Bakan Yumaklı: Türkiye tarımsal hasılada Avrupa’da birinci, dünyada yedinci

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Samsun Şehir Hastanesi’nin açılış töreninde yaptığı konuşmada tarım politikaları, üretim, sulama yatırımları ve çiftçilere sağlanan desteklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Güçlü Türkiye’nin yolu güçlü tarımdan geçer” sözünü hatırlatan Yumaklı, vatandaşların gıda ihtiyacının karşılanması ve güvenilir gıdanın sofralara ulaştırılması için çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.

Türkiye 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasılaya ulaştı

Bakan Yumaklı, Türkiye’nin tarımsal üretimde önemli bir konumda bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Hep söylüyoruz, ülkemizin başarısındaki en büyük pay, üreten illerimizin. 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasılayla Avrupa’da birinci, dünyada yedinci sıradayız.”

Yumaklı, bu başarının üreticilerin emeğiyle ortaya çıktığını vurguladı.

12,5 milyar liralık destek ve teşvik paketi

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın üreticilere yönelik destek programlarını sürdürdüğünü belirten Yumaklı, toplam 12,5 milyar liralık teşvik ve destek paketinin yürürlüğe alındığını açıkladı.

Bu kapsamda:

Destek başlığı Tutar
3 bin 180 proje 11,3 milyar TL
2 bin 47 tarımsal sulama projesi 1,2 milyar TL
Toplam destek 12,5 milyar TL

Yumaklı, desteklenen projelerin 2 bin 164’ünün aile işletmelerine, bunların 1.751’inin ise genç ve kadın girişimcilere ayrıldığını belirtti.

Desteklerin yaklaşık 20 milyar liralık ilave yatırıma da katkı sağlamasının beklendiğini söyledi.

Samsun’un tarımsal hasılası 45 milyar liraya ulaştı

Yumaklı, Samsun’da son 24 yılda tarım ve orman alanında gerçekleştirilen yatırım ve sağlanan desteklerin toplam tutarının 108 milyar liraya ulaştığını söyledi.

Bu desteklerle kentte tarımsal üretimin yüzde 32, hayvan varlığının yüzde 19, arıcılık üretiminin de yüzde 19 arttığını ifade etti.

Samsun’un yıllık tarımsal hasılasının ise 45 milyar liraya ulaştığını belirtti.

Üretim ve sulama yatırımları devam edecek

Bakan Yumaklı, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından özellikle su ve sulama yatırımlarının önem taşıdığını vurguladı.

Yeni destek modelinin üretimi artırmak amacıyla devreye alındığını belirten Yumaklı, 2026 yılı desteklerinin de uygulamaya konulduğunu söyledi.

Önümüzdeki üç yılda gıda arz güvenliğinin sağlanması, üreticinin desteklenmesi ve verimli, kaliteli ve sürdürülebilir tarımsal üretimin güçlendirilmesi amacıyla çalışmaların devam edeceğini ifade etti.

TMO’dan hububat piyasasına güvence: Arz sorunu yok, mısır için tedbir mesajı

Toprak Mahsulleri Ofisi, hububat piyasalarındaki son duruma ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Açıklamada, 2026 yılının özellikle buğday ve arpa üretiminde güçlü bir dönem olduğu belirtilirken, TMO’nun da tarihinin en yoğun alım dönemlerinden birini yaşadığı kaydedildi.

Buğday ve arpa hasadında sona gelindiğini belirten TMO, söz konusu ürünlerde alım sürecinin de tamamlanmak üzere olduğunu bildirdi.

Kurum, güçlü stoklarıyla piyasaya ürün arzına başladığını ve özellikle yem ham maddesi ihtiyacını karşılamak amacıyla önümüzdeki dönemde satışların genişletileceğini açıkladı.

Mısır hasadında oran yüzde 20’ye ulaştı

TMO’nun açıklamasına göre mısır hasadı ağustos ayının ortalarında başladı. Ülke genelinde mevcut hasat oranının yaklaşık yüzde 20 seviyesinde olduğu bildirildi.

Mısır fiyatlarının üretici lehine oluşması nedeniyle TMO tarafından bu sezon için ayrıca bir mısır alım fiyatı açıklanmadığı belirtildi.

Akdeniz Bölgesi’nde mısır hasadının tamamlanma aşamasına geldiğine dikkat çekilirken, İç Anadolu Bölgesi’nin de hasada başlamasıyla birlikte önümüzdeki haftalarda piyasaya sunulan mısır miktarının önemli ölçüde artmasının beklendiği ifade edildi.

TMO açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:

“Üretimde ulaşılan bu yüksek seviye, TMO alımlarına da yansımış ve Kurumumuz tarihinin en yoğun alım dönemlerinden birini yaşamıştır. Buğday ve arpa hasadında sona gelinirken, Kurumumuz bu ürünlerin alım sürecini de tamamlamak üzeredir. Mısır hasadı ise ağustos ayı ortalarında başlamış olup mevcut durumda ülke genelinde hasat oranı yaklaşık yüzde 20 seviyesindedir.”

Mısırdaki geçici daralmanın nedeni açıklandı

TMO, mısır piyasasında son dönemde görülen geçici arz daralmasının üretim miktarındaki bir yetersizlikten kaynaklanmadığını vurguladı.

Kurum, yaşanan durumun üretim bölgeleri arasındaki kısa süreli hasat geçişinden ve bazı üretici ya da piyasa aktörlerinin fiyatların daha da yükseleceği beklentisiyle ürünü piyasaya sunmayı ertelemesinden kaynaklandığını bildirdi.

İç Anadolu’da hasadın hızlanmasıyla bu tablonun önümüzdeki haftalarda değişmesinin beklendiği ifade edildi.

TMO stoklarını piyasaya açmaya başladı

TMO, 2026-2027 satış sezonunda piyasadaki ihtiyaçları ve arz-talep dengesindeki gelişmeleri dikkate alarak ürün satışlarını öne çektiğini açıkladı.

Bu kapsamda ilk etapta düşük vasıflı buğdayların Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) üzerinden satışa çıkarıldığı bildirildi.

Önümüzdeki günlerde satışların kapsamının genişletileceği, lisanslı depolarda ve TMO’nun kendi depolarında bulunan ürünlerin de piyasa ihtiyaçları doğrultusunda satışa sunulacağı kaydedildi.

Arpa satışları da başlayacak

TMO, yem ham maddesi piyasasında oluşabilecek ihtiyacın karşılanması amacıyla arpa satışlarına da başlanacağını duyurdu.

Kurum stoklarında bulunan arpanın öncelikle besici ve yetiştiricilerin kullanımına sunulacağı, böylece yem ham maddesi arzının destekleneceği belirtildi.

Alternatif yem ürünlerinin piyasaya verilmesiyle mısır üzerindeki talep baskısının da azaltılması hedefleniyor.

“Hububat arzında herhangi bir sorun bulunmuyor”

TMO, açıklamasının sonunda hububat piyasalarına ilişkin güvence verdi.

Kurum tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ülkemiz hububat piyasalarında ürün arzı bakımından herhangi bir sorun bulunmamakta olup fiyat artışı beklentisi ile mısırın piyasaya arzının ötelenmesi yönündeki eğilimin devam etmesi halinde, TMO, arz güvenliğini sağlamaya yönelik gerekli her türlü tedbiri alacaktır.”

TMO’nun açıklamasıyla birlikte özellikle mısır ve yem ham maddesi piyasalarında oluşabilecek fiyat hareketlerine karşı kurumun stok ve satış mekanizmasını daha aktif kullanabileceği mesajı verilmiş oldu.

TMO’nun çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatı belli oldu

Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) bandırmalı çekirdeksiz kuru üzüm için alım fiyatı, kilogram başına kalitesine göre 85 ila 100 lira olarak tespit edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, çekirdeksiz kuru üzümün, Türkiye’nin üretimde ve ihracatta dünya lideri konumunda olduğu belirtildi.

Söz konusu ürünün, ülkenin tarım sektörü ile ihracat gelirleri açısından stratejik öneme sahip ürünler arasında yer aldığı aktarılan paylaşımda, “Hasat döneminde çekirdeksiz kuru üzüm piyasa fiyatlarının düşmesini önlemek, piyasalarda istikrarın sağlanması ve üreticilerimizin korunması amacıyla müdahale alımı yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.” bilgisi verildi.

Paylaşımda, 7 numara bandırmalı çekirdeksiz kuru üzümün alım fiyatının kalitesine göre kilogram başına 85 lira, 8 numara için 90 lira, 9 numara için 95 lira ve 10 numara için 100 lira olduğu bildirildi.

TMO’nun, ilgili ürünün alımlarına ilişkin teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarını tamamladığı bildirilen paylaşımda, “TMO, 15 Eylül itibarıyla alımlara başlayacaktır. Tüm üreticilerimize hayırlı ve bereketli bir hasat sezonu diliyoruz.” ifadeleri kullanıldı.

Gıda enflasyonunda düğüm tarlada: Girdi maliyetleri yükseliyor, üretici-market makası açılıyor

Türkiye ekonomisinde fiyat artışlarının hızı gerilemeye çalışırken vatandaşın günlük yaşamda en fazla hissettiği alanlardan biri olan gıda, enflasyonun merkezindeki yerini koruyor.

TÜİK’in Ağustos 2026 verilerine göre tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 arttı. Ancak gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 33,79 ile genel enflasyonun üzerinde gerçekleşti.

Daha önemlisi, gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyona 8,12 puanla en büyük katkıyı yapan harcama grubu oldu. Ulaştırmanın katkısı 5,94, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların katkısı ise 5,01 puan düzeyinde kaldı.

Bu rakamlar, Türkiye’de enflasyonu kalıcı biçimde aşağı çekmenin yalnızca para politikasıyla değil, gıda üretiminin yapısal sorunlarıyla mücadele edilmesiyle mümkün olabileceğini bir kez daha gösteriyor.

Ağustosta gıda sakinleşti ama sorun bitmedi

Ağustos ayında gıda fiyatlarının aylık artışı yalnızca yüzde 0,22 oldu. Temmuzda yıllık gıda enflasyonu yüzde 37,53 seviyesindeyken ağustosta yüzde 33,79’a geriledi.

İlk bakışta bu gelişme olumlu görünse de tarımsal fiyatların mevsimsellikten, ürün arzından, hava koşullarından ve hasat dönemlerinden güçlü biçimde etkilenmesi nedeniyle tek aylık rakamlar kalıcı eğilimi göstermeye yetmiyor.

Nitekim üretici fiyatlarında son birkaç ayda görülen sert değişimler de bu oynaklığı açık biçimde ortaya koyuyor.

Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi’nin yıllık artışı martta yüzde 36,09, nisanda yüzde 42,53, mayısta yüzde 43,08 iken haziranda bir anda yüzde 9,55’e geriledi. Temmuz ayında ise yeniden yüzde 18,81’e çıktı.

Bu sert değişimde baz etkisi, mevsimsel üretim miktarları ve ürün grupları arasındaki farklılaşma önemli rol oynuyor. Ancak ortaya çıkan tablo aynı zamanda üreticinin satış fiyatında büyük bir öngörülebilirlik sorunu yaşadığını da gösteriyor.

Girdilerde ise tablo çok daha sert

Üreticinin esas sorunu tarladan çıkardığı ürünün fiyatından önce, ürünü yetiştirebilmek için katlandığı maliyetlerde başlıyor.

TÜİK’in yayımladığı son Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre haziran ayında tarımsal girdi fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,92 gerilese de yıllık bazda yüzde 32,06 arttı.

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin yıllık maliyet artışı yüzde 33,88 olurken tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde artış yüzde 21,49 seviyesinde gerçekleşti.

En çarpıcı rakam ise gübrede görüldü.

Gübre ve toprak geliştiricilerin fiyatı bir yılda yüzde 50,99 yükseldi.

Haziranda girdilerin aylık bazda yüzde 0,92 gerilemiş olması bu nedenle üretici açısından gerçek bir maliyet düşüşü anlamına gelmiyor. Bir yıl öncesine kıyasla üretim maliyeti hâlâ üçte bire yakın daha yüksek.

Dahası aynı ayda, yani Haziran 2026’da tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 32,06 artarken tarımsal ürünlerin üretici fiyatlarındaki yıllık artış yalnızca yüzde 9,55 seviyesinde kaldı.

Bu karşılaştırma bütün ürünlerde çiftçinin kârının aynı ölçüde düştüğü anlamına gelmez; ürün, verim, destek ve satış koşulları farklıdır. Ancak maliyetin satış fiyatından çok daha hızlı arttığı dönemlerin üreticinin marjını baskılayabileceği, kullanılan gübre ve diğer girdilerin azaltılmasına, ürün deseninin değiştirilmesine veya yeni üretim kararlarının ertelenmesine yol açabileceği açık.

Ve üretimde bugünkü maliyet sorununun, sonraki sezonun arz problemi haline dönüşme riski de tam burada ortaya çıkıyor.

Gübre yüzde 61, mazot yüzde 58 arttı

Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin Ağustos 2026’da sahadan derlediği girdi fiyatları, maliyet baskısının üreticiye nasıl yansıdığını daha somut gösteriyor.

Tarımsal girdi Ağustos 2025 Ağustos 2026 Yıllık değişim
Amonyum nitrat 13.445 TL/ton 21.672 TL/ton %61,2
Mazot 53,09 TL/litre 83,83 TL/litre %57,9
Amonyum sülfat 12.251 TL/ton 19.010 TL/ton %55,2
Besi yemi 10.352 TL/ton 13.921 TL/ton %34,5
20.20.0 gübre 22.109 TL/ton 29.333 TL/ton %32,7
Süt yemi 11.407 TL/ton 15.039 TL/ton %31,8
Bitki koruma ürünü 900 TL 1.150 TL %27,8
DAP gübre 35.124 TL/ton 44.002 TL/ton %25,3
Elektrik 377,21 kr/kWh 472,08 kr/kWh %25,1
ÜRE 26.424 TL/ton 27.330 TL/ton %3,4

TZOB verilerine göre yalnızca temmuzdan ağustosa geçerken mazot yüzde 7, DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 gübre yüzde 4,4 arttı. Buna karşılık amonyum nitratta aylık yüzde 5,6 düşüş görüldü.

