Tarihi üçlü zirve sona erdi! Trump, Şi ve Putin Çin’de bir araya geldi, nükleer silahlar ve Ukrayna masaya yatırıldı

Dünya siyasetinin üç önemli aktörü Çin, ABD ve Rusya’nın liderleri, 19 Kasım 2026 tarihinde Çin’in Şıncın (Shenzhen) kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında ilk kez üçlü formatta bir araya geldi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen görüşme yaklaşık 1,5 saat sürdü.

Liderler, basına açık bölümde küresel güvenlik, nükleer silahsızlanma ve uluslararası çatışmalara ilişkin mesajlar verdi. Ardından basına kapalı görüşmeye geçildi.

Uluslararası haber kaynaklarına göre toplantı yaklaşık 80 dakika sonra sona erdi. Trump, görüşmenin ardından Çin’den ayrılmak üzere havalimanına hareket etti.

Üç büyük güç ilk kez aynı masada

ABD, Çin ve Rusya liderlerinin ilk kez bu formatta gerçekleştirdiği toplantı, uluslararası güvenlik ve stratejik istikrar açısından dikkat çekti.

Zirvenin gündeminde nükleer silahların kontrolü, Rusya-Ukrayna Savaşı, İran ve Orta Doğu’daki gelişmeler, enerji ve gıda güvenliği ile uluslararası ekonomik ilişkiler bulunuyordu.

Görüşme öncesinde Trump, Şi Cinping ve Putin ile ayrı ayrı ikili temaslarda da bulundu.

Üçlü toplantının ardından taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmaya varıldığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.

Şi Cinping: “Dünyanın istikrarı, büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı”

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, toplantının açılışında yaptığı konuşmada üç liderin ilk yüz yüze üçlü görüşmesinin uluslararası ilişkiler açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Büyük güçlerin birbiriyle iletişim kurmasının tercih değil, zorunluluk olduğunu belirten Şi, şu ifadeyi kullandı:

“Dünyanın istikrarı, büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı.”

Şi, Çin, ABD ve Rusya’nın küresel sorunların çözümünde sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Üç ülkenin dünya barışının korunması ve uluslararası istikrarın güçlendirilmesi konusunda örnek olması gerektiğini belirtti.

Trump: “Şu an tarih yazıyoruz”

ABD Başkanı Donald Trump, üçlü zirvenin açılışında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e ev sahipliği dolayısıyla teşekkür etti.

Trump, görüşmeyi tarihi bir diplomatik gelişme olarak nitelendirerek şunları söyledi:

“Bu seyahatimde, ABD, Rusya ve Çin liderleri arasındaki ilk üçlü toplantıyı gerçekleştirme fırsatı bulmaktan dolayı son derece memnunum. Şu an tarih yazıyoruz. Üçümüzün konuşacağı çok şey var ve şimdiden pek çok konuyu ele aldık.”

Üç ülkenin yalnızca kendi vatandaşlarını değil, bütün dünyayı ilgilendiren konularda sorumluluk taşıdığını belirten Trump, büyük güçler arasında açık ve saygılı diyaloğun önemine dikkat çekti.

Geçmiş dönemlerde liderler arasında yeterince iletişim kurulmadığını savunan Trump, sorunların diyalogdan kaçınılarak çözülemeyeceğini söyledi.

Trump, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Dolayısıyla, diyalog ve ifade imkanlarını kısıtlayarak hiçbir zaman barış sağlanamamıştır. Birlikte, farklı bir yol izlemeyi tercih ediyoruz. Tarihi bir zirve, bize bir dizi çok önemli konuda yeni fırsatlar ve yaklaşımlar arama imkanı sunuyor.”

Nükleer silahların azaltılması gündeme geldi

Trump’ın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri nükleer silahsızlanma oldu.

ABD, Rusya ve Çin’in nükleer silahların azaltılması konusunda önemli sorumluluklar taşıdığını belirten Trump, üç ülkenin bu alanda ortak çalışmalar yürütebileceğini ifade etti.

Trump, şu değerlendirmede bulundu:

“Dünyanın açık ara en büyük üç nükleer gücü olan ABD, Rusya ve Çin, dünyadaki nükleer silahların sayısının nasıl azaltılabileceğini ve bu silahların kullanılma riskinin nasıl düşürülebileceğini görüşmek için benzersiz bir konumda bulunuyor. Şunu da belirtmeliyim ki, nükleer silahların azaltılması açıkçası oldukça zor bir iştir çünkü bir kez nükleer silahlara sahip olduğunuzda, onu bırakmak zordur.”

İran’ın nükleer programına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, “İran’ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade etmeyeceğiz” dedi.

Rusya-Ukrayna Savaşı da görüşmenin gündemindeydi

Üçlü zirvenin önemli başlıkları arasında Rusya-Ukrayna Savaşı da yer aldı.

Trump, savaşın sona erdirilmesi konusunda Putin ile daha önce görüştüğünü belirterek şu ifadeyi kullandı:

“Ben de Putin de umuyoruz ki karşı taraf da bu savaşın sona erdiğini görmek istiyor.”

Trump ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) yetkilerine ilişkin eleştirilerde bulundu.

ABD Başkanı, ulusal egemenliğin korunması gerektiğini savunarak şu açıklamayı yaptı:

“Ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kontrolden çıkmış küreselci kuruluşlara karşı ülkelerimizin egemenliğini korumanın yollarını önereceğim. Uluslararası Ceza Mahkemesinin yetki sınırlarını çoktan aştığını düşünüyorum ve sanırım hepimiz bu konuda hemfikiriz.”

Trump’ın bu sözleri, uluslararası yargı kurumlarının yetkileri konusundaki yaklaşımını ortaya koydu.

Putin: “Bölgesel çatışmaların çözümünde ortak çıkarlarımız bulunuyor”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de toplantının açılışında yaptığı konuşmada, üç ülkenin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri olduğunu hatırlattı.

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kurulan uluslararası sistemin korunmasına ilişkin ortak sorumlulukları bulunduğunu belirten Putin, şunları söyledi:

“Ülkelerimizi sadece bu değil, aynı zamanda uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik ortak sorumluluğumuz birleştiriyor. BM’nin kuruluşunda öncü rol üstlendik. Bu nedenle, BM Şartı ve şartta yer alan ilkeler dahil, bu evrensel örgütün kurulmasıyla şekillenen uluslararası hukuk sisteminin korunması ve güçlendirilmesi, hepimizin sorumluluğundadır.”

Putin, küresel ekonomik ilişkiler, gıda ve enerji güvenliği ile bölgesel çatışmaların da görüşmenin gündeminde bulunduğunu belirtti.

Rusya Devlet Başkanı, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Ülkelerimizin, Ukrayna meselesi dahil bölgesel çatışmaların çözümü konusunda birçok ortak çıkarı bulunuyor. Bu konuyu dün Çin Devlet Başkanı ile de görüştük. Bugün ise ABD Başkanı’nın inisiyatifiyle gerçekleştirdiğimiz ikili görüşmede, bu konuya geniş yer ayırdık. Uluslararası terörizm, uluslararası organize suç gibi tehdit ve zorluklarla mücadele konusunda da ortak çıkarlarımız var. Rusya, Çin ve ABD’nin, halklarımızın karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkarlar dengesi temelinde yapıcı ve ortaklık anlayışıyla işbirliği yapmaları halinde, dünyada güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine önemli katkı sağlayabileceğine inanıyorum.”

Medvedev üçlü zirveyi Yalta Konferansı’na benzetti

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Medvedev, ABD, Çin ve Rusya liderlerinin buluşmasının uluslararası güvenlik düzeni açısından önemli olduğunu savundu.

