogramlık bir çuval şekerin fabrika çıkış satış bedeli ise KDV hariç 1.850 liradan 2.400 liraya yükseldi. Bir çuval şekerdeki fiyat farkı 550 liraya ulaştı.

Şekerin satış fiyatı yüzde 29,73, pancarın alım fiyatı yüzde 20 arttı

TÜRKŞEKER’in son bir yıldaki şeker satış fiyatlarıyla pancar alım fiyatı karşılaştırıldığında dikkat çekici bir farklılık görülüyor.

Ekim 2025’te uygulanan indirimli şeker satış fiyatı ile Ekim 2026’daki yeni satış fiyatı arasında yüzde 29,73 artış yaşanırken, pancarın prim dahil alım fiyatı yüzde 20 artırıldı.

Böylece şekerin fabrika çıkış satış fiyatındaki artış, pancarın alım fiyatına yapılan zammın 9,73 puan üzerine çıktı.

Başka bir ifadeyle, üreticiden satın alınan pancarın fiyatı yüzde 20 artarken aynı ham maddeden üretilen şekerin karşılaştırılan satış fiyatı yaklaşık yüzde 30 yükseldi.

Bununla birlikte iki önemli ayrıntı bulunuyor. Birincisi, Ekim 2025’teki 37 liralık fiyat indirimli satış bedeliyken Ekim 2026’daki 48 lira son duyurulan satış fiyatı. İkincisi, şekerin fabrika çıkış fiyatı ile pancar alım fiyatı farklı ürünlere ve farklı üretim aşamalarına ait.

Bu nedenle yüzde 9,73 puanlık artış farkı, TÜRKŞEKER’in kârının aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor. Şeker fabrikalarının enerji, işçilik, bakım, finansman, nakliye ve diğer işletme giderleri de üretim maliyetini belirliyor.

Ancak ortaya çıkan fiyat farkı, pancar üreticilerinin alım fiyatının yeniden değerlendirilmesine ilişkin taleplerinde önemli bir karşılaştırma oluşturuyor.

Pancar fiyatı tarımsal maliyetler kadar artsaydı kaç lira olurdu?

Pancar fiyatının yeterliliği konusunda yalnızca şeker satış fiyatları değil, tarımsal girdi enflasyonu da önemli bir karşılaştırma imkânı sunuyor.

Geçen yıl ton başına 3 bin 100 lira olarak açıklanan pancar alım fiyatının farklı maliyet göstergeleri doğrultusunda artırılması halinde ortaya çıkacak rakamlar şöyle:

Hesaplama yöntemi Ton başına karşılığı
TÜRKŞEKER’in açıkladığı fiyat, %20 artış 3.720 TL
Yıllık Tarım-GFE, %27,62 artış 3.956 TL
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler, %28,82 artış 3.993 TL
Tarım-GFE 12 aylık ortalaması, %33,39 artış 4.135 TL
Üretici kuruluşlarının alt düzey talebi 4.500 TL
KONPADER’in talebi 5.000 TL

TÜİK’in Temmuz 2026 için açıkladığı yıllık yüzde 27,62’lik tarımsal girdi enflasyonu esas alındığında, geçen yıl 3 bin 100 lira olan pancar fiyatının yaklaşık 3 bin 956 liraya ulaşması gerekiyor.

Bu rakam, açıklanan 3 bin 720 liralık fiyatın yaklaşık 236 lira üzerinde bulunuyor.

On iki aylık ortalama tarımsal girdi enflasyonuna göre hesaplandığında ise fiyat yaklaşık 4 bin 135 liraya yükseliyor. Bu durumda açıklanan fiyatla arasındaki fark 415 lirayı buluyor.

Üretici kuruluşlarının 4 bin 500 liralık talebi ile açıklanan fiyat arasında 780 lira, Konya’dan dile getirilen 5 bin liralık taleple açıklanan fiyat arasında ise 1.280 lira fark bulunuyor.

Bu rakamlar farklı endeks ve beklentilere göre oluşturulmuş karşılaştırmalardır. Pancarın gerçek üretim maliyetini veya bütün çiftçiler için uygulanması gereken tek bir fiyatı doğrudan göstermiyor.

Ancak üretici kuruluşlarının 4 bin 500 ile 5 bin lira arasında fiyat talep etmesinin arkasında, maliyet artışının karşılanmasının yanı sıra üretimden gelir elde edilebilmesi beklentisinin de bulunduğunu gösteriyor.

Pancar üretim maliyeti neden farklı hesaplanıyor?

Pancar fiyatıyla ilgili tartışmanın önemli başlıklarından birini de üretim maliyetinin hangi yöntemle hesaplandığı oluşturuyor.

6 Ekim’de Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın katılımıyla gerçekleştirilen, sektör temsilcilerinin de yer aldığı toplantıda pancar fiyatı ve şeker sektörünün ekonomik koşulları ele alındı.

Basına yansıyan bilgilere göre Şeker Dairesi ve sektör kuruluşlarının bazı maliyet çalışmalarında dekara yaklaşık 19-20 bin lira üretim gideri, dekardan ortalama 6,5 ton verim üzerinden değerlendirme yapıldı.

Bu varsayımlarla ton başına yaklaşık 2 bin 923 ile 3 bin 77 lira arasında üretim maliyeti hesaplanıyor.

Eskişehir Pancar Ekicileri Kooperatifinin açıkladığı maliyet ise ton başına yaklaşık 4 bin lira.

Aradaki farkın ortaya çıkmasında sulama giderleri, enerji tüketimi, arazi kirası, finansman maliyetleri, işçilik, gübre kullanımı, nakliye ve dekardan elde edilen verim gibi unsurlar etkili olabiliyor.

Örneğin aynı miktarda gübre ve mazot kullanan iki üreticiden biri dekardan 5 ton, diğeri 8 ton pancar elde ettiğinde ton başına maliyetleri önemli ölçüde farklılaşıyor.

Benzer biçimde yer altı suyuyla elektrik kullanarak sulama yapan çiftçi ile daha düşük enerji gideriyle sulama yapabilen çiftçinin maliyeti de aynı olmuyor.

Dolayısıyla 3 bin 720 liralık alım fiyatının üretici açısından yeterli olup olmadığını belirlemek için yalnızca ülke genelindeki ortalama maliyetler değil, bölgelere ve üretim koşullarına göre hazırlanmış ayrıntılı maliyet hesapları da gerekiyor.

Açıklanan fiyat üreticinin maliyet artışını karşılıyor mu?

TÜRKŞEKER’in açıkladığı pancar alım fiyatı ile resmî tarımsal girdi verileri birlikte değerlendirildiğinde, fiyat artışının genel üretim maliyeti artışının gerisinde kaldığı görülüyor.

Son açıklanan yıllık Tarım-GFE oranı yüzde 27,62 iken pancar alım fiyatındaki artış yüzde 20 düzeyinde bulunuyor.

TZOB’un Eylül 2026 verilerinde de mazot yüzde 70,7, amonyum nitrat gübresi yüzde 69,2, amonyum sülfat yüzde 55,6, kompoze gübre yüzde 38,6, DAP gübresi yüzde 35,9 ve tarımsal elektrik yüzde 25,1 oranında artmış durumda.

Tohum, enerji, ilaç ve işçilik giderlerine ilişkin veriler de üreticinin maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Bununla birlikte bütün maliyet kalemleri aynı oranda yükselmediği gibi her üreticinin girdi kullanım miktarı ve dekardan aldığı ürün de aynı değil. Bu nedenle yıllık maliyet artışının her çiftçinin gelirine etkisi farklı olabiliyor.

Pancar fiyatının yüzde 20 yükselmesi, üreticinin mutlaka yüzde 20 daha fazla kazandığı anlamına da gelmiyor. Üretim maliyetleri satış gelirinden daha hızlı arttığında, çiftçinin elinde kalan tutar azalabiliyor.

Bu durum, üretici kuruluşlarının yalnızca alım fiyatının artırılmasını değil, fiyatın gerçek üretim maliyetleri ve makul üretici geliri dikkate alınarak belirlenmesini istemesinin temel gerekçeleri arasında bulunuyor.

Pancar ekimindeki olası azalma şeker sektörünü de etkileyebilir

Şeker pancarı üretimi, yalnızca çiftçilerin elde ettiği gelir açısından değil, Türkiye’nin şeker sanayisi ve tarımsal üretim zinciri açısından da stratejik önem taşıyor.

Şeker pancarı; fabrikaların ham madde ihtiyacını karşılamasının yanı sıra nakliye, depolama, işleme ve yan ürünlerin değerlendirilmesi yoluyla farklı sektörlere ekonomik katkı sağlıyor.

Şeker üretimi sırasında ortaya çıkan küspe ve melas gibi yan ürünler de hayvancılık ve farklı sanayi faaliyetlerinde kullanılıyor.

Bu nedenle pancar üretiminde yaşanabilecek azalma, uzun vadede yalnızca çiftçilerin gelirini değil, fabrikaların kapasite kullanımını, ham madde tedarikini, taşımacılığı ve yan ürün arzını da etkileyebilir.

Eskişehir’de bazı üretici kuruluşlarının gelecek sezon pancar ekilmemesi yönündeki çağrıları, bu açıdan dikkat çekiyor.

Ancak mevcut açıklamalar, gelecek yıl Türkiye genelinde pancar ekim alanlarının kesin olarak azalacağını gösteren resmî bir veri veya üretim kararı niteliğinde değil.

Çiftçilerin gelecek sezon hangi ürünü tercih edeceğinde pancarın alım fiyatı kadar alternatif ürünlerin getirisi, üretim maliyetleri, sulama imkânları ve sözleşmeli üretim koşulları da etkili olacak.

Pancar fiyatı yeniden düzenlenecek mi?

Geçen yıl pancar alım fiyatının ilk açıklamanın ardından güncellenmiş olması, 2026-2027 sezonu için de yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı sorusunu gündeme taşıdı.

Konya, Eskişehir, Erzincan, Aksaray ve Nevşehir’deki üretici kuruluşlarının açıklamalarında fiyatın yeniden değerlendirilmesi talebi öne çıkıyor.

Üretici temsilcilerinin bir bölümü ton başına en az 4 bin 500 lira fiyat isterken, Konya’da KONPADER 5 bin liralık talebini dile getiriyor.

14 Ekim 2026 itibarıyla üretici kuruluşlarının talepleri doğrultusunda yeni bir alım fiyatı artışı kararı açıklandığına ilişkin doğrulanmış resmî bilgi bulunmuyor.

Buna karşılık TÜİK ve TZOB verileri, pancar fiyatına yapılan yüzde 20’lik artışın genel tarımsal girdi enflasyonunun ve birçok önemli üretim girdisindeki fiyat yükselişinin gerisinde kaldığını ortaya koyuyor.

TÜRKŞEKER’in son bir yılda uygulanan indirimli şeker satış fiyatından yeni satış fiyatına geçişinde ortaya çıkan yüzde 29,73’lük artış da pancar alım fiyatındaki yüzde 20’lik artışla birlikte değerlendirildiğinde, üreticilerin gündeme getirdiği ekonomik farklılığı belirginleştiriyor.

Pancar üreticilerinin itirazlarının temelinde yalnızca açıklanan 3 bin 720 liralık fiyat değil; artan üretim maliyetleri, daralan gelir beklentisi, fiyatın geç açıklanması ve gelecek sezon üretime devam edip edemeyeceklerine ilişkin kaygılar bulunuyor.

Çiftçi kuruluşlarının fiyatın yeniden belirlenmesine yönelik çağrıları sürerken, tartışmanın bundan sonraki aşamasında üretim maliyetlerinin hangi esaslarla hesaplandığı, üreticinin gelirinin nasıl korunacağı ve şeker pancarı tarımının sürdürülebilirliği için nasıl bir fiyat politikası izleneceği önem taşıyor.

Konya Şeker’den üretici ortaklarına çifte avans: 890 milyon 478 bin lira ödeme yapılacak

Konya Şeker, 2026-2027 kampanya döneminde üretici ortaklarına yönelik avans desteğini sürdürüyor.

Girdi maliyetlerinin yüksek seyrettiği dönemde üreticilerin yükünü hafifletmek amacıyla sağlanacak destek kapsamında, çiftçilere hem motorin hem de söküm avansı ödemesi yapılacak.

Konya Şeker tarafından üretici ortaklara 325 milyon 95 bin lira motorin avansı ile 565 milyon 383 bin lira söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin lira ödeme gerçekleştirilecek.

Avans ödemelerinin 9 Ekim 2026 Cuma günü saat 17.00 itibarıyla üretici ortakların hesaplarına yatırılmaya başlanacağı bildirildi.

Motorin ve söküm avansı birlikte ödenecek

2026-2027 kampanya döneminde gerçekleştirilecek çifte avans desteğinin dağılımı şöyle olacak:

  • Motorin avansı: 325 milyon 95 bin TL
  • Söküm avansı: 565 milyon 383 bin TL
  • Toplam ödeme: 890 milyon 478 bin TL

Konya Şeker, söz konusu destekle özellikle pancar üretiminde hasat dönemine giren üreticilerin artan maliyetlerine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Erkoyuncu: “Üreticilerimizin yanında olmaya devam ediyoruz”

PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, avans ödemelerine ilişkin yaptığı açıklamada pancar alım kampanyasının başladığını hatırlattı.

Erkoyuncu, üreticilerin bu kampanya döneminde de ülkenin tarımsal hasılasına önemli katkı sunacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Pancar alım kampanyamızı açtık. Pancar tarımında önemli bir yer üstlenen çiftçi ortaklarımız bu kampanya döneminde de iyi bir hasat sezonu geçirerek ülkemiz tarımsal hasılasına çok büyük bir katkı vermiş olacak. 2026-2027 kampanya döneminde üreticilerimizin yanında olmaya ve üzerimize düşen ne varsa yapmaya çalışıyoruz.”

Erkoyuncu, üretici ortakların Konya Şeker’in endüstriyel döngüsü ve tesislerinin sürdürülebilirliği açısından taşıdığı öneme de dikkat çekti.

Ödemeler 9 Ekim’de başlıyor

Ramazan Erkoyuncu, toplam 890 milyon 478 bin liralık ödemenin 9 Ekim Cuma günü saat 17.00 itibarıyla hesaplara aktarılacağını belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Endüstriyel döngümüzün ve tesislerimizin sürdürülebilirliğinin garantisi olan çiftçi ortaklarımıza 325 milyon 95 bin TL tutarındaki motorin avansı, 565 milyon 383 bin TL tutarındaki söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin TL olan avans ödemelerimizi 9 Ekim 2026 saat 17.00 itibarıyla hesaplarına yatırmaya başlıyoruz.”

Erkoyuncu, ödemelerin üreticiler için hayırlı olmasını temenni ederek, “Ödemelerimizin şimdiden çiftçilerimize hayırlı olmasını temenni ediyor, tüm üreticilerimize bereketli bir sezon diliyorum.” dedi.

Konya Şeker’in 2026-2027 kampanya döneminde sağlayacağı çifte avans desteğinin, pancar söküm ve hasat sürecindeki üreticilerin finansman ihtiyacına katkı sağlaması hedefleniyor.

 

Çiftçinin maliyeti düşmüyor: Tarım girdisi yüzde 27,62 arttı, asıl baskı mazot ve elektrikte

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 arttı. Endeks geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, Temmuz 2025’e göre yüzde 27,62 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 33,39 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 0,01 azalış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 1,48 artış kaydedildi.

Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 28,82, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 20,53 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE’ye göre, 11 alt grup yüksek değişim gösterdi.

Temmuzda yıllık bazda artışın en az olduğu alt gruplar, yüzde 19,43 ile malzemeler, yüzde 22,28 ile makine bakım masrafları oldu. Yıllık artışın en yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler, yüzde 32,96 ile diğer mal ve hizmetler olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE’ye göre 3 alt grup daha düşük ve 8 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Temmuzda bir önceki aya göre hayvan yeminde yüzde 1,64 azalış görülürken, gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16 ile en fazla düşüş gösteren alt grup oldu.

Buna karşılık, aylık artışın en yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 1,54 ile malzeler, yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar olarak hesaplandı.

Bu veriler de çok net gösteriyor ki Türkiye’de tarımsal üretimin maliyeti artmaya devam ediyor. Temmuz 2026’da Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,62 yükselirken, yılbaşından bu yana artış yüzde 17,15’e ulaştı. Ancak genel endeks çiftçinin enerji yükünün tamamını tek başına ortaya koymuyor. TÜİK’in ana bülteninde mazot ve elektrik ayrı kalemler halinde açıklanmazken, “enerji ve yağlayıcılar” grubunda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Üstelik temmuz verisinden sonra akaryakıt fiyatlarında yeni bir sıçrama geldi; Konya’da motorin eylülde 102,59 TL’yi gördü. Petrolün 100 doların üzerinde, tarımsal elektrik tarifesindeki artışın ise yüzde 24,8 olduğu tabloda, çiftçinin üretim maliyetindeki asıl risk enerji cephesinde yoğunlaşıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 21 Eylül’de yayımladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), üreticinin maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu.

Tarım-GFE temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,20, 2025 Aralık ayına göre yüzde 17,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,62, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,39 arttı. Endeks, 2020=100 bazında 1.000,76 puana ulaştı.