Bu farklı yönlü hareketler bile tarımsal girdilerdeki oynaklığın boyutunu gösteriyor.

Çiftçi ekim kararı verirken maliyetinin birkaç ay sonra nerede olacağını, gübrenin, mazotun, elektriğin ve yemin hangi seviyeye çıkacağını öngörmekte zorlanıyor.

Üretim planlamasının sağlıklı çalışabilmesi için de önce maliyetin öngörülebilir olması gerekiyor.

Tarladaki maliyet markete nasıl taşınıyor?

Gıda fiyatlarındaki yükseliş yalnızca çiftçinin üretim maliyetinden oluşmuyor.

Ürün tarladan çıktıktan sonra;

nakliye, depolama, soğuk zincir, ürün kayıpları, ambalajlama, hal ve komisyon süreçleri, finansman maliyeti, işçilik ve perakende işletme giderleri devreye giriyor.

Enerji ve akaryakıttaki artışın hemen bütün bu aşamalara girdi maliyeti olarak yansıması, üretici fiyatındaki artışın market rafında daha da büyümesine neden olabiliyor.

Bunun en dikkat çekici örneğini üretici-market fiyat farklarında görmek mümkün.

TZOB’un Ağustos 2026 araştırmasına göre üretici ile market arasındaki en büyük fiyat farkı yüzde 748,4 ile limonda görüldü.

Üreticide kilogramı 10 lira olan limon markette ortalama 84,84 liraya satıldı.

Havuçta fark yüzde 380,3, elmada yüzde 377,9, kabakta yüzde 240,9, yeşil soğanda yüzde 239,4 oldu.

Başka bir ifadeyle limon üretici fiyatının yaklaşık 8,5 katına, havuç ve elma ise yaklaşık 4,8 katına market rafına ulaştı.

Bu oranları doğrudan “market kârı” olarak değerlendirmek doğru olmaz. Üretici fiyatı ile perakende fiyatı arasındaki farkın tamamı perakendecinin kazancı değildir; fire, kalite sınıflaması, taşıma, işçilik, depolama, ambalajlama ve diğer ticari giderler de bu aralıkta yer alır.

Ancak bazı ürünlerde farkın olağanüstü büyüklüklere ulaşması, üretim kadar dağıtım zincirinin de gıda enflasyonu açısından incelenmesi gerektiğini açık biçimde gösteriyor.

Bir ayda markette yüzde 86’lık değişimler görülebiliyor

Gıda fiyatlarındaki oynaklık günlük hayat açısından da son derece yüksek.

TZOB verilerine göre temmuz ayında markette sivri biberin fiyatı bir ayda yüzde 86,2 artarken, karpuzun fiyatı yüzde 49 geriledi.

Ağustosta ise markette en çok yükselen ürün yüzde 37,8 ile yumurta, en fazla ucuzlayan ürün yüzde 34,2 ile sivri biber oldu.

Bir temel gıda ürününün bir ay yüzde 80’i aşan oranda pahalanıp takip eden ay sert biçimde ucuzlayabilmesi, tüketici açısından fiyat belirsizliği yaratırken çiftçi için de gelecek sezon ne ekeceğine karar vermeyi zorlaştırıyor.

Üretici yüksek fiyat gördüğü ürüne yöneldiğinde bir sonraki sezon arz fazlası, fiyat çöküşü ve zarar; üretimden çekildiğinde ise arz açığı ve sert fiyat artışı yaşanması riski bulunuyor.

Bu nedenle gıda enflasyonunun önemli sorunlarından biri yalnızca fiyatların yüksekliği değil, fiyatların öngörülemezliği.

Enflasyonun merkezinde neden gıda var?

Türkiye’de gıdanın önemi yalnızca TÜFE sepetindeki ağırlığından kaynaklanmıyor.

Gıda zorunlu bir harcama kalemi ve düşük gelirli ailelerin bütçesindeki payı çok daha yüksek.

TÜİK’in 2025 Hanehalkı Bütçe Araştırmasına göre Türkiye genelinde haneler tüketim harcamalarının ortalama yüzde 17,3’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.

Ancak gelir dağılımının en altındaki yüzde 20’lik kesimde gıdanın bütçedeki payı yüzde 29,2’ye çıkıyor.

En yüksek gelirli yüzde 20’lik grupta ise bu oran yalnızca yüzde 12,4.

Dolayısıyla aynı gıda zammı bütün vatandaşları aynı şekilde etkilemiyor.

Geliri düşük bir hane, bütçesinin yaklaşık üçte birini gıdaya ayırmak zorunda kalırken yüksek gelirli bir hane için gıdanın bütçedeki ağırlığı bunun yarısından bile düşük.

Bu nedenle gıda enflasyonu aynı zamanda gelir dağılımı ve sosyal refah sorunu.

Gıda fiyatındaki yüksek artış, düşük gelirlinin harcanabilir gelirini doğrudan azaltıyor; hane daha ucuz ürünlere yönelmek, kaliteyi düşürmek veya başka ihtiyaçlarından kısmak zorunda kalabiliyor.

OVP de sorunun merkezine gıdayı aldı

2027-2029 Orta Vadeli Programı’nın gıda fiyatlarına özel bir ağırlık vermesi tesadüf değil.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, programın tanıtımında gıda fiyatlarında arz yönlü politikaların daha güçlü biçimde devreye sokulacağını; üretim planlamasının güçlendirilmesi, verimliliğin artırılması ve maliyet baskılarının azaltılmasıyla fiyat oynaklığının sınırlandırılmasının hedeflendiğini açıkladı.

OVP’ye göre temel amaç, gıda arz güvenliğini güçlendirerek kaliteli gıdaya makul fiyatlarla erişimi sağlamak.

Bunun için stratejik ürünlerde arz-talep dengesi, yeterlilik düzeyi, su kısıtı ve bölgesel üretim potansiyeli dikkate alınarak üretim planlaması sürdürülecek.

İthalat, ihracat, iç talep ve dağıtım zincirindeki hareketler erken uyarı yaklaşımıyla izlenecek.

Gübre, bitki koruma ürünleri, aşı ve benzeri stratejik girdilerde ise yerli üretim kapasitesinin artırılması öngörülüyor. Yeni OVP’de gıda arz güvenliği ve tarımsal dayanıklılık başlığı altında girdide yerlileşmeye önceki programlara göre daha belirgin bir ağırlık verildi.

Program ayrıca dijitalleşme, yapay zekâ ve hassas tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasını; verim tahmini, hastalık ve zararlıların erken tespiti için izleme sistemleri kurulmasını öngörüyor.

Tarıma dayalı sanayinin ham madde ihtiyacı için sözleşmeli üretim modellerinin yaygınlaştırılması, organize tarım bölgelerinin geliştirilmesi ve bu alanlarda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması da programın parçaları arasında.

Asıl mesele girdiyi üretmeden gıdayı ucuzlatmanın zor olması

OVP’de gübre, ilaç ve aşı gibi girdilerde yerli kapasitenin özellikle vurgulanması, tarımın dış kaynaklı maliyet şoklarına ne kadar açık olduğunun da göstergesi.

Çünkü üretici yalnızca mahsul üretmiyor.

Üretmek için mazot, elektrik, gübre, yem, tohum, ilaç, sulama, makine, finansman ve işçilik satın alıyor.

Bu kalemlerin önemli bölümündeki fiyat hareketi kur, enerji ve uluslararası emtia piyasalarından etkileniyor.

Girdilerin fiyatı kontrol edilemez ve öngörülemez kaldığı sürece üreticiye yalnızca “daha fazla üret” çağrısı yapmak tek başına yeterli olmayabilir.

Üretim artışı için çiftçinin önce önündeki sezonun maliyetini hesaplayabilmesi ve ürettiği ürünün sürdürülebilir bir gelir sağlayacağına inanması gerekiyor.

Bu nedenle maliyet sorununun çözümü, destek miktarlarının artırılmasının ötesinde gübre ve yem sanayisinde yerlileşme, enerji maliyetlerinin düşürülmesi, sulama yatırımlarının tamamlanması, tarımsal finansmanın öngörülebilirliği ve üretim planlamasının piyasa verisiyle eş zamanlı çalışmasını gerektiriyor.

Erken uyarı sistemi tek başına yetmez

OVP’de gıda fiyatlarının arz-talep, dış ticaret ve dağıtım zincirindeki gelişmeler üzerinden erken uyarı yaklaşımıyla izlenmesi önemli bir hedef.

Ancak bir erken uyarı sistemi, fiyatı yalnızca tespit eder; asıl belirleyici olan uyarı geldiğinde hangi politikanın ne hızla uygulanacağıdır.

Örneğin belli bir üründe arz açığı birkaç ay önceden görülüyorsa üretim desteğinin zamanında verilmesi, gerekiyorsa dış ticaret politikasının erkenden düzenlenmesi ve stok yönetiminin yapılması gerekiyor.

Aksi halde arz sorunu market fiyatına yansıdıktan sonra ithalat kapısının açılması tüketici fiyatını geçici olarak düşürse bile çiftçinin bir sonraki sezon üretim kararını bozabilecek başka bir belirsizlik yaratabiliyor.

Bu nedenle üretim planlaması ile ithalat-ihracat kararlarının aynı politika çerçevesinde yürütülmesi kritik önem taşıyor.

Soğuk zincir ve depolama da en az tarla kadar önemli

Özellikle sebze ve meyvede ürünün tarladan tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte oluşan kayıplar, gıda fiyatlarının yapısal unsurlarından biri.

Depolama kapasitesinin yetersiz olduğu, soğuk zincirin kesintiye uğradığı veya lojistik maliyetinin yükseldiği bir sistemde üretimin artması tek başına raf fiyatını istenen düzeyde düşürmeyebilir.

Patates, soğan, meyve ve sebze gibi ürünlerde depolama kapasitesi aynı zamanda fiyat istikrar aracı.

Üretimin bol olduğu dönemde ürünü koruyamayan bir sistem, hasat döneminde fiyatın aşırı düşmesine; birkaç ay sonra ürün azaldığında ise aşırı yükselmesine neden olabiliyor.

Bu nedenle tarımsal altyapı yalnızca sulama ve üretim alanlarından değil; lisanslı depoculuk, soğuk hava tesisleri, işleme, lojistik ve pazarlama zincirinden oluşuyor.

Enflasyon hedefi açısından da gıda belirleyici

Yeni OVP, 2026 yıl sonu enflasyonunu yüzde 28,4 olarak tahmin ediyor. Enflasyonun 2027’de yüzde 21, 2028’de yüzde 13,5 ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesi hedefleniyor.

Ağustos itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,51 seviyesinde.

Gıdanın yıllık enflasyona tek başına 8,12 puan katkı yaptığı dikkate alındığında, gıda fiyatlarında kalıcı istikrar sağlanmadan bu hedeflere ulaşmanın zorlaşacağı açık.

Para politikası talebi yavaşlatabilir, kredi koşullarını sıkılaştırabilir ve beklentileri yönetebilir.

Ama kuraklık nedeniyle domates üretimi düştüğünde, çiftçi gübreyi pahalı olduğu için gerektiği kadar kullanamadığında veya ürün tarlada 10 lirayken dağıtım zincirinin sonunda 85 liraya ulaştığında, faiz politikasının doğrudan çözebileceği alan sınırlı kalıyor.

İşte OVP’nin “arz yönlü politika” vurgusunun önemi burada ortaya çıkıyor.

Program doğru sorunu tarif ediyor, şimdi uygulama sınavı başlayacak

Yeni programın tarımsal girdilerde yerli üretim, üretim planlaması, veri altyapısı, sözleşmeli üretim, yapay zekâ, iklim direnci ve dağıtım zincirini aynı çerçevede ele alması önemli.

Ancak mevcut rakamlar sorunun ertelenmeyecek kadar güncel olduğunu gösteriyor.

Resmi Tarım-GFE verisinde yıllık girdi maliyeti yüzde 32’yi aşmış durumda. Sahadaki Ağustos fiyatlarında mazot yüzde 58, bazı gübrelerde yüzde 60’ın üzerinde pahalanmış. Üretici ile market fiyatı arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 700’ün üzerine çıkabiliyor. Gıda enflasyonu ise genel enflasyondan daha yüksek seyrediyor.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde başarının ölçüsü yalnızca kaç yeni sistem veya program açıklandığı olmayacak.

Asıl ölçü;

çiftçinin bir sonraki ürünü daha öngörülebilir maliyetle üretip üretemediği, üretici ile market arasındaki fiyat farkının daralıp daralmadığı ve vatandaşın gıdaya gelirini aşındırmadan erişip erişemediği olacak.

Çünkü Türkiye’de gıda enflasyonu artık yalnızca tarım sektörünün problemi değil.

Enflasyonla mücadeleden gelir dağılımına, yoksulluktan üretim güvenliğine kadar ekonominin tamamını ilgilendiren temel bir yapısal mesele haline gelmiş durumda.

TMO’dan üreticiye 6,3 milyar liralık ödeme: Hububat ve haşhaş kapsülü bedelleri hesaplara yatırıldı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), üreticilerden yaptığı hububat ve haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödemelerini sürdürüyor.