Üç ülkenin silahların kontrolü ve bölgesel çatışmaların çözümünde üstlenebileceği role değinen Medvedev, şu ifadeleri kullandı:

“‘Büyük Üçlü’ formatında yapılan görüşmede, bu üç ülkenin, uluslararası ve Avrupa güvenliğinin yeni sisteminin oluşturulması, silahların kontrolü ve büyük çaplı bölgesel çatışmaların çözümünde rolü belirlendi.”

Medvedev, zirveyi Şubat 1945’te gerçekleştirilen Yalta Konferansı’na benzeterek, dünyanın yeniden kritik bir dönemden geçtiğini ileri sürdü.

“Üçüncü Dünya Savaşı tehdidiyle karşı karşıyayız. 1945’te olduğu gibi, tarihin seyrini değiştirebilecek olan tek şey büyük güçlerin bir araya gelmesidir.”

Medvedev ayrıca Avrupa ülkelerinin Ukrayna politikalarını eleştirerek Avrupa’nın uluslararası siyasetteki etkisinin azaldığını savundu.

Bu değerlendirmeler, Medvedev’in siyasi görüşlerini yansıtıyor; üçlü zirvede üzerinde anlaşmaya varılmış kararlar olarak değerlendirilmemeli.

Tarihi zirveden somut anlaşma çıktı mı?

Çin’deki görüşme, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin ilk kez üçlü formatta bir araya gelmesi bakımından diplomatik önem taşıyor.

Liderlerin basına açık açıklamalarında nükleer silahların azaltılması, bölgesel çatışmaların çözülmesi, uluslararası güvenlik ve diyalog kanallarının güçlendirilmesi öne çıktı.

Bununla birlikte toplantının tamamlanmasının ardından Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi veya nükleer silahların azaltılmasına ilişkin bağlayıcı bir anlaşma açıklandığı doğrulanmadı.

Zirvenin ardından ABD, Çin ve Rusya arasındaki diplomatik temasların nasıl devam edeceği ve görüşülen konuların somut adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği uluslararası kamuoyu tarafından takip edilecek.

Putin, Şi Cinping ve Trump 19 Kasım’da üçlü zirve yapacak

Rusya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasında üst düzey diplomatik temaslar yeni bir aşamaya geçiyor. Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve ABD Başkanı Donald Trump’ın 19 Kasım’da üçlü görüşme gerçekleştirmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rus haber ajansı TASS’a yaptığı açıklamada, görüşmenin Çin’in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Liderler Zirvesi kapsamında yapılacağını bildirdi.

Üç ülkenin liderlerini aynı toplantıda buluşturacak görüşme, ABD-Rusya, ABD-Çin ve Rusya-Çin ilişkilerinin yanı sıra küresel diplomasi açısından da yakından takip edilecek.

Kremlin üçlü görüşmenin tarihini açıkladı

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in APEC Liderler Zirvesi’ne katılacağını belirterek üçlü görüşmenin tarihi ve yeri konusunda taraflar arasında anlaşmaya varıldığını söyledi.

Peskov, TASS’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Putin, Şi ve Trump arasında 19 Kasım’da üçlü görüşmenin yapılması konusunda mutabık kalındı. Görüşme, APEC Zirvesi kapsamında Çin’in Şıncın kentinde gerçekleşecek.”

Kremlin’in açıklamasıyla birlikte daha önce diplomatik düzeyde gündeme gelen üçlü görüşme için tarih netleşmiş oldu. Toplantının 19 Kasım Perşembe günü gerçekleştirilmesi planlanırken, görüşmenin başlama saati ve süresine ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.

Beyaz Saray’dan Trump’ın Asya ziyaretiyle ilgili açıklama

Üçlü görüşmeye ilişkin açıklama yalnızca Moskova’dan gelmedi. Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Olivia Wales de ABD Başkanı Donald Trump’ın gelecek hafta Asya’ya ziyaret gerçekleştireceğini bildirdi.

Beyaz Saray tarafından paylaşılan bilgiye göre Trump, ziyaret programı kapsamında Filipinler ve Çin’e gidecek. Asya turunun ikinci ayağında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelecek.

Washington’dan yapılan açıklama, Kremlin’in duyurduğu görüşmenin ABD tarafının ziyaret programında da yer aldığını ortaya koydu.

APEC Zirvesi 18-19 Kasım’da düzenlenecek

Üçlü görüşmeye ev sahipliği yapacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Liderler Zirvesi, 18-19 Kasım 2026 tarihlerinde Çin’in Şıncın kentinde gerçekleştirilecek.

Çin’in ev sahipliğinde düzenlenecek 33. APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı’nın ana teması, Asya-Pasifik bölgesinde ortak refahın geliştirilmesi olarak belirlendi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in zirveye başkanlık etmesi ve katılımcılara hitap etmesi bekleniyor.

APEC, Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi, ticaretin kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik bütünleşmenin desteklenmesi amacıyla faaliyet gösteren uluslararası bir platform olarak öne çıkıyor.

Şıncın’daki zirve kapsamında devlet liderlerinin yanı sıra iş dünyasının temsilcileri de çeşitli toplantılarda bir araya gelecek. APEC CEO Zirvesi ise 17-18 Kasım tarihlerinde düzenlenecek.

Üçlü görüşmenin gündemi henüz ayrıntılı açıklanmadı

Dünyanın önemli siyasi, askerî ve ekonomik güçleri arasında bulunan ABD, Çin ve Rusya’nın liderlerini aynı masada buluşturacak toplantının gündemi uluslararası kamuoyunda merak ediliyor.

Üç ülke arasındaki ilişkiler; uluslararası güvenlik, ekonomik iş birliği, stratejik rekabet, ticaret ve küresel diplomasi gibi geniş bir alanı kapsıyor. Ancak Kremlin’in görüşmenin tarihini duyurduğu açıklamada, liderlerin hangi konuları ele alacağına ilişkin ayrıntılı bir gündem paylaşılmadı.

Bu nedenle görüşmenin belirli krizler veya anlaşmalar hakkında kesin sonuçlar doğuracağına yönelik değerlendirmeler için henüz erken.

Üçlü zirvenin programı

Başlık Açıklama
Görüşme tarihi 19 Kasım 2026 Perşembe
Ev sahibi ülke Çin
Şehir Şıncın (Shenzhen), Guangdong
Organizasyon APEC Liderler Zirvesi
Rusya temsilcisi Devlet Başkanı Vladimir Putin
Çin temsilcisi Devlet Başkanı Şi Cinping
ABD temsilcisi Başkan Donald Trump
APEC Zirvesi tarihleri 18-19 Kasım 2026
Görüşmenin durumu Kremlin tarafından mutabakat açıklandı

Kremlin’in 14 Kasım’da yaptığı açıklama ve ABD tarafının Asya ziyaretine ilişkin duyurusu, 19 Kasım’daki görüşmenin diplomatik takvimdeki yerini belirginleştirdi.

Şıncın’da gerçekleşmesi planlanan üçlü toplantının ardından liderlerin ortak açıklama yapıp yapmayacağı, alınabilecek kararlar ve ikili görüşmelerin ayrıntıları ise önümüzdeki günlerde netleşecek.

Kremlin’den Putin-Zelenskiy görüşmesine yeşil ışık: “Zelenskiy ararsa Putin telefonu açar”

Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler gündemdeki yerini korurken Kremlin’den iki ülke liderinin doğrudan görüşmesine ilişkin yeni bir açıklama geldi.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rus televizyon kanalı Rossiya’ya yaptığı açıklamada, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek istemesi durumunda Moskova’nın diyaloğa açık olduğunu söyledi.