İlk bakışta yüzde 0,20’lik aylık artış maliyet baskısının hafiflediği izlenimini verse de alt kalemler daha farklı bir tablo ortaya koyuyor. Özellikle enerji ve yağlayıcılardaki artış, üreticinin günlük faaliyetlerinde kullandığı temel girdilerdeki maliyetin çok daha hızlı yükseldiğini gösteriyor.

Tarımda genel maliyet tablosu

Gösterge Endeks Aylık değişim 2025 sonuna göre Yıllık değişim 12 aylık ortalama
Tarım-GFE 1.000,76 %0,20 %17,15 %27,62 %33,39
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler 972,32 -%0,01 %17,76 %28,82 %34,94
Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler 1.227,93 %1,48 %13,44 %20,53 %24,46

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde aylık yüzde 0,01 gerileme görülürken tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde yüzde 1,48 artış yaşandı. Yıllık artış oranları ise sırasıyla yüzde 28,82 ve yüzde 20,53 oldu.

Bu ayrım çiftçi açısından önemli. Çünkü yatırım ertelenebilir; ancak traktörün yakıtı, hayvanın yemi, sulama, gübreleme ya da ilaçlama ertelenemiyor. Üretimin devamı için gerekli günlük girdilerdeki artış bu nedenle doğrudan işletme sermayesini etkiliyor.

Gübre yıllık artışta ilk sırada, ayın en sert artışı enerjide

Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiricilerde gerçekleşti. Bunu yüzde 32,98 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 30,04 ile enerji ve yağlayıcılar izledi. Tohum ve dikim materyalinde yüzde 29,92, binalarda yüzde 28,66, bina bakım masraflarında yüzde 28,19 ve hayvan yeminde yüzde 26,89 yükseliş görüldü.

Girdi grubu Yıllık değişim
Gübre ve toprak geliştiriciler %33,07
Diğer mal ve hizmetler %32,98
Enerji ve yağlayıcılar %30,04
Tohum ve dikim materyali %29,92
Binalar %28,66
Bina bakım masrafları %28,19
Tarım-GFE %27,62
Hayvan yemi %26,89
Veteriner harcamaları %22,70
Tarımsal ilaçlar %22,69
Makine bakım masrafları %22,28
Malzemeler %19,43

Aylık değişim ise enerji baskısını daha net gösteriyor. Temmuzda gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16, hayvan yemi yüzde 1,64, veteriner harcamaları yüzde 1,05 ucuzladı.

Buna karşılık enerji ve yağlayıcılarda fiyatlar yalnızca bir ayda yüzde 4,82 yükseldi. Bu, tüm alt gruplar içerisindeki en yüksek aylık artış oldu.

Girdi grubu Temmuz değişimi
Enerji ve yağlayıcılar +%4,82
Malzemeler +%1,54
Bina bakım masrafları +%1,53
Makine bakım masrafları +%1,50
Diğer mal ve hizmetler +%1,47
Tarımsal ilaçlar +%1,31
Binalar +%1,07
Tohum ve dikim materyali +%0,74
Tarım-GFE +%0,20
Veteriner harcamaları -%1,05
Hayvan yemi -%1,64
Gübre ve toprak geliştiriciler -%3,16

Dolayısıyla genel endeksteki yüzde 0,20’lik aylık artış çiftçinin karşılaştığı bütün maliyet hareketini tek başına anlatmıyor. Gübre ve yem gibi bazı kalemlerdeki düşüş genel oranı aşağı çekerken, üretimin neredeyse her aşamasına giren enerji çok daha hızlı pahalandı.

TÜİK mazotu ve elektriği ayrı vermiyor: Pompadaki tablo daha ağır

Tarımsal maliyet tartışmasının en kritik noktalarından biri de burada ortaya çıkıyor.

TÜİK’in yayımladığı ana Tarım-GFE bülteninde motorin ve elektrik ayrı ayrı fiyat değişimi şeklinde yer almıyor. Bu maliyetler daha geniş grupların içinde izleniyor; motorin açısından görülebilen en belirgin başlık “enerji ve yağlayıcılar”.

Bu nedenle çiftçinin gerçek yakıt yükünü görebilmek için pompa fiyatına ayrıca bakmak gerekiyor.

Konya’da motorinin litre fiyatı 17 Eylül’de 102,59 TL’ye kadar yükseldi. Aynı gün İstanbul Avrupa Yakası’nda 100,31 TL, Ankara’da 101,43 TL, İzmir’de 101,71 TL seviyeleri görüldü. 21 Eylül itibarıyla Konya’da fiyat yaklaşık 98,50-98,70 TL bandına geriledi.

Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık 56,23 TL fiyatla 21 Eylül 2026’daki 98,50 TL karşılaştırıldığında motorindeki yıllık yükseliş yaklaşık yüzde 75,2 seviyesinde. 17 Eylül’deki 102,59 TL’lik zirve dikkate alındığında artış yaklaşık yüzde 82,4 seviyesine ulaşıyor.

Motorinde bir yılda ortaya çıkan fark

Konya motorin Fiyat
Eylül 2025 yaklaşık seviye 56,23 TL/litre
17 Eylül 2026 zirvesi 102,59 TL/litre
21 Eylül 2026 yaklaşık 98,50 TL/litre
Yaklaşık yıllık artış %75,2
Zirve fiyatla yaklaşık yıllık artış %82,4

2025 Konya rakamı aynı güne ait birebir fiyat değil, Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık fiyat düzeyidir.

Fiyat farkının üreticiye etkisi kullanılan yakıt miktarı arttıkça büyüyor. Geçen yıl yaklaşık 56,23 TL’den 50 litre motorin 2 bin 811 TL tutarken bugün aynı miktar yaklaşık 4 bin 925 TL’ye geliyor. Aradaki fark yaklaşık 2 bin 114 TL.

1.000 litre üzerinden yapılan örnekte ise geçen yıl yaklaşık 56 bin 230 TL olan maliyet bugün 98 bin 500 TL’ye ulaşıyor. Aynı miktarda yakıt için fark yaklaşık 42 bin 270 TL. Bu rakam belirli bir çiftliğin gerçek tüketimi değil, fiyat değişiminin aynı yakıt miktarına etkisini göstermek için yapılan karşılaştırma.

Petrol 100 doların üzerinde, elektrik tarifesi de yükseldi

Akaryakıttaki baskının bir diğer ayağı uluslararası petrol fiyatları.

19 Eylül 2025’te Brent petrol yaklaşık 66,68 dolar seviyesindeyken, 21 Eylül 2026 sabahında günlük düşüşe rağmen 101,71 dolar civarında bulunuyordu. Yaklaşık bir yıllık dolar bazlı artış yüzde 52,5 düzeyine ulaştı. Önceki hafta Brent fiyatının 108 doların üzerine çıktığı da görüldü.

Enerji göstergesi Önceki değer Son değer Değişim
Brent petrol 66,68 $ 101,71 $ +%52,5
Konya motorin yaklaşık 56,23 TL yaklaşık 98,50 TL +%75,2
Enerji ve yağlayıcılar — yıllık +%30,04
Enerji ve yağlayıcılar — aylık +%4,82

Motorin fiyatının Brent petrol ile birebir aynı oranda değişmemesinin nedeni ise pompa fiyatının yalnızca ham petrole bağlı olmaması. Uluslararası motorin ürün fiyatı, döviz kuru, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV), rafineri, dağıtım ve bayi maliyetleri nihai fiyatın oluşmasında etkili oluyor.

Elektrikte de çiftçinin yükü arttı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan düzenlemeyle 4 Nisan 2026’dan itibaren orta gerilimden bağlı tarımsal faaliyetler abone grubunun elektrik fiyatı yüzde 24,8 artırıldı.

Bu artış özellikle elektrikli sulama pompaları kullanan çiftçiler, süt sağım ve soğutma sistemlerine sahip hayvancılık işletmeleri, seralar, depolar ve tarımsal ürün işleme tesisleri açısından doğrudan maliyet anlamına geliyor.

Temmuz rakamı eylüldeki yakıt şokunu henüz göstermiyor

Buradaki en önemli ayrıntılardan biri zaman farkı.

21 Eylül’de açıklanan Tarım-GFE Temmuz 2026 dönemine ait. Motorinin 100 TL’nin üzerine çıktığı ve Brent petrolün 100 dolar üzerinde kalıcılaştığı sert hareket ise daha sonra, ağustos sonu ve eylül ayında gerçekleşti.

Başka bir ifadeyle, temmuzdaki enerji ve yağlayıcılara ilişkin yüzde 4,82’lik aylık artış, eylülde yaşanan son akaryakıt fiyat hareketini henüz kapsamıyor.

Bu nedenle gelecek aylarda açıklanacak Tarım-GFE rakamlarında enerji kalemi daha da yakından izlenecek.

Mazot ve elektrik aynı ürünün maliyetine birden fazla kez giriyor

Enerjinin tarımsal üretimdeki etkisini diğer girdilerden ayıran en önemli nokta, maliyet zincirinin hemen her aşamasında yeniden ortaya çıkması.

Bir ürünün tarladan market rafına kadar olan süreci şöyle ilerliyor:

Toprak hazırlığı → ekim → gübreleme → ilaçlama → sulama → hasat → depolama → soğutma → nakliye → işleme → dağıtım → market

Bu zincirin büyük bölümünde motorin veya elektrik kullanılıyor.

Örneğin buğday üretiminde traktör yakıt tüketiyor, hasat biçerdöverle gerçekleştiriliyor, ürün kamyonla fabrikaya taşınıyor, değirmende elektrik kullanılıyor, un paketlendikten sonra yeniden dizel araçlarla dağıtıma çıkıyor.

Dolayısıyla mazot ve elektrikteki yükseliş yalnızca çiftçinin tarla maliyetini değil, ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sonraki aşamaları da etkileyebiliyor.

Tarımsal enflasyon yavaşlıyor ama maliyet düşmüyor

TÜİK’in uzun dönem grafiğinde yıllık Tarım-GFE artış hızının gerilediği görülüyor.

Temmuz 2024’te yüzde 41,60 olan yıllık artış, Temmuz 2025’te yüzde 34,22’ye, Haziran 2026’da yüzde 32,06’ya, Temmuz 2026’da ise yüzde 27,62’ye düştü.

Dönem Yıllık Tarım-GFE
Temmuz 2024 %41,60
Temmuz 2025 %34,22
Haziran 2026 %32,06
Temmuz 2026 %27,62

Ancak bu gerileme girdi fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor.

Çiftçinin kullandığı girdiler hâlâ geçen yılın aynı döneminden yüzde 27,62 daha pahalı. Düşen, fiyat seviyesi değil; fiyatların artış hızı.

Enflasyon karşılaştırmasında çiftçi açısından kritik 8,81 puan

Tarım maliyetlerinin genel fiyatlarla sağlıklı biçimde karşılaştırılabilmesi için aynı dönem verilerine bakmak gerekiyor.

Temmuz 2026’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 31,75, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 27,83, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) ise yüzde 18,81 arttı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde tüketici fiyatlarının yıllık artışı yüzde 37,53 oldu.

Temmuz 2026 enflasyon karşılaştırması

Gösterge Aylık Yıllık
Tarım-GFE %0,20 %27,62
Tarım-ÜFE %2,31 %18,81
Yİ-ÜFE %1,52 %27,83
TÜFE %1,78 %31,75
Gıda ve alkolsüz içecekler TÜFE %1,61 %37,53

Çiftçi açısından en dikkat çekici fark, girdi maliyetleri ile ürününün üretici fiyatındaki artış arasında.

Tarım girdileri yıllık yüzde 27,62 yükselirken, tarımsal ürünlerin üretici fiyatındaki artış yüzde 18,81 oldu. Aradaki fark 8,81 puan.

Bu tek başına bütün üreticilerin zarar ettiği anlamına gelmiyor. Ürün çeşidi, verim, rekolte, destekler, üretim miktarı ve işletme yapısı sonucu değiştiriyor. Ancak girdi fiyatlarının ürün satış fiyatlarından uzun süre daha hızlı artması halinde üretici marjları üzerinde baskı oluşması beklenebilir.

Gıda tüketici enflasyonu ile Tarım-GFE arasında ise 9,91 puanlık fark bulunuyor. Gıda fiyatlarının yıllık yüzde 37,53 artması, market fiyatının yalnızca çiftçinin tarladaki maliyetinden oluşmadığını gösteriyor. İşleme, ambalaj, depolama, nakliye, enerji, ticaret ve perakende maliyetleri de nihai fiyatın içine giriyor.

Maliyet artışı piyasaya nasıl yansıyabilir?

Mevcut tablo üç temel risk oluşturuyor.

İlk olarak üretici, mazot, elektrik, gübre ve diğer girdilerdeki artışı satış fiyatına yansıtamazsa kâr marjı daralabilir.

İkinci olarak yüksek maliyet işletme sermayesini zorlarsa çiftçi gübreleme, sulama, ilaçlama veya makine kullanımını azaltabilir. Bu durum üretim miktarı ve verim üzerinde baskı oluşturabilir.

Üçüncü olarak maliyet artışlarının üretici fiyatına aktarılması halinde gıda fiyatlarında yeni yukarı yönlü baskı ortaya çıkabilir.

Ancak tarımsal girdi maliyetinin market fiyatına birebir ve aynı gün yansıdığı söylenemez. Rekolte, hava koşulları, arz-talep dengesi, ithalat ve ihracat kararları, döviz kuru, destekleme politikaları, aracılık, nakliye ve perakende maliyetleri de fiyat oluşumunda etkili.

Bununla birlikte mazot ve elektrik, üretimden dağıtıma kadar zincirin birçok aşamasında kullanıldığı için enerji fiyatlarının yüksek kalması gıda enflasyonu açısından diğer birçok girdi kaleminden daha geniş bir etki alanına sahip.

Verilerin söylediği net şey: Artış hızı düşüyor, üreticinin yükü düşmüyor

Temmuz verisinin olumlu yönü yıllık Tarım-GFE’nin yüzde 32,06’dan yüzde 27,62’ye gerilemesi; gübre, yem ve veteriner harcamalarında aylık düşüş görülmesi.

Ancak enerji tarafındaki tablo bu iyileşmenin kırılgan olduğunu gösteriyor.

Enerji ve yağlayıcılarda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Sonrasında Konya’da motorin 102,59 TL’yi gördü, 21 Eylül’de yaklaşık 98,50 TL seviyesinde kaldı. Tarımsal elektrik tarifesine ise yüzde 24,8 artış yapıldı.

Dolayısıyla yüzde 27,62’lik genel Tarım-GFE rakamı çiftçinin maliyetinin yönünü ortaya koysa da mazot ve elektrik ana bültende ayrı ayrı yayımlanmadığından enerji cephesindeki gerçek yükün bütün ayrıntıları bu tek orandan görülemiyor.

Tarımda bundan sonraki kritik soru yalnızca gübre veya yemin ne kadar pahalandığı değil; traktörü tarlaya çıkarmanın, sulama pompasını çalıştırmanın, ürünü soğutmanın, depolamanın ve pazara ulaştırmanın ne kadara mal olacağı.

Enerji maliyetleri yüksek seviyelerde kalırsa, tarımsal girdi enflasyonundaki gerilemeye rağmen çiftçinin üretim maliyetinde beklenen rahatlama gecikebilir. Bunun uzun sürmesi halinde etkiler üreticinin ekim kararından ürün miktarına ve marketteki gıda fiyatına kadar geniş bir alana yayılabilir.

TÜİK, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin bir sonraki bültenini 19 Ekim 2026’da yayımlayacak.

Kısaltmalar: Tarım-GFE: Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi; Tarım-ÜFE: Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi; TÜFE: Tüketici Fiyat Endeksi; Yİ-ÜFE: Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi; EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu.

 

TMO’dan üreticiye 6,3 milyar liralık ödeme: Hububat ve haşhaş kapsülü bedelleri hesaplara yatırıldı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), üreticilerden yaptığı hububat ve haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödemelerini sürdürüyor.

TMO tarafından yapılan açıklamada, belirli dönemlerde teslim edilen ürünlerin bedellerinin 9 Eylül 2026 itibarıyla üreticilerin banka hesaplarına yatırıldığı duyuruldu.

Hububat için 6 milyar 280 milyon lira ödeme

TMO’nun verdiği bilgiye göre, 13-19 Ağustos tarihleri arasında alımı gerçekleştirilen hububatın bedeli 6 milyar 280 milyon lira olarak hesaplandı.

Söz konusu tutar, ürününü bu tarihler arasında TMO’ya teslim eden üreticilerin banka hesaplarına aktarıldı.

Hububat ödemeleri, özellikle hasat döneminde üreticilerin girdi maliyetlerini karşılayabilmesi ve yeni üretim dönemi için finansman sağlayabilmesi açısından önem taşıyor.

Haşhaş kapsülü üreticilerine 62 milyon lira

TMO, hububatın yanı sıra haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödemelerin de sürdüğünü açıkladı.

Buna göre 19-25 Ağustos tarihleri arasında teslim edilen haşhaş kapsülleri için 62 milyon liralık ödeme üreticilerin hesaplarına yatırıldı.