TMO tarafından yapılan açıklamada, belirli dönemlerde teslim edilen ürünlerin bedellerinin 9 Eylül 2026 itibarıyla üreticilerin banka hesaplarına yatırıldığı duyuruldu.

Hububat için 6 milyar 280 milyon lira ödeme

TMO’nun verdiği bilgiye göre, 13-19 Ağustos tarihleri arasında alımı gerçekleştirilen hububatın bedeli 6 milyar 280 milyon lira olarak hesaplandı.

Söz konusu tutar, ürününü bu tarihler arasında TMO’ya teslim eden üreticilerin banka hesaplarına aktarıldı.

Hububat ödemeleri, özellikle hasat döneminde üreticilerin girdi maliyetlerini karşılayabilmesi ve yeni üretim dönemi için finansman sağlayabilmesi açısından önem taşıyor.

Haşhaş kapsülü üreticilerine 62 milyon lira

TMO, hububatın yanı sıra haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödemelerin de sürdüğünü açıkladı.

Buna göre 19-25 Ağustos tarihleri arasında teslim edilen haşhaş kapsülleri için 62 milyon liralık ödeme üreticilerin hesaplarına yatırıldı.

Böylece açıklanan iki ödeme kaleminin toplamı 6 milyar 342 milyon liraya ulaştı.

Üreticilere SMS ile bilgi veriliyor

TMO açıklamasında, ödemesi yapılan üreticilere SMS yoluyla bilgilendirme yapıldığı da belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ödemesi yapılan üreticiler SMS ile bilgilendirilmektedir. Ödemeler periyodik olarak devam edecektir. Hayırlı ve bereketli olsun.”

Ödemeler devam edecek

TMO’nun açıklamasına göre, hububat ve haşhaş kapsülü alımlarına ilişkin ödeme süreci tamamlanmış değil.

Kurum, ürün teslim tarihleri doğrultusunda ödemeleri periyodik olarak sürdürmeye devam edecek.

Bu kapsamda üreticilerin, TMO tarafından yapılacak yeni ödeme duyurularını ve kendilerine gönderilecek SMS bildirimlerini takip etmeleri gerekiyor.

6,3 milyar liralık kaynak üreticiye aktarıldı

Son ödeme takvimiyle birlikte yalnızca açıklanan iki dönem için toplam 6 milyar 342 milyon lira üreticilerin hesaplarına geçmiş oldu.

Bu tutarın 6 milyar 280 milyon lirasını hububat, 62 milyon lirasını ise haşhaş kapsülü ödemeleri oluşturdu.

TMO’nun alım ve ödeme sürecinin, hasat sonrası dönemde üreticilerin nakit akışını desteklemesi ve yeni üretim dönemine hazırlık açısından önemli bir finansman kaynağı oluşturması bekleniyor.

Hayvancılık destekleri 2026 için yeniden belirlendi: Buzağı desteği iki katına çıktı, kuzu-oğlak desteği 430 liraya yükseldi

Türkiye’de hayvancılık yapan üreticilerin 2026 yılı desteklerini doğrudan ilgilendiren yeni Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli ve 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 7 Eylül’de imzalanan 11782 sayılı Karar, 2024-2026 yıllarında yapılacak hayvancılık desteklemelerine ilişkin 25 Temmuz 2024 tarihli ve 8760 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında değişiklikler içeriyor.

Dört sayfalık düzenleme; büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinden arıcılığa, su ürünlerinden hayvan gen kaynaklarının korunmasına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Düzenlemenin dikkat çeken taraflarından biri de yalnızca destek tutarlarının artırılması değil, suni tohumlama, embriyo transferi, genomik test, ari işletme, göçer hayvancılık, ari gen kaynaklarının korunması ve sözleşmeli/denetimli süt toplama zinciri gibi uygulamalara ilave katsayılar verilmesi oldu.

Buzağı desteği yüzde 100 artırıldı

Kararın en önemli değişikliklerinden biri büyükbaş hayvancılıkta yapıldı.

2025 yılı için buzağılara 1.400 TL/baş olarak uygulanan destek, 2026 yılı için 2.800 TL/baş olarak değiştirildi.

Böylece buzağı başına temel destek:

1.400 TL’den 2.800 TL’ye çıktı.

Artış miktarı 1.400 TL, artış oranı ise yüzde 100 oldu.

Malak desteğinde de ciddi bir artış gerçekleştirildi. 2025’te 2.800 TL/baş olan malak desteği 2026 için 4.000 TL/baş olarak belirlendi.

Bu kalemdeki artış 1.200 TL olurken oran yaklaşık yüzde 42,9 olarak gerçekleşti.

Büyükbaş ve küçükbaşta temel rakamlardaki değişim

Destek Önceki tutar 2026 tutarı Artış Artış oranı
Buzağı 1.400 TL/baş 2.800 TL/baş 1.400 TL %100
Malak 2.800 TL/baş 4.000 TL/baş 1.200 TL %42,9
Kuzu-oğlak 300 TL/baş 430 TL/baş 130 TL %43,3

Suni tohumlama ve embriyo transferine ilave destek

Yeni karar, hayvan başına temel ödemenin yanı sıra genetik kalitenin artırılmasına yönelik uygulamalara da ilave destek getiriyor.

Buna göre buzağı ve malaklarda;

Uygulama İlave destek
Suni tohumlamadan doğan buzağı/malak 1,0 katsayı
Embriyo transferi veya cinsiyeti belirli spermadan doğan buzağı/malak 2,5 katsayı
Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi kapsamında etçi ırk spermayla tohumlamadan doğan buzağı 0,5 katsayı

Kararda özellikle embriyo transferi ve cinsiyeti belirlenmiş sperma uygulamasına 2,5 katsayı verilmesi dikkat çekiyor. Bu düzenleme, damızlık kalitesinin ve planlı hayvan ıslahının destek sistemi içerisinde daha güçlü biçimde teşvik edildiğini gösteriyor.

Genomik test yaptırılan dişi buzağıya 2 katsayı ilave

Soy kütüğü desteklerinde de yeni şartlar ve katsayılar getirildi.

Bakanlık tarafından belirlenen koşulları sağlayan A ve B sınıfı işletmelerde doğan buzağılar ile bu işletmelerde doğan ve damızlık kütüğü sınıfı A veya B olan dişi buzağılardan, Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlarda genomik test yaptırılanlara ilave 2,0 katsayı uygulanacak.

C sınıfı işletmelerde doğan buzağılar ile malaklar için ise ilave 1,0 katsayı verilecek.

Böylelikle soy kütüğü kaydı ve genetik test, 2026 destek sisteminde doğrudan ekonomik teşvik unsuru haline geliyor.

Kuzu ve oğlak desteği yüzde 43,3 yükseldi

Küçükbaş hayvancılıkta da temel destek artırıldı.

Doğduğu işletmede en az 4 ay, yani 120 gün yaşamış kuzu ve oğlaklar için 2025 yılında 300 TL/baş olan destek, 2026’da 430 TL/başa çıkarıldı.

Bu değişiklik:

  • hayvan başına 130 TL artışa,
  • yüzde olarak ise yaklaşık %43,3 artışa

karşılık geliyor.

Ancak küçükbaşta değişiklik yalnızca temel ödeme artışıyla sınırlı kalmadı.

Göçer hayvancılığa ve ari işletmeye ilave destek

Yeni kararla iki yeni ilave katsayı getirildi:

Kuzu-oğlak için özel durum İlave katsayı
Göçer sevk kontrol noktasında doğan kuzu ve oğlak 0,5
Ari İşletmede doğan dişi kuzu ve oğlak 2,0

Özellikle Ari İşletmede doğan dişi kuzu ve oğlaklara 2,0 katsayı verilmesi, hayvan hastalıklarından ari işletmelerin desteklenmesi açısından kararın önemli hükümlerinden biri oldu.

Göçer sevk kontrol noktalarında doğan kuzu ve oğlaklara getirilen 0,5 ilave katsayı ise göçer hayvancılığın kayıtlı ve kontrollü şekilde sürdürülmesini teşvik eden bir düzenleme niteliğinde.

Yavru atığında büyükbaşa 20 bin, küçükbaşa 4 bin lira

Kararda atık desteği de açık biçimde yeniden düzenlendi.

Gebe hayvanlarda gerçekleşen yavru atıkları nedeniyle hayvan sahiplerine 2026 yılında;

  • sığır ve manda için 20.000 TL/baş,
  • koyun ve keçi için 4.000 TL/baş

destek ödenecek.

Hayvan grubu 2026 yavru atığı desteği
Sığır 20.000 TL/baş
Manda 20.000 TL/baş
Koyun 4.000 TL/baş
Keçi 4.000 TL/baş

Bu ödeme özellikle hayvan hastalıklarının yol açtığı üretim kayıplarının üretici üzerindeki ekonomik etkisinin azaltılması açısından önem taşıyor.

Arıcılık desteğinde önemli artış

Arıcılık tarafında da destek tutarları ciddi biçimde artırıldı.

Karardaki ilgili destek kaleminde 2025 yılı için 140 TL, üye olmayan üreticiler için 100 TL olarak belirtilen tutarlar, 2026 yılı için sırasıyla 250 TL ve 200 TL olarak değiştirildi.

Arıcılık desteği 2025 2026 Artış oranı
İlgili örgüt üyeleri 140 TL 250 TL %78,6
Üye olmayanlar 100 TL 200 TL %100

Buna göre üyeler için destek yaklaşık yüzde 78,6 artarken, üye olmayan üreticilerde ödeme iki katına çıktı.

Arı gen kaynaklarını koruyana ilave 0,3 katsayı

Yeni bir teşvik de gen kaynaklarının korunmasına getirildi.

Tam izole bölgede koruma altına alınmış arı gen kaynağını tampon koruma bölgesinde koruyan üreticilerin arılı kovanları için ilave 0,3 katsayı uygulanacak.

Bu hüküm yalnızca arı üretim miktarının değil, yerli genetik kaynakların korunmasının da destekleme politikasında ayrı bir değer olarak ele alındığını gösteriyor.

Kilogram başına 1.100 liralık destek 1.500 liraya çıkarıldı

Karardaki başka bir kilogram bazlı destek kaleminde 2025 yılı için 1.100 TL/kg olarak yer alan rakam, 2026 yılı için 1.500 TL/kg olarak değiştirildi.

Bu tutarda:

  • kilogram başına artış 400 TL,
  • artış oranı yaklaşık yüzde 36,4 oldu.

Aynı bölümün başka bir kilogram bazlı destek kaleminde ise 160 TL/kg olan tutar 220 TL/kg’ye çıkarıldı. Buradaki artış 60 TL/kg ve yüzde 37,5 olarak hesaplanıyor.

Dosya, değişiklik kararında bu iki kalemin eski ve yeni rakamlarını verirken destek türünün adı değiştirilen cümlenin içerisinde ayrıca tekrar edilmediğinden, yalnızca bu dört sayfalık değişiklik metnini esas alarak kalem adını genişletmek doğru olmayacaktır.

Çiğ sütünü kayıtlı zincir üzerinden satan üreticiye 0,3 ilave katsayı

Kararda çiğ süt üreticisini ilgilendiren yeni bir hüküm de bulunuyor.

Üretmiş olduğu çiğ sütü, Mesleki Yeterlilik Belgesi almış çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumlusu tarafından toplanarak, düzenlemede belirtilen işleme tesislerine satan üreticilerin çiğ sütüne ilave 0,3 katsayı verilecek.

Bu düzenleme, süt desteğinin yalnızca üretime değil, sütün kayıtlı, kontrollü ve mesleki yeterliliğe sahip kişiler üzerinden işleme tesisine ulaştırılmasına da bağlandığını gösteriyor.

Su ürünleri destekleri baştan düzenlendi

Kararın 3’üncü sayfasında yer alan Tablo 1: Su Ürünleri Yetiştiriciliği Destekleri de tamamen değiştirildi.

Yeni tabloda alabalık ve sazandan yeni türlere, midye üretiminden toprak havuz yetiştiriciliğine kadar kilogram başına destekler ayrı ayrı gösterildi.

2026 su ürünleri yetiştiriciliği destek tablosu

Üretim alanı Temel destek TL/kg 50 ton/yıl ve altı proje kapasitesi TL/kg Birlik üyeliği TL/kg Birinci derece tarımsal amaçlı örgüt üyeliği TL/kg Kapalı devre üretim TL/kg
Alabalık, sazan – 350 bin kg/yıla kadar 2,00 3,00 0,20 0,10 7,00
Yeni türler – 350 bin kg/yıla kadar 5,00 4,00 0,20 0,10 8,00
Midye – 350 bin kg/yıla kadar 2,00 – 0,20 0,10 –
Toprak havuz – 30 bin kg/yıla kadar 3,00 3,00 0,20 0,10 –

Tabloya göre temel destek açısından yeni türler kilogram başına 5 TL ile en yüksek temel desteği alıyor.

Kapalı devre üretimde ise;

  • alabalık ve sazanda 7 TL/kg,
  • yeni türlerde 8 TL/kg

destek uygulanacak.

Bunun yanı sıra birlik üyeliği için 0,20 TL/kg, birinci derece tarımsal amaçlı örgüt üyeliği için ise 0,10 TL/kg teknik kriter desteği bulunuyor.

Ankara keçisi desteği de değişti

Kararın 3’üncü maddesiyle Ankara keçisi desteğinde de önemli değişikliğe gidildi.

2025 yılı için Ankara keçilerine 150 TL/baş olarak yer alan destek, 2026 için sürü tipine göre ayrıştırıldı.

Buna göre:

Ankara keçisi 2026 desteği
Taban sürü 300 TL/baş
Elit sürü 500 TL/baş

Taban sürü açısından bakıldığında 150 TL’den 300 TL’ye geçiş, yüzde 100’lük artış anlamına geliyor.