Uşakov, Ukrayna krizinin çözümü için yürütülen diplomatik temasları ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de yapılması planlanan üçlü müzakereleri değerlendirdi.

“Zelenskiy ararsa Putin telefonu açar”

Uşakov’a, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin Rus lider Putin’i telefonla araması durumunda nasıl bir karşılık alacağı soruldu.

Kremlin Dış Politika Danışmanı, “Zelenskiy ararsa, Putin telefonu açar mı?” sorusunu şu sözlerle yanıtladı:

“Putin’in açacağını düşünüyorum. Putin, hiçbir zaman görüşmekten vazgeçmedi.”

Uşakov’un açıklaması, Rusya’nın iki ülke lideri arasında doğrudan temas kurulmasına açık olduğu yönünde bir mesaj olarak değerlendirildi.

Zelenskiy’ye Moskova daveti: “Madem görüşmek istiyor, buyursun gelsin”

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin Putin ile görüşmek istediğine ilişkin farklı kanallardan mesajlar gönderdiğini belirten Uşakov, görüşmenin Moskova’da gerçekleştirilebileceğini söyledi.

Uşakov, Zelenskiy’nin görüşme isteğine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Çeşitli kaynaklar üzerinden sinyal iletiyor. Madem bu kadar görüşmek istiyor, buyursun gelsin.”

Rus yetkilinin sözleri, Kremlin’in liderler düzeyinde görüşme için Moskova’yı adres göstermesi bakımından dikkat çekti.

Ancak Uşakov, iki lider arasında planlanmış bir görüşme tarihi veya üzerinde uzlaşılmış bir görüşme formatı açıklamadı.

Abu Dabi’deki müzakereler için üçlü format mesajı

Kremlin Dış Politika Danışmanı Uşakov, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de gerçekleştirilmesi planlanan üçlü müzakerelere de değindi.

Avrupalı temsilcilerin görüşmelere katılma ihtimalini değerlendiren Uşakov, Rusya ile ABD arasında çalışma düzeyindeki temasların devam ettiğini belirtti.

Uşakov, müzakere sürecine ilişkin şu açıklamayı yaptı:

“Amerikalılarla çalışma düzeyinde temaslarımız var. Bu nedenle, müzakerelerin ilk turlarının üçlü formatta yapılması mantıklı.”

Bu açıklamayla Kremlin, ilk aşamada mevcut üçlü müzakere formatının sürdürülmesinden yana olduğunu ortaya koydu.

Rusya-Ukrayna savaşında diplomasi arayışı sürüyor

Rusya’nın açıklamaları, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi amacıyla yürütülen diplomatik girişimlerin devam ettiği bir dönemde geldi.

Abu Dabi’de Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcilerinin katılımıyla yapılması beklenen görüşmelerin tarihi henüz kesinleşmedi. Taraflar arasında liderler düzeyinde bir görüşme konusunda da açıklanmış ortak bir karar bulunmuyor.

Kremlin’in son mesajı, Putin ile Zelenskiy arasında doğrudan iletişim kurulması ihtimalini yeniden gündeme taşırken böyle bir görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsizliğini koruyor.

Putin’den akaryakıt krizi itirafı: “Kuyruklar var, ihtiyaç duyulan benzin her zaman bulunamıyor”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova’da akaryakıt piyasasındaki son duruma ilişkin düzenlenen toplantıda, ülkede yakıt tedarikinde yaşanan sıkıntıların sürdüğünü açıkladı. Toplantıya Rus yetkililerin yanı sıra ülkenin önde gelen enerji şirketlerinin yöneticileri de katıldı.

Putin, iç piyasadaki akaryakıt durumunu birkaç gün önce hükümet üyeleriyle ayrıntılı şekilde ele aldıklarını belirterek, özellikle enerji altyapısına yönelik saldırıların piyasaya etkisinin azaltılması gerektiğini söyledi.

Putin, “Altyapı tesislerine yönelik terör saldırılarının etkisi en aza indirilmelidir.” ifadelerini kullandı.

“Vatandaşlara ve işletmelere kesintisiz yakıt sağlanmalı”

Rus lider, vatandaşların, işletmelerin ve sosyal açıdan önemli kuruluşların akaryakıta kesintisiz ulaşabilmesi için ilave adımların masaya yatırılmasını istedi.

Putin, ülkedeki büyük petrol rafinerilerinin kapasitelerinin azami seviyede kullanıldığını, orta ve küçük ölçekli üreticilerin de sürece dahil edildiğini belirtti. Bakım çalışmaları konusunda da olağanüstü bir takvim uygulandığını aktaran Putin, devam eden bakımların sürelerinin kısaltıldığını, planlı bakımların ise ileri tarihlere ertelendiğini söyledi.

Rusya’da özellikle benzin ve dizel tedarikindeki aksaklıklar, hem bireysel sürücüleri hem de tarım, lojistik ve sanayi gibi yakıta bağımlı sektörleri doğrudan etkiliyor.

Benzin ve uçak yakıtı ihracatına geçici yasak

Putin, iç piyasaya sunulan yakıt miktarının artırılması ve fiyatların ekonomik açıdan makul seviyelerde tutulması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda yerli tüketiciyi korumak amacıyla benzin ve uçak yakıtı ihracatının geçici olarak yasaklandığını bildirdi.

Dizel yakıt ihracatının tamamen yasaklanmasının da değerlendirildiğini söyleyen Putin, mevcut stokların piyasaya verildiğini ancak buna rağmen sorunların devam ettiğini açıkça ifade etti.

Putin, şunları kaydetti:

“Daha önce oluşturulan yakıt stokları iç piyasaya sunuldu ancak stokları kullanmaya başlamamıza rağmen sürücüler ve işletmeler açısından sorunlar devam ediyor. Ne yazık ki akaryakıt istasyonlarında kuyruklar var, ihtiyaç duyulan benzin türü her zaman bulunamıyor.”

Stoklar geçen yılın altında

Putin, Rusya’daki benzin stoklarının 1,7 milyon ton seviyesinde olduğunu açıkladı. Bu miktarın 2025’in aynı dönemine göre yüzde 4 daha düşük olduğu belirtildi.

Stoklardaki düşüş, yaz aylarında artan seyahat hareketliliği, tarımsal üretimde sezonluk yakıt talebi ve rafinerilerdeki bakım süreçleriyle birlikte iç piyasada baskıyı artırıyor.

Ukrayna saldırıları rafinerileri hedef alıyor

Rusya’daki akaryakıt krizinin en önemli nedenlerinden biri, Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla Rus petrol rafinerilerine ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırması olarak gösteriliyor. Son haftalarda Rusya’nın farklı bölgelerindeki rafinerilerin hedef alınması, bazı tesislerde üretimin durmasına veya kapasitenin düşmesine yol açtı. AP’nin aktardığına göre Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları, ülkenin yakıt tedarikinde ciddi baskı oluşturdu ve bazı bölgelerde akaryakıt kısıtlamalarına neden oldu.

Bağımsız haber kuruluşları da Rusya’da yakıt krizinin ülke geneline yayıldığını, çok sayıda bölgede benzin satışına sınırlama getirildiğini ve istasyonlarda kuyrukların oluştuğunu bildiriyor. Mediazona, yakıt satış kısıtlamalarının 56 bölgeye kadar ulaştığını, bazı bölgelerde ise sınırlamaların yerel yönetimlerce zorunlu hale getirildiğini aktardı.