Böylece açıklanan iki ödeme kaleminin toplamı 6 milyar 342 milyon liraya ulaştı.

Üreticilere SMS ile bilgi veriliyor

TMO açıklamasında, ödemesi yapılan üreticilere SMS yoluyla bilgilendirme yapıldığı da belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ödemesi yapılan üreticiler SMS ile bilgilendirilmektedir. Ödemeler periyodik olarak devam edecektir. Hayırlı ve bereketli olsun.”

Ödemeler devam edecek

TMO’nun açıklamasına göre, hububat ve haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödeme süreci tamamlanmış değil.

Kurum, ürün teslim tarihleri doğrultusunda ödemeleri periyodik olarak sürdürmeye devam edecek.

Bu kapsamda üreticilerin, TMO tarafından yapılacak yeni ödeme duyurularını ve kendilerine gönderilecek SMS bildirimlerini takip etmeleri gerekiyor.

6,3 milyar liralık kaynak üreticiye aktarıldı

Son ödeme takvimiyle birlikte yalnızca açıklanan iki dönem için toplam 6 milyar 342 milyon lira üreticilerin hesaplarına geçmiş oldu.

Bu tutarın 6 milyar 280 milyon lirasını hububat, 62 milyon lirasını ise haşhaş kapsülü ödemeleri oluşturdu.

TMO’nun alım ve ödeme sürecinin, hasat sonrası dönemde üreticilerin nakit akışını desteklemesi ve yeni üretim dönemine hazırlık açısından önemli bir finansman kaynağı oluşturması bekleniyor.

Tarımsal desteklerde 2027 dönemi yeniden şekillendi: Katsayı 442 liraya çıktı, mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave destek

2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklerinde önemli değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 11781 sayılı Karar ile 2027 üretim yılı destek katsayısı dekar başına 442 TL olarak belirlendi. Böylece katsayı değeri 2026 için öngörülen 367 TL’ye göre yaklaşık yüzde 20,4 yükseldi. Sertifikalı tohum kullanım destekleri ürün ürün yeniden belirlenirken, planlama kapsamındaki mercimek ve nohuta mevcut katsayının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği getirildi. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğine ilişkin tutar da 345 bin 450 TL’den 483 bin 630 TL’ye çıkarılarak yüzde 40 artırıldı. Kararın 81 ili kapsayan ekinde 2027 havza ürün deseni ilçe ilçe yeniden belirlendi; Konya’da ise su kısıtı bulunan çok sayıda ilçede dane mısır üretiminde damla sulama şartı öne çıktı.

Tarım sektörünü ve yüz binlerce üreticiyi ilgilendiren yeni destekleme düzenlemesi Resmî Gazete’de yayımlandı.

7 Eylül 2026 tarihli ve 11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, 28 Ağustos 2024 tarihli 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar” üzerinde değişiklik yapıyor.

Yeni karar yalnızca destek rakamlarını yükseltmekle kalmıyor. Destek katsayıları, sertifikalı tohum kullanım destekleri, mercimek ve nohuta yönelik ilave planlı üretim desteği, organik arıcılık, tarımsal yayım ve danışmanlık, biyolojik ve biyoteknik mücadele, lisanslı depoculuk, tarımsal Ar-Ge, gerçeğe aykırı ürün beyanlarının denetlenmesi ve 2027 yılı ilçe bazlı havza ürün deseni de düzenlemenin içerisinde yer alıyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin, “Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle ‘Üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

Hayvancılık ile bitkisel üretimde temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığından konuya ilişkin yapılan açıklamada, bitkisel üretimden hayvancılığa, arıcılıktan su ürünleri yetiştiriciliğine kadar birçok alanda desteklerin arttıldığı bildirildi.

– Bitkisel üretimde destek katsayısı artırıldı

Söz konusu karar kapsamında, bu yılın üretim uygulamaları için dekar başına 310 lira olan destek katsayı değerinin 367 liraya yükseltildiği belirtilen açıklamada, 2025 üretim yılında 244 lira olan dekar başına destek katsayı değerinin yüzde 50,4 artmış olduğu vurgulandı.

Açıklamada, 2027 üretim yılı desteklemeleri için destek katsayı değerinin 442 liraya çıkarıldığı aktarılarak, şunlar kaydedildi:

“Ürün bazında en yüksek artış ise mercimek ve nohut desteklerinde gerçekleşti. Planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerinde planlı üretim desteği yüzde 141 artırılarak dekara 884 liraya yükseltildi. Mercimek ve nohut üreten üretici temel ve planlı üretim desteği olarak 2026 üretim yılı için dekara 734 lira destek alırken, 2027 üretim yılı için dekara 1326 lira destek alacak. Üretim planlaması kapsamına giren ürünlerden buğday, arpa ve mısırda, temel destek ve planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için 806 lira olarak belirlenmişken, bu rakam 954 lira olarak güncellendi. 2027 üretim yılı içinse bu tutar 1149 liraya yükseltildi.”

Açıklamada, ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada bu yıl için 930 lira olan temel destek ve planlama desteğinin 1101 lira olarak güncellendiği, 2027 üretim yılında ise bu tutarın 1326 liraya yükseldiği bildirildi.

Pamukta 1395 lira olan destek tutarının 1652 lira olarak güncellendiği ve 2027 için bu tutarın 1989 lira olduğu belirtilen açıklamada, “Patates, soğan ve aspirde ise 620 lira olan temel destek ve planlama desteği toplamı 734 lira olarak güncellendi, 2027 içinse 884 lira olarak belirlendi.” bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, sertifikalı tohum kullanım desteğinde de önemli artışlar yapıldığına işaret edilerek, “2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanımında dekar başına destek, soya ve yer fıstığında yüzde 101 artışla 442 liraya, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 liraya, mercimekte yüzde 141 artışla 353,6 liraya çıktı. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği de bir önceki yıla göre yüzde 40 artırılarak 345 bin 450 liradan 483 bin 630 liraya yükseltildi.” ifadesi kullanıldı.

– “Çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, planlı ve öngörülebilir bir tarım vizyonu sunduklarını belirtti.

Tarımsal Üretim Planlaması desteklerini 3 yıllık dönemler halinde ve üretim sezonundan önce açıkladıklarına dikkati çeken Yumaklı, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, tarımsal üretimimizi artırmak ve gıda arz güvenliğimizi güvence altında tutmak için hazırladığımız bitkisel ve hayvansal üretimde destekleme tutarlarını artıran kararlar Resmi Gazete’de yayımlandı. Ayrıca bölgedeki savaş ve çatışmalardan dolayı artan girdi maliyetleri karşısında üreticilerin yükünün hafifletilmesine yönelik, bitkisel üretimde 2026 üretim yılı için daha önce açıklanan temel destek ve planlı üretim desteği tutarları da güncellendi. Hayvancılık Yol Haritamızı merkeze alan destekleme modelimizle büyükbaştan, küçükbaşa; arıcılıktan, balıkçılığa kadar kapsayıcı şekilde üreticimizin yanında oluyoruz. Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz. Tarladan sofraya emeği geçen tüm çiftçilerimize ve yetiştiricilerimize hayırlı, bereketli olsun.”

Destek katsayısı 2027’de 442 TL: Bir yıldaki artış yüzde 20,4

Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri, destek hesaplamasında kullanılacak katsayı değerindeki değişiklik oldu.

Mevcut kararda yer alan 310 TL’lik tutar 367 TL olarak değiştirilirken, 2027 üretim yılı için destek katsayısı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.

Buna göre rakamsal değişim şöyle:

Dönem / tutar Katsayı değeri Önceki tutara göre artış
Önceki tutar 310 TL –
Sonraki tutar 367 TL %18,39
2027 üretim yılı 442 TL/dekar 367 TL’ye göre %20,44
310 TL’den 2027’de 442 TL’ye toplam değişim +132 TL %42,58

Dolayısıyla üretici açısından önemli nokta yalnızca “442 TL” rakamı değil. 367 TL’den 442 TL’ye geçiş yaklaşık yüzde 20,4’lük bir artışa, 310 TL’den 442 TL’ye bakıldığında ise toplam artış yaklaşık yüzde 42,6’ya karşılık geliyor.

Ancak çiftçinin alacağı nihai ödeme yalnızca bu rakamdan ibaret olmayacak. Ürün için belirlenmiş katsayı, üretimin planlama kapsamında bulunup bulunmadığı ve ilave destek şartları toplam ödemeyi belirleyecek.

Sertifikalı tohum desteği ürün ürün yeniden belirlendi

Kararın 2. sayfasında yer alan Tablo 4, 2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteğinden yararlanacak ürünleri ve destek katsayılarını ayrıntılı şekilde belirliyor.

Ürün 2027 destek katsayısı
Aspir, kolza (kanola), susam 0,20
Fiğ 0,50
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56
Korunga 0,60
Mercimek 0,80
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00
Çeltik, kuru fasulye 1,50
Patates 2,20

Tabloda en yüksek katsayı 2,20 ile patatese verildi. Patatesi 1,50 katsayıyla çeltik ve kuru fasulye takip ediyor. Nohut ve soyanın da içerisinde bulunduğu grupta katsayı 1,00; mercimekte 0,80; temel hububat ürünleri arpa ve buğdayın da yer aldığı grupta ise 0,56 olarak uygulanacak.

2027 için açıklanan 442 TL’lik dekar başına katsayı değeri üzerinden yalnızca matematiksel karşılık hesaplandığında tablo şöyle oluşuyor:

Ürün grubu Katsayı 442 TL üzerinden matematiksel karşılık
Aspir, kanola, susam 0,20 88,40 TL
Fiğ 0,50 221 TL
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56 247,52 TL
Korunga 0,60 265,20 TL
Mercimek 0,80 353,60 TL
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00 442 TL
Çeltik, kuru fasulye 1,50 663 TL
Patates 2,20 972,40 TL

Buradaki rakamlar, kararda açıklanan 442 TL katsayı değeri ile katsayıların çarpımının matematiksel sonucudur. Üreticinin nihai hak edişinde başvuru, üretim ve diğer destekleme şartlarının ayrıca karşılanması gerekiyor.

Yağlık ayçiçeği, mısır, patates ve soyaya ayrı katsayı

Kararın Tablo 5 bölümünde dört önemli ürün için ayrıca 2027 üretim yılı destek katsayıları açıklandı.

Ürün 2027 destek katsayısı
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Patates 2,0
Soya 1,0

Patates ve soya için karar metnine özel bir not da düşüldü. Bu iki üründeki Tablo 5 desteğinin, Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödeneceği açıkça belirtildi.

Bu hüküm özellikle patates ve soya üreticileri açısından önem taşıyor. Ancak iki tablodaki desteklerin farklı destekleme şartlarına bağlı olabilmesi nedeniyle, yalnızca katsayıları toplayarak her üretici için tek bir kesin ödeme rakamı vermek doğru olmaz.

Mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave planlı üretim desteği

Kararın üretim planlaması açısından en güçlü teşviklerinden biri mercimek ve nohuta getirildi.

Yeni hükme göre, ilgili üretim yılında planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerini, karar ekindeki listede bulunan tarım havzalarında üreten çiftçilere, ürünün Tablo 2’de bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği ödenecek.

Başka bir ifadeyle, şartları sağlayan mercimek ve nohut üreticisinde ilgili planlı üretim desteğinin üzerine aynı katsayı kadar bir destek daha gelecek.

Ancak burada iki önemli şart var:

  • Ürün planlama kapsamında olacak.
  • Mercimek veya nohut, üretimin yapıldığı ilçenin karar ekindeki 2027 havza ürün deseninde yer alacak.

Bu nedenle destek Türkiye’nin her noktasında otomatik olarak uygulanmayacak; ürün-havza eşleşmesi belirleyici olacak.

Özellikle Konya gibi mercimek ve nohut üretimine uygun geniş kuru tarım alanlarına sahip bölgeler açısından bu düzenleme dikkat çekiyor.

Organik arılı kovanda da katsayı 442 TL

Kararda yalnızca bitkisel üretim katsayısı değil, organik arılı kovan desteğine ilişkin değer de değiştirildi.

İlgili hükümdeki 310 TL’lik rakam 367 TL’ye yükseltildi ve 2027 üretim yılı için organik arılı kovan desteği destek katsayısı değeri kovan başına 442 TL olarak belirlendi.

Burada da aynı matematik ortaya çıkıyor:

367 TL → 442 TL: yüzde 20,44 artış.

310 TL ile 442 TL arasındaki toplam fark ise 132 TL, yani yaklaşık yüzde 42,6.

Bir destek kaleminde artış tam yüzde 40

Kararın 2. maddesinde bir başka önemli rakamsal değişiklik daha bulunuyor.

Mevcut düzenlemede “2026 yılı için 345.450 TL” olarak yer alan rakam, “2027 yılı için 483.630 TL” şeklinde değiştirildi.

Rakamların karşılaştırması şöyle:

2026 2027 Artış Oran
345.450 TL 483.630 TL 138.180 TL %40

Kararın devamındaki bütçe hükmünde, aynı maddenin ikinci fıkrasının tarımsal yayım ve danışmanlık desteğini düzenlediği belirtiliyor. Buna göre tarımsal yayım ve danışmanlık desteği için 2027 yılına ilişkin söz konusu tutar 483 bin 630 TL’ye çıkarılmış bulunuyor.

Böylece bu destek kaleminde nominal artış tam yüzde 40 oldu.

Bazı desteklerde 2027 de kapsama alındı

Kararın bir diğer hükmünde, önceki düzenlemenin sekizinci fıkrasındaki “2026 yılı” ibaresi “2026 ve 2027 yılları” olarak değiştirildi.

Böylece söz konusu hükmün uygulama dönemi bir yıl daha genişletilmiş oldu.

Desteklerin hangi bütçelerden ödeneceği tek tek belirlendi

Düzenlemede finansmanın hangi yılların tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı da ayrıntılı şekilde gösterildi.

Buna göre:

Destek Finansmanın karşılanacağı dönem
Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği 2027
Tarımsal Ar-Ge desteği 2025, 2026 ve 2027 bütçesi
Diğer destekleme ödemeleri 2027 ve 2028 tarımsal destekleme bütçesi

Özellikle “diğer destekleme ödemeleri” için 2028 bütçesinin de devreye alınması, 2027 üretim yılına ilişkin bazı ödeme yükümlülüklerinin takip eden bütçe yılına uzanabileceğini gösteriyor.

Fındıkla ilgili hüküm de değiştirildi

Kararda fındık üretimini ilgilendiren teknik fakat önemli bir metin değişikliği de bulunuyor.

Mevcut kararın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “kayıtlı olan alanlar” ibaresi, “fındık üretimine izin verilen ilçeler” şeklinde değiştirildi.

Böylece ilgili hükümde esas alınan coğrafi tanım “kayıtlı alan” ifadesinden çıkarılarak doğrudan fındık üretimine izin verilen ilçelere bağlandı.

Yeni değişikliğin tam uygulama sonucu, hükmün ana karardaki bütünü ve Tarım ve Orman Bakanlığının uygulama esaslarıyla birlikte değerlendirilecek.

Yanlış ürün beyanında uydu ve coğrafi bilgi sistemi devrede

Yeni karar üretici beyanlarının denetlenmesine ilişkin çok açık bir hüküm getiriyor.

Gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunulduğunun;

uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit

yöntemlerinden biriyle belirlenmesi halinde, parselde gerçekten tespit edilen ürün esas alınacak. Tespit edilen gerçek ürüne göre temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği ödenebilecek.

Ancak yanlış beyan düzeltilmezse karar çok net:

Gerçeğe aykırı beyan edilen ürün için temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmeyecek.

Bu düzenleme, tarımsal destek sisteminde uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemlerinin denetimde çok daha belirgin rol oynayacağını ortaya koyuyor.

Türkiye’nin 2027 tarım haritası 81 il için yeniden oluşturuldu

Kararın yaklaşık tamamını oluşturan büyük ek ise “2025-2027 Bitkisel Üretim Planlaması Havza Ürün Deseni Listesi”.

Dosyanın 4’üncü sayfasından 84’üncü sayfasına kadar Adana’dan Zonguldak’a 81 il, ilçe ilçe sıralanıyor. Her ilçenin karşısında 2027 üretim yılında planlama kapsamındaki ürünler gösteriliyor.

Liste genelinde ürün deseni bölgenin iklimi, su varlığı ve üretim yapısına göre değişiyor.

Arpa ve buğday ülkenin geniş bölümünde yer alırken; yağlık ayçiçeği ve kanola özellikle uygun bölgelerde, mısır Karadeniz, Marmara, Akdeniz ve bazı İç Anadolu havzalarında, pamuk sıcak iklim kuşağında, nohut ve mercimek ise İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da geniş alanlarda planlama listesine giriyor.

Kararın kendisi bu tercihlerin gerekçelerine ilişkin ayrıca analiz sunmuyor; ancak ek listenin yapısı destek sisteminin il bazından daha ayrıntılı biçimde ilçe/havza bazlı üretim planlamasına bağlandığını açıkça gösteriyor.

Konya için 2027 ürün deseni tek tek belirlendi

Kararın Konya açısından en önemli bölümü 55’inci sayfadaki tablo.