Elit sürüler için ise 500 TL/başlık daha yüksek destek seviyesi oluşturuldu.

Hayvan gen kaynakları desteğinde 14 bin 400 liraya kadar ödeme

Kararın en ayrıntılı bölümlerinden biri “Hayvan Gen Kaynakları Desteği” tablosu.

Manda ıslahından damızlık koç ve tekeye, yerli sığırdan genetik kaynakların korunmasına kadar destekler tek tek belirlendi.

Halk elinde hayvan ıslahı destekleri

Destek konusu Nitelik Destek
Halk elinde manda ıslahı Boğa ve yıl içerisinde doğuran anaç manda 14.400 TL/baş
Halk elinde manda ıslahı Yıl içerisinde doğurmayan anaç manda 8.800 TL/baş
Damızlığa ayrılmak üzere seçilen manda Düve/tosun 11.600 TL/baş
Damızlık erkek materyal Elit sürü koç-teke 2.560 TL/baş
Damızlık erkek materyal Taban sürü koç-teke 1.600 TL/baş
Islah programındaki koyun/keçi ve yavruları Elit sürü 1.120 TL/baş
Islah programındaki koyun/keçi ve yavruları Taban sürü 640 TL/baş
Halk elinde yerli sığır ıslahı Boğa ve anaç yerli sığır 14.400 TL/baş
Damızlığa ayrılan yerli sığır Düve/tosun 11.600 TL/baş

Bu tabloda en yüksek hayvan başı tutarlardan biri 14 bin 400 TL ile yıl içerisinde doğuran anaç manda ile boğa ve anaç yerli sığır için belirlendi.

Damızlığa ayrılan manda ve yerli sığır düve/tosunlarında ise destek 11 bin 600 TL/baş oldu.

Nesli ve genetik kaynakları korunan hayvanlara ayrı destek

Hayvan genetik kaynaklarının korunması için de ayrıca destek tablosu oluşturuldu.

Gen kaynağı koruma desteği Destek
Büyükbaş hassas koruma 19.200 TL/baş
Küçükbaş hassas koruma 5.600 TL/baş
Büyükbaş koruma 8.800 TL/baş
Küçükbaş koruma 1.020 TL/baş
Arı koruma 800 TL/kovan
İpekböceği koruma 1.600 TL/kg

Bu bölümde en yüksek tutar büyükbaş hassas koruma için 19 bin 200 TL/baş olarak belirlendi.

Büyükbaş korumada 8 bin 800 TL, küçükbaş hassas korumada 5 bin 600 TL, küçükbaş korumada ise 1.020 TL destek ödenecek.

Arı gen kaynaklarının korunması için kovan başına 800 TL, ipekböceğinde ise kilogram başına 1.600 TL destek öngörüldü.

Islah projelerinde hizmet bedeli uygulaması değiştirildi

Kararın 4’üncü maddesi desteklerin idari yapısına ilişkin değişiklikler getiriyor.

Mevcut metindeki “arıcılık desteğinden” ifadesi, “arıcılık ve büyükbaş desteği içerisinde yer alan malak desteğinden” şeklinde değiştirildi.

Halk elinde hayvan ıslahı projeleri bakımından da hizmet bedeline ilişkin yeni düzenlemeler yapıldı.

Karara göre küçükbaş ve yerli sığır halk elinde ıslah projelerine ilişkin istisnalar getirildi ve Tablo 4’te belirtilen hizmet bedelinin küçükbaş ve yerli sığır halk elinde ıslah projeleri için kesilmeyeceği hüküm altına alındı.

Ayrıca ilgili hükümde Türkiye Damızlık Manda Yetiştiricileri Merkez Birliğine yüzde 0,3’lük pay konusunda da düzenleme yapıldı.

Hangi destek hangi yılın bütçesinden ödenecek?

Kararda desteklerin bütçelendirilmesine ilişkin takvim de yeniden düzenlendi.

Buna göre;

hayvan gen kaynakları, tiftik üretimi, hayvan ve sürü sağlığı ile ipek böceği destekleri 2026 yılı bütçesinden karşılanacak.

Diğer tüm desteklere ilişkin kalan ödemeler ise 2027 yılı bütçesinden ödenecek.

Ancak 2026 yılı bütçe imkanlarının uygun olması halinde, söz konusu ödemelere 2026 bütçesinden de başlanabilecek.

Bu hüküm, destek hakkının oluştuğu dönem ile fiili ödeme takviminin bazı kalemlerde farklılaşabileceğini gösteriyor.

2025 destek hakları için geçiş hükmü getirildi

Karara ayrıca bir geçici madde eklendi.

Buna göre, karar hükümleri uyarınca 2025 yılı hayvancılık desteklemelerine ilişkin yapılacak hak ediş ve ödemelerde, yeni düzenlemeyi getiren kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki hükümler uygulanacak.

Dolayısıyla yeni sistem geriye dönük olarak 2025 yılı hak edişlerinin koşullarını değiştirmeyecek.

Karar 1 Ocak 2026’dan geçerli

11782 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımlandığı 8 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Kararın hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.

Hayvancılık desteklerindeki değişikliklerin toplu görünümü

Kararın üreticiyi en doğrudan ilgilendiren rakamları şöyle:

Destek / düzenleme 2026 değeri Değişim
Buzağı 2.800 TL/baş %100 artış
Malak 4.000 TL/baş %42,9 artış
Kuzu-oğlak 430 TL/baş %43,3 artış
Sığır-manda yavru atığı 20.000 TL/baş Yeni tutar
Koyun-keçi yavru atığı 4.000 TL/baş Yeni tutar
Arıcılık ilgili ödeme 250 TL %78,6 artış
Arıcılık – üye olmayan 200 TL %100 artış
Kg bazlı 1.100 TL’lik destek 1.500 TL/kg %36,4 artış
Kg bazlı 160 TL’lik destek 220 TL/kg %37,5 artış
Ankara keçisi taban sürü 300 TL/baş %100 artış
Ankara keçisi elit sürü 500 TL/baş Yeni farklılaştırılmış tutar
Büyükbaş hassas gen kaynağı koruma 19.200 TL/baş Yeni tablo
Doğuran anaç manda 14.400 TL/baş Yeni tablo
Damızlığa ayrılan manda 11.600 TL/baş Yeni tablo
Yerli sığır boğa/anaç 14.400 TL/baş Yeni tablo
Kapalı devre yeni tür su ürünleri 8 TL/kg Yeni tablo
Kapalı devre alabalık-sazan 7 TL/kg Yeni tablo

Kararın bütünü değerlendirildiğinde 2026 hayvancılık destek sisteminde yalnızca nominal rakamların artırılmadığı görülüyor. Verimlilik, genetik ıslah, ari işletme, kayıtlı üretim, örgütlü üreticilik, kontrollü süt toplama, hayvan sağlığı ve yerli gen kaynaklarının korunması desteklerin miktarını belirleyen daha güçlü unsurlar haline geliyor.

Özellikle buzağı desteğinin iki katına çıkarılması, kuzu-oğlak desteğinde yüzde 43’ü aşan artış, malak desteğinin 4 bin liraya yükselmesi ve hayvan gen kaynaklarında 19 bin 200 liraya ulaşan ödemeler, yeni kararın en dikkat çeken mali düzenlemeleri arasında bulunuyor. Bunun yanında üretim şekline göre getirilen 0,3, 0,5, 1,0, 2,0 ve 2,5 gibi ilave katsayılar, 2026’da çiftçinin alacağı toplam desteğin yalnızca hayvan sayısına değil, işletmenin niteliğine ve kullandığı üretim yöntemine de bağlı olacağını ortaya koyuyor.

İLGİLİ RESMİ GAZETE SAYFASININ TAMAMINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN

– Hayvancılık desteklerinde yüzde 43’e varan artış

Tarım Bakanlığından da konuya ilişkin bir açıklama yapıldı. Söz konusu karar kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık desteklerinin artırıldığı vurgulanan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

“Büyükbaş hayvancılıkta hayvan başına buzağı temel desteği 1400 liradan 2 bin liraya, malak desteği ise 2 bin 800 liradan 4 bin liraya çıkarıldı. Bu desteklerdeki artış oranı yüzde 43 oldu. Küçükbaş hayvancılıkta ise hayvan başına kuzu ve oğlak temel desteği yüzde 43 artırılarak 300 liradan 430 liraya yükseltildi. Çoban desteği de yüzde 43 artırılarak 81 bin liradan 116 bin 100 liraya çıkarıldı.”

Karar kapsamında, arıcılık desteğinde, üretici ve yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına verilen temel desteğin 140 liradan 250 liraya yükseltildiği kaydedilen açıklamada, örgüt üyesi olmayan üreticiler için temel destek tutarının kovan başına 100 liradan 200 liraya çıkarıldığı aktarıldı.

Açıklamada, ipek böceği temel desteğinin yüzde 36 artırılarak kilogram başına 1100 liradan 1500 liraya, tiftik üretimi temel desteğinin ise yüzde 38 artırılarak kilogram başına 160 liradan 220 liraya çıkarıldığı bildirildi.

– Üreticilere ilave destekler

Atık desteğinin kapsamının genişletildiği ve verilen desteklerde yüzde 100 artış yapıldığına işaret edilen açıklamada, “Gebe hayvanlarda, Bakanlık tarafından uygulanan programlı aşılar nedeniyle meydana gelen yavru kayıpları için ödenen desteğin kapsamına, bulaşıcı hastalıklar nedeniyle meydana gelen yavru kayıpları da dahil edildi. Buzağı/malak başına verilen destek 20 bin liraya, kuzu/oğlak başına verilen destek ise 4 bin liraya çıkarıldı.” bilgisi paylaşıldı.

Yeni düzenleme kapsamında bazı üretim alanlarında ilave desteklerin de sağlanacağı bildirilen açıklamada, Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi kapsamındaki hayvanlarda, etçi ırk sperma ile yapılan tohumlama sonucunda doğan buzağılar için ilave bin lira destek verileceği, göçer sevk kontrol noktasında doğan kuzu ve oğlaklar için ilave 215 lira/baş, ari işletmelerde doğan dişi kuzu ve oğlaklar için ise ilave 860 lira/baş destek sağlanacağı aktarıldı.

Tam izole bölgelerde koruma altına alınan arı gen kaynaklarını tampon koruma bölgesinde muhafaza eden yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına ilave 75 lira, üye olmayanlara ise ilave 60 lira desteğin verileceği belirtilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

“Çiğ süt desteği kapsamında ise ürettikleri sütü, mesleki yeterlilik belgesine sahip çiğ süt toplama veya depolama sorumluları aracılığıyla işleme tesislerine satan üreticilere temel desteğe ilave destek sağlanacak. Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere, ürettikleri türler ve üretim şekillerine göre verilen temel destek oranlarında yüzde 30 ile yüzde 100 arasında değişen artışlar yapıldı. Hayvan gen kaynakları için verilen birim destek tutarları da bir önceki yıla göre yüzde 60 artırıldı.”

 

Tarımsal desteklerde 2027 dönemi yeniden şekillendi: Katsayı 442 liraya çıktı, mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave destek

2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklerinde önemli değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 11781 sayılı Karar ile 2027 üretim yılı destek katsayısı dekar başına 442 TL olarak belirlendi. Böylece katsayı değeri 2026 için öngörülen 367 TL’ye göre yaklaşık yüzde 20,4 yükseldi. Sertifikalı tohum kullanım destekleri ürün ürün yeniden belirlenirken, planlama kapsamındaki mercimek ve nohuta mevcut katsayının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği getirildi. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğine ilişkin tutar da 345 bin 450 TL’den 483 bin 630 TL’ye çıkarılarak yüzde 40 artırıldı. Kararın 81 ili kapsayan ekinde 2027 havza ürün deseni ilçe ilçe yeniden belirlendi; Konya’da ise su kısıtı bulunan çok sayıda ilçede dane mısır üretiminde damla sulama şartı öne çıktı.

Tarım sektörünü ve yüz binlerce üreticiyi ilgilendiren yeni destekleme düzenlemesi Resmî Gazete’de yayımlandı.

7 Eylül 2026 tarihli ve 11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, 28 Ağustos 2024 tarihli 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar” üzerinde değişiklik yapıyor.

Yeni karar yalnızca destek rakamlarını yükseltmekle kalmıyor. Destek katsayıları, sertifikalı tohum kullanım destekleri, mercimek ve nohuta yönelik ilave planlı üretim desteği, organik arıcılık, tarımsal yayım ve danışmanlık, biyolojik ve biyoteknik mücadele, lisanslı depoculuk, tarımsal Ar-Ge, gerçeğe aykırı ürün beyanlarının denetlenmesi ve 2027 yılı ilçe bazlı havza ürün deseni de düzenlemenin içerisinde yer alıyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin, “Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle ‘Üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

Hayvancılık ile bitkisel üretimde temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığından konuya ilişkin yapılan açıklamada, bitkisel üretimden hayvancılığa, arıcılıktan su ürünleri yetiştiriciliğine kadar birçok alanda desteklerin arttıldığı bildirildi.

– Bitkisel üretimde destek katsayısı artırıldı

Söz konusu karar kapsamında, bu yılın üretim uygulamaları için dekar başına 310 lira olan destek katsayı değerinin 367 liraya yükseltildiği belirtilen açıklamada, 2025 üretim yılında 244 lira olan dekar başına destek katsayı değerinin yüzde 50,4 artmış olduğu vurgulandı.