Moskova ve St. Petersburg dahil birçok bölgede kısıtlama

Rusya’da Moskova ve St. Petersburg dahil yaklaşık 20 bölgede akaryakıt satışına yönelik kısıtlamalar gündeme geldi. Bazı bölgelerde sürücülere belirli miktarın üzerinde benzin satılmadığı, bazı istasyonlarda ise belirli tür yakıtların bulunamadığı belirtiliyor.

The Guardian’ın haberine göre Ukrayna’nın Moskova’daki Kapotnya petrol rafinerisini hedef alan saldırıları, başkent bölgesindeki akaryakıt tedarikinde önemli rol oynayan tesislerde aksamalara neden oldu. Haberde, söz konusu rafinerinin Moskova’nın benzin ve dizel tedarikinde kritik paya sahip olduğu vurgulandı.

Tarım ve yaz sezonu talebi baskıyı artırdı

Rusya’da akaryakıt piyasasındaki sıkışıklık yalnızca saldırılarla sınırlı değil. Yaz sezonunda artan yolculuklar, tarım sektöründe hasat ve üretim faaliyetleri için yükselen dizel talebi de piyasadaki baskıyı derinleştiriyor.

Özellikle tarımsal üretimin yoğun olduğu bölgelerde dizel yakıt tedarikinde yaşanabilecek aksaklıkların, ürün sevkiyatı ve hasat takvimi üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor. Le Monde, Ukrayna saldırılarının yanı sıra artan dizel fiyatlarının ve tedarik zorluklarının tarım sektörü üzerinde de baskı oluşturduğunu yazdı.

Kremlin iç piyasayı rahatlatmaya çalışıyor

Rus yönetimi, akaryakıt arzını artırmak için rafineri üretimini maksimum seviyeye çıkarmaya, bakım sürelerini kısaltmaya ve bazı ihracat kalemlerini sınırlandırmaya çalışıyor. Ancak Putin’in açıklamaları, alınan önlemlere rağmen iç piyasada dengenin henüz sağlanamadığını ortaya koydu.

Rusya, dünyanın önde gelen petrol üreticileri ve ihracatçıları arasında yer almasına rağmen, rafineri kapasitesindeki kesintiler ve lojistik sorunlar nedeniyle iç piyasada yakıt bulunabilirliği konusunda ciddi bir sınavdan geçiyor.

Kriz fiyat ve lojistik riskini büyütüyor

Akaryakıt tedarikindeki aksaklıkların devam etmesi halinde Rusya’da fiyat baskısının artabileceği, lojistik maliyetlerin yükselebileceği ve özellikle tarım, taşımacılık, sanayi ve havacılık sektörlerinde ek sorunların ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.

Putin’in “kuyruklar var” sözleri, Rusya’da akaryakıt krizinin artık yalnızca piyasa verileriyle değil, günlük hayatın akışıyla da hissedilen bir sorun haline geldiğini gösterdi.

Rusya’dan Fidan ziyareti öncesi Putin-Erdoğan vurgusu

MOSKOVA — Rusya Dışişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 15-17 Haziran tarihlerinde Rusya’ya gerçekleştireceği çalışma ziyaretine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, Fidan’ın Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüşeceği belirtilirken, görüşmenin gündeminde ikili ilişkilerin yanı sıra Orta Doğu, Karadeniz, Suriye, Libya, Güney Kafkasya, Orta Asya, ticaret, ekonomi ve turizm başlıklarının yer alacağı bildirildi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, özellikle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki düzenli temaslara dikkat çekerek, bu temasların iki ülke arasındaki siyasi diyaloğun gelişiminde belirleyici rol oynadığını vurguladı.

Orta Doğu ve Filistin meselesi gündemde olacak

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Fidan ile Lavrov arasında yapılacak görüşmede Orta Doğu’daki son gelişmelerin kapsamlı biçimde değerlendirileceği bildirildi.

Açıklamada, “İki bakan görüşmede, ABD ile İsrail’in İran’a karşı saldırganlığı bağlamında, Orta Doğu’daki gergin durumu ve Filistin meselesinin çözüm yollarını istişare etmeyi planlıyor. Seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili konular dahil Karadeniz bölgesindeki durum hakkında görüş alışverişinde bulunulacak.” ifadeleri kullanıldı.

Bu başlık, Fidan’ın Moskova temaslarının en kritik gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Orta Doğu’da artan gerilim, İran’a yönelik gelişmeler, Filistin meselesi ve bölgesel güvenlik dosyaları, Türkiye ile Rusya arasındaki diplomatik görüşmelerde öncelikli başlıklar arasında yer alacak.

Karadeniz’de güvenlik ve seyrüsefer başlığı ele alınacak

Rusya Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Karadeniz bölgesindeki durumun da görüşmede gündeme geleceği bildirildi.

Özellikle seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili konuların ele alınacağı vurgulandı. Karadeniz’de güvenlik, deniz taşımacılığı, ticaret yolları ve bölgesel istikrar, Türkiye ile Rusya arasındaki temaslarda stratejik önem taşıyan başlıklar arasında bulunuyor.

Açıklamada yer alan ifadeler, Moskova’nın Karadeniz başlığını Fidan-Lavrov görüşmesinde ayrı bir gündem maddesi olarak ele alacağını gösterdi.

Suriye ve Libya dosyaları da masada

Fidan-Lavrov görüşmesinde Suriye ve Libya’daki gelişmelerin de ele alınacağı aktarıldı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Rusya ve Türkiye, Suriye’deki durumun iyileştirilmesi sürecine önemli katkılar sağlıyor. Libya konusunda da Türk ortaklarımızla temasların sürdürülmesi konusunda kararlıyız.” ifadelerine yer verdi.

Suriye dosyasında Türkiye ve Rusya, sahadaki farklı pozisyonlarına rağmen diplomatik temaslarını sürdürüyor. İki ülke arasında güvenlik, siyasi çözüm, insani durum ve bölgesel istikrar konularında görüşmeler devam ediyor.

Libya konusunda ise Moskova, Türkiye ile temas kanallarının açık tutulacağını ve bu alandaki görüşmelerin sürdürüleceğini vurguladı.

Güney Kafkasya için barışçıl ve öngörülebilir bölge vurgusu

Açıklamada, Fidan ve Lavrov’un Güney Kafkasya’daki gelişmeleri de değerlendireceği bildirildi.

Bakanların, Güney Kafkasya’da ulaşım ve iletişim bağlantıları üzerindeki engellerin kaldırılması ve işbirliğinin sağlanması gibi konuları istişare edeceği kaydedildi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Rusya ve Türkiye, Güney Kafkasya’nın barışçıl ve öngörülebilir olmasından yana. Bu, Güney Kafkasya Bölgesel İşbirliği Platformu kapsamındaki ortak girişimlerle gerçekleşebilir. Rusya, Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi sürecini memnuniyetle karşılıyor. Rus tarafı ayrıca, Orta Asya’daki entegrasyon süreçlerinin geliştirilmesi konusuna da ilgi duyuyor.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, Moskova’nın Güney Kafkasya’da ulaşım hatlarının açılması, bölgesel işbirliğinin artırılması ve Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecine ilişkin yaklaşımını ortaya koydu.

Ticaret ve ekonomi alanındaki işbirliği değerlendirilecek

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Lavrov ile Fidan’ın ticaret ve ekonomi alanındaki işbirliğini de ele alacağını bildirdi.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde enerji, ticaret, turizm, ulaştırma ve bölgesel projeler öne çıkıyor. Moskova’dan yapılan açıklama, Fidan’ın ziyaretinde yalnızca siyasi ve güvenlik dosyalarının değil, ekonomik işbirliğinin de gündemde olacağını gösterdi.