Konya’nın 31 ilçesinin tamamı ayrı ayrı gösteriliyor ve 2027 üretim yılında planlama kapsamında yer alacak ürünler belirtiliyor.

Konya tablosunda öne çıkan ürünler arasında:

arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, kolza (kanola), mercimek, nohut, dane mısır, patates, kuru soğan, soya ve yem bitkileri bulunuyor.

Ancak her ürün her ilçede yer almıyor. İlçenin tarımsal yapısına göre ürün deseni farklılaştırılmış durumda.

Konya’nın 2027 tarım planında öne çıkan ürün grupları

Ürün Konya’daki durum
Arpa Çok geniş ilçe grubunda
Buğday İlin hemen tamamına yakın bölümünde
Aspir Geniş üretim alanında
Yağlık ayçiçeği Çok sayıda ilçede
Kuru fasulye Geniş havza grubunda
Kolza/kanola Çok sayıda ilçede
Mercimek Konya genelinde öne çıkan ürünlerden
Nohut Çok sayıda ilçede
Dane mısır Uygun ilçelerde; su kısıtlı ilçelerde damla sulama şartıyla
Patates Belirli üretim havzalarında
Kuru soğan Belirli ilçelerde
Soya Sınırlı ve uygun havzalarda
Yem bitkileri İlin büyük bölümünde

Konya’da su kısıtı olan ilçelere özel mısır şartı

Konya tablosundaki en çarpıcı ayrıntılardan biri yıldız işaretli ilçeler.

Tablonun altındaki dipnotta şu hüküm yer alıyor:

“Su kısıtı kapsamında belirlenen ilçelerde Mısır (Dane) üretiminde Damla Sulama şartı aranmaktadır.”

Konya tablosunda yıldızla işaretlenen ilçeler şunlar:

Su kısıtı işareti bulunan ilçeler
Akören
Akşehir
Altınekin
Cihanbeyli
Çumra
Derbent
Doğanhisar
Emirgazi
Ereğli
Güneysınır
Halkapınar
Kadınhanı
Karapınar
Karatay
Kulu
Meram
Sarayönü
Selçuklu
Tuzlukçu
Yalıhüyük

Burada önemli bir ayrıntı var: Dipnot, yıldızlı ilçelerde dane mısır üretimi yapılması halinde damla sulama şartını düzenliyor. Dolayısıyla ilçenin ürün deseninde dane mısırın bulunması ve üretimin bu kapsamda gerçekleştirilmesi halinde şart devreye giriyor.

Konya için bu düzenleme önemli. Çünkü yeni destekleme modeli, su kısıtı bulunan havzalarda yalnızca hangi ürünün ekileceğine değil, su tüketimi yüksek ürünün hangi yöntemle sulanacağına da müdahale ediyor.

Konya’da mercimek ve nohut üreticisi açısından yeni fırsat

Konya’nın 2027 havza tablosunun çok büyük bölümünde mercimek ve nohut bulunuyor.

Bu durum, kararın mercimek ve nohut için getirdiği yüzde 100 ilave planlı üretim desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde daha önemli hale geliyor.

Üreticinin ilçesinde ilgili ürün havza deseninde bulunuyor ve diğer şartlar da karşılanıyorsa, mercimek veya nohut üretiminde kategori katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave destek gündeme gelecek.

Dolayısıyla 2027’de Konya’nın özellikle daha az su isteyen baklagillere yönelmesinin ekonomik olarak daha güçlü biçimde teşvik edildiği söylenebilir. Bu son değerlendirme karar metnindeki bir hüküm değil, karardaki destek yapısından çıkan ekonomik sonuçtur.

Kararın yürürlük tarihi bütün maddelerde aynı değil

11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın hükümleri için üç farklı yürürlük tarihi belirlendi.

Kararın 1. maddesinin (a), (c) ve (ç) bentlerindeki hükümler, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın 4. maddesi, 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor.

Diğer hükümler ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.

Yeni tarımsal destek sisteminin rakamlarla özeti

Düzenleme 2027 durumu
Destek katsayısı değeri 442 TL/dekar
367 TL’ye göre katsayı artışı %20,44
310 TL’den 442 TL’ye toplam artış %42,58
Organik arılı kovan katsayı değeri 442 TL/kovan
367 TL’ye göre organik kovan artışı %20,44
Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutar 483.630 TL
Önceki 345.450 TL’ye göre artış %40
Mercimek 0,80 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Nohut 1,00 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Arpa-buğday grubu 0,56
Kuru fasulye-çeltik 1,50
Patates 2,20 sertifikalı tohum katsayısı; ayrıca Tablo 5’te 2,0
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Soya 1,0; Tablo 4 desteğine ilave
Konya’da su kısıtlı ilçeler Dane mısırda damla sulama şartı
Ürün beyanı denetimi Uzaktan algılama + CBS + yerinde tespit
Havza planlaması 81 ilde ilçe bazında 2027 ürün deseni

2027’de destek yalnızca “ne kadar” değil, “nerede ve ne üretiliyor” sorusuna da bağlı

11781 sayılı kararın bütünü birlikte değerlendirildiğinde 2027 tarım desteklerinde iki ayrı yön dikkat çekiyor.

Birincisi parasal artış. Destek katsayısı 367 TL’den 442 TL’ye çıkarılarak yaklaşık yüzde 20,4 yükseliyor. Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutarda yüzde 40 artış yapılıyor. Mercimek ve nohutta ise uygun havzada planlı üretim yapan çiftçiye yüzde 100 ilave destek imkânı getiriliyor.

İkincisi ise üretimin giderek daha fazla planlamaya bağlanması.

Bir çiftçinin hangi ürünü ektiği artık tek başına yeterli olmayacak. O ürünün ilgili ilçenin havza deseninde yer alması, destek kapsamına girmesi, beyan ile fiili üretimin uyuşması ve Konya’daki dane mısır örneğinde olduğu gibi bazı bölgelerde sulama yönteminin dahi belirlenen şartlara uygun olması önem taşıyacak.

Bu açıdan 8 Eylül 2026’da yayımlanan karar, yalnızca “destek miktarlarını artıran” bir düzenleme değil; 2027’de Türkiye’nin hangi bölgelerinde hangi ürünlerin destekleneceğini, su kısıtının üretim kararlarına nasıl yansıtılacağını ve desteklerin hangi şartlarla ödeneceğini ayrıntılandıran yeni tarımsal üretim haritası niteliği taşıyor.

İLGİLİ RESMİ GAZETE SAYISINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN

Konya Şeker ayçiçeği alım fiyatını açıkladı

Konya Şeker, 2026 sezonu ayçiçeği alım fiyatlarını duyurdu. Yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeğinde ton başına 10 gün ödemeli 37 bin 500 lira, 40 gün ödemeli ise 38 bin 500 lira fiyat açıklandı. Türkiye ayçiçeği üretiminde 2025 yılında yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer alan Konya’da açıklanan fiyatlar, üretici açısından önemli bir gösterge olurken, Türkiye’nin üretim-tüketim dengesi ve yeni sezon beklentileri de ayçiçeğinin stratejik önemini ortaya koyuyor.

Konya’da ayçiçeği hasadının ilerlediği dönemde üreticilerin beklediği alım fiyatlarından biri Konya Şeker tarafından açıklandı.

Konya Şeker’in duyurusuna göre, yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeği için 10 gün ödemeli fiyat ton başına 37 bin 500 TL, 40 gün ödemeli fiyat ise 38 bin 500 TL olarak belirlendi.

Şirket ayrıca açıklanan rakamların “günlük net fiyat” olduğunu bildirdi.

Konya Şeker’in ayçiçeği alım fiyatları

Yağ oranı Ödeme süresi Alım fiyatı Kilogram karşılığı
%44 10 gün 37.500 TL/ton 37,50 TL/kg
%44 40 gün 38.500 TL/ton 38,50 TL/kg

Buna göre üretici, ödeme süresine göre ton başına 37 bin 500 TL ile 38 bin 500 TL arasında gelir elde edecek.

Konya ayçiçeğinde Türkiye’nin en güçlü merkezlerinden biri

Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı TEPGE’nin Temmuz 2026 tarihli raporu, Konya’nın ayçiçeği üretimindeki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu.

2025 yılında Türkiye ayçiçeği üretiminden en büyük payı yüzde 13,6 ile Tekirdağ alırken, Konya yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer aldı.

Konya’yı Edirne, Adana ve Kırklareli takip etti.

2025’te ayçiçeği üretiminde öne çıkan iller

Sıra İl Türkiye üretimindeki pay
1 Tekirdağ %13,6
2 Konya %13,3
3 Edirne %10,6
4 Adana %9,8
5 Kırklareli %6,8
6 Eskişehir %4,4
7 Çanakkale %4,2
8 Çorum %3,9
9 Tokat %3,8
10 Balıkesir %2,9

Konya ile lider Tekirdağ arasındaki fark yalnızca 0,3 puan seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, kentin ayçiçeğinde Türkiye’nin en önemli üretim üslerinden biri haline geldiğini gösteriyor.

Konya’nın üretimi yaklaşık 250 bin ton seviyesinde

Türkiye’nin 2025 yılı toplam ayçiçeği üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton olarak gerçekleşti.

TEPGE’nin Konya için verdiği yüzde 13,3’lük pay, kentte üretimin yaklaşık 250 bin ton seviyesinde bulunduğuna işaret ediyor.

Bu değer, yayımlanan yüzdesel pay üzerinden hesaplanan yaklaşık büyüklüğü ifade ediyor.

Konya’nın son iki yıllık görünümü

Gösterge 2024 2025
Konya toplam ayçiçeği üretimi 268.233 ton Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye üretimindeki konumu Önde gelen illerden 2. sıra
Türkiye toplamındaki payı Yaklaşık %12 %13,3

Konya, üretimdeki güçlü payıyla yalnızca bölgesel değil, Türkiye genelindeki fiyatlama ve sanayi dengeleri açısından da belirleyici illerden biri olmayı sürdürüyor.

Konya yağlık ve çerezlik ayçiçeğinde güçlü

Konya’nın ayçiçeğindeki ağırlığı yalnızca yağlık üretimle sınırlı değil.

2024 yılında kentte:

Ürün Üretim
Yağlık ayçiçeği 191.936 ton
Çerezlik ayçiçeği 76.297 ton
Toplam 268.233 ton

üretim gerçekleştirilmişti.

Konya, çerezlik ayçiçeğinde de Türkiye’nin en güçlü illeri arasında bulunuyor.

Türkiye’de 2025 üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton

Türkiye’de 2025 yılında ayçiçeği üretimi önceki yıla göre gerileyerek yaklaşık 1,9 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Buna karşın 2026 yılı için üretimde yeniden artış bekleniyor.

Türkiye’nin son yıllardaki ayçiçeği üretimi

Yıl / sezon Üretim
2022/23 2,550 milyon ton
2023/24 2,198 milyon ton
2024/25 2,195 milyon ton
2025/26 Yaklaşık 1,9 milyon ton
2026 tahmini Yaklaşık 2,3 milyon ton

2026 yılı için öngörülen yaklaşık 2,3 milyon tonluk üretim, sektörde yeniden yükseliş beklentisini güçlendiriyor.

Türkiye’nin yıllık kullanımı 3,4 milyon tonun üzerinde

Ayçiçeği, Türkiye’nin bitkisel yağ sanayisinin en önemli hammaddelerinden biri olmaya devam ediyor.

Son tamamlanmış denge verilerine göre Türkiye’de yurt içi ayçiçeği kullanımı 3 milyon 446 bin ton seviyesinde bulunuyor.

Türkiye ayçiçeği dengesi Miktar
Yerli üretim 2.195.000 ton
Yurt içi kullanım 3.446.000 ton
Kendine yeterlilik oranı %63,2

Bu tablo, yerli üretimin artırılmasının hem çiftçi hem de sanayi açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

2027 için 1 milyon 250 bin tonluk tarife kontenjanı

Türkiye, iç piyasanın ve sanayinin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 2027 yılı için yeni bir tarife kontenjanı da oluşturdu.

Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu veya bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için kontenjan belirlendi.

Yeni tarife kontenjanı

Ürün Kontenjan Gümrük vergisi
Yağlık ayçiçeği tohumu 1.250.000 ton %0
Bunun karşılığı ham ayçiçeği yağı 500.000 ton %20

Bu iki miktar birbirine eklenmiyor. Sistem, 1 milyon 250 bin ton tohum veya bunun karşılığı 500 bin ton ham yağ şeklinde uygulanacak.

Yerli üretici öncelikli

Kontenjan uygulamasında yerli üreticiden yapılan alımlar da belirleyici olacak.

Uygulama Tarih
Yerli ürün alımlarının esas alınacağı dönem 1 Temmuz-30 Kasım 2026
Kontenjanlı ithalat başlangıcı 11 Ocak 2027
Kontenjanlı ithalat bitişi 31 Mayıs 2027

Böylece hasat döneminde yerli üretimin değerlendirilmesi, sonrasında ise sanayinin hammadde ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.

Konya Şeker’in açıkladığı fiyat neden önemli?

Konya Şeker’in açıkladığı 37 bin 500-38 bin 500 TL’lik ton fiyatı, Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu nedeniyle yalnızca kentteki üreticileri ilgilendiren bir rakam değil.

Konya’nın 2025 yılında Türkiye üretiminden yüzde 13,3 pay alması, kenti ayçiçeğinde stratejik merkezlerden biri haline getiriyor.

Bu nedenle açıklanan fiyatların, hem mevcut sezon üreticisinin gelirinde hem de önümüzdeki sezon ekim kararlarında etkili olması bekleniyor.

Ayçiçeğinde büyük tablo

Başlık Son durum
Konya Şeker 10 gün ödemeli fiyat 37.500 TL/ton
Konya Şeker 40 gün ödemeli fiyat 38.500 TL/ton
Baz yağ oranı %44
Konya’nın 2025 Türkiye payı %13,3
Konya’nın 2025 sıralaması Türkiye 2.’si
Konya 2025 yaklaşık üretimi Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye 2025 üretimi Yaklaşık 1,9 milyon ton
Türkiye 2026 üretim tahmini Yaklaşık 2,3 milyon ton
Yurt içi kullanım 3,446 milyon ton
Kendine yeterlilik %63,2
2027 tohum kontenjanı 1,25 milyon ton
Ham yağ karşılığı 500 bin ton

Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu ve Konya Şeker’in açıkladığı yeni alım fiyatları, 2026 sezonunda üreticinin elini güçlendiren en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

 

Konya Şeker’den kota iddialarına net yanıt

Konya Şeker, sosyal medyada gündeme getirilen kota iddialarının ardından kamuoyuna yazılı açıklamada bulundu.

Kurumdan yapılan açıklamada, 27 Ekim 2021 tarihinden bu yana hiçbir üye çiftçiye yönetim kararıyla kota tahsisi yapılmadığı belirtildi. Bu tarihten itibaren çiftçilerin haklarının korunması ve kayırmacılığın önüne geçilmesi amacıyla yönetimsel takdire bağlı kota tahsisi uygulamasına son verildiği ifade edildi.

43 üreticiden toplam 5 bin 701 ton kota devri

Açıklamada, kamuoyuna yansıyan iddiaların kurum tarafından araştırıldığı belirtilerek, söz konusu kotaların kaynağına ilişkin ayrıntılar da paylaşıldı.

Buna göre Selki’den 29, Akburun’dan 6, Çukurkent’ten 2 ve Kıreli’den 6 olmak üzere toplam 43 üreticiye ait 5 bin 701 ton kotanın, iki üye tarafından bedeli karşılığında bir yıllığına veya kalıcı şekilde devralındığı tespit edildi.

Konya Şeker, işlemlerin şirket tarafından yeni bir kota tahsisi şeklinde gerçekleştirilmediğinin altını çizdi.

Kota devirlerinin ilgili üreticilerin bizzat hazır bulunması, ıslak imzalarının alınması, işlemlerin dijital sistemden teyit edilmesi ve ziraat teşkilatı yetkililerinin kontrol ve onayından geçirilmesiyle gerçekleştirildiği kaydedildi.

Açıklamada, üreticiler arasında bir yıllık geçici veya kalıcı kota devrinin uzun yıllardır uygulanan rutin bir işlem olduğu belirtildi.

“Kotalar kurum tarafından tahsis edilmedi”

Konya Şeker, tartışmanın merkezindeki kotaların kurum yönetimi tarafından tahsis edildiği yönündeki iddiaları reddetti.

Açıklamada, söz konusu işlemlerin üye çiftçilerin kendi aralarında gerçekleştirdiği kota devirleri olduğu ve işlemlerin mevzuat ile kurum kayıtlarına uygun şekilde yapıldığı vurgulandı.

Çumra’daki usulsüzlükte 16 kişinin ilişiği kesilmişti

Kurum açıklamasında, 2025 yılında Çumra’da ortaya çıkarılan kota usulsüzlüğüne de değinildi.

Söz konusu olayla ilgili 16 personel hakkında idari ve hukuki soruşturma yürütüldüğü, soruşturmalar sonucunda 16 kişinin şirketle ilişiğinin kesildiği bildirildi.

Ayrıca suç unsuru tespit edilen 5 kişi hakkında Çumra Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğu hatırlatıldı.