Açıklamada, 2027 üretim yılı desteklemeleri için destek katsayı değerinin 442 liraya çıkarıldığı aktarılarak, şunlar kaydedildi:

“Ürün bazında en yüksek artış ise mercimek ve nohut desteklerinde gerçekleşti. Planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerinde planlı üretim desteği yüzde 141 artırılarak dekara 884 liraya yükseltildi. Mercimek ve nohut üreten üretici temel ve planlı üretim desteği olarak 2026 üretim yılı için dekara 734 lira destek alırken, 2027 üretim yılı için dekara 1326 lira destek alacak. Üretim planlaması kapsamına giren ürünlerden buğday, arpa ve mısırda, temel destek ve planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için 806 lira olarak belirlenmişken, bu rakam 954 lira olarak güncellendi. 2027 üretim yılı içinse bu tutar 1149 liraya yükseltildi.”

Açıklamada, ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada bu yıl için 930 lira olan temel destek ve planlama desteğinin 1101 lira olarak güncellendiği, 2027 üretim yılında ise bu tutarın 1326 liraya yükseldiği bildirildi.

Pamukta 1395 lira olan destek tutarının 1652 lira olarak güncellendiği ve 2027 için bu tutarın 1989 lira olduğu belirtilen açıklamada, “Patates, soğan ve aspirde ise 620 lira olan temel destek ve planlama desteği toplamı 734 lira olarak güncellendi, 2027 içinse 884 lira olarak belirlendi.” bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, sertifikalı tohum kullanım desteğinde de önemli artışlar yapıldığına işaret edilerek, “2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanımında dekar başına destek, soya ve yer fıstığında yüzde 101 artışla 442 liraya, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 liraya, mercimekte yüzde 141 artışla 353,6 liraya çıktı. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği de bir önceki yıla göre yüzde 40 artırılarak 345 bin 450 liradan 483 bin 630 liraya yükseltildi.” ifadesi kullanıldı.

– “Çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, planlı ve öngörülebilir bir tarım vizyonu sunduklarını belirtti.

Tarımsal Üretim Planlaması desteklerini 3 yıllık dönemler halinde ve üretim sezonundan önce açıkladıklarına dikkati çeken Yumaklı, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, tarımsal üretimimizi artırmak ve gıda arz güvenliğimizi güvence altında tutmak için hazırladığımız bitkisel ve hayvansal üretimde destekleme tutarlarını artıran kararlar Resmi Gazete’de yayımlandı. Ayrıca bölgedeki savaş ve çatışmalardan dolayı artan girdi maliyetleri karşısında üreticilerin yükünün hafifletilmesine yönelik, bitkisel üretimde 2026 üretim yılı için daha önce açıklanan temel destek ve planlı üretim desteği tutarları da güncellendi. Hayvancılık Yol Haritamızı merkeze alan destekleme modelimizle büyükbaştan, küçükbaşa; arıcılıktan, balıkçılığa kadar kapsayıcı şekilde üreticimizin yanında oluyoruz. Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz. Tarladan sofraya emeği geçen tüm çiftçilerimize ve yetiştiricilerimize hayırlı, bereketli olsun.”

Destek katsayısı 2027’de 442 TL: Bir yıldaki artış yüzde 20,4

Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri, destek hesaplamasında kullanılacak katsayı değerindeki değişiklik oldu.

Mevcut kararda yer alan 310 TL’lik tutar 367 TL olarak değiştirilirken, 2027 üretim yılı için destek katsayısı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.

Buna göre rakamsal değişim şöyle:

Dönem / tutar Katsayı değeri Önceki tutara göre artış
Önceki tutar 310 TL –
Sonraki tutar 367 TL %18,39
2027 üretim yılı 442 TL/dekar 367 TL’ye göre %20,44
310 TL’den 2027’de 442 TL’ye toplam değişim +132 TL %42,58

Dolayısıyla üretici açısından önemli nokta yalnızca “442 TL” rakamı değil. 367 TL’den 442 TL’ye geçiş yaklaşık yüzde 20,4’lük bir artışa, 310 TL’den 442 TL’ye bakıldığında ise toplam artış yaklaşık yüzde 42,6’ya karşılık geliyor.

Ancak çiftçinin alacağı nihai ödeme yalnızca bu rakamdan ibaret olmayacak. Ürün için belirlenmiş katsayı, üretimin planlama kapsamında bulunup bulunmadığı ve ilave destek şartları toplam ödemeyi belirleyecek.

Sertifikalı tohum desteği ürün ürün yeniden belirlendi

Kararın 2. sayfasında yer alan Tablo 4, 2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteğinden yararlanacak ürünleri ve destek katsayılarını ayrıntılı şekilde belirliyor.

Ürün 2027 destek katsayısı
Aspir, kolza (kanola), susam 0,20
Fiğ 0,50
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56
Korunga 0,60
Mercimek 0,80
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00
Çeltik, kuru fasulye 1,50
Patates 2,20

Tabloda en yüksek katsayı 2,20 ile patatese verildi. Patatesi 1,50 katsayıyla çeltik ve kuru fasulye takip ediyor. Nohut ve soyanın da içerisinde bulunduğu grupta katsayı 1,00; mercimekte 0,80; temel hububat ürünleri arpa ve buğdayın da yer aldığı grupta ise 0,56 olarak uygulanacak.

2027 için açıklanan 442 TL’lik dekar başına katsayı değeri üzerinden yalnızca matematiksel karşılık hesaplandığında tablo şöyle oluşuyor:

Ürün grubu Katsayı 442 TL üzerinden matematiksel karşılık
Aspir, kanola, susam 0,20 88,40 TL
Fiğ 0,50 221 TL
Arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf 0,56 247,52 TL
Korunga 0,60 265,20 TL
Mercimek 0,80 353,60 TL
Nohut, soya, yerfıstığı, yem bezelyesi, yonca 1,00 442 TL
Çeltik, kuru fasulye 1,50 663 TL
Patates 2,20 972,40 TL

Buradaki rakamlar, kararda açıklanan 442 TL katsayı değeri ile katsayıların çarpımının matematiksel sonucudur. Üreticinin nihai hak edişinde başvuru, üretim ve diğer destekleme şartlarının ayrıca karşılanması gerekiyor.

Yağlık ayçiçeği, mısır, patates ve soyaya ayrı katsayı

Kararın Tablo 5 bölümünde dört önemli ürün için ayrıca 2027 üretim yılı destek katsayıları açıklandı.

Ürün 2027 destek katsayısı
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Patates 2,0
Soya 1,0

Patates ve soya için karar metnine özel bir not da düşüldü. Bu iki üründeki Tablo 5 desteğinin, Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödeneceği açıkça belirtildi.

Bu hüküm özellikle patates ve soya üreticileri açısından önem taşıyor. Ancak iki tablodaki desteklerin farklı destekleme şartlarına bağlı olabilmesi nedeniyle, yalnızca katsayıları toplayarak her üretici için tek bir kesin ödeme rakamı vermek doğru olmaz.

Mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave planlı üretim desteği

Kararın üretim planlaması açısından en güçlü teşviklerinden biri mercimek ve nohuta getirildi.

Yeni hükme göre, ilgili üretim yılında planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerini, karar ekindeki listede bulunan tarım havzalarında üreten çiftçilere, ürünün Tablo 2’de bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği ödenecek.

Başka bir ifadeyle, şartları sağlayan mercimek ve nohut üreticisinde ilgili planlı üretim desteğinin üzerine aynı katsayı kadar bir destek daha gelecek.

Ancak burada iki önemli şart var:

  • Ürün planlama kapsamında olacak.
  • Mercimek veya nohut, üretimin yapıldığı ilçenin karar ekindeki 2027 havza ürün deseninde yer alacak.

Bu nedenle destek Türkiye’nin her noktasında otomatik olarak uygulanmayacak; ürün-havza eşleşmesi belirleyici olacak.

Özellikle Konya gibi mercimek ve nohut üretimine uygun geniş kuru tarım alanlarına sahip bölgeler açısından bu düzenleme dikkat çekiyor.

Organik arılı kovanda da katsayı 442 TL

Kararda yalnızca bitkisel üretim katsayısı değil, organik arılı kovan desteğine ilişkin değer de değiştirildi.

İlgili hükümdeki 310 TL’lik rakam 367 TL’ye yükseltildi ve 2027 üretim yılı için organik arılı kovan desteği destek katsayısı değeri kovan başına 442 TL olarak belirlendi.

Burada da aynı matematik ortaya çıkıyor:

367 TL → 442 TL: yüzde 20,44 artış.

310 TL ile 442 TL arasındaki toplam fark ise 132 TL, yani yaklaşık yüzde 42,6.

Bir destek kaleminde artış tam yüzde 40

Kararın 2. maddesinde bir başka önemli rakamsal değişiklik daha bulunuyor.

Mevcut düzenlemede “2026 yılı için 345.450 TL” olarak yer alan rakam, “2027 yılı için 483.630 TL” şeklinde değiştirildi.

Rakamların karşılaştırması şöyle:

2026 2027 Artış Oran
345.450 TL 483.630 TL 138.180 TL %40

Kararın devamındaki bütçe hükmünde, aynı maddenin ikinci fıkrasının tarımsal yayım ve danışmanlık desteğini düzenlediği belirtiliyor. Buna göre tarımsal yayım ve danışmanlık desteği için 2027 yılına ilişkin söz konusu tutar 483 bin 630 TL’ye çıkarılmış bulunuyor.

Böylece bu destek kaleminde nominal artış tam yüzde 40 oldu.

Bazı desteklerde 2027 de kapsama alındı

Kararın bir diğer hükmünde, önceki düzenlemenin sekizinci fıkrasındaki “2026 yılı” ibaresi “2026 ve 2027 yılları” olarak değiştirildi.

Böylece söz konusu hükmün uygulama dönemi bir yıl daha genişletilmiş oldu.

Desteklerin hangi bütçelerden ödeneceği tek tek belirlendi

Düzenlemede finansmanın hangi yılların tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı da ayrıntılı şekilde gösterildi.

Buna göre:

Destek Finansmanın karşılanacağı dönem
Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği 2026 ve 2027 bütçesi
Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği 2027
Tarımsal Ar-Ge desteği 2025, 2026 ve 2027 bütçesi
Diğer destekleme ödemeleri 2027 ve 2028 tarımsal destekleme bütçesi

Özellikle “diğer destekleme ödemeleri” için 2028 bütçesinin de devreye alınması, 2027 üretim yılına ilişkin bazı ödeme yükümlülüklerinin takip eden bütçe yılına uzanabileceğini gösteriyor.

Fındıkla ilgili hüküm de değiştirildi

Kararda fındık üretimini ilgilendiren teknik fakat önemli bir metin değişikliği de bulunuyor.

Mevcut kararın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “kayıtlı olan alanlar” ibaresi, “fındık üretimine izin verilen ilçeler” şeklinde değiştirildi.

Böylece ilgili hükümde esas alınan coğrafi tanım “kayıtlı alan” ifadesinden çıkarılarak doğrudan fındık üretimine izin verilen ilçelere bağlandı.

Yeni değişikliğin tam uygulama sonucu, hükmün ana karardaki bütünü ve Tarım ve Orman Bakanlığının uygulama esaslarıyla birlikte değerlendirilecek.

Yanlış ürün beyanında uydu ve coğrafi bilgi sistemi devrede

Yeni karar üretici beyanlarının denetlenmesine ilişkin çok açık bir hüküm getiriyor.

Gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunulduğunun;

uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit

yöntemlerinden biriyle belirlenmesi halinde, parselde gerçekten tespit edilen ürün esas alınacak. Tespit edilen gerçek ürüne göre temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği ödenebilecek.

Ancak yanlış beyan düzeltilmezse karar çok net:

Gerçeğe aykırı beyan edilen ürün için temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmeyecek.

Bu düzenleme, tarımsal destek sisteminde uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemlerinin denetimde çok daha belirgin rol oynayacağını ortaya koyuyor.

Türkiye’nin 2027 tarım haritası 81 il için yeniden oluşturuldu

Kararın yaklaşık tamamını oluşturan büyük ek ise “2025-2027 Bitkisel Üretim Planlaması Havza Ürün Deseni Listesi”.

Dosyanın 4’üncü sayfasından 84’üncü sayfasına kadar Adana’dan Zonguldak’a 81 il, ilçe ilçe sıralanıyor. Her ilçenin karşısında 2027 üretim yılında planlama kapsamındaki ürünler gösteriliyor.

Liste genelinde ürün deseni bölgenin iklimi, su varlığı ve üretim yapısına göre değişiyor.

Arpa ve buğday ülkenin geniş bölümünde yer alırken; yağlık ayçiçeği ve kanola özellikle uygun bölgelerde, mısır Karadeniz, Marmara, Akdeniz ve bazı İç Anadolu havzalarında, pamuk sıcak iklim kuşağında, nohut ve mercimek ise İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da geniş alanlarda planlama listesine giriyor.

Kararın kendisi bu tercihlerin gerekçelerine ilişkin ayrıca analiz sunmuyor; ancak ek listenin yapısı destek sisteminin il bazından daha ayrıntılı biçimde ilçe/havza bazlı üretim planlamasına bağlandığını açıkça gösteriyor.

Konya için 2027 ürün deseni tek tek belirlendi

Kararın Konya açısından en önemli bölümü 55’inci sayfadaki tablo.

Konya’nın 31 ilçesinin tamamı ayrı ayrı gösteriliyor ve 2027 üretim yılında planlama kapsamında yer alacak ürünler belirtiliyor.

Konya tablosunda öne çıkan ürünler arasında:

arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, kolza (kanola), mercimek, nohut, dane mısır, patates, kuru soğan, soya ve yem bitkileri bulunuyor.

Ancak her ürün her ilçede yer almıyor. İlçenin tarımsal yapısına göre ürün deseni farklılaştırılmış durumda.