Rus turistlerin Türkiye ilgisine dikkat çekildi

Açıklamada, Türkiye’nin Rus vatandaşları için en çekici turistik güzergahlardan biri olduğuna işaret edildi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, geçen yıl 6 milyon 900 bin Rus vatandaşının Türkiye’yi ziyaret ettiğini kaydetti.

Turizm, Türkiye-Rusya ilişkilerinin en güçlü ekonomik ve toplumsal temas alanlarından biri olmayı sürdürüyor. Rus turistlerin Türkiye’ye ilgisi, iki ülke arasındaki ekonomik bağların canlılığını gösteren önemli başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

Putin ve Erdoğan geçen yıl 2 kez bir araya geldi

Rusya Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, iki ülke liderleri arasındaki görüşme trafiğine özel vurgu yapıldı.

Açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen yıl 2 kez bir araya geldiği, 2025-2026 döneminde ise 8 kez telefonda görüştüğü belirtildi.

Bakanlık, liderler düzeyindeki temasların Rus-Türk siyasi diyaloğu açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, “Putin ve Erdoğan’ın düzenli temasları, Rus-Türk siyasi diyaloğunun gelişiminde kilit rol oynuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri ve parlamentolar arasında temaslar sürüyor

Rusya Dışişleri Bakanlığı, iki ülkenin dışişleri bakanlıkları arasında temasların sürdüğünü, parlamentoları arasında da işbirliğinin devam ettiğini vurguladı.

Moskova’dan yapılan açıklama, Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin liderler düzeyindeki temasların yanı sıra diplomasi, parlamento, ekonomi, turizm ve bölgesel güvenlik alanlarında çok kanallı biçimde sürdüğünü ortaya koydu.

Fidan’ın 15-17 Haziran’daki Rusya ziyareti, Orta Doğu’da gerilimin yükseldiği, Karadeniz güvenliğinin önemini koruduğu ve Güney Kafkasya’daki diplomatik süreçlerin yakından takip edildiği bir döneme denk geliyor.

Ziyaret kapsamında yapılacak görüşmelerin, Ankara-Moskova hattındaki siyasi diyaloğun yanı sıra bölgesel krizlere ilişkin diplomatik temaslar açısından da önem taşıması bekleniyor.

Putin, Zelenskiy ile görüşmenin şimdilik anlamı olmadığını söyledi

ST. PETERSBURG/KİEV — Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile olası görüşmeye ilişkin yaptığı açıklamada, şu aşamada böyle bir temasın anlamlı olmadığını belirtti.

St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu kapsamında düzenlenen ana oturumda konuşan Putin, Zelenskiy’nin kendisine hitaben yayımladığı açık mektuba ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Mektupta “oldukça kaba ifadeler” bulunduğunu savunan Putin, bunun yüz yüze görüşme için şart oluşturmak amacıyla mı yoksa görüşmenin yapılmaması için mi yazıldığını sorguladı. Putin, “Bence ikincisi” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya da yanıt veren Putin, “Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum” dedi.

Putin, Ukrayna’daki savaşa ilişkin açıklamalarında ABD Başkanı Donald Trump’a da değindi. Trump’ın 2020’de iktidarda olması halinde savaşın başlamayabileceğini öne süren Putin, “Eğer o dönemde Trump başkan olsaydı, seçimlerde kandırılmasaydı ve iktidarda olsaydı, belki gerçekten bunlar yaşanmazdı” değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna yönetiminin ABD’den silah almak istediğini ancak Trump’ın olası bir anlaşmanın garantörü olmasını kabul etmediğini savunan Putin, bunun nedenini anlamakta zorlandığını söyledi.

Putin, Orta Doğu’da artan gerilime ilişkin de konuştu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede tansiyonun yükseldiğini belirten Putin, Rusya’nın elinde İran’ın nükleer silah üretmeye çalıştığına dair bilgi bulunmadığını ifade etti. Putin, Washington, Tahran ve Tel Aviv ile temas halinde olduklarını kaydetti.

Zelenskiy: Savaşı bitirmek istemiyor

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise sosyal medya hesabından yaptığı günlük görüntülü açıklamada Putin’in sözlerine tepki gösterdi.

Rusya ile esir takası gerçekleştirdiklerini hatırlatan Zelenskiy, 185 Ukraynalı asker ile 1 sivilin evlerine döndüğünü açıkladı. Zelenskiy, yıl başından bu yana 1429 Ukraynalı asker ve sivilin esir takası sonucu serbest bırakıldığını belirtti.

Savaşın sona erdirilmesi için ABD ve Avrupa ile görüşmelere hazırlandıklarını ifade eden Zelenskiy, Avrupalıların Ukrayna’ya destek için yeni adımlar hazırladığını söyledi.

Putin’in açık mektuba verdiği yanıtı da değerlendiren Zelenskiy, Rus tarafının yine savaşı seçtiğini savundu. Zelenskiy, “Zayıf bir cevap. Savaşı bitirmek istemiyor. Bence dünyadaki birçok kişi bu cevaptan hayal kırıklığına uğradı” ifadelerini kullandı.

Putin, aynı oturumda Rus ekonomisi ve Batı yaptırımlarına ilişkin de açıklamalarda bulundu. Batı yaptırımlarının ve Rusya’nın uluslararası rezervlerine el konulmasının avro ve doların küresel konumunu “dönüşü olmayan şekilde” etkilediğini savunan Putin, dünyanın yeni ve daha esnek bir finansal mimariye ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.

Putin, Trump’tan günler sonra Çin’de: Pekin’de jeopolitik denge trafiği

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki günlük ziyaret kapsamında dün gece Çin’in başkenti Pekin’e ulaştı. Putin’i havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.

Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı’nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile önce baş başa, ardından heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Rus liderin temaslarını tamamladıktan sonra gün içinde ülkesine dönmesi bekleniyor.

Ziyaret, yalnızca diplomatik protokol açısından değil; zamanlaması bakımından da dünya kamuoyunun dikkatini çekiyor. Çünkü Putin’in Pekin temasları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinden kısa süre sonra gerçekleşiyor.

Trump’ın ziyaretinden sonra ikinci kritik temas

ABD Başkanı Donald Trump, 13-15 Mayıs tarihlerinde Çin’e resmi ziyarette bulunmuştu. Trump’ın 8,5 yıl aradan sonra Çin’e yaptığı bu ziyaret, Washington-Pekin hattında kırılgan da olsa yeni bir stratejik istikrar arayışı olarak yorumlanmıştı.

Trump’ı Çin ziyaretinde havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı. Trump, resmi tören ve görüşmelerin yanı sıra Pekin’de tarihi Gök Tapınağı’nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeğine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.

Beyaz Saray, ziyaret sonrasında ekonomik başlıklarda bazı mutabakatlara varıldığını duyurmuştu. ABD ile Çin arasındaki bu temas, küresel piyasalardan güvenlik politikalarına kadar birçok alanda yakından izlenmişti.

Putin’in Trump’tan günler sonra Pekin’e gitmesi ise Çin’in aynı hafta içinde hem Washington hem de Moskova ile üst düzey diplomasi yürütmesi bakımından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Putin’in programı daha sade ama stratejik

Trump’ın Çin programı geniş protokol, sembolik ziyaretler ve kamu diplomasisi unsurlarıyla öne çıkarken, Putin’in programının daha sade ve doğrudan görüşmelere odaklı olduğu görülüyor.