Konya Şeker, şeffaf yönetim anlayışıyla hareket ettiğini, konuya ilişkin gerekli tüm bilgi ve belgelerin yetkili kurumlarla paylaşılmaya hazır olduğunu belirterek, kurumu yıpratma amacı taşıdığı savunulan gerçek dışı iddialar hakkında hukuki ve cezai süreçlerin başlatılacağını duyurdu.

Konya Şeker’in açıklamasının tamamı

Konya Şeker tarafından yapılan “Kota İddialarına İlişkin Kamuoyu Açıklaması” şöyle:

KOTA İDDİALARINA İLİŞKİN KAMUOYU AÇIKLAMASI

“Kota skandalı Çumra’dan Beyşehir’e sıçradı” başlıklı sosyal medya paylaşımında yer alan iddialar tamamen gerçeğe aykırı ve iftira niteliğindedir.

27 Ekim 2021 tarihinden bu yana hiçbir üye çiftçiye yönetim kararıyla kota tahsisi yapılmamıştır. Bu tarihten itibaren, çiftçilerimizin haklarını korumak ve kayırmacılığın önüne geçmek amacıyla yönetimsel keyfiyete bağlı kota tahsisi uygulamasına son verilmiştir.

İddiaya konu olay kurumumuzca ivedilikle araştırılmış; Selki’den 29, Akburun’dan 6, Çukurkent’ten 2 ve Kıreli’den 6 kişi olmak üzere toplam 43 üreticiden 5.701 ton kotanın, iki üye tarafından bedeli karşılığında tek yıllık veya kalıcı olarak devralındığı tespit edilmiştir.

Söz konusu kota devirleri; ilgili üyelerin bizzat hazır bulunması, ıslak imzalarının alınması, dijital kayıt sistemi üzerinden teyit ve ziraat teşkilatı yetkililerinin kontrol ve onayıyla gerçekleştirilmektedir. Bir yıllık geçici veya kalıcı kota devri, çiftçilerimiz arasında uzun yıllardır uygulanan rutin bir işlemdir.

Haberde bahsi geçen kotalar kesinlikle kurumumuz tarafından tahsis edilmemiş, üye çiftçilerimizin kendi aralarındaki devir işlemleri mevzuat ve kurum kayıtlarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan 2025 yılında Çumra’da tespit edilen kota usulsüzlüğüyle ilgili 16 personel hakkında idari ve hukuki soruşturma yürütülmüş; soruşturma sonucunda 16 kişinin şirketimizle ilişiği kesilmiş, suç unsuru tespit edilen 5 kişi hakkında ise Çumra Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmuştur.

Kurumumuz şeffaf yönetim anlayışıyla hareket etmekte olup, gerekli tüm bilgi ve belgeleri ilgili kurumlarla paylaşmaya hazırdır.

Kurumumuzu yıpratma amacı taşıyan, gerçek dışı ve iftira niteliğindeki iddialarla ilgili hukuki ve cezai süreçler başlatılacaktır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

Üretici-market makası açıldı: Limon tarlada 10 lira, markette 84,84 lira

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ağustos ayında üretici-market fiyatlarında ve tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri açıkladı. Veriler, bir tarafta hasadın yoğunlaşmasıyla üretici fiyatlarında ciddi düşüşler yaşanırken diğer tarafta aynı ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar birkaç kat pahalıya satılabildiğini gösterdi.

Ağustos ayının en çarpıcı rakamı limonda ortaya çıktı. Üreticide kilogramı 10 lira olan limonun market fiyatı 84 lira 84 kuruşa ulaştı. Böylece üretici ile market arasındaki fark yüzde 748,4’e, başka bir ifadeyle yaklaşık 8,5 kata çıktı.

Limonu yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.

LİMONDA ÜRETİCİ-MARKET FARKI YÜZDE 748,4

TZOB verilerine göre Ağustos sonunda seçilmiş ürünlerde üretici, hal, pazar ve market fiyatları şöyle gerçekleşti:

Seçilmiş ürünlerde 28 Ağustos üretici, hal, pazar ve market fiyatları

Ürün Üretici (TL/kg) Hal Pazar Market Hal/Üretici % Pazar/Üretici % Market/Üretici %
Limon 10,00 43,00 68,33 84,84 330,0 583,3 748,4
Havuç 10,66 20,67 36,25 51,20 93,9 240,1 380,3
Elma 18,75 55,00 62,50 89,60 193,3 233,3 377,9
Kabak 16,02 24,40 40,00 54,61 52,3 149,7 240,9
Yeşil soğan (demet) 17,33 54,75 57,50 58,83 215,9 231,7 239,4
Salatalık 13,08 19,00 31,25 41,01 45,3 138,9 213,5
Yeşil mercimek 22,82 55,00 69,00 69,15 141,0 202,4 203,0
Maydanoz (adet) 7,57 8,75 17,92 22,91 15,6 136,7 202,7
Marul (adet) 15,04 18,88 35,83 44,90 25,5 138,3 198,6
Patlıcan 17,90 27,60 38,75 53,23 54,2 116,4 197,3
Domates 17,916 22,35 36,67 53,12 24,7 104,7 196,5
Kuru kayısı 270,00 — 715,00 718,44 — 164,8 166,1
Kuru incir 250,00 — 658,00 659,46 — 163,2 163,8
Yeşil fasulye 45,75 52,75 70,00 116,75 15,3 53,0 155,2
Fındık (iç) 410,00 — 1.040,00 1.042,93 — 153,7 154,4
Şeftali 30,00 41,13 56,67 74,64 37,1 88,9 148,8
Nohut 32,22 65,00 80,00 80,04 101,7 148,3 148,4
Kuru soğan 17,75 30,00 40,00 41,93 69,0 125,4 136,3
Patates 17,66 24,65 36,50 38,83 39,6 106,7 119,9
Kuru fasulye 39,86 68,00 80,00 82,20 70,6 100,7 106,2
Sivri biber 41,68 41,88 76,67 83,33 0,5 83,9 99,9
Kuru üzüm 110,00 — 218,00 219,68 — 98,2 99,7
Antep fıstığı 600,00 — 1.185,00 1.186,98 — 97,5 97,8
Pirinç 52,21 65,00 85,00 93,11 24,5 62,8 78,3
Kuzu eti 679,51 — — 1.209,15 — — 77,9
Dana eti 622,68 — — 984,78 — — 58,2
Yumurta (adet) 4,52 — 6,70 6,71 — 48,2 48,5
Kırmızı mercimek 44,83 60,00 62,00 62,32 33,8 38,3 39,0
Zeytinyağı 269,06 — — 346,25 — — 28,7
Beyaz peynir — — — 398,98 — — —
Kaşar peyniri — — — 528,73 — — —
Yoğurt — — — 89,03 — — —
Tereyağı — — — 677,43 — — —
Mısırözü yağı — — — 139,28 — — —
Ayçiçek yağı — — — 132,84 — — —
Tavuk eti — — — 122,35 — — —
Toz şeker — — — 56,89 — — —

Not: Hal, pazar ve market fiyatları Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa’dan derlenen ortalama fiyatları ifade ediyor. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden toplanıyor. Pirinç, kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimekte belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatı; dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatları ise serbest piyasa fiyatı olarak hesaplanıyor.

ÜRETİCİDE 10 LİRALIK LİMON MARKETE 84,84 LİRAYA ULAŞTI

Veriler, özellikle bazı yaş meyve ve sebzelerde üretici ile tüketici arasındaki fiyat zincirinin ne kadar büyüyebildiğini gösterdi.

Ağustos sonunda;

Ürün Üretici fiyatı Market fiyatı Yaklaşık kat
Limon 10,00 TL 84,84 TL 8,5 kat
Havuç 10,66 TL 51,20 TL 4,8 kat
Elma 18,75 TL 89,60 TL 4,8 kat
Kabak 16,02 TL 54,61 TL 3,4 kat
Yeşil soğan 17,33 TL 58,83 TL 3,4 kat

Bayraktar, limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğanın izlediğini belirtti.

MARKETTE 37 ÜRÜNÜN 19’U PAHALANDI

Ağustos ayında takip edilen 37 market ürününün 19’unda fiyat artışı, 18’inde ise fiyat düşüşü yaşandı.

Market raflarında ayın zam şampiyonu yüzde 37,8 ile yumurta oldu.

Yumurtayı;

  • yüzde 19 ile yeşil fasulye,
  • yüzde 11,1 ile yeşil soğan,
  • yüzde 10 ile marul,
  • yüzde 8,9 ile kuru incir

takip etti.

Markette en fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 34,2 ile sivri biber oldu. Kuru soğanda yüzde 28,9, kuru üzümde yüzde 24,2, şeftalide yüzde 22 ve kırmızı mercimekte yüzde 21,2 düşüş kaydedildi.

AĞUSTOS AYI MARKET FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 market fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 4,87 6,71 37,8
Yeşil fasulye 98,14 116,75 19,0
Yeşil soğan (demet) 52,97 58,83 11,1
Marul (adet) 40,81 44,90 10,0
Kuru incir 605,53 659,46 8,9
Zeytinyağı 318,74 346,25 8,6
Tavuk eti 114,31 122,35 7,0
Kuru kayısı 675,06 718,44 6,4
Salatalık 38,99 41,01 5,2
Toz şeker 54,09 56,89 5,2
Maydanoz (adet) 21,79 22,91 5,1
Ayçiçek yağı 126,71 132,84 4,8
Kuzu eti 1.186,73 1.209,15 1,9
Yoğurt 88,06 89,03 1,1
Dana eti 974,88 984,78 1,0
Kaşar peyniri 524,80 528,73 0,7
Beyaz peynir 396,06 398,98 0,7
Tereyağı 673,25 677,43 0,6
Domates 52,87 53,12 0,5
Fındık (iç) 1.050,79 1.042,93 -0,7
Pirinç 93,84 93,11 -0,8
Nohut 81,78 80,04 -2,12
Patlıcan 56,61 53,23 -6,0
Mısırözü yağı 148,61 139,28 -6,3
Kabak 58,49 54,61 -6,6
Patates 42,56 38,83 -8,8
Kuru fasulye 93,34 82,20 -11,9
Elma 102,07 89,60 -12,2
Limon 98,82 84,84 -14,1
Yeşil mercimek 81,50 69,15 -15,2
Havuç 61,73 51,20 -17,1
Antep fıstığı 1.496,19 1.186,98 -20,7
Kırmızı mercimek 79,12 62,32 -21,2
Şeftali 95,74 74,64 -22,0
Kuru üzüm 289,75 219,68 -24,2
Kuru soğan 58,96 41,93 -28,9
Sivri biber 126,66 83,33 -34,2

Ağustos ayı market fiyatlarının tamamı TZOB’un ay sonu çalışmasında yer aldı.

ÜRETİCİDE LİMON YÜZDE 75 UCUZLADI

Üretici cephesinde ise çok daha farklı bir görünüm ortaya çıktı.

Takip edilen 29 ürünün 9’unda fiyat artarken, 13’ünde fiyat geriledi, 7 üründe ise fiyat değişmedi.

Üreticide en fazla düşüş yüzde 75 ile limonda görüldü.

Limonu;

  • yüzde 54,5 ile kuru soğan,
  • yüzde 24,2 ile patates,
  • yüzde 23 ile yeşil soğan,
  • yüzde 20 ile şeftali

izledi.

Üretici fiyatında en fazla artış ise markette olduğu gibi yumurtada yaşandı. Yumurtanın üretici fiyatı bir ayda yüzde 39,9 yükseldi.

Marul yüzde 11,1, maydanoz yüzde 11, kuzu eti yüzde 7,3 ve kırmızı mercimek yüzde 7,2 pahalandı.

ÜRETİCİ FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 üretici fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 3,23 4,52 39,9
Marul (adet) 13,53 15,04 11,1
Maydanoz (adet) 6,82 7,57 11,0
Kuzu eti 633,25 679,51 7,3
Kırmızı mercimek 41,83 44,83 7,2
Salatalık 12,34 13,08 6,0
Dana eti 593,29 622,68 5,0
Zeytinyağı 261,66 269,06 2,8
Pirinç 51,85 52,21 0,7
Elma 18,75 18,75 0,0
Kuru fasulye 39,86 39,86 0,0
Kuru kayısı 270,00 270,00 0,0
Kuru üzüm 110,00 110,00 0,0
Kuru incir 250,00 250,00 0,0
Fındık (iç) 410,00 410,00 0,0
Antep fıstığı 600,00 600,00 0,0
Yeşil fasulye 46,25 45,75 -1,1
Patlıcan 18,30 17,90 -2,2
Havuç 11,00 10,66 -3,1
Nohut 34,06 32,22 -5,4
Yeşil mercimek 24,21 22,82 -5,7
Domates 19,36 17,92 -7,5
Sivri biber 45,76 41,68 -8,9
Kabak 17,64 16,02 -9,2
Şeftali 37,50 30,00 -20,0
Yeşil soğan (demet) 22,50 17,33 -23,0
Patates 23,30 17,66 -24,2
Kuru soğan 39,00 17,75 -54,5
Limon 40,00 10,00 -75,0

Üretici fiyatlarının ayrıntılı aylık değişimi TZOB verilerinde bu şekilde gerçekleşti.

LİMON NEDEN BU KADAR UCUZLADI?

TZOB, üretici fiyatlarındaki sert değişimlerin nedenlerini ürün bazında da açıkladı.

Limonda, geçen yıldan depolanan ürünlerin piyasaya arzı sürerken bu yılın erkenci çeşitlerinin de satışa çıkması arz miktarını artırdı. Bunun sonucunda üretici fiyatlarında önemli düşüş yaşandı.

Kuru soğanda, Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi fiyatları aşağı çekti.

Patateste ise Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde başta olmak üzere önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının aynı dönemde yoğunlaşması piyasadaki arzı artırdı.

Önceki dönemde fiyatların yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerin aynı dönemde söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkması fiyatlarda aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.

YEŞİL SOĞAN VE ŞEFTALİDE HASAT ETKİSİ

Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşmasıyla ürün arzı arttı ve üretici fiyatları geriledi.

Şeftalide de Ağustos ayının üretimin yoğun olduğu dönem olması nedeniyle piyasadaki ürün miktarı arttı ve üretici fiyatlarında düşüş meydana geldi.

Bu tablo, üreticide fiyatın sert biçimde gerilediği dönemlerde tüketici fiyatındaki düşüşün aynı ölçüde gerçekleşmemesinin üretici-market makasını büyütebildiğini de ortaya koydu.

YUMURTADA HEM ÜRETİCİDE HEM MARKETTE ZİRVE

Ağustos ayında fiyatı hem üreticide hem markette en fazla artan ürün yumurta oldu.

Üretici yumurta fiyatı yüzde 39,9, market fiyatı ise yüzde 37,8 yükseldi.

TZOB’a göre yumurta fiyatındaki artışta;

  • yem,
  • enerji,
  • nakliye

gibi üretim maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra, sektördeki planlama eksikliğinden kaynaklanan arz-talep dengesizliği etkili oldu.

MARUL VE MAYDANOZDA YAĞIŞ VE ÜRETİM KAYBI ETKİLİ

Marul ve maydanozda üretici fiyatlarının yükselmesinde arz tarafındaki sorunlar öne çıktı.

TZOB açıklamasında, TÜİK Bitkisel Üretim 1. Tahmin verilerine göre kıvırcık marul üretiminde yüzde 10, maydanoz üretiminde ise yüzde 0,9 azalma beklendiği belirtildi.

Ağustos ayında Samsun’un Çarşamba ilçesinde meydana gelen yoğun yağış nedeniyle seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının yaşanması da arzı düşürerek fiyat artışına neden oldu.

TARIMSAL GİRDİLERDE MALİYET BASKISI SÜRÜYOR

Ürün fiyatları bir tarafta dalgalanırken çiftçinin üretim maliyetlerindeki yükseliş de devam etti.

TZOB’un Ziraat Odaları aracılığıyla topladığı verilere göre Ağustos ayında temmuz ayına kıyasla;

  • DAP gübresi yüzde 4,5,
  • 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4,
  • ÜRE gübresi yüzde 0,6

zamlandı.

Amonyum nitrat gübresinde yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresinde ise yüzde 0,6 düşüş gerçekleşti.

AMONYUM NİTRAT BİR YILDA YÜZDE 61,2 ZAMLANDI

Yıllık değişimlere bakıldığında tarımsal üretim maliyetlerindeki artışın çok daha belirgin olduğu görülüyor.

Geçen yılın Ağustos ayına göre;

Gübre türü Yıllık artış
Amonyum nitrat %61,2
Amonyum sülfat %55,2
20.20.0 kompoze %32,7
DAP %25,3
ÜRE %3,4

Besi yemi bir yılda yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 pahalandı.

Elektrik fiyatında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilacında yüzde 27,8 olurken, mazot fiyatındaki yıllık artış yüzde 57,9’a ulaştı.