Konya’nın 2027 tarım planında öne çıkan ürün grupları

Ürün Konya’daki durum
Arpa Çok geniş ilçe grubunda
Buğday İlin hemen tamamına yakın bölümünde
Aspir Geniş üretim alanında
Yağlık ayçiçeği Çok sayıda ilçede
Kuru fasulye Geniş havza grubunda
Kolza/kanola Çok sayıda ilçede
Mercimek Konya genelinde öne çıkan ürünlerden
Nohut Çok sayıda ilçede
Dane mısır Uygun ilçelerde; su kısıtlı ilçelerde damla sulama şartıyla
Patates Belirli üretim havzalarında
Kuru soğan Belirli ilçelerde
Soya Sınırlı ve uygun havzalarda
Yem bitkileri İlin büyük bölümünde

Konya’da su kısıtı olan ilçelere özel mısır şartı

Konya tablosundaki en çarpıcı ayrıntılardan biri yıldız işaretli ilçeler.

Tablonun altındaki dipnotta şu hüküm yer alıyor:

“Su kısıtı kapsamında belirlenen ilçelerde Mısır (Dane) üretiminde Damla Sulama şartı aranmaktadır.”

Konya tablosunda yıldızla işaretlenen ilçeler şunlar:

Su kısıtı işareti bulunan ilçeler
Akören
Akşehir
Altınekin
Cihanbeyli
Çumra
Derbent
Doğanhisar
Emirgazi
Ereğli
Güneysınır
Halkapınar
Kadınhanı
Karapınar
Karatay
Kulu
Meram
Sarayönü
Selçuklu
Tuzlukçu
Yalıhüyük

Burada önemli bir ayrıntı var: Dipnot, yıldızlı ilçelerde dane mısır üretimi yapılması halinde damla sulama şartını düzenliyor. Dolayısıyla ilçenin ürün deseninde dane mısırın bulunması ve üretimin bu kapsamda gerçekleştirilmesi halinde şart devreye giriyor.

Konya için bu düzenleme önemli. Çünkü yeni destekleme modeli, su kısıtı bulunan havzalarda yalnızca hangi ürünün ekileceğine değil, su tüketimi yüksek ürünün hangi yöntemle sulanacağına da müdahale ediyor.

Konya’da mercimek ve nohut üreticisi açısından yeni fırsat

Konya’nın 2027 havza tablosunun çok büyük bölümünde mercimek ve nohut bulunuyor.

Bu durum, kararın mercimek ve nohut için getirdiği yüzde 100 ilave planlı üretim desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde daha önemli hale geliyor.

Üreticinin ilçesinde ilgili ürün havza deseninde bulunuyor ve diğer şartlar da karşılanıyorsa, mercimek veya nohut üretiminde kategori katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave destek gündeme gelecek.

Dolayısıyla 2027’de Konya’nın özellikle daha az su isteyen baklagillere yönelmesinin ekonomik olarak daha güçlü biçimde teşvik edildiği söylenebilir. Bu son değerlendirme karar metnindeki bir hüküm değil, karardaki destek yapısından çıkan ekonomik sonuçtur.

Kararın yürürlük tarihi bütün maddelerde aynı değil

11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın hükümleri için üç farklı yürürlük tarihi belirlendi.

Kararın 1. maddesinin (a), (c) ve (ç) bentlerindeki hükümler, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın 4. maddesi, 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor.

Diğer hükümler ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.

Yeni tarımsal destek sisteminin rakamlarla özeti

Düzenleme 2027 durumu
Destek katsayısı değeri 442 TL/dekar
367 TL’ye göre katsayı artışı %20,44
310 TL’den 442 TL’ye toplam artış %42,58
Organik arılı kovan katsayı değeri 442 TL/kovan
367 TL’ye göre organik kovan artışı %20,44
Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutar 483.630 TL
Önceki 345.450 TL’ye göre artış %40
Mercimek 0,80 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Nohut 1,00 sertifikalı tohum katsayısı + şartları sağlayana %100 ilave planlı üretim desteği
Arpa-buğday grubu 0,56
Kuru fasulye-çeltik 1,50
Patates 2,20 sertifikalı tohum katsayısı; ayrıca Tablo 5’te 2,0
Yağlık ayçiçeği 0,6
Mısır 1,0
Soya 1,0; Tablo 4 desteğine ilave
Konya’da su kısıtlı ilçeler Dane mısırda damla sulama şartı
Ürün beyanı denetimi Uzaktan algılama + CBS + yerinde tespit
Havza planlaması 81 ilde ilçe bazında 2027 ürün deseni

2027’de destek yalnızca “ne kadar” değil, “nerede ve ne üretiliyor” sorusuna da bağlı

11781 sayılı kararın bütünü birlikte değerlendirildiğinde 2027 tarım desteklerinde iki ayrı yön dikkat çekiyor.

Birincisi parasal artış. Destek katsayısı 367 TL’den 442 TL’ye çıkarılarak yaklaşık yüzde 20,4 yükseliyor. Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutarda yüzde 40 artış yapılıyor. Mercimek ve nohutta ise uygun havzada planlı üretim yapan çiftçiye yüzde 100 ilave destek imkânı getiriliyor.

İkincisi ise üretimin giderek daha fazla planlamaya bağlanması.

Bir çiftçinin hangi ürünü ektiği artık tek başına yeterli olmayacak. O ürünün ilgili ilçenin havza deseninde yer alması, destek kapsamına girmesi, beyan ile fiili üretimin uyuşması ve Konya’daki dane mısır örneğinde olduğu gibi bazı bölgelerde sulama yönteminin dahi belirlenen şartlara uygun olması önem taşıyacak.

Bu açıdan 8 Eylül 2026’da yayımlanan karar, yalnızca “destek miktarlarını artıran” bir düzenleme değil; 2027’de Türkiye’nin hangi bölgelerinde hangi ürünlerin destekleneceğini, su kısıtının üretim kararlarına nasıl yansıtılacağını ve desteklerin hangi şartlarla ödeneceğini ayrıntılandıran yeni tarımsal üretim haritası niteliği taşıyor.

İLGİLİ RESMİ GAZETE SAYISINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN

Karadeniz’de jeopolitik risklerin azalması buğday fiyatlarındaki yükselişi frenledi

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kalıcı şekilde sona erebileceğine yönelik umutlar, küresel buğday piyasasında fiyatlamaları aşağı çekti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşma ihtimalinin bulunduğunu ifade etmesi, Karadeniz üzerinden tahıl ticaretinin rahatlayabileceği beklentilerini artırdı.

Bu gelişmenin ardından buğday fiyatlarında sert geri çekilme görüldü.

Temmuzda 7,95 doları görmüştü

Buğdayın kile başına fiyatı temmuz ayında 7,95 dolara yükselerek Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmıştı.

Son gelişmelerin ardından fiyat 7,53 dolar seviyesine geriledi.

Piyasada bu hareketin yalnızca jeopolitik risklerdeki yumuşamadan değil, önceki yükselişlerin ardından gelen kar satışlarından da kaynaklanabileceği değerlendiriliyor.

Rusya ve Ukrayna küresel ticarette kritik önemde

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdiğine dikkat çekti.

Bu nedenle Karadeniz’de yaşanan her gelişmenin doğrudan küresel buğday arzı ve fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirten Ergezen, Türkiye’nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun geçmişte arz üzerindeki baskıyı azalttığını hatırlattı.

Karadeniz’de yeniden başlayan saldırıların ise fiyatları yukarı çektiğini söyledi.

Savaş, enerji ve gübre maliyetleri fiyatları baskılıyor

Buğday fiyatları üzerinde yalnızca Karadeniz’deki gelişmeler değil, enerji ve üretim maliyetleri de etkili oluyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın devam etmesi, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve buna bağlı olarak;

  • akaryakıt,
  • gübre,
  • taşımacılık,
  • sigorta

maliyetlerinin yüksek kalması, tarım emtiaları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

El Nino riski devam ediyor

Uzmanlara göre hava koşulları da fiyatlamalarda önemli bir risk unsuru.

El Nino’nun daha sıcak ve kurak hava koşullarına yol açması, rekolte düşüşü endişelerini artırıyor. Bu etkinin 2027’nin başlarına kadar sürmesinin beklendiği belirtiliyor.

“Geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum”

Zafer Ergezen, son haftadaki fiyat düşüşünün temel olarak jeopolitik risklerdeki hafiflemeyle bağlantılı olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor.”

Karadeniz’de tahıl ticaretinin kesintisiz devam edeceğine yönelik beklentilerin fiyatlarda kısa vadeli gevşeme yaratabileceğini belirten Ergezen, buna rağmen enerji, gübre ve lojistik maliyetleri nedeniyle buğday fiyatlarının önümüzdeki dönemde güçlü kalabileceğini ifade etti.

Buğday fiyatlarında son görünüm

Gösterge Değer
Temmuz zirvesi 7,95 dolar/kile
Güncel seviye 7,53 dolar/kile
Son zirvenin görüldüğü dönem Şubat 2023’ten bu yana en yüksek
Rusya-Ukrayna’nın küresel ticaretteki payı Yaklaşık %30

Küresel gıda fiyatları Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı

Küresel gıda fiyatlarında ağustos ayında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı.

FAO tarafından açıklanan verilere göre, uluslararası gıda fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 1,9 artarak 133,3 puana çıktı.

Endeks, böylece Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Buna rağmen Mart 2022’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından görülen tarihi zirvenin yaklaşık yüzde 17 altında kalmaya devam etti.

Yıllık bazda ise endeksteki artış yüzde 2,5 oldu.

Fiyatları savaş ve iklim koşulları yukarı çekti

FAO’ya göre küresel gıda fiyatlarındaki yükselişte üç ana başlık öne çıktı:

  • Olumsuz hava koşulları
  • Orta Doğu’daki çatışmalar
  • Karadeniz’deki lojistik aksamalar

FAO Başekonomisti Maximo Torero, ağustos ayındaki yükselişi “gıda piyasalarında risk priminin yeniden belirginleştiğine dair ciddi bir uyarı” olarak değerlendirdi.

Torero, iklim şokları, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki bozulmanın birlikte hareket ederek arz beklentilerini daralttığını belirtti.

Şeker fiyatlarında sert artış

Ağustosta FAO’nun tahıl, bitkisel yağ, et, şeker ve süt ürünleri alt endekslerinin tamamında yükseliş yaşandı.

En dikkat çekici artış şeker fiyatlarında görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 11,9 arttı.

Bu yükselişte;

  • Avrupa Birliği’nde şeker pancarı veriminin düşeceği beklentisi,
  • El Nino’nun Asya’daki üretim üzerindeki olası etkisi,
  • Brezilya’da şeker üretiminin azalması,
  • Hindistan’ın ham şeker ithalatında gümrük vergisi muafiyeti uygulayacağını açıklaması

etkili oldu.

Tahıl fiyatları da yükseldi

FAO Tahıl Fiyat Endeksi temmuz ayına göre yüzde 2,2 arttı.

Karadeniz’deki lojistik sorunların etkisiyle buğday fiyatları yüzde 2,6, ABD ve AB’deki kuraklık ile Hürmüz Boğazı kaynaklı girdi tedariki endişeleri nedeniyle mısır fiyatları yüzde 2,5 yükseldi.

Bitkisel yağ fiyat endeksi ise Güneydoğu Asya’daki palm yağı üretimine ilişkin endişelerle yüzde 1,1 arttı.

Et ve süt ürünlerinde de yükseliş

FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 1, süt ürünleri endeksi ise yüzde 2,3 yükseldi.

Avrupa’daki sıcak hava koşullarının hayvansal üretim ve süt arzı üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

Ağustos ayında FAO alt endeksleri

Kalem Aylık değişim
Şeker +%11,9
Süt ürünleri +%2,3
Tahıl +%2,2
Bitkisel yağlar +%1,1
Et +%1,0

Küresel tahıl üretim tahmini düşürüldü

FAO ayrıca 2026 yılı küresel tahıl üretim tahminini de aşağı yönlü revize etti.

Bir önceki aya göre 3,4 milyon ton düşürülen tahmin, 2 milyar 980 milyon tona çekildi.

Bu seviye 2025 rekoltesinin yüzde 2 altında olsa da, hâlâ tarihin en büyük ikinci tahıl hasadı olarak değerlendiriliyor.

TİGEM 1010 ton interdonato limonu satışa çıkarıyor

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı Boztepe Tarım İşletmesi, interdonato (erkenci, ince kabuklu ve uzun silindirik şekilli limon çeşidi) türü limon satışı yapacak.

TİGEM’in Resmi Gazete’de yayımlanan ilanına göre, bu yıl üretilen 1010 ton interdonato limon, iki parti olarak tofur (dalında) halinde ve açık artırma yoluyla satılacak.

İlk partide satılacak 900 ton limonun geçici teminat tutarı 540 bin lira, ikinci partide satılacak 110 ton limonun geçici teminat tutarı da 66 bin lira olarak belirlendi.

Toplam 4 bin 80 ağaçtan elde edilecek tahmini 1010 ton limonun satışı için yapılacak ihalede muhammen bedel 12 milyon 120 bin lira .

İhale, 14 Eylül Pazartesi günü saat 14.00’te yapılacak.

 

Kırmızı ette yeni dönem: Karkas fiyatında “sıcak ağırlık” esas alınacak

Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik taslağıyla, kırmızı et sektöründe uygulama birliği sağlanması için karkas sığır etinin fiyatının belirlenmesinde teslim edilen ürün miktarının karşılığı olarak “sıcak karkas ağırlığı”nın esas alınması öngörülüyor.

Edinilen bilgiye göre, Tarım ve Orman Bakanlığı, bir süredir üzerinde çalıştığı “Sığır Karkasının Sınıflandırılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı”nı görüşe sundu.

Mevcut durumda sektörde pazar fiyatının belirlenmesinde soğuk karkas ağırlığı dikkate alınıyor, teslim edilen ürünlerde soğutma kaynaklı ağırlık kaybı varsayımsal olarak yüzde 2 üzerinden yeniden düşülüyor. Bu da ürünün ağırlığıyla ilgili tereddütlere ve mükerrer fire uygulamalarına yol açabiliyor.

– Fire kesintisinin önüne geçilecek

Taslak durumundaki yeni düzenlemeyle, karkasların pazar fiyatlarının belirlenmesinde dikkate alınacak ağırlık “sıcak karkas ağırlığı” olarak netleştiriliyor. Böylece karkas sığır alım işlemlerinde hesaplama ve ödemede herhangi bir fire kesintisi uygulanmaması amaçlanıyor.

Kesim sonrası karkas etin soğutma sürecinde, nem kaybı ve buharlaşmaya bağlı soğutma firesiyle ağırlık kayıpları meydana gelebiliyor. Söz konusu kayıp, üretici veya satıcı tarafından fiilen teslim edilen ürünün kalite ve miktarındaki eksilmeyi değil, karkasın muhafaza ve işletme süreçlerinden kaynaklanan doğal ve teknik bir değişimi ifade ediyor.

Bu kapsamda, sıcak karkas ağırlığının esas alınmasıyla, soğutma kaynaklı ağırlık kayıplarının varsayımsal oran olan yüzde 2 üzerinden yeniden düşülmesine yönelik uygulama da önlenecek.

Mükerrer fire uygulaması önlenecek

Düzenlemeyle ülke genelinde karkas alım ve satımında karşılaşılan farklı uygulamaların da ortadan kaldırılması hedefleniyor.

Yeni sistemle;

·         mükerrer fire kesintilerinin engellenmesi,

·         tartım ve ölçüm birliğinin sağlanması,

·         farklı kesimhanelerdeki uygulama farklılıklarının giderilmesi,

·         üretici ile işletmeler arasındaki ihtilafların azaltılması,

·         ticari ilişkilerde şeffaflığın artırılması

amaçlanıyor.

– Sektörde şeffaflık güçlendirilecek

Böylece, ülke genelinde mükerrer fire uygulamalarının engellenmesi, uygulama farklılıklarının önlenmesi, ölçüm birliğinin sağlanması ve ihtilafların önlenmesi amaçlanıyor.

Ayrıca, üretici ve işletmeler arasındaki ticari ilişkilerde şeffaflığın güçlendirilmesi, hakkaniyet ilkesinin korunması ve sürdürülebilir tedarik yapısının desteklenmesi öngörülüyor.

Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünce yürütülen karkas sınıflandırılmasına yönelik sekretarya hizmetlerini yürütme, ilgili eğitimleri ve kontrolleri yapma görevi Hayvancılık Genel Müdürlüğüne devredilecek.

– “Soğutma süresince ortaya çıkabilecek suistimal ortadan kalkar”

Ulusal Kırmızı Et Konseyi Başkanı Ahmet Hacıince, yaptığı değerlendirmede, standart kesim uygulamalarının kırmızı et sektörü açısından büyük öneme sahip olduğunu belirterek, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bu kapsamda yürütülen çalışmaların sektör tarafından takdirle karşılandığını söyledi.

Sektörde zaman zaman standartlarla ilgili bazı konuların gündeme geldiğini ifade eden Hacıince, “Bu konulardan biri de kesimhanelerde fiyatlandırmaya ve ödemeye esas tartımın soğuk tartım üzerinden mi yoksa sıcak tartım üzerinden mi yapılması gerektiğidir.” dedi.

Hacıince, Konsey olarak bu konuda görüşlerinin, kesimhanelerde fiyatlandırma ve ödemeye esas tartımın sıcak olarak yapılması olduğunu belirterek şunları kaydetti:

“Avrupa Birliği ülkeleri ve ABD başta olmak üzere dünya ülkelerinin tamamına yakın bir kısmında tartım sıcak şeklinde uygulanmaktadır. Kırmızı et sektöründe bu tartımın kabul görmesiyle, üretici ürününün miktarını anında kantarda görür ve ürünün soğumasını beklemek zorunda kalmaz. Soğutma süresince ortaya çıkabilecek suistimal ortadan kalkar. Soğutma sistemlerinden kaynaklı yetersizlikler tartıma yansımamış olur. Tartımın belgelendirilmesi anında yapılarak herhangi bir hukuki boşluk oluşmaz. Bu gerekçelerle konseyimizin tartım şekli konusundaki görüşü net olup, hayvanların kesiminden sonra en geç bir saat içinde tartımın gerçekleştirilmesi gerektiği yönündedir.”

Üretici açısından ne değişecek?

Taslağın yürürlüğe girmesi halinde üretici, hayvanın kesiminden hemen sonra elde edilen karkasın ağırlığını doğrudan görebilecek.

Fiyat ve ödeme bu ağırlık üzerinden hesaplanacağı için karkasın soğutulması sırasında oluşabilecek doğal ağırlık kaybının üreticiye ayrıca fire olarak yansıtılmaması sağlanacak.

Düzenlemenin özellikle üretici ile kesimhane arasındaki tartım ve ödeme anlaşmazlıklarının azaltılması açısından önemli bir adım olması bekleniyor.

Konya Şeker ayçiçeği alım fiyatını açıkladı

Konya Şeker, 2026 sezonu ayçiçeği alım fiyatlarını duyurdu. Yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeğinde ton başına 10 gün ödemeli 37 bin 500 lira, 40 gün ödemeli ise 38 bin 500 lira fiyat açıklandı. Türkiye ayçiçeği üretiminde 2025 yılında yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer alan Konya’da açıklanan fiyatlar, üretici açısından önemli bir gösterge olurken, Türkiye’nin üretim-tüketim dengesi ve yeni sezon beklentileri de ayçiçeğinin stratejik önemini ortaya koyuyor.

Konya’da ayçiçeği hasadının ilerlediği dönemde üreticilerin beklediği alım fiyatlarından biri Konya Şeker tarafından açıklandı.

Konya Şeker’in duyurusuna göre, yüzde 44 yağ oranına sahip ayçiçeği için 10 gün ödemeli fiyat ton başına 37 bin 500 TL, 40 gün ödemeli fiyat ise 38 bin 500 TL olarak belirlendi.

Şirket ayrıca açıklanan rakamların “günlük net fiyat” olduğunu bildirdi.

Konya Şeker’in ayçiçeği alım fiyatları

Yağ oranı Ödeme süresi Alım fiyatı Kilogram karşılığı
%44 10 gün 37.500 TL/ton 37,50 TL/kg
%44 40 gün 38.500 TL/ton 38,50 TL/kg

Buna göre üretici, ödeme süresine göre ton başına 37 bin 500 TL ile 38 bin 500 TL arasında gelir elde edecek.

Konya ayçiçeğinde Türkiye’nin en güçlü merkezlerinden biri

Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı TEPGE’nin Temmuz 2026 tarihli raporu, Konya’nın ayçiçeği üretimindeki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu.

2025 yılında Türkiye ayçiçeği üretiminden en büyük payı yüzde 13,6 ile Tekirdağ alırken, Konya yüzde 13,3 payla ikinci sırada yer aldı.

Konya’yı Edirne, Adana ve Kırklareli takip etti.

2025’te ayçiçeği üretiminde öne çıkan iller

Sıra İl Türkiye üretimindeki pay
1 Tekirdağ %13,6
2 Konya %13,3
3 Edirne %10,6
4 Adana %9,8
5 Kırklareli %6,8
6 Eskişehir %4,4
7 Çanakkale %4,2
8 Çorum %3,9
9 Tokat %3,8
10 Balıkesir %2,9

Konya ile lider Tekirdağ arasındaki fark yalnızca 0,3 puan seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, kentin ayçiçeğinde Türkiye’nin en önemli üretim üslerinden biri haline geldiğini gösteriyor.

Konya’nın üretimi yaklaşık 250 bin ton seviyesinde

Türkiye’nin 2025 yılı toplam ayçiçeği üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton olarak gerçekleşti.

TEPGE’nin Konya için verdiği yüzde 13,3’lük pay, kentte üretimin yaklaşık 250 bin ton seviyesinde bulunduğuna işaret ediyor.

Bu değer, yayımlanan yüzdesel pay üzerinden hesaplanan yaklaşık büyüklüğü ifade ediyor.

Konya’nın son iki yıllık görünümü

Gösterge 2024 2025
Konya toplam ayçiçeği üretimi 268.233 ton Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye üretimindeki konumu Önde gelen illerden 2. sıra
Türkiye toplamındaki payı Yaklaşık %12 %13,3

Konya, üretimdeki güçlü payıyla yalnızca bölgesel değil, Türkiye genelindeki fiyatlama ve sanayi dengeleri açısından da belirleyici illerden biri olmayı sürdürüyor.

Konya yağlık ve çerezlik ayçiçeğinde güçlü

Konya’nın ayçiçeğindeki ağırlığı yalnızca yağlık üretimle sınırlı değil.

2024 yılında kentte:

Ürün Üretim
Yağlık ayçiçeği 191.936 ton
Çerezlik ayçiçeği 76.297 ton
Toplam 268.233 ton

üretim gerçekleştirilmişti.

Konya, çerezlik ayçiçeğinde de Türkiye’nin en güçlü illeri arasında bulunuyor.

Türkiye’de 2025 üretimi yaklaşık 1,9 milyon ton

Türkiye’de 2025 yılında ayçiçeği üretimi önceki yıla göre gerileyerek yaklaşık 1,9 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Buna karşın 2026 yılı için üretimde yeniden artış bekleniyor.

Türkiye’nin son yıllardaki ayçiçeği üretimi

Yıl / sezon Üretim
2022/23 2,550 milyon ton
2023/24 2,198 milyon ton
2024/25 2,195 milyon ton
2025/26 Yaklaşık 1,9 milyon ton
2026 tahmini Yaklaşık 2,3 milyon ton

2026 yılı için öngörülen yaklaşık 2,3 milyon tonluk üretim, sektörde yeniden yükseliş beklentisini güçlendiriyor.

Türkiye’nin yıllık kullanımı 3,4 milyon tonun üzerinde

Ayçiçeği, Türkiye’nin bitkisel yağ sanayisinin en önemli hammaddelerinden biri olmaya devam ediyor.

Son tamamlanmış denge verilerine göre Türkiye’de yurt içi ayçiçeği kullanımı 3 milyon 446 bin ton seviyesinde bulunuyor.

Türkiye ayçiçeği dengesi Miktar
Yerli üretim 2.195.000 ton
Yurt içi kullanım 3.446.000 ton
Kendine yeterlilik oranı %63,2

Bu tablo, yerli üretimin artırılmasının hem çiftçi hem de sanayi açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

2027 için 1 milyon 250 bin tonluk tarife kontenjanı

Türkiye, iç piyasanın ve sanayinin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 2027 yılı için yeni bir tarife kontenjanı da oluşturdu.

Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu veya bunun karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için kontenjan belirlendi.

Yeni tarife kontenjanı

Ürün Kontenjan Gümrük vergisi
Yağlık ayçiçeği tohumu 1.250.000 ton %0
Bunun karşılığı ham ayçiçeği yağı 500.000 ton %20

Bu iki miktar birbirine eklenmiyor. Sistem, 1 milyon 250 bin ton tohum veya bunun karşılığı 500 bin ton ham yağ şeklinde uygulanacak.

Yerli üretici öncelikli

Kontenjan uygulamasında yerli üreticiden yapılan alımlar da belirleyici olacak.

Uygulama Tarih
Yerli ürün alımlarının esas alınacağı dönem 1 Temmuz-30 Kasım 2026
Kontenjanlı ithalat başlangıcı 11 Ocak 2027
Kontenjanlı ithalat bitişi 31 Mayıs 2027

Böylece hasat döneminde yerli üretimin değerlendirilmesi, sonrasında ise sanayinin hammadde ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.

Konya Şeker’in açıkladığı fiyat neden önemli?

Konya Şeker’in açıkladığı 37 bin 500-38 bin 500 TL’lik ton fiyatı, Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu nedeniyle yalnızca kentteki üreticileri ilgilendiren bir rakam değil.

Konya’nın 2025 yılında Türkiye üretiminden yüzde 13,3 pay alması, kenti ayçiçeğinde stratejik merkezlerden biri haline getiriyor.

Bu nedenle açıklanan fiyatların, hem mevcut sezon üreticisinin gelirinde hem de önümüzdeki sezon ekim kararlarında etkili olması bekleniyor.

Ayçiçeğinde büyük tablo

Başlık Son durum
Konya Şeker 10 gün ödemeli fiyat 37.500 TL/ton
Konya Şeker 40 gün ödemeli fiyat 38.500 TL/ton
Baz yağ oranı %44
Konya’nın 2025 Türkiye payı %13,3
Konya’nın 2025 sıralaması Türkiye 2.’si
Konya 2025 yaklaşık üretimi Yaklaşık 250 bin ton
Türkiye 2025 üretimi Yaklaşık 1,9 milyon ton
Türkiye 2026 üretim tahmini Yaklaşık 2,3 milyon ton
Yurt içi kullanım 3,446 milyon ton
Kendine yeterlilik %63,2
2027 tohum kontenjanı 1,25 milyon ton
Ham yağ karşılığı 500 bin ton

Konya’nın Türkiye ayçiçeği üretimindeki güçlü konumu ve Konya Şeker’in açıkladığı yeni alım fiyatları, 2026 sezonunda üreticinin elini güçlendiren en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

 

Konya Şeker’den kota iddialarına net yanıt

Konya Şeker, sosyal medyada gündeme getirilen kota iddialarının ardından kamuoyuna yazılı açıklamada bulundu.