Bu durum, Çin ile Rusya arasındaki ilişkilerin son yıllarda ulaştığı yakın seviye nedeniyle şaşırtıcı bulunmuyor. Moskova ve Pekin arasında liderler düzeyindeki temaslar sık yapılırken, stratejik eşgüdüm mekanizmaları da farklı diplomatik ve ekonomik kanallar üzerinden işliyor.

Putin’in Çin ziyareti bu yönüyle daha çok enerji, ticaret, güvenlik, jeopolitik koordinasyon ve Batı karşısında ortak pozisyon alma başlıkları üzerinden okunuyor.

Putin’in Çin’e 25. ziyareti

Bu ziyaret, Vladimir Putin’in iktidarı döneminde Çin’e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider en son Eylül 2025’te Pekin’e gitmiş, İkinci Dünya Savaşı’nın sona erişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.

Putin, son ziyaretinden önce yayımladığı video mesajında Rusya-Çin ilişkilerinin küresel sahnede istikrarlı ve önemli bir rol oynadığını vurguladı. Rus lider, iki ülkenin kimseye karşı ittifak kurmadığını, barış ve evrensel refah için çalıştığını ifade etti.

Putin ayrıca Pekin’i yeniden ziyaret etmekten memnuniyet duyduğunu belirterek, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey temasların Rusya-Çin ilişkilerini geliştirmek açısından önemli olduğunu söyledi.

“Rus-Çin ilişkileri eşi benzeri görülmemiş seviyede”

Putin, Rusya ile Çin’in 25 yıl önce İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatarak, bugün iki ülke ilişkilerinin “eşi benzeri görülmemiş” bir seviyeye ulaştığını dile getirdi.

Moskova ve Pekin, ikili ilişkilerini “yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı” olarak tanımlıyor. Bu ifade, iki ülkenin yalnızca ekonomik değil; diplomatik, askeri, enerji, teknoloji ve küresel güvenlik başlıklarında da birbirine yakın pozisyon aldığını gösteriyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin küresel sistemdeki ağırlığına karşı çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihleriyle öne çıkıyor.

Görüşmelerde enerji ve ticaret başlıkları öne çıkacak

Putin’in Çin ziyaretinde ekonomik işbirliği, enerji ticareti ve stratejik ortaklık dosyalarının öncelikli gündem olması bekleniyor. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması öngörülüyor.

Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’ya uygulanan Batı yaptırımları, Moskova ile Pekin’i daha da yakınlaştırdı.

Batı pazarlarında baskı gören Rusya, enerji ihracatında Çin’i daha kritik bir ortak haline getirdi. Pekin ise enerji arz güvenliği açısından Rusya ile ilişkilerini derinleştirdi.

Ticaret hacmi 240 milyar doları aştı

Çin ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda güçlü bir ivme kazandı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aştı.

Rusya’nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısının Çin tarafından satın alınması, enerji alanındaki karşılıklı bağımlılığı daha görünür hale getirdi.

Ukrayna savaşı nedeniyle Batı yaptırımlarının hedefindeki Moskova, Çin ile ticari ilişkilerini artırarak ekonomik baskıyı dengelemeye çalışıyor. Çin ise hem enerji kaynaklarını çeşitlendirmek hem de Batı karşısında stratejik manevra alanını genişletmek istiyor.

İran savaşı Rus enerjisini Çin için daha önemli hale getirdi

Putin’in ziyareti, İran’daki savaşın sürdüğü ve Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışında kesintilerin yaşandığı bir döneme denk geliyor.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığı açısından kritik geçiş noktalarından biri. Bu hatta yaşanan her kriz, başta Çin olmak üzere enerji ithalatına bağımlı büyük ekonomiler için ciddi risk oluşturuyor.

Bu nedenle Rusya, Çin’in enerji güvenliği açısından daha stratejik bir tedarikçi haline geliyor. Moskova açısından ise Çin pazarı, Batı yaptırımları karşısında ekonomik nefes alanı sağlamaya devam ediyor.

Ukrayna savaşı ve Batı yaptırımları yakınlaşmayı hızlandırdı

Rusya’nın Ukrayna’da sürdürdüğü savaş, Moskova’nın Batı ile ilişkilerini kopma noktasına getirirken, Çin ile stratejik yakınlaşmasını hızlandırdı.

Pekin, Ukrayna savaşı nedeniyle Batı’nın Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmadı. Çin, Moskova ile ekonomik ilişkilerini sürdürürken, diplomatik söylemde de çoğu zaman Batı’nın tek taraflı yaptırım politikalarını eleştiren bir çizgi izledi.

Bu durum, Rusya açısından Çin’i yalnızca ekonomik ortak değil, aynı zamanda Batı karşısında diplomatik denge unsuru haline getiriyor.

ŞİÖ ve BRICS hattında ortak hareket

Çin ve Rusya, yalnızca ikili ilişkilerde değil; çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi yapılarda küresel sistemde Batı merkezli düzene alternatif arayışlarını destekleyen politikalar izliyor.

Bu platformlar, enerji, ticaret, güvenlik, finans ve diplomasi başlıklarında Çin-Rusya koordinasyonunun görünür olduğu alanlar arasında yer alıyor.

Pekin’in denge siyaseti dikkat çekiyor

Çin’in kısa süre içinde önce ABD Başkanı Trump’ı, ardından Rusya Devlet Başkanı Putin’i ağırlaması, Pekin’in küresel güçler arasında denge kurma çabasını da ortaya koyuyor.

Trump’ın ziyaretinde ABD ile Çin arasında “yapıcı stratejik istikrar” arayışı öne çıkarken, Putin’in ziyareti Çin-Rusya hattındaki “kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı”nın geleceğine ilişkin mesajlar taşıyor.

Bu nedenle Pekin’in hem Washington hem de Moskova ile aynı dönemde yürüttüğü diplomasi, küresel düzenin yeni yönünü anlamak açısından yakından izleniyor.

Ziyaret ne anlama geliyor?

Putin’in Çin ziyareti, üç temel başlıkta önem taşıyor:

Birincisi, Rusya ile Çin’in Batı karşısındaki stratejik yakınlaşmasının sürdüğünü gösteriyor. İkincisi, enerji güvenliği ve ticaretin iki ülke ilişkilerinin ana omurgası haline geldiğini ortaya koyuyor. Üçüncüsü ise ABD-Çin ilişkilerinde Trump ziyaretiyle oluşan yeni atmosferin, Çin-Rusya ortaklığı üzerinde nasıl bir etki oluşturacağının test edileceği bir diplomatik zemin sunuyor.

Bu ziyaret, yalnızca Moskova-Pekin hattındaki ikili ilişkiler açısından değil; Washington, Brüksel, Tahran, Kiev ve küresel enerji piyasaları açısından da yakından takip edilecek.

Haber yorumu

Putin’in Pekin ziyareti, yeni küresel düzen tartışmalarının merkezinde yer alıyor. Bir tarafta ABD ile Çin arasında kırılgan stratejik istikrar arayışı, diğer tarafta Rusya ile Çin arasında derinleşen koordinasyon bulunuyor.

Ukrayna ve İran savaşlarının sürdüğü, enerji yollarının tehdit altında olduğu ve Batı ile Doğu arasındaki rekabetin sertleştiği bir dönemde yapılan bu ziyaret, Pekin’in küresel denklemde ne kadar merkezi bir aktöre dönüştüğünü bir kez daha gösteriyor.

Çin, aynı hafta içinde hem Trump’ı hem Putin’i ağırlayarak yalnızca ekonomik güç değil, aynı zamanda diplomasinin ana kavşaklarından biri olduğunu dünyaya göstermiş oldu. Rusya ise Batı baskısı karşısında Çin’le yakınlığını koruyarak uluslararası yalnızlığını kırmaya çalışıyor.

Putin, Zelenskiy ile uzun vadeli bir anlaşma imzalamak için görüşebileceğini söyledi

Putin, 9 Mayıs Zafer Günü etkinlikleri sonrasında Kremlin Sarayı’nda gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin “9 Mayıs Zafer Günü kutlamalarında Moskova’ya Ukrayna insansız hava araçlarını göndereceği” yönündeki açıklamaları hakkında değerlendirmede bulunan Putin, “Görüyorsunuz ki ben buradayım. Rusya Savunma Bakanlığı provokasyon yapıldığına dair henüz bir rapor sunmadı.” dedi.

Zafer Günü kapsamında Moskova’da düzenlenen askeri geçit töreninin silahlar ve askeri araçlar olmadan gerçekleştirilmesine ilişkin bilgi veren Rusya Devlet Başkanı Putin, bu kararın yalnızca güvenlik gerekçesiyle değil, öncelikle Rus ordusunun Ukrayna ordusunu nihai olarak yenilgiye uğratmaya odaklanması gerektiği düşüncesiyle alındığını ifade etti.

“Kiev’e saldırı konusunda Çin, Hindistan ve ABD’lilerle görüşme yaptık”

Putin, Zelenskiy’nin tehdit içeren açıklamalarının ardından kutlama etkinliklerini hedef alacak bir girişim olması halinde Rusya Savunma Bakanlığı ile Rusya Dışişleri Bakanlığının Kiev’e büyük füze saldırıları düzenlemek zorunda kalabileceklerine ilişkin açıklamalar yaptığını anımsattı. Bununla da yetinmediklerini belirten Putin, Çin, Hindistan ve ABD dahil bazı ülkelerin yönetimleriyle bu konuda temaslarda bulunduklarını aktardı.

Putin, “Kimseyle ilişkilerimizi kötüleştirmek veya daha da gerginleştirmek gibi bir niyetimiz yok. Kiev’deki tüm komuta ve karar alma merkezlerinin birçok ülkenin diplomatik misyonlarına yakın konumda bulunması nedeniyle (Kiev’in vurulması halinde) sorun yaşanabilirdi.” dedi.

Tüm bu görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın, iki günlük ek ateşkes ve bu süre içinde savaş esirlerinin takasına yönelik inisiyatif ortaya koyduğunu anlatan Putin, bunu “Nazizme karşı ABD ile ortak kazanılan zafere duyulan saygı ve açıkça insani nitelikteki düşüncelerle gerekçelendirilen haklı bir öneri olduğu için” hemen kabul ettiklerini dile getirdi.

“Kiev’den esir takası ile ilgili yanıt bekliyoruz”

Putin, 5 Mayıs’ta Ukrayna tarafına 500 Ukraynalı askerin yer aldığı bir esir değişimi listesi sunduklarını ancak Kiev’in doğrudan takasa hazır olmadığını açıkça bildirdiğini söyledi. Ukrayna tarafının Trump’ın önerisine yanıt vereceğini umduklarını aktaran Putin, ancak şu ana kadar Kiev’den bu yönde bir teklif gelmediğini ifade etti.

Trump ile Zafer Günü dolayısıyla 8-9 Mayıs’taki ateşkes planlarını telefonda görüştüklerini belirten Putin, Trump’ın bu planı desteklediğini, Kiev’den ise başlangıçta herhangi bir yanıt gelmediğini daha sonra farklı bir tarih önerildiğini dile getirdi.

“9 Mayıs klavyeli enstrümanların çalındığı komedi şovu değil”

9 Mayıs Zafer Günü’nün Rusya için öneminin altını çizen Putin, şunları kaydetti:

“9 Mayıs, klavyeli enstrümanların çalındığı bir komedi şovu değil. Bizim için kutsal bir gün. Çünkü buradaki her aile acı çekti. Sovyetler Birliği’nin zafer için yaptığı 27 milyon fedakarlığı sayarsak, Rusya neredeyse insanının yüzde 70’ini kaybetti. Bu da yaklaşık 19 milyon insan. Burada şaka yapmıyoruz. Ateşkesi iki gün boyunca önerdik ve hiçbir tepki olmadı. Sonra birdenbire bununla ilgili bazı oyunlar başladı. Biz bu oyunu oynamıyoruz.”

Rusya’nın bu yıl Zafer Günü’ne kimseyi davet göndermediğini ancak kimsenin katılımını da yasaklamadığını ifade eden Putin, 9 Mayıs için Moskova’ya gelen yabancı liderlerin cesaret gösterdiğini bildirdi.

“Zelenskiy ile görüşmede anlaşma imzalanmalı”

Slovakya Başbakanı Robert Fico’nun kendisine Zelenskiy’den özel bir mesaj getirmediğini anlatan Putin, Zelenskiy’nin kendisiyle görüşmeye hazır olduğuna dair ifadelerini pek çok defa duyduğunu belirtti.

Zelenskiy ile görüşmeyi hiçbir zaman reddetmediğinin altını çizen Putin, Moskova’da ya da üçüncü bir ülkede görüşebileceklerini yineledi.

Uzun vadeli bir perspektif için tasarlanmış bir barış anlaşması konusunda nihai anlaşmalara varılması durumunda görüşme yapabileceğini dile getiren Putin, “Bu görüşmede bir şeyler imzalanmalı ve nihai bir nokta konulmalı. Müzakere yapılmamalı.” dedi.

ABD’nin Ukrayna konusuna samimi bir şekilde bir çözüm aradığını belirten Putin, bu konunun öncelikle Rusya ve Ukrayna’nın meselesi olduğunu vurguladı.

Putin, Rusya hakkında olumsuz açıklama yapmamış herhangi bir kişiyi Avrupa Birliği’nin (AB) Moskova ile müzakerecisi olarak görmeye hazır olduklarını belirterek, AB-Rusya müzakereleri için eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder’in adaylığını tercih edilebilir bulduğunu söyledi.

Putin, İran çevresindeki çatışmanın hem Tahran hem de diğer Körfez ülkeleriyle olan iyi ilişkileri nedeniyle Rusya’yı zor bir duruma soktuğunu kaydederek, İran çevresindeki durumun tırmanması halinde “herkesin zarar göreceği” yorumunu yaptı.

“Ermeni halkına fayda sağlayan her şeyi destekleriz”

Ermenistan’ın AB’ye katılma planlarının “özel bir değerlendirme gerektirdiğini” ifade eden Putin, Rusya’nın Ermeni halkına fayda sağlayan her şeyi destekleyeceğini kaydetti.

Putin, Ermenistan yetkililerinin AB’ye katılma konusunda referandum düzenleyebileceğini ve halkın bunu desteklemesi durumunda Rusya’nın “karşılıklı yarar sağlayan ve akıllı bir boşanma” sürecine başlayabileceğini ifade etti.

Zelenskiy 6 Mayıs’tan itibaren geçici ateşkes ilan ettiklerini açıkladı

Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımında, eski Sovyetler Birliği’nin 2. Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nı mağlup etmesinin kutlandığı Zafer Günü vesilesiyle Rusya’nın 8-9 Mayıs’ta Ukrayna’da ateşkes ilan etme kararını değerlendirdi.

Geçici ateşkesin sağlanması konusunda bugüne kadar Ukrayna’ya resmi olarak bir çağrının yapılmadığını aktaran Zelenskiy, “İnsan hayatının, herhangi bir yıl dönümünün ‘kutlanmasından’ kıyaslanamayacak kadar daha değerli olduğuna inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

6 Mayıs’ta başlayacak olan geçici ateşkesin ne zaman sonlanacağına dair bir paylaşımda bulunmayan Zelenskiy, Rusya’nın geçici ateşkesi ihlal etmesi durumunda karşılık vereceklerini ifade etti.

Putin, Zafer Günü vesilesiyle 8-9 Mayıs’ta Ukrayna’da ateşkes ilan etti

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’da ateşkes kararı aldığı belirtilmişti.

Açıklamada, “Başkomutanın aldığı karar doğrultusunda, Zafer Günü vesilesiyle 8-9 Mayıs’ta ateşkes ilan ediliyor. Ukrayna tarafının ateşkese uyacağını umuyoruz.” ifadelerine yer verilmişti.

Putin’den Ukrayna’ya 1 günlük Paskalya ateşkesi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ortodoksların Paskalya Bayramı vesilesiyle Ukrayna’da geçici ateşkes kararı aldıklarını duyurdu. Açıklamaya göre ateşkes, 11 Nisan günü yerel saatle 16.00’da başlayacak.

Kararın, 12 Nisan gününün sonuna kadar geçerli olacağı bildirildi. Böylece Ukrayna’da Paskalya Bayramı süresince 1 günlük ateşkes uygulanacak.

Ateşkes kararının, sahadaki çatışmaların geçici olarak durdurulmasını hedeflediği belirtilirken, gelişme uluslararası kamuoyunda da yakından takip ediliyor.

Putin’den Erdoğan’a teşekkür: Müzakerelerdeki tutumu öne çıktı

Kremlin Sarayı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, görüşmede iki liderin hem bölgesel hem de küresel ölçekte öne çıkan başlıkları ele aldığı belirtildi.

Orta Doğu’daki gerilim masadaydı

Kremlin’in açıklamasında, görüşmenin önemli başlıklarından birinin Orta Doğu’daki tırmanan gerilim olduğu vurgulandı. Basra Körfezi’nde askeri ve siyasi tansiyonun yükselmeye devam ettiğine işaret edilen açıklamada, yaşanan çatışmaların yalnızca bölgeyi değil, küresel enerji, ticaret ve lojistik hatlarını da etkilediği kaydedildi.

İki liderin, çatışmaların daha fazla büyümeden sona erdirilmesi gerektiği konusunda görüş birliğine vardığı belirtilen açıklamada, en kısa sürede ateşkesin sağlanması ve tüm bölge ülkelerinin meşru çıkarlarını gözeten uzlaşmacı barış anlaşmaları için çalışılmasının önemine dikkat çekildi.

Putin’den Erdoğan’a Ukrayna teşekkürü

Açıklamada, görüşmede Ukrayna çevresindeki gelişmeler ile Karadeniz’in güvenliği konularının da gündeme geldiği aktarıldı. Kremlin, bu bölümde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, müzakerelerin kolaylaştırılmasına yönelik kararlı tutumu nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür ettiğini bildirdi.

Karadeniz hattında güvenlik risklerinin de ele alındığı açıklamada, Kiev yönetiminin Rusya ile Türkiye’yi birbirine bağlayan gaz taşıma altyapısını ve Karadeniz’deki ticari gemileri hedef alma girişimlerinin gündeme geldiği ifade edildi. Liderlerin, Karadeniz ve çevresinde güvenliğin her yönüyle sağlanabilmesi için eş güdümlü adımlar atılmasının önemini vurguladığı kaydedildi.

Enerji ve stratejik projeler de görüşüldü

Telefon görüşmesinde Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ilişkilerin de değerlendirildiği belirtildi. Açıklamada, başta enerji alanındaki ortak stratejik projeler olmak üzere, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik bağların güçlendirilmesine yönelik atılabilecek adımların ele alındığı ifade edildi.

Görüşme, Ankara ile Moskova hattında hem bölgesel krizler hem de enerji ve güvenlik başlıklarında temasların sürdüğünü bir kez daha ortaya koydu.

Erdoğan, Putin’le görüştü: Türkiye’den İran saldırıları ve bölgesel gerilim mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Liderler, Türkiye ile Rusya ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel konuları ele aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin İran’a yönelik saldırıları onaylamadığını, İran’ın bölge ülkelerine mukabelesini de tasvip etmediğimizi, savaşın daha fazla kontrolden çıkmaması için tüm taraflarla barış ve istikrar odaklı temasların sürdüğünü ifade etti.

Cumhurbaşkanımız, Netanyahu Hükûmeti’nin bölge genelindeki saldırgan politikalarının önünün alınması gerektiğini, İsrail’in Kudüs’ün statüsünün aşındırılmasına yönelik adımlarına müsaade edilemeyeceğini belirtti.

Cumhurbaşkanımız, Suriye’deki son durumu yakından takip ettiğini, Suriye’de istikrarı güçlendirecek her adımın Türkiye ve Rusya’nın ortak menfaatine olduğunu, buradaki kazanımların riske atılmamasının önemini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya-Ukrayna savaşının barışla neticelenmesi için Türkiye’nin arayışlarının sekteye uğratılmamasının önemli olduğunu, Türkiye’nin tüm taraflara gerilimi tırmandıracak adımlardan uzak durmalarını tavsiye ettiğini, Karadeniz’deki sivil gemilere saldırıların istikrar ortamına zarar verdiğini, İran savaşının Rusya-Ukrayna krizinde yeni çatışma alanları oluşturmaması gerektiğini belirtti.

 

Putin’den Avrupa Gaz Piyasasına Yeni Mesaj: “Daha Karlıysa Tedariki Durdururuz”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa gaz piyasasına ilişkin yaptığı değerlendirmede, Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz tedarikini durdurmasının ekonomik açıdan daha avantajlı olabileceğini söyledi. Putin, hükümete bu konunun enerji şirketleriyle birlikte ele alınması yönünde talimat vereceğini belirtti.

Rus lider, Avrupa’nın Rus doğal gazını, LNG dahil olmak üzere tamamen devre dışı bırakmayı planladığını savunarak, yeni ve daha kârlı pazarların açıldığını ifade etti. Putin, Rusya’nın sevkiyatı “güvenilir ortaklar” olarak tanımladığı ülkelere kaydırmasının daha doğru olabileceğini dile getirdi.

Açıklamalarında Avrupa’daki fiyat artışlarının yalnızca tedarikçilerden kaynaklanmadığını öne süren Putin, Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle daha yüksek fiyat ödemeye hazır alıcıların ortaya çıktığını söyledi. Reuters’a göre Putin, bu nedenle Rusya’nın Avrupa yerine Asya başta olmak üzere alternatif pazarlara yönelmeyi değerlendirebileceği mesajını verdi.

Putin’in sözleri, Avrupa Birliği’nin Rus gazını aşamalı biçimde sonlandırma hedefiyle ilgili tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. Ancak şu aşamada Moskova tarafından Avrupa’ya gaz akışının derhal tamamen kesildiğine dair resmî bir karar değil, değerlendirme ve olası yön değişikliği mesajı verildiği görülüyor.

Putin, BAE Lideri Al Nahyan İle Görüştü: Orta Doğu’daki Durum Masada

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, Orta Doğu’da tırmanan gerilimin ve bölgedeki güvenlik tablosunun değerlendirildiği belirtildi.

Son günlerde bölgede artan çatışma riski, hava sahalarında kısıtlamalara ve enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açarken, Körfez ülkelerinde bulunan tesisler ve üsler de güvenlik gündeminin başlıca başlıkları arasında yer alıyor. Bu çerçevede Putin–Al Nahyan görüşmesinin, bölgesel istikrar ve olası diplomatik adımlar açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.