TARIMSAL GİRDİ FİYATLARININ TAMAMI

Girdi Ağustos 2025 Temmuz 2026 Ağustos 2026 Aylık değişim % Yıllık değişim %
Amonyum sülfat %21 12.251 19.131 19.010 -0,6 55,2
Amonyum nitrat %26 13.445 22.963 21.672 -5,6 61,2
ÜRE 26.424 27.178 27.330 0,6 3,4
DAP 35.124 42.088 44.002 4,5 25,3
20.20.0 22.109 28.089 29.333 4,4 32,7
Mazot (TL/litre) 53,09 78,32 83,83 7,0 57,9
Besi yemi (TL/ton) 10.352 13.831 13.921 0,7 34,5
Süt yemi (TL/ton) 11.407 14.950 15.039 0,6 31,8
Deltametrin EC 25g/L 900 1.150 1.150 0 27,8
Elektrik (krş/kWh) 377,21 472,08 472,08 0 25,1

Tarımsal girdilere ilişkin ayrıntılı fiyat tablosunda özellikle mazot, gübre ve yem maliyetlerindeki yıllık artışlar dikkat çekti.

ÇİFTÇİ ÜRÜNÜNÜ UCUZA SATARKEN GİRDİLER PAHALANIYOR

Ağustos verilerindeki en dikkat çekici tablo, bazı ürünlerde üretici fiyatları hızla gerilerken çiftçinin temel üretim maliyetlerinin aynı yönde düşmemesi oldu.

Limon üretici fiyatı bir ay içerisinde 40 liradan 10 liraya, kuru soğan 39 liradan 17,75 liraya, patates ise 23,30 liradan 17,66 liraya geriledi.

Buna karşılık aynı dönemde mazot aylık yüzde 7, DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 arttı.

Yıllık ölçekte ise tablo üretici açısından daha da dikkat çekici. Mazot yüzde 57,9, amonyum nitrat yüzde 61,2, besi yemi yüzde 34,5 ve süt yemi yüzde 31,8 zamlanmış durumda.

Bu durum, çiftçinin satış fiyatı düştüğünde gelirinin gerilemesine rağmen üretime devam edebilmek için katlandığı birçok temel maliyetin yüksek seviyelerde kaldığını gösteriyor.

ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE UZANAN ZİNCİR YİNE GÜNDEMDE

Ağustos verileri yalnızca fiyat seviyelerindeki değişimi değil, tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşırken geçirdiği fiyat dönüşümünü de yeniden gündeme taşıdı.

Örneğin limonda üretici fiyatı bir ayda yüzde 75 gerileyerek 10 liraya düşmesine rağmen market fiyatı 84,84 lira oldu.

Havuç üreticide 10,66 lirayken markette 51,20 liraya, elma 18,75 liradan 89,60 liraya, kabak 16,02 liradan 54,61 liraya çıktı.

Bu rakamlar; üretim, hasat, taşıma, depolama ve perakende zincirinin her aşamasındaki fiyat oluşumunun tarımsal piyasanın en önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.

AĞUSTOSUN FİYAT TABLOSU: YUMURTA ZAMLANDI, LİMON ÜRETİCİDE ÇAKILDI

Ağustos 2026’nın tarımsal fiyat tablosu birkaç çarpıcı göstergeyle özetlendi:

Gösterge Ağustos sonucu
En yüksek üretici-market farkı Limon – %748,4
Markette en fazla artan Yumurta – %37,8
Üreticide en fazla artan Yumurta – %39,9
Markette en fazla düşen Sivri biber – %34,2
Üreticide en fazla düşen Limon – %75
En yüksek yıllık gübre artışı Amonyum nitrat – %61,2
Mazotta yıllık artış %57,9
Besi yeminde yıllık artış %34,5
Süt yeminde yıllık artış %31,8

Ortaya çıkan veriler, Ağustos ayında tüketici cephesinde bazı ürünlerde belirgin ucuzlamalar görülmesine rağmen üretici-market fiyat makasının ve çiftçinin yüksek girdi maliyetlerinin tarım sektörünün en önemli sorunları arasında kalmaya devam ettiğini gösterdi.

Çiftçilerin hesaplarına 67,8 milyon lira tarımsal destek ödemesi aktarılıyor

ANKARA – Tarım ve Orman Bakanlığı, çiftçilere yönelik tarımsal destek ödemelerinin hesaplara aktarılacağını duyurdu.

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, üreticilerin tohumdan hasada uzanan süreçte desteklenmeye devam edildiği belirtildi.

Paylaşımda, “Tohumdan hasada uzanan yolculukta, üreticimizin her adımında yanında yer alıyor, emeğini destekliyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Toplam destek 67 milyon 793 bin 972 lira

Bakanlığın açıkladığı destek kalemlerine göre, çiftçilere toplam 67 milyon 793 bin 972 lira ödeme yapılacak.

Bu kapsamda;

  • Kırsal kalkınma yatırımları için 64 milyon 920 bin 117 lira,
  • Yem bitkileri planlı üretimi için 2 milyon 873 bin 855 lira destek sağlanacak.

Böylece iki ayrı kalemde yapılacak tarımsal destek ödemelerinin toplamı 67,8 milyon liraya yaklaşacak.

En büyük pay kırsal kalkınma yatırımlarına

Açıklanan destek paketinde en yüksek pay kırsal kalkınma yatırımlarına ayrıldı. Toplam ödemenin yaklaşık 64,9 milyon liralık bölümü bu kapsamda üreticilere aktarılacak.

Yem bitkileri planlı üretimi kapsamında ise çiftçilere yaklaşık 2,9 milyon lira ödeme yapılacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve çiftçilerin desteklenmesi amacıyla tarımsal destek ödemelerinin devam edeceğini bildirdi.

Çiftçilerin hesaplarına 195,6 milyon lira tarımsal destek aktarılıyor

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üreticilere yönelik yeni tarımsal destekleme ödemesine ilişkin açıklama yaptı.

Yumaklı, çiftçilerin üretim faaliyetlerini desteklemek amacıyla toplam 195 milyon 560 bin liralık ödemenin hesaplara aktarılacağını bildirdi.

En büyük pay kırsal kalkınma yatırımlarına

Açıklanan destek kalemlerine göre, kırsal kalkınma yatırımları için 190 milyon 972 bin lira ödeme yapılacak.

AR-GE çalışmaları kapsamında ise 4 milyon 588 bin liralık destek sağlanacak.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “195,6 milyon lira tarımsal destek ödemesini çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun” ifadelerini kullandı.

Ödemelerin çiftçilerin hesaplarına aktarılmasıyla birlikte üreticilerin kırsal kalkınma ve tarımsal faaliyetlerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Tarımsal girdi fiyatları haziranda aylık bazda geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini açıkladı.

Buna göre Tarım-GFE, haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,92 geriledi. Endeks, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 16,92, Haziran 2025’e göre yüzde 32,06 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 34,02 yükseldi.

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde aylık düşüş

Ana gruplar incelendiğinde, haziranda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 1,20 azalırken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 0,93 arttı.

Geçen yılın aynı ayına göre ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 33,88, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 21,49 artış kaydedildi.

Gübrede yıllık artış yüzde 50,99’a ulaştı

Yıllık Tarım-GFE verilerine göre 9 alt grup daha düşük, 2 alt grup ise daha yüksek değişim gösterdi.

Yıllık artışın en düşük olduğu alt gruplar yüzde 20,47 ile malzemeler ve yüzde 22,60 ile tarımsal ilaçlar oldu.

En yüksek yıllık artış ise yüzde 50,99 ile gübre ve toprak geliştiricilerde gerçekleşti. Diğer mal ve hizmetler grubundaki yıllık artış yüzde 34,40 olarak kayıtlara geçti.

Enerji ve yağlayıcılarda yüzde 2,61 düşüş

Aylık Tarım-GFE verilerine göre 4 alt grup daha düşük, 7 alt grup ise daha yüksek değişim gösterdi.

Haziranda bir önceki aya göre enerji ve yağlayıcılarda yüzde 2,61 azalış kaydedildi.

Aylık artışın yüksek olduğu alt gruplar arasında yüzde 3,88 ile bina bakım masrafları ve yüzde 1,33 ile diğer mal ve hizmetler yer aldı. Veteriner harcamalarındaki aylık değişim ise yüzde 3,32 olarak gerçekleşti.

Çiftçilere 110,5 milyon liralık tarımsal destek ödemesi bugün yapılıyor

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üreticilere yönelik 110,5 milyon liralık tarımsal destekleme ödemesinin bugün çiftçilerin hesaplarına aktarılacağını bildirdi.

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, toprağın ve emeğin kıymetini bilerek üreticileri desteklemeye devam ettiklerini belirtti.

“Hayırlı ve bereketli olsun”

Yumaklı, açıklamasında, “110,5 milyon lira tarımsal destek ödemesini çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun.” ifadelerini kullandı.

En büyük pay kırsal kalkınma yatırımlarına

Açıklanan destekleme ödemelerinin büyük bölümünü kırsal kalkınma yatırımları oluşturdu.

Buna göre çiftçilere;

  • Kırsal kalkınma yatırımları için 108 milyon 987 bin 299 lira,
  • Bitkisel üretim için 746 bin 330 lira,
  • Planlı üretim için 742 bin 810 lira

destek ödemesi yapılacak.

Toplam 110,5 milyon liralık destek, bugün üreticilerin hesaplarına aktarılacak.

Trakya’da ayçiçeğinde gözler hasat dönemine çevrildi

Türkiye’nin ayçiçeği ihtiyacının önemli bölümünü karşılayan Trakya’da çiftçiler hasat dönemine hazırlanıyor. Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da sezon boyunca zaman zaman etkili olan yağışlar, ayçiçeğinde kuraklık baskısını azaltırken üreticilerin yüksek verim beklentisini artırdı.

Edirne’de 1 milyon 300 bin dekar alanda ekim yapıldı

Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, kentte yaklaşık 1 milyon 300 bin dekar alanda ayçiçeği ekimi yapıldığını söyledi.

Ayçiçeğinde verim açısından henüz kesin bir tablonun oluşmadığını belirten Arabacı, ekim zamanı ve bölgesel yağış farklılıklarının ürün gelişimini doğrudan etkilediğini ifade etti.

Bazı bölgelere son dönemde 20-30 kilogram yağış düştüğünü, bazı alanların ise çok daha az yağış aldığını dile getiren Arabacı, son yağışların ayçiçeğini olumlu etkilediğini ancak yüksek sıcaklıkların yeniden olumsuzluk oluşturduğunu kaydetti.

Arabacı, “Bir hafta öncesine kadar yağan yağmurlarla ayçiçekleri toparladı diye düşünüyorduk. Kafa yapısı güzelleşmeye başladı ancak son günlerdeki sıcaklarla birlikte kafalar solmaya başladı. Önemli olan tanenin ne kadar dolduğu. Bunu da hasat döneminde göreceğiz.” dedi.

“Kesin tablo hasatla ortaya çıkacak”

Geçmiş yıllarda kuraklık nedeniyle önemli kayıplar yaşandığını hatırlatan Arabacı, bu yıl tablonun daha olumlu olduğunu ancak her bölgede yüksek verim beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Arabacı, “Geçtiğimiz birkaç yıl kurak geçti, hatta bazı yerlerde hiç ürün alınamadı. Bu yıl tablo daha iyi ancak dekarda 250-300 kilogram verim beklentisinin her yerde gerçekleşeceğini düşünmüyorum. Birçok bölgede verim bunun altında kalacaktır. Kesin tablo hasatla birlikte ortaya çıkacak.” ifadelerini kullandı.

Kırklareli’nde yüksek verim beklentisi

Kırklareli Ziraat Odası Başkanı Ekrem Şaylan da ayçiçeğinin bölge için stratejik bir ürün olduğunu belirtti.

Yağış rejimindeki düzensizlik ve kuraklığın bu sezon önceki yıllara göre daha az etkili olduğunu ifade eden Şaylan, ayçiçeğinin gelişiminin son derece iyi olduğunu ve yüksek verim beklendiğini söyledi.

Şaylan, “Ayçiçeği geçen yıla göre bu yıl daha iyi olacak. Bu sene üreticilerimizin güzel bir yıl geçireceğini umuyoruz.” diye konuştu.

Tekirdağ’da 1 milyon 700 bin dekar ayçiçeği ekildi

Tekirdağ Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Aksoy ise kentte bu yıl ayçiçeğinde yüksek verim beklendiğini açıkladı.

Tekirdağ’ın Türkiye’nin en fazla ayçiçeği üretimi yapılan illerinin başında geldiğini belirten Aksoy, Trakya’yı ayçiçeği üretiminde “yağ ambarı” olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Kentte yaklaşık 1 milyon 700 bin dekar alanda ayçiçeği ekimi gerçekleştirildiğini bildiren Aksoy, ekiplerin sahadaki gözlem ve üretici görüşmelerini sürdürdüğünü kaydetti.

“Dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alıyoruz”

Aksoy, ayçiçeğinde standart olarak dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alındığını belirterek, bu yıl rakamın daha da yukarı çıkmasını beklediklerini ifade etti.

Aksoy, “Bütün ürünlerde olduğu gibi ayçiçeğinde de verimin yüksek olmasını bekliyoruz. Ekiplerimiz sahada gözlem yapmaya ve üreticilerimizle görüşmeye devam ediyor. Standart olarak ayçiçeğinde dekarda 225 kilogramın üzerinde verim alıyoruz ancak bu yıl verimin daha da yüksek olacağını öngörüyoruz.” dedi.

Trakya genelinde verimin kesinleşmesi için gözler hasat dönemine çevrilirken, yağışların ardından oluşan olumlu tablonun üreticilerin sezon beklentisini güçlendirdiği belirtiliyor.

Hazine imkanlarıyla çiftçi ve esnafa finansman desteği

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerinden yapılan derlemeye göre esnaf ve çiftçiye Hazine faiz/kar payı destekli kredi ve finansman olanakları sunuluyor.

Bu kapsamda, tarım sektörünün sürdürülebilir gelişiminin sağlanması, üretimde verimliliğin artırılması ve çiftçilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması amacıyla Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla Hazine faiz/kar payı destekli kredi ve finansman uygulamaları yürütülüyor. Söz konusu sistem, 2004 yılında uygulamaya alındı.

İlk uygulama yılı olan 2004’te 205 bin çiftçinin 735 milyon lira kredi bakiyesi bulunurken 2025 yıl sonu itibarıyla 1,1 milyon çiftçi için 833 milyar lira tutarında kredi ve finansman bakiyesine ulaşıldı. Böylece sistemden faydalanan çiftçi sayısı, başlangıç tarihine kıyasla yaklaşık 6 kat, kullandırılan kredi hacmi de reel olarak yaklaşık 42 kat arttı.

Söz konusu kuruluşlar aracılığıyla hayvansal ve bitkisel üretim, tarım teknolojileri ve tarım endüstrisi başlıklarında 28 farklı üretim konusunda kredi ve finansman imkanı sunuluyor.

Bu sayede 2025 yılında 956 bin çiftçi, 661 milyar lira kredi ve finansman kullandı.

Bakanlıkça, uygulamanın başladığı tarihten haziran sonuna kadar 449 milyar lira destek sağlandı.

Bu yıl haziran sonu itibarıyla 724 bin çiftçi 399 milyar liralık kredi ve finansmandan yararlandı.

Uygulama kapsamında tarımsal üreticilere yüzde 25 ile yüzde 100 arasında değişen oranlarda faiz ve kar payı indirimi uygulanıyor. Hazine faiz destekli kredilerde faiz yükünün yaklaşık yüzde 70’i kamu tarafından karşılanıyor. Temel hayvansal ve bitkisel üretim konularında 300 bin liraya kadar olan kredilerde yüzde 100 faiz/kar payı indirimi uygulanıyor. Azami 10 milyon liraya kadar kredi imkanı sağlanan bu üretim ve diğer destekleme konularında belirlenen teknik ve ekonomik kriterleri karşılayan üreticilere ilave faiz/kar payı indirimi avantajları da sunuluyor.

Esnafa da faiz destekli kredi

Esnaf ve sanatkarların faaliyetlerini sürdürülebilir şekilde geliştirmelerinin sağlanması, işletmelerinin rekabet gücünün artırılması ve finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla da Halk Bankası aracılığıyla Hazine faiz destekli esnaf ve sanatkar kredileri kullandırılıyor. Söz konusu sistem 2002 yılında uygulamaya alındı.

İlk uygulama yılı olan 2002’de 63 bin esnaf ve sanatkarın 153 milyon lira kredi bakiyesi bulunurken 2025 yılı sonu itibarıyla 774 bin esnaf ve sanatkar için 297 milyar lira tutarında kredi ve finansman bakiyesine ulaşıldı.

Böylece, sistemden faydalanan esnaf ve sanatkar sayısı başlangıç tarihine kıyasla 12 kat, kullandırılan kredi hacmi de reel olarak yaklaşık 50 kat arttı.

Bu kapsamda, 2025 yılında yaklaşık 258 bin esnaf ve sanatkar 176 milyar lira tutarında Hazine faiz destekli kredi kullandı.

Bakanlıkça, uygulamanın başladığı tarihten haziran sonuna kadar sağlanan desteğin tutarı ise 180 milyar lirayı buldu.

Bu yıl haziran sonu itibarıyla 99 bin esnaf ve sanatkara 75 milyar lira kredi kullandırıldı.