Kurumdan yapılan açıklamada, 27 Ekim 2021 tarihinden bu yana hiçbir üye çiftçiye yönetim kararıyla kota tahsisi yapılmadığı belirtildi. Bu tarihten itibaren çiftçilerin haklarının korunması ve kayırmacılığın önüne geçilmesi amacıyla yönetimsel takdire bağlı kota tahsisi uygulamasına son verildiği ifade edildi.

43 üreticiden toplam 5 bin 701 ton kota devri

Açıklamada, kamuoyuna yansıyan iddiaların kurum tarafından araştırıldığı belirtilerek, söz konusu kotaların kaynağına ilişkin ayrıntılar da paylaşıldı.

Buna göre Selki’den 29, Akburun’dan 6, Çukurkent’ten 2 ve Kıreli’den 6 olmak üzere toplam 43 üreticiye ait 5 bin 701 ton kotanın, iki üye tarafından bedeli karşılığında bir yıllığına veya kalıcı şekilde devralındığı tespit edildi.

Konya Şeker, işlemlerin şirket tarafından yeni bir kota tahsisi şeklinde gerçekleştirilmediğinin altını çizdi.

Kota devirlerinin ilgili üreticilerin bizzat hazır bulunması, ıslak imzalarının alınması, işlemlerin dijital sistemden teyit edilmesi ve ziraat teşkilatı yetkililerinin kontrol ve onayından geçirilmesiyle gerçekleştirildiği kaydedildi.

Açıklamada, üreticiler arasında bir yıllık geçici veya kalıcı kota devrinin uzun yıllardır uygulanan rutin bir işlem olduğu belirtildi.

“Kotalar kurum tarafından tahsis edilmedi”

Konya Şeker, tartışmanın merkezindeki kotaların kurum yönetimi tarafından tahsis edildiği yönündeki iddiaları reddetti.

Açıklamada, söz konusu işlemlerin üye çiftçilerin kendi aralarında gerçekleştirdiği kota devirleri olduğu ve işlemlerin mevzuat ile kurum kayıtlarına uygun şekilde yapıldığı vurgulandı.

Çumra’daki usulsüzlükte 16 kişinin ilişiği kesilmişti

Kurum açıklamasında, 2025 yılında Çumra’da ortaya çıkarılan kota usulsüzlüğüne de değinildi.

Söz konusu olayla ilgili 16 personel hakkında idari ve hukuki soruşturma yürütüldüğü, soruşturmalar sonucunda 16 kişinin şirketle ilişiğinin kesildiği bildirildi.

Ayrıca suç unsuru tespit edilen 5 kişi hakkında Çumra Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğu hatırlatıldı.

Konya Şeker, şeffaf yönetim anlayışıyla hareket ettiğini, konuya ilişkin gerekli tüm bilgi ve belgelerin yetkili kurumlarla paylaşılmaya hazır olduğunu belirterek, kurumu yıpratma amacı taşıdığı savunulan gerçek dışı iddialar hakkında hukuki ve cezai süreçlerin başlatılacağını duyurdu.

Konya Şeker’in açıklamasının tamamı

Konya Şeker tarafından yapılan “Kota İddialarına İlişkin Kamuoyu Açıklaması” şöyle:

KOTA İDDİALARINA İLİŞKİN KAMUOYU AÇIKLAMASI

“Kota skandalı Çumra’dan Beyşehir’e sıçradı” başlıklı sosyal medya paylaşımında yer alan iddialar tamamen gerçeğe aykırı ve iftira niteliğindedir.

27 Ekim 2021 tarihinden bu yana hiçbir üye çiftçiye yönetim kararıyla kota tahsisi yapılmamıştır. Bu tarihten itibaren, çiftçilerimizin haklarını korumak ve kayırmacılığın önüne geçmek amacıyla yönetimsel keyfiyete bağlı kota tahsisi uygulamasına son verilmiştir.

İddiaya konu olay kurumumuzca ivedilikle araştırılmış; Selki’den 29, Akburun’dan 6, Çukurkent’ten 2 ve Kıreli’den 6 kişi olmak üzere toplam 43 üreticiden 5.701 ton kotanın, iki üye tarafından bedeli karşılığında tek yıllık veya kalıcı olarak devralındığı tespit edilmiştir.

Söz konusu kota devirleri; ilgili üyelerin bizzat hazır bulunması, ıslak imzalarının alınması, dijital kayıt sistemi üzerinden teyit ve ziraat teşkilatı yetkililerinin kontrol ve onayıyla gerçekleştirilmektedir. Bir yıllık geçici veya kalıcı kota devri, çiftçilerimiz arasında uzun yıllardır uygulanan rutin bir işlemdir.

Haberde bahsi geçen kotalar kesinlikle kurumumuz tarafından tahsis edilmemiş, üye çiftçilerimizin kendi aralarındaki devir işlemleri mevzuat ve kurum kayıtlarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan 2025 yılında Çumra’da tespit edilen kota usulsüzlüğüyle ilgili 16 personel hakkında idari ve hukuki soruşturma yürütülmüş; soruşturma sonucunda 16 kişinin şirketimizle ilişiği kesilmiş, suç unsuru tespit edilen 5 kişi hakkında ise Çumra Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmuştur.

Kurumumuz şeffaf yönetim anlayışıyla hareket etmekte olup, gerekli tüm bilgi ve belgeleri ilgili kurumlarla paylaşmaya hazırdır.

Kurumumuzu yıpratma amacı taşıyan, gerçek dışı ve iftira niteliğindeki iddialarla ilgili hukuki ve cezai süreçler başlatılacaktır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

İYİ Partili Ulusoy’dan Tarım Bakanı ve TARİŞ’e sert eleştiri: “Kuru üzüm en az 145 lira olmalı”

İYİ Parti Tarım Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Kadir Ulusoy, Türkiye’de tarım politikaları ve üzüm üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ulusoy, tarım sektörünün stratejik önemine dikkat çekerek, son yıllarda uygulanan politikaların çiftçinin üretimden uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

Tarım yönetiminde liyakat sorunu bulunduğunu ileri süren Ulusoy, Tarım Bakanı üzerinden dikkat çeken bir eleştiride bulundu.

“Kepek eken Tarım bakanımızdan sonra, incir fidanını saksıyla beraber diken Tarım bakanımız da oldu.”

Ulusoy, bu tür görüntülerin tarım politikalarındaki sorunların bir yansıması olduğunu savunarak, “Tarımı bilenler bakanlık yapsın” çağrısında bulundu.

“Çiftçi üretimden çekiliyor, köyler boşalıyor”

Tarımsal ürünlerde açıklanan fiyatların üreticinin maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını öne süren Ulusoy, gübre, mazot ve işçilik giderlerindeki yükselişe dikkat çekti.

Ulusoy şöyle konuştu:

“AK Parti iktidarlarındaki yanlış tarım politikaları yüzünden çiftçi üretimden çekiliyor ve köyler boşalıyor. Tarımsal ürünlerde açıklanan taban fiyatları üreticinin giderini karşılamıyor. İşçiliğin, gübrenin, mazotun arttığı şartlar göz önüne alındığında, ürettiği ürün girdi maliyetlerini karşılamadığı gibi zarar ettiriyor.”

Türkiye’nin tarımsal üretim potansiyelinin yüksek olduğunu belirten Ulusoy, üreticinin desteklenmesi ve ürünlerin değerinde satılmasının önem taşıdığını söyledi.

Gündeminde üzüm fiyatları da vardı

Ulusoy’un eleştirilerinin bir diğer başlığını üzüm üretimi ve TARİŞ’in açıkladığı alım fiyatları oluşturdu.

Türkiye’nin normal şartlarda yıllık yaklaşık 3,5-4 milyon ton üzüm üretebildiğini belirten Ulusoy, geçen yıl zirai don nedeniyle üretimin 2,5 milyon ton seviyelerine düştüğünü, bu yıl ise yeniden 4 milyon tona yakın bir üretim beklendiğini ifade etti.

Bu üretim miktarının “aşırı yüksek” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Ulusoy, üzümün işlenebilir ve depolanabilir bir tarım ürünü olduğuna dikkat çekti.

“Üzüm pekmez yapılır, kuru üzüm yapılır, sirke yapılır, üzümden meyve suyu yapılır. Bu sene bir miktar fazlaysa bile bu bahane olamaz.”

“17 lira yaş üzüm için açık açık zarardır”

Ulusoy, TARİŞ’in kuru üzüm için açıkladığı fiyatın yaş üzüm piyasasını da aşağı çektiğini savundu.

Geçen yıl kuru üzüm fiyatının 120 lira, yaş üzümün ise 30 liranın üzerinde olduğunu hatırlatan Ulusoy, bu yıl kuru üzüm için açıklanan 80 liralık fiyatın ardından yaş üzüm fiyatlarının 16-17 liraya kadar gerilediğini söyledi.

Üzümde yalnızca toplama işçiliğinin yaklaşık 7 lirayı bulduğunu belirten Ulusoy, gübre, ilaç, kira ve diğer üretim giderleri dikkate alındığında mevcut fiyatlarla üreticinin zarar ettiğini öne sürdü.

“Kuru üzüm en az 145 lira olmalı”

İYİ Parti’nin bölgedeki çiftçilerle yaptığı görüşmelerde üreticinin kuru üzüm için yaklaşık 180 liralık fiyat beklentisi bulunduğunu belirten Ulusoy, TARİŞ’in mali koşullar nedeniyle bu seviyeye çıkamaması halinde dahi alım fiyatının en az 145 liraya yükseltilmesi gerektiğini söyledi.

Ulusoy:

“Belki finansal sorunlar nedeniyle TARİŞ 180 lira açıklayamayabilir. Ama en az 145 lira açıklamalıdır alım fiyatını. Ve bunu, alımlara başlayacağı 10 Eylül’den önce yapmalıdır ki tekrar piyasayı düzeltsin.”

ifadelerini kullandı.

Ulusoy ayrıca kuru üzüm fiyatının 3 doların altında oluşmaması gerektiğini savunurken, zincir marketlerde çekirdeksiz kuru üzüm fiyatlarının 180-250 lira, çekirdeksiz yaş üzümün ise 70-100 lira arasında bulunduğunu belirterek üretici ile perakende fiyatları arasındaki makasa dikkat çekti.

Hadim kirazında hasat eylülde de sürüyor: Ürünün yüzde 90’ı ihraç ediliyor

Konya’nın Hadim ilçesi, Türkiye’nin en geç kiraz hasadının yapıldığı bölgelerden biri olma özelliğini koruyor.

Toros Dağları’nın eteklerinde, yüksek rakımlı ve engebeli arazilerde yetiştirilen Hadim kirazı, kendine özgü aroması, yüksek kalibresi ve geç hasat dönemiyle üreticiye gelir sağlamayı sürdürüyor.

Gezlevi Mahallesi Arpalık mevkisindeki kiraz bahçelerinde devam eden hasat, bölgenin zorlu coğrafi şartlarına rağmen üreticilerin yoğun emeğiyle gerçekleştiriliyor.

Zorlu arazi şartlarında üretim yapılıyor

Hadim’de kiraz üretimi, düz ova koşullarından farklı olarak yüksek rakımlı, eğimli ve su imkanlarının sınırlı olduğu arazilerde yapılıyor.

Üreticiler, özellikle gübreleme, ilaçlama, sulama ve hasat sürecinde önemli bir emek harcarken, bazı bölgelerde su imkanlarının yetersizliği üretim şartlarını daha da zorlaştırıyor.

Buna karşılık üreticiler, söz konusu şartların Hadim kirazının aromasına ve kalitesine önemli katkı sağladığını ifade ediyor.

“Kirazımıza gözümüz gibi bakıyoruz”

Üretici Yusuf Tekdamar, bölgede kiraz yetiştirmenin ciddi emek istediğini belirterek üretim şartlarını şöyle anlattı:

“Gübresi, ilacı, suyu ve özellikle arazi şartları çok zor. Kirazımıza gözümüz gibi bakıyoruz. Arazilerimiz engebeli, su imkanlarımız kısıtlı. Susuz şekilde kiraz yetiştiriyoruz. Bu nedenle kirazımızın aroması ve kalitesi çok yüksek oluyor. Eylüle girmemize rağmen hasat devam ediyor, yaklaşık 10-15 gün daha süreceğini düşünüyorum.”

Tekdamar’ın açıklamasına göre bölgede hasadın eylül ayının ortalarına kadar devam etmesi bekleniyor.

Rakım farkı hasat dönemini uzatıyor

Hadim kirazını diğer üretim bölgelerinden ayıran en önemli özelliklerden biri de ilçedeki büyük rakım farklılığı.

İlçede kiraz üretiminin yaklaşık 800 metre rakımdan başlayarak 2 bin metre seviyelerine kadar çıkması, hasadın aynı anda değil, kademeli olarak yapılmasını sağlıyor.

Düşük rakımlı bölgelerde sezon daha erken başlarken, yüksek kesimlerde olgunlaşma gecikiyor. Böylece Hadim’de kiraz sezonu yaklaşık üç aya yayılan uzun bir döneme dönüşüyor.

“Eylülde bile kiraz toplamaya devam ediyoruz”

Üretici Mert Tekdamar da Hadim’in Türkiye’de kiraz hasadının en geç tamamlandığı bölgeler arasında bulunduğunu belirtti.

Hadim kirazının rakım farklılıkları sayesinde uzun bir hasat dönemine sahip olduğunu ifade eden Tekdamar, şunları söyledi:

“Hadim’de kiraz hasadı 15 Haziran civarında başlıyor. Rakım 800’lerden başlayıp 2 binli seviyelere kadar çıkıyor. Bu nedenle eylülde bile kiraz toