TMO’dan buğday satışında yeni adım: Başvuru yapmayan fabrikalara da kapı açıldı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), mart ayı ithal ekmeklik buğday satış sürecine ilişkin önemli bir düzenlemeye gitti. 8 Mart 2026 tarihli resmi yazıyla duyurulan yeni talimata göre, daha önce tahsis edilmesine rağmen talep gelmeyen ya da vazgeçilen 300 bin tonluk ithal ekmeklik buğday stokları yeniden satışa çıkarıldı.

Yeni uygulamaya göre, artan miktarlar önce mevcut tahsisi bulunan ve fiili tüketimi uygun olan firmalara verilecek. Bu firmaların ihtiyaç duymaları halinde mevcut tahsislerinin üzerine ilave alım yapmalarına imkan tanınacak.

Düzenlemenin en dikkat çeken yönü ise, daha önce ithal buğday satışına hiç başvurmamış un ve bulgur fabrikalarının da satış kapsamına alınması oldu. Buna göre yeni başvuru yapacak işletmeler, aylık fiili tüketim kapasiteleri ölçüsünde kalan stoklardan yararlanabilecek.

TMO, satışların daha önce belirlenen fiyat ve esaslar çerçevesinde sürdürüleceğini belirtirken, alım yapacak firmalar için önemli bir şart da getirdi. Buna göre ithal buğday almak isteyen firmalar, karşılığında 2023 mahsulü ekmeklik buğday satın alma zorunluluğunu yerine getirecek.

Ödeme takviminde de değişikliğe gidildi. Tekirdağ Başmüdürlüğü hariç diğer tüm liman işyerlerinden açılan ithal ekmeklik buğdaylar için son para yatırma tarihi 13 Mart 2026’ya kadar uzatıldı. Bu kararın, sektörde kalan stokların daha hızlı değerlendirilmesi ve satış sürecinin tamamlanması açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Dosyanın ilk sayfasındaki görselde de buğday yığını ve yükleme hattı yer alırken, haberin odağının TMO’nun ithal buğday satışında kapsamı genişleten yeni uygulaması olduğu görülüyor.

Soya Yağı Ve Buğday Fiyatlarında Yükseliş

Orta Doğu’daki çatışmaların derinleşmesi, enerji ve gübre maliyetlerini yukarı çekerken tarım piyasalarında da arz sıkıntısı endişesini artırdı. Artan jeopolitik riskler, özellikle yağlı tohumlar ve tahıl piyasalarında fiyatları destekleyen başlıca unsur oldu.

Chicago vadeli işlemler piyasasında soya yağı fiyatları gün içinde yüzde 4,9’a kadar yükseldi. Yakıt arzında yaşanan kesintilerin, biyoyakıt üretiminde kullanılan tarım ürünlerine yönelik talebi artırdığı değerlendirildi. Aynı dönemde petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkması da tarım emtialarındaki yükselişi hızlandırdı.

Basra Körfezi’ndeki büyük üreticilerin üretimi kısmaları ve Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanmanın etkisiyle enerji piyasalarında oluşan baskı, tarım ürünlerinde de maliyet yönlü riskleri büyüttü. Bu tablo, özellikle soya yağı ve tahıl kontratlarında alımları güçlendirdi.

Buğday vadeli sözleşmeleri yüzde 3’ün üzerinde değer kazanırken, fiyatlar iki yılın en yüksek seviyelerine yaklaştı. Mısır fiyatları yaklaşık yüzde 2 yükselirken, soya fasulyesinde de değer artışı görüldü. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının gübre ticaretini aksatması ve nakliye maliyetlerini artırması, küresel tahıl piyasalarında yukarı yönlü baskıyı artırdı.

Konya’da hububat tarlalarında gelişim olumlu, üreticiye hastalık ve zararlı uyarısı

KONYA — Konya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Meram ilçesinde hububat ekili alanlarda yürütülen arazi kontrollerinin sürdüğünü açıkladı. Yapılan saha incelemelerinde bitki hastalıkları, zararlı organizmalar ve ürünlerin fenolojik gelişim dönemleri değerlendirilirken, elde edilen bulgular doğrultusunda üreticilere olası riskler ve alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirme yapıldığı bildirildi.

Türkiye’nin önemli tahıl üretim merkezlerinden biri olan Konya’da, step karakteri taşıyan karasal iklim yapısı ve geniş tarım arazileri, özellikle buğday ve arpa üretimini öne çıkarıyor. Bölgede yaz kuraklığının belirgin olması, hububat üretiminde su yönetimini ve doğru zamanlamayı daha da önemli hale getiriyor. Konya’nın iklim özellikleri, kaliteli buğday üretimi için avantaj sunarken, ilkbahar dönemindeki yağış dağılımı ve sıcaklık seyri tarladaki gelişimi doğrudan etkiliyor.

İl Müdürlüğü’nün sahadaki gözlemleri, mevcut dönemde hububat alanlarındaki gelişimin genel olarak olumlu seyrettiğine işaret ediyor. Kış ve erken ilkbahar döneminde alınan yağışların, özellikle çıkışını tamamlamış ve kardeşlenme dönemine ilerleyen buğday tarlalarında gelişimi desteklediği; ancak bundan sonraki süreçte yağışın düzeni kadar ani sıcaklık değişimleri, yüzey kabuklaşması, yabancı ot baskısı ve mantari hastalık riskinin de dikkatle izlenmesi gerektiği değerlendiriliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün mevsimlik tahminleri de sıcaklık ve yağışın dönemsel olarak normaller çevresinde, yer yer sapmalar gösterebileceğine işaret ediyor.

Uzmanlara göre Konya’da bu dönemde tarlada ağırlıklı olarak buğday ve diğer hububat ürünleri bulunurken, bahar aylarıyla birlikte yeni sezon ekimleri de kademeli olarak başlayacak. Özellikle yem bitkileri, bazı baklagiller ve silajlık ürünlerde ekim hazırlıkları hız kazanırken, şeker pancarında ekim takvimi daha erken başlıyor. Konya Şeker’in üretici bilgilendirmesine göre bölgede şeker pancarı ekiminin 15 Mart’tan itibaren, toprağın tava geldiği dönemde yapılması öneriliyor. Bu nedenle üreticilerin pancar parsellerinde toprak hazırlığını daha erken tamamlaması, hububat alanlarında ise gelişimi yakından izleyerek bakım programını buna göre şekillendirmesi önem taşıyor.

Prof. Dr. Süleyman Soylu: Mart ortası gübreleme için daha uygun

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu, ovada hava sıcaklığı öğle saatlerinde 7 derece civarında ölçülmesine rağmen hissedilen soğuğun çok daha sert olduğunu belirtti. Gece sıcaklıklarının yaklaşık 10 gün boyunca sıfırın altında seyretmesinin beklendiğine dikkat çeken Soylu, bu süreçte tarla koşullarının ve bitki gelişiminin yakından takip edilmesi gerektiğini ifade etti.

Soylu, mevcut gözlemlere göre bitki gelişimlerinin genel olarak ideal seviyede olduğunu vurgularken, gübre uygulaması için Mart ayının ortasının daha uygun bir dönem olarak öne çıktığını kaydetti. Paylaşımında sulu ve kuru şartlarda ekimi yapılan arpa alanlarından görüntülere de yer veren Soylu, üreticilere iklim koşullarını dikkate alarak tarla yönetimini dikkatli planlamaları mesajını verdi.

Tarla zararlılarına dikkat

Tarla kontrollerinde özellikle bitki hastalıkları ve zararlılar açısından erken tespit büyük önem taşıyor. Bu dönemde hububat alanlarında en çok dikkat edilmesi gereken başlıca riskler arasında sarı pas ve diğer pas hastalıkları, septorya yaprak lekesi, kök ve kök boğazı sorunları ile süne gibi verim ve kaliteyi doğrudan etkileyen zararlılar yer alıyor. Sarı pasın serin ve nemli koşullarda hızla yayılabildiği, septoryanın da yapraklarda kurumalara ve ciddi verim kaybına yol açabildiği biliniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynakları, özellikle yağış ve yüksek nemin görüldüğü dönemlerde hububat alanlarının daha sık kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Süne ise Orta Anadolu açısından stratejik öneme sahip zararlılar arasında bulunuyor. Bu zararlıya karşı mücadelenin gelişigüzel değil, sürvey ve ekonomik zarar eşiğine göre yürütülmesi gerekiyor. Bakanlığın Süne Tahmin Uyarı Sistemi, salgın alanlarının, nimf sürvey zamanlarının ve ilaçlama zamanının tahmin edilmesine yönelik veri sağlıyor. Bu nedenle üreticilerin özellikle buğday tarlalarında erken dönemde düzenli gözlem yapması, başaklanmaya yaklaşan alanlarda teknik ekiplerin uyarılarını dikkate alması gerekiyor.

Uzmanların çiftçilere yönelik tavsiyeleri ise birkaç başlıkta öne çıkıyor. Öncelikle tarlaya gereksiz ve zamansız girişten kaçınılması, toprağın tavı uygun olmadan ekim yapılmaması ve yüzey sıkışmasına yol açılmaması öneriliyor. Hububat alanlarında bitki yoğunluğu, kardeşlenme durumu, yabancı ot baskısı ve yaprak üzerinde leke, pas püstülü ya da sararma gibi belirtiler düzenli izlenmeli. Gerektiğinde hastalık ve zararlı teşhisi için ilçe müdürlüklerine başvurulmalı; ilaçlama kararı ise mutlaka teknik değerlendirmeye dayandırılmalı. Rastgele pestisit uygulamaları hem maliyeti artırıyor hem de istenen sonucu vermeyebiliyor.

Öte yandan yağışların olumlu etkisi kadar, aşırı nemin bazı hastalıklar için elverişli zemin hazırladığına da dikkat çekiliyor. Bu nedenle üreticilerin üst gübreleme, yabancı ot mücadelesi ve bitki koruma uygulamalarını tarla şartlarına göre planlaması; özellikle sabah çiği ve uzun süreli yaprak ıslaklığının görüldüğü alanlarda pas ve yaprak hastalıklarına karşı daha dikkatli olması isteniyor. Bahar aylarında sıcaklığın artmasıyla birlikte zararlı popülasyonlarında hareketlenme görülebileceği için, sezon boyunca gözlem ve kontrol faaliyetlerinin aralıksız sürdürülmesi önem taşıyor.

Konya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü de arazi ziyaretlerinde elde edilen bulgular doğrultusunda üreticileri riskler konusunda bilgilendirmeyi sürdürürken, hububat üretim alanlarında gözlem ve kontrol faaliyetlerinin üretim sezonu boyunca düzenli şekilde devam edeceğini belirtiyor. Sahadan gelen ilk izlenimler, mevcut gelişimin genel hatlarıyla olumlu olduğunu ortaya koysa da, verim ve kalite kaybı yaşanmaması için önümüzdeki haftalarda hastalık, zararlı ve iklim kaynaklı risklerin yakından takip edilmesi gerekecek.

TMO’dan piyasaya arz hamlesi: 1,2 milyon tonu aşkın buğday stokları satışa açıldı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), piyasalarda fiyat istikrarını korumak ve kesintisiz ürün arzını sağlamak amacıyla stoklarını serbest satışa açtığını duyurdu. TMO’nun açıklamasına göre, kurumla sözleşmesi bulunan lisanslı depolarda yer alan TMO’ya ait buğdaylar Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) üzerinden bugünden itibaren satışa sunulacak.

Açıklamada, satışa konu miktarın 985 bin 500 ton ekmeklik buğday ile 231 bin ton makarnalık buğday olmak üzere toplam 1 milyon 216 bin 500 ton olduğu belirtildi. Satışların günlük olarak yürütüleceği, uygulamanın kişi ve kuruluş ayrımı olmaksızın gerçekleştirileceği kaydedildi.

TMO, duyurusunda söz konusu adımın piyasalarda dengeyi desteklemek ve ürün arzını sürdürülebilir kılmak amacı taşıdığını vurgulayarak, “Ülkemize ve sektörümüze hayırlı olsun” ifadelerine yer verdi.

TMO’nun açıklaması aynen şöyle:

“Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) olarak piyasalarda fiyat istikrarını korumak ve kesintisiz ürün arzını sağlamak amacıyla stoklarımızı serbest satışa açıyoruz.

Bu kapsamda; TMO ile sözleşmesi bulunan lisanslı depolardaki kurumumuza ait 985.500 ton ekmeklik buğday ile 231.000 ton makarnalık buğday, bugünden itibaren Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) üzerinden günlük olarak kişi ve kuruluş ayrımı olmaksızın satışa sunulacaktır.

Ülkemize ve sektörümüze hayırlı olsun.”

Buğdayda TMO tahsisi kaldırdı; günlük serbest satış 17 Şubat’ta başlıyor

TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, hububat satışlarında “yeni bir dönem” başladığını belirterek, lisanslı depolarda bulunan TMO’ya ait ekmeklik ve makarnalık buğdayın 17 Şubat itibarıyla TÜRİB üzerinden serbest olarak satışa sunulacağını açıkladı. Güldal, uygulamada kişiye/kuruluşa göre ayrım yapılmayacağını, tüm piyasa aktörlerinin bu satışlardan yararlanabileceğini ifade etti.

Ne değişiyor?

  • Tahsisli satış modeli yerine, TÜRİB üzerinden günlük ve sürekli (döngüsel) satış mekanizması devreye giriyor.
  • Amaç; sanayici ve sektör firmalarının ürüne kesintisiz erişimini sağlamak, piyasada arz yönlü rahatlama oluşturmak ve fiyat oluşumuna daha dengeli zemin kazandırmak.

Satışlar hangi fiyatla yapılacak?

Güldal, satış işlemlerinin Şubat 2026 dönemi fiyatları esas alınarak gerçekleştirileceğini belirtti. TMO’nun resmi fiyat duyurusunda da “2026 dönemi Şubat ayı hububat satış fiyatları” yayımlandı.

Lisanslı depolarda doluluk vurgusu

Haberde paylaşılan sektör verilerine göre Türkiye genelinde lisanslı depo kapasitesi 14 milyon tonun üzerinde; depoların yüzde 60’tan fazlası dolu ve depodaki ürünlerin yaklaşık yüzde 84’ü TMO’ya ait.

TMO’nun kamuoyu bilgilendirmesinde ise lisanslı depo kapasitesinin 14,3 milyon ton seviyesine ulaştığı bilgisi yer alıyor.