Sistem kapsamında esnaf ve sanatkarlara yüzde 50 faiz indirimi uygulanıyor. Ayrıca, genç girişimciler, usta girişimciler, kaybolmaya yüz tutmuş meslek erbabı esnaf ve sanatkarlar ile belirli öncelikli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için daha avantajlı kredi imkanları sağlanıyor.

Bunun yanında, belirlenen şartları sağlayan esnaf ve sanatkarlara standart faiz indirimlerinin üzerinde ilave faiz indirimi avantajları sunuluyor. Bu sayede işletmelerin büyümesinin, üretim kapasitesinin artırılmasının ve ekonomik faaliyetlerinin güçlendirilmesinin desteklenmesi amaçlanıyor. Söz konusu uygulamayla esnaf ve sanatkarların yerel kalkınmaya katkısının artırılması ve ülke ekonomisindeki rollerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

TMO’nun hububat alımı 5 milyon tonu aştı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Türkiye genelinde devam eden hububat alım çalışmalarında 5 milyon ton eşiğinin aşıldığını açıkladı.

TMO’nun sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, 3 Haziran’da başlatılan hububat alım faaliyetlerinin ülkenin dört bir yanındaki alım noktalarında yoğun şekilde sürdürüldüğü belirtildi.

200 bin tırlık hububat alındı

Açıklamada, alınan hububat miktarının yalnızca istatistiksel bir rakam olmadığına dikkat çekilerek, üreticilerin emeğiyle ortaya çıkan büyük bir milli serveti temsil ettiği vurgulandı.

TMO açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:

“Bugün itibarıyla 5 milyon tonu aşan alım miktarımız, yalnızca istatistiksel bir veri olmanın ötesinde, 200 bin tırı tam kapasiteyle doldurabilecek büyüklükte devasa bir milli serveti ifade etmektedir.”

Alımlar Türkiye genelinde devam ediyor

TMO’nun hububat alım faaliyetleri, üreticilerin ürünlerini güvenli ve düzenli şekilde pazara sunabilmesi amacıyla Türkiye genelindeki alım merkezlerinde devam ediyor.

Hasat takvimine bağlı olarak farklı bölgelerde yoğunlaşan alımlar kapsamında buğday, arpa ve diğer hububat ürünleri üreticilerden teslim alınıyor.

TMO’nun yürüttüğü alım faaliyetlerinin, üreticinin desteklenmesi, piyasada fiyat istikrarının korunması ve Türkiye’nin gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

Üreticilere ve çalışanlara teşekkür

Açıklamada, ürünlerini Toprak Mahsulleri Ofisine teslim eden çiftçilere teşekkür edildi.

TMO, kuruma güven duyan ve alın teriyle yetiştirdiği ürünü TMO’yla buluşturan üreticiler ile alım faaliyetlerinde görev yapan çalışanlara teşekkürlerini iletti.

Hububat alımlarının, hasat döneminin ilerlemesiyle birlikte Türkiye genelindeki alım noktalarında devam edeceği bildirildi.

Doğal afetler tarımı vurdu: İlk 6 ayda yaklaşık 900 bin dekar alan zarar gördü

Türkiye’de tarımsal üretim, 2026 yılının ilk yarısında doğal afetlerin ağır baskısı altında kaldı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yılın ilk 6 ayında meydana gelen doğal afetlerin tarımsal üretime etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bayraktar, sel, su baskını, aşırı yağış, dolu, fırtına, don, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan gibi afetlerin birçok bölgede çiftçilerin üretim faaliyetlerini olumsuz etkilediğini belirterek, Türkiye genelinde yaklaşık 900 bin dekar tarım alanının zarar gördüğünü bildirdi.

Doğal afetlerin yalnızca ürün kaybına yol açmadığını vurgulayan Bayraktar, üreticilerin sezon boyunca yaptığı tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçilik harcamalarının da afetler nedeniyle boşa gittiğine dikkat çekti.

Afetlerin sayısı ve şiddeti artıyor

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, son yıllarda hem dünyada hem de Türkiye’de doğal afetlerin sayısında ve şiddetinde ciddi artış yaşandığını söyledi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) raporuna değinen Bayraktar, doğal afetlerin tarım sektörüne verdiği yıllık ortalama zararın 1990’lı yıllarda 64 milyar dolar seviyesindeyken, son yıllarda 144 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Bayraktar, 1991-2023 döneminde doğal afetlerin tarıma verdiği toplam zararın 3,26 trilyon dolara ulaştığını ifade ederek, son 30 yılda 4,6 milyar ton tahıl, 2,8 milyar ton meyve ve sebze ile 900 milyon ton et ve süt ürününün doğal afetler nedeniyle zarar gördüğünü kaydetti.

2026’nın ilk yarısında 70’ten fazla ilde üretici mağdur oldu

Tarımsal açıdan “afet yılı” olarak anılacak 2025’in ardından 2026 yılında da afetlerin devam ettiğini belirten Bayraktar, yılın ilk 6 ayında 70’ten fazla ilde üreticilerin zarar gördüğünü söyledi.

Bayraktar, afetlerin yaşandığı illerde mağdur üreticilerle bir araya geldiklerini ve zararı yerinde gördüklerini dile getirerek, tarımsal üretim üzerindeki baskının her geçen yıl arttığını ifade etti.

En büyük zarar sel ve su baskınlarından

Bayraktar, 2026 yılının ilk 6 ayında tarım alanlarında en büyük zarara sel ve su baskınlarının neden olduğunu belirtti. Zarar gören toplam alanın yaklaşık yarısının sel ve su baskınlarına maruz kaldığını bildiren Bayraktar, bu durumun çiftçilerin üretim planlarını doğrudan etkilediğini söyledi.

Bayraktar açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“2026 yılının ilk 6 ayında sel ve su baskınları, aşırı yağışlar, dolu, fırtına, don, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan afetleri tarımsal üretime zararlar verdi. Türkiye genelinde yaklaşık 900 bin dekar alan bu afetlerden zarar gördü. Bu yıl özellikle sel ve su baskınları, çiftçilerimizin üretim faaliyetlerini olumsuz yönde etkiledi. Zarar gören toplam alanın yaklaşık yarısı sel ve su baskınlarına maruz kaldı.”

28 ilde sel ve su baskını, 22 ilde don görüldü

Bayraktar’ın paylaştığı bilgilere göre, 2026 yılının ilk 6 ayında Türkiye’nin farklı bölgelerinde çok sayıda doğal afet yaşandı.

Bu dönemde 28 ilde sel ve su baskını meydana gelirken, 22 ilde don afeti görüldü. Ayrıca 14 ilde aşırı yağış, 14 ilde dolu, 9 ilde fırtına, 9 ilde aşırı kar, 6 ilde heyelan ve 6 ilde hortum afetleri tarımsal üretimi olumsuz etkiledi.

Bayraktar, afetlerin üreticiler açısından yalnızca ürün kaybı anlamına gelmediğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

“Afetlerin şiddetinin ve tarımsal üretim üzerindeki baskısının her geçen yıl arttığı açıkça görülüyor. Afetler yalnızca ürün kaybına neden olmuyor, üreticilerimizin sezon boyunca yaptığı tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçilik gibi tüm harcamaların da boşa gitmesine yol açıyor.”

“Bereketli sezon” herkese aynı şekilde yansımayacak

Bayraktar, 2025-2026 sezonunun ülke geneli açısından bereketli bir yıl olabileceğini ancak doğal afetler nedeniyle ürününü ve gelirini kaybeden çiftçiler için aynı tablonun geçerli olmadığını vurguladı.

Afetlerden etkilenen üreticilerin gelir kaybı yaşadığını belirten Bayraktar, bazı bölgelerde çiftçilerin bir sezonluk emeğini kaybettiğini ifade etti.

Bayraktar, “Bereketli bir sezon” değerlendirmesi yapılırken afet mağduru üreticilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Tarım sigortasında prim yükü sorunu

TZOB Genel Başkanı Bayraktar, tarım sigortasının önemine de dikkat çekti. Çiftçilere tarım sigortası yaptırmaları yönünde sürekli çağrıda bulunduklarını belirten Bayraktar, buna rağmen sigortalılık oranının düşük seviyede kaldığını ifade etti.

Bayraktar, sigorta primlerinin devlet desteğine rağmen birçok çiftçi için yüksek olduğunu belirterek, bu durumun sigortalılık oranlarını sınırladığını dile getirdi.

Bayraktar, sigortası olan üreticilerin zararlarının karşılanacağını ancak sigortası bulunmayan üreticilerin de afetlerden ciddi zarar gördüğünü söyledi.

Sigortası olmayan üreticiler için destek çağrısı

Doğal afetlerden zarar gören ancak tarım sigortası bulunmayan çiftçilere de destek verilmesi gerektiğini belirten Bayraktar, nakit yardım çağrısında bulundu.

Bayraktar, üreticilerin finansal yükünün hafifletilmesi için Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının yapılandırılması gerektiğini kaydetti.

Bayraktar açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bunun en önemli sebebi de devlet desteği olmasına rağmen sigorta primlerinin çiftçi gelirlerine göre yüksek olmasıdır. Sigortası olan üreticilerimizin zararları karşılanacaktır. Fakat diğer tarafta sigortası olmayan üreticilerimiz de 2026 yılındaki bu afetlerden ciddi oranda zarar gördü. Hem geçtiğimiz yıl hem de bu yıl durmak bilmeden afetlerle uğraşan bu çiftçilerimizin de yanında olunmalı ve nakit yardım yapılmalıdır. Ayrıca bu çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçları yapılandırılmalıdır. ‘Bereketli bir sezon’ diyerek hiçbir üreticimiz göz ardı edilmemelidir.”

Tarımsal üretimde afet riski büyüyor

Bayraktar’ın açıklamaları, iklim değişikliğiyle birlikte tarımsal üretimde afet riskinin her geçen yıl daha belirgin hale geldiğini ortaya koydu. Sel, su baskını, dolu, don ve fırtına gibi afetler, üreticinin emeğini ve gelirini tehdit ederken, gıda arz güvenliği açısından da önemli bir risk oluşturuyor.

TZOB, afetlerden zarar gören üreticilerin desteklenmesi, tarım sigortasında prim yükünün azaltılması ve afetlere karşı daha güçlü koruma mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kadın ve genç çiftçi kredisi limitini 3 milyon liradan 5 milyon liraya çıkarıyoruz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haliç Kongre Merkezi’nde “Ziraat Bankası 5. Tarım Ekosistemi Buluşması”na katıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İnsanlık olarak, daha fazla kazanmak, daha fazla tüketmek uğruna suyun, toprağın, havanın kirletilmesinin bedelini çok ağır ödüyoruz.” dedi.

Erdoğan, “Tarım alanları ve temiz su yataklarının yerleşime açılmasının, zararlı kimyasallarla ekolojik sistemin bozulmasının ceremesini çekiyoruz.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hasatlar yapıldıkça rekolte açısından çiftçimizin yüzü de gülmeye başladı. Arpada, buğdayda ve inşallah pek çok mahsulde bu yıl rekor bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, konuşmasına şöyle devam etti:

“Hedeflerimize doğru inşallah kararlılıkla yürüyeceğiz. 42 ilimizde açacağımız 61 organize tarım bölgesi ile tarım alanında çok daha iyi yerlere geleceğiz.”

“Geçen yıl sektöre verdiğimiz destek 706 milyar lirayı buldu. 2026 için tarıma doğrudan ve dolaylı olarak ayırdığımız rakam ise 930 milyar lira.”

“Tarıma destek olmak, muhalefetin yaptığı gibi meydanlarda ‘Her çiftçiye bedava traktör’ sözü verip sonra ‘Biz onu reklam olsun diye yaptık’ demek değildir.”

“Terörsüz Türkiye süreciyle ülkemize maliyeti 2 trilyon doları aşan terör sorununu çözerek büyük ve güçlü Türkiye’nin kapılarını sonuna kadar açmak istiyoruz.”

“(Terörsüz Türkiye) Sürecin sağladığı güven ortamının spordan istihdama, turizmden ticarete hemen her sektöre olumlu tesiri oluyor.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Tarım noktasında kadın ve genç çiftçi kredisi limitini 3 milyon liradan 5 milyon liraya çıkarıyoruz.” açıklamasını yaptı.

Erdoğan, “Küçükbaş hayvancılıkta kredi limitini 2 milyon liraya, büyükbaş hayvancılıkta ise 3 milyon liraya yükseltiyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Süt hayvancılığı yatırımlarına 60 milyon liraya, besicilik yatırımlarına ise 40 milyon liraya kadar kredi sağlayacağız.” diye konuştu.

CHP Konya Milletvekili Barış Bektaş: Üreticinin emeği korunmadığında gıda güvenliği tehlikeye girer

Cumhuriyet Halk Partisi Konya Milletvekili Barış Bektaş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından açıklanan buğday ve arpa alım fiyatlarının çiftçinin beklentilerini karşılamadığını belirterek, üreticinin emeğinin korunmamasının yalnızca çiftçiyi değil, Türkiye’nin gıda güvenliğini de tehdit edeceğini söyledi.

Bektaş, hasat dönemi yaklaşırken buğday ve arpa fiyatlarının piyasada gerilemeye başladığını ifade ederek, özellikle Konya Ovası’nda üreticilerin büyük bir belirsizlikle karşı karşıya kaldığını dile getirdi. Çiftçinin artan maliyetler altında ezildiğini vurgulayan Bektaş, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için üreticinin ürününe hak ettiği değerin verilmesi gerektiğini kaydetti.

“Çiftçi kazanç değil zarar hesabı yapıyor”

Cumhuriyet Halk Partisi Konya Milletvekili Barış Bektaş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki konuşmasında, “Toprak Mahsulleri Ofisinin açıkladığı buğday ve arpa fiyatlarının çiftçimizin beklentisinin çok altında kaldığını ifade etmiştim. Aradan çok zaman geçmedi ki Konya ovasına biçerdöver girmeden çiftçimizin alın teri piyasada ve borsalarda değer kaybetmeye başladı, hasat yaklaşırken buğdayın da arpanın da piyasadaki karşılığı geriledi. Üreticimizin umudu her geçen gün azalmaktadır. Bir tarafta mazot, gübre, ilaç ve sulama maliyetleri katlanırken, diğer tarafta ürün maliyetleri artarken fiyatlar gerilemektedir. Çiftçi ekim yaparken kazanç değil zarar hesabı yapmaktadır. Bu tablo sürdürülebilir değildir. Üreticinin emeğini koruyamayan yarının gıda güvenliğini de tehlikeye atar. Tarlada gece gündüz çalışan çiftçimiz kaderine terk edilmemeli, ürününe hak ettiği değer verilmelidir” ifadelerini kullandı.

“Çiftçinin korunması gıda arzı için zorunlu”

Bektaş’ın açıklamaları, tarımsal üretimde artan girdi maliyetleri, piyasa fiyatlarındaki düşüş ve çiftçinin gelir kaybı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Üreticilerin mazot, gübre, ilaç ve sulama gibi temel giderlerde ciddi artışlarla karşı karşıya kaldığını belirten Bektaş, açıklanan alım fiyatlarının sahadaki maliyetleri karşılamaktan uzak olduğunu savundu.

Konya’nın Türkiye’nin en önemli tarım merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Bektaş, özellikle hububat üreticisinin yaşadığı ekonomik sıkışmanın yalnızca bölgesel bir sorun olarak görülemeyeceğini ifade etti. Bektaş, çiftçinin üretimden uzaklaşması hâlinde bunun ilerleyen süreçte gıda arzı, fiyat istikrarı ve tüketicinin sofrasına ulaşan ürünlerin maliyeti üzerinde doğrudan etkili olabileceğini belirtti.

Bektaş, üreticinin desteklenmemesi hâlinde tarımsal üretimde sürdürülebilirliğin zayıflayacağını vurgulayarak, çiftçinin emeğini koruyacak, maliyetleri dikkate alacak ve ürünlere hak ettiği değeri verecek politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Konya Ovası’nda başak dolu, çiftçinin cebi boş: Buğday maliyete yenilecek mi?

Türkiye’nin tahıl ambarı Konya’da hububat hasadı öncesi tarlalarda umut var, hesap defterlerinde ise endişe büyüyor. İlkbahar yağışlarıyla birlikte birçok bölgede buğday ve arpa gelişimi güçlenirken, çiftçinin asıl gündemi artık yalnızca verim değil; mazot, gübre, elektrik, ilaç ve işçilik maliyetleri oldu.

Konya Ovası’nda başaklar dolu görünse de üretici, “bu yıl tarladan ne kadar ürün alırım?” sorusundan çok “bu üründen sonra cebime ne kalır?” sorusunu soruyor. Çünkü resmi veriler de çiftçinin yaşadığı maliyet baskısını doğruluyor.

Çiftçi destek değil, buğday ve arpada alım fiyatının artırılmasını istiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Adalet ve Kalkınma Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının güncelleneceğini açıkladı.

Erdoğan, “Bu yıl için açıkladığımız temel destek ve planlama desteği tutarımızı, İran kriziyle birlikte girdi maliyetlerinde oluşan aşırı artışları göz önüne alarak güncelliyoruz. Destek tutarlarımızı buna göre artırıyoruz” dedi.

Çiftçiler ise açıklanan desteklerin üreticinin sorununa çözüm olmayacağını belirterek, destek yerine Toprak Mahsulleri Ofisi’nin buğday ve arpa alım fiyatlarını artırmasını istiyor.

Üreticiler, destek ödemelerinin 2027 yılında yapılacağını, dekar başına verilen desteğin ise doğrudan üreticiye değil tapu sahibine ödendiğini ifade ediyor. Bu nedenle çiftçiler, artan maliyetler karşısında asıl çözümün buğday ve arpada alım fiyatının yükseltilmesi olduğunu vurguluyor.

Tarımsal girdi enflasyonu çiftçinin sırtına bindi

TÜİK’in son yayımladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre Tarım-GFE, Mart 2026’da yıllık yüzde 34,26 arttı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki yıllık artış ise yüzde 35,82’ye çıktı. Bu tablo, üreticinin tarlaya girmeden önce yaptığı her harcamanın geçen yıla göre ciddi şekilde pahalandığını gösteriyor.

Çiftçinin en ağır hissettiği kalemlerin başında gübre geliyor. Tarım-GFE alt gruplarında yıllık değişimin en yüksek olduğu kalem yüzde 48,33 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Enerji ve yağlayıcılarda yıllık artış yüzde 34,24, tarımsal ilaçlarda ise yüzde 20,30 olarak kayıtlara geçti.

Girdi kalemi Yıllık artış
Gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 48,33
Enerji ve yağlayıcılar yüzde 34,24
Tarımsal ilaçlar yüzde 20,30
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 35,82
Genel Tarım-GFE yüzde 34,26

Bu rakamlar, hububat üreticisinin neden “yüksek verim yetmez” dediğini açıkça ortaya koyuyor. Çünkü çiftçi tarlaya tohumu atarken, gübreyi verirken, sulama yaparken, ilaçlama ve biçim planı çıkarırken geçen yıldan çok daha yüksek bir maliyetle karşı karşıya kalıyor.

Enflasyon yüzde 32,61, tarım girdisi yüzde 34,26

Türkiye’de Mayıs 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,61 olarak açıklandı. Tarımsal girdi fiyatlarındaki yüzde 34,26’lık yıllık artış ise çiftçinin üretim maliyetinin genel enflasyonun da üzerinde seyrettiğini gösteriyor.

Bu durum, Konya’daki üretici açısından şu anlama geliyor: Çiftçi, ürününü satmadan önce zaten enflasyonun üzerinde artan bir maliyetle sezona başlıyor. Bu nedenle açıklanan alım fiyatı yalnızca ürün fiyatı olarak değil, çiftçinin bütün yıl boyunca üstlendiği maliyetin karşılığı olarak görülüyor.

Mazot tarlanın görünmeyen yükü oldu

Konya’da 10 Haziran 2026 itibarıyla ortalama motorin fiyatı 68,45 TL seviyesinde bulunuyor.

Motorin yalnızca traktör deposuna giren yakıt değil. Ekimde, gübrelemede, ilaçlamada, sulamada, nakliyede ve hasatta çiftçinin karşısına çıkan temel maliyetlerden biri. Biçerdöver tarlaya girdiğinde de, ürün kamyona yüklendiğinde de, ambar ya da TMO yoluna çıktığında da mazot maliyeti yeniden çiftçinin hesabına yazılıyor.

Görüşüne başvurduğumuz bir Ziraat Odası yetkilisi, motorinin çiftçi için “tek kalem değil, bütün üretim zincirini etkileyen ana maliyet” olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Bugün çiftçi mazotu sadece traktöre koymuyor. Mazot, ekimde var, gübre atarken var, ilaçlamada var, biçerdöverde var, nakliyede var. Yani mazot arttığında tarladaki bütün işler pahalanıyor. Konya gibi geniş arazilerin işlendiği bir şehirde mazot maliyeti çiftçinin kârını doğrudan belirleyen kalemlerden biridir.”

Gübrede artış çiftçinin verim hesabını bozdu

Hububat üretiminde gübre, verimi doğrudan etkileyen en kritik girdilerden biri. Ancak yıllık yüzde 48,33’lük artış, üreticiyi zor bir tercih ile karşı karşıya bırakıyor: Ya yeterli gübre kullanıp maliyeti yükseltecek ya da gübreyi azaltıp verim kaybı riskini göze alacak.

Ziraat odası yetkilisi, gübre fiyatlarındaki artışın özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiyi zorladığını vurguladı:

“Çiftçi gübreyi eksik atarsa verim düşer, tam atarsa maliyet yükselir. Bu yıl üreticinin en büyük çıkmazı budur. Tarlada ürün güzel görünüyor ama o görüntünün arkasında çok ağır bir girdi faturası var. Gübredeki artış çiftçinin kârını daha hasat başlamadan eritiyor.”

Elektrik ve sulama maliyeti Konya çiftçisini zorluyor

Konya’da sulama, özellikle yer altı suyu kullanılan bölgelerde üretim maliyetinin en hassas başlıklarından biri. Tarımsal sulama elektriğinde 2026 Nisan ayında yüzde 24,8 oranında artış yapıldığı duyuruldu.

Bu artış, hububatın yanı sıra pancar, mısır, ayçiçeği ve yem bitkileri üreten çiftçiler için de kritik önemde. Çünkü sulama maliyeti arttığında yalnızca elektrik faturası kabarmıyor; ürün deseninden ekim kararına kadar birçok başlık etkileniyor.

Ziraat odası yetkilisi, Konya Ovası’nda su ve enerji maliyetinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi:

“Konya’da su zaten stratejik bir mesele. Çiftçi suya ulaşmak için elektrik kullanıyor. Elektrik pahalandığında sulama da pahalanıyor. Sulama pahalandığında ürünün maliyeti yükseliyor. Bu zincir kırılmazsa üretici gelecek yıl hangi ürünü ekeceğini yeniden düşünmek zorunda kalır.”

Tarımsal ilaçta artış düşük görünse de üretici için zorunlu gider

Tarımsal ilaçlarda yıllık artış yüzde 20,30 olarak görülüyor. Bu oran gübre ve enerjiye göre daha düşük olsa da üretici açısından ertelenebilir bir kalem değil. Çünkü hastalık, zararlı ya da yabancı ot baskısı oluştuğunda ilaçlama yapılmaması doğrudan verim ve kalite kaybına yol açıyor.

Hububat üreticisi için özellikle yabancı ot mücadelesi ve hastalık baskısı kritik. Yağışlı geçen dönemlerde ürün gelişimi desteklenirken, bazı hastalık riskleri de artabiliyor. Bu nedenle çiftçi ilaç maliyetini kısmak istese bile çoğu zaman bu giderden tamamen kaçamıyor.

Yevmiye ve işçilik de üreticinin hesabını büyüttü

TÜİK verilerine göre 2025 yılında mevsimlik tarım işçilerinin günlük ücretleri bir önceki yıla göre yüzde 37,8 artarak 1.299 TL’ye çıktı. Sürekli tarım işçilerinin aylık ücretleri ise yüzde 42,1 artışla 37 bin 305 TL oldu.

Konya’da da sezonluk işçilik ücretleri üreticinin gündeminde. Çumra Ziraat Odası Başkanlığı tarafından 2026 yılı tarım işçisi günlük net ücretinin 1.200 TL olarak belirlendiği duyuruldu.

İşçilik maliyeti hububatta bazı ürünlere göre daha sınırlı görünse de pancar, sebze, yem bitkisi, hasat sonrası taşıma ve tarla işleri gibi alanlarda üretici için önemli bir yük oluşturuyor.

“Çiftçi artık verimi değil, maliyeti konuşuyor”

Ziraat odası başkanı, Konya’da bu yıl tarladaki görüntünün umut verdiğini ancak maliyet baskısının hasat sevincini gölgelediğini söyledi:

“Konya Ovası’nda bu yıl birçok bölgede ürün gelişimi iyi. Yağışlar tarlaya can verdi. Ama çiftçi artık sadece verimi konuşmuyor. Çiftçi mazotu, gübreyi, elektriği, ilacı, işçiliği konuşuyor. Çünkü hasat sonunda ürün çok olsa bile fiyat maliyeti karşılamazsa üretici kazanmış sayılmaz.”

Başkan, hububat fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca piyasa dengesinin değil, üreticinin sürdürülebilirliğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti:

“Buğday stratejik üründür. Konya da bu stratejik üretimin merkezidir. Çiftçi bu yıl zarar ederse gelecek yıl tarlaya atacağı tohumu, kullanacağı gübreyi, yapacağı sulamayı yeniden hesaplar. Üreticinin üretimde kalması için fiyat, destek ve ödeme takvimi birlikte ele alınmalıdır.”

Hasatın sorusu değişti: ürün kaç kilo değil, çiftçiye ne kalacak?

Konya Ovası’nda hasat yaklaşırken tarladaki görüntü umut veriyor. Ancak çiftçinin defterinde aynı umut yok. Gübrede yüzde 48’i aşan artış, enerji ve yağlayıcılarda yüzde 34’ü geçen yükseliş, elektrik ve işçilik giderleriyle birleşince üretici için sezonun en kritik sorusu değişti.

Artık mesele sadece “dekardan kaç kilo buğday alınacak?” değil.

Asıl soru şu:

Konya çiftçisi bu yıl tarladan ürünle mi çıkacak, yoksa yalnızca borç mu kapatacak?

 

İYİ Parti Sözcüsü Kavuncu’dan Toprak Mahsulleri Ofisine “Çiftçiye Bir Hafta İçinde Ödeme” Çağrısı

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Buğra Kavuncu, Toprak Mahsulleri Ofisinin çiftçiye 45 gün sonra ödeme yapacağını açıkladığını belirterek, bu sürenin geri çekilmesini ve ödemelerin bir hafta içinde yapılmasını istedi.

İYİ Parti Başkanlık Divanı, Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu başkanlığında parti genel merkezinde toplandı. Toplantının ardından basın açıklaması yapan Kavuncu, Türk Devletleri Teşkilatının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni gözlemci olarak toplantılarına dahil etme kararından memnuniyet duyduklarını söyledi.

Kavuncu, açıklamasında, “Ancak devamında temsilcilikler, büyükelçilikler açıldı. Belli ki bir baskı yapıldı ve Kıbrıs Rum Kesimi Cumhurbaşkanı, Türk Devletleri Teşkilatına üye olan bir ülkeye gitti, kendisine devlet nişanı takdim edildi. Buğdaya kilo başına 3,5, arpaya da 2,5 lira teşvik primi ödenmesi çağrısını yapıyoruz. Çiftçimiz, üreticimiz perişan durumda. Toprak Mahsulleri Ofisi, 45 gün sonra çiftçiye ödeme yapacağını söyledi, gelin bu 45 günlük süreyi geri çekin ve çiftçiye bir hafta içinde parasını ödeyin. Kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisine geliş usulleri bellidir. Bir terör örgütü elebaşının onayına, icazetine ya da görüşüne sunulacak hiçbir kanun teklifinin meşruiyeti yoktur.” ifadelerini kullandı.

Ekonomi ve enflasyon üzerinden hükümete eleştiriler yönelten Kavuncu, Toprak Mahsulleri Ofisinin buğday fiyatlarında yaptığı artışın yetersiz olduğunu savundu. Kavuncu, buğday ve arpa için teşvik primi ödenmesine ilişkin kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunacaklarını bildirdi.

Basın toplantısında gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Kavuncu, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisinin gündeme getirdiği çerçeve yasalara ilişkin soruya da kanun tekliflerinin meşruiyeti üzerinden yanıt verdi.

TZOB Genel Başkanı Bayraktar doludan zarar gören Aksaraylı çiftçileri dinledi

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aksaray’ın Sultanhanı ilçesinde dolu yağışından etkilenen tarım alanlarında incelemelerde bulundu. Bölgede üreticilerle bir araya gelen Bayraktar, hem arazilerdeki zararı yerinde gördü hem de çiftçilerin taleplerini dinledi.

Sultanhanı’nda zarar gören arazileri inceledi

Aksaray’ın Sultanhanı ilçesine bağlı Eskioba mevkisindeki tarım arazilerini gezen Bayraktar, dolu yağışının özellikle hububat, ayçiçeği ve yonca üretim alanlarında ciddi zarara neden olduğunu ifade etti. Üreticilerden bilgi alan Bayraktar, afetin ardından yapılacak hasar tespit çalışmalarının önemine dikkat çekti.

“Çiftçimizin görmediği afet kalmadı”

İncelemelerinin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Bayraktar, son yıllarda doğal afetlerin tarımsal üretim üzerindeki etkisinin giderek arttığını söyledi. Çiftçinin üretim yaparken yalnızca maliyetlerle değil, aynı zamanda iklim kaynaklı risklerle de mücadele etmek zorunda kaldığını belirten Bayraktar, yaşanan afetlerin üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bıraktığını dile getirdi.

Bayraktar, 2025 yılında Türkiye genelinde 1011 afet yaşandığını hatırlatarak birçok ürünün bu afetlerden zarar gördüğünü söyledi. Geçen yıl 65 ilde don felaketi yaşandığını belirten Bayraktar, dolu ve hortum gibi afetlerin de üreticileri olumsuz etkilediğini kaydetti.

Bayraktar, açıklamasında şunları söyledi:

“Birçok ürünümüz bu afetlerden zarar gördü. Geçen yıl 65 ilimizde don felaketi ile karşı karşıya kaldık. Bunun dışında dolu afetleri yaşadık ve son yıllarda görmediğimiz hortum afetlerini yaşamaya başladık. Yani çiftçimizin maalesef bu birkaç seneden beri görmediği afet kalmadı. 2026 yılına afetler açısından daha olumlu bakmak isterdik, daha iyi bir başlangıç arzu ederdik. Beklediğimiz yağışlar geldi. Bunu ifade edelim. Yağış rejimi açısından son 150 yılın en önemli yağışlarını, bol, bereketli yağışlarını aldık. Bu hububat üretimini de rekoltesini de fevkalade olumlu etkiledi. Buğday rekoltemiz de bu sene aşağı yukarı 23 milyon tonları bulacak. 5 Haziran’da Sultanhanı ilçemizde büyük bir dolu afetiyle karşı karşıya kaldık. Şu an yapılan tespitlere göre 25 bin dekar civarında bir alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimimiz zarar görmüş durumda. Zararların en kısa zamanda karşılanması anlamında Ankara’da girişimlerde bulunacağız. Böyle bir afeti Allah bir daha göstermesin. Tüm çiftçilerimize de geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.”

Yaklaşık 25 bin dekar alan zarar gördü

Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, 5 Haziran’da Sultanhanı ilçesinde etkili olan dolu yağışı tarım arazilerinde ciddi hasara yol açtı. İlk tespitlere göre yaklaşık 25 bin dekar alanda hububat, ayçiçeği ve yonca üretimi zarar gördü.

Dolu afetinin ardından bölgede üreticilerin zarar tespit sürecini yakından takip ettiği öğrenildi. Sultanhanı ilçesinde özellikle hububat üretim alanlarında etkili olan dolu yağışı, bazı arazilerde ürün kaybına neden oldu. Üreticiler, zararların kısa sürede belirlenerek destek mekanizmalarının devreye alınmasını bekliyor.

Buğday rekoltesinde beklenti yüksek

Bayraktar, açıklamasında 2026 üretim dönemine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Bu yıl buğday ve arpa rekoltesinde beklentinin yüksek olduğunu ifade eden Bayraktar, yağışların hububat üretimine olumlu yansıdığını söyledi. Buna rağmen üreticinin gelir beklentisi açısından alım fiyatlarının önem taşıdığına işaret eden Bayraktar, açıklanan hububat alım fiyatlarının çiftçi tarafından yeterli bulunmadığını belirtti.

“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı”

Üreticilerin fiyatlardan memnun kalmadığını dile getiren Bayraktar, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak taleplerini ilgili kurumlara ilettiklerini ifade etti. Bayraktar, özellikle ödeme süresinin kısaltılması ve üreticiye prim desteği verilmesi gerektiğini vurguladı.

Bayraktar, hububat alım fiyatları ve üretici taleplerine ilişkin şunları kaydetti:

“Üreticimiz bu fiyatlardan memnun kalmadı. Dolayısıyla biz bu manada taleplerimizi ilettik. Ödeme süresi 45 gün bunun aşağı indirilmesini ve üreticimize 3 lira civarında bir prim verilmesini, bu manada desteklenmesini talep ettik. Geçtiğimiz günlerde sayın TMO Genel Müdürü, vadeyi 21 güne düşürdüklerini ifade etti. Bu iyi. Yani 21 gün içerisinde buğday paraları ödenecek. Bu olumlu bir gelişme. Bunun dışında 3 lira prim istedik. Bunu hem Bakanımıza ilettik hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ilettik. Bu konuda çalışma yapıldığını duyuyoruz. Bu 3 lira çiftçimize verilirse çiftçimiz rahatlamış olur.”

Zararlar Ankara’ya taşınacak

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın bölgede yaptığı incelemelerin ardından, afetin etkilediği alanlara ilişkin taleplerin Ankara’ya taşınacağı belirtildi. Bayraktar, çiftçilerin üretime devam edebilmesi için zararların karşılanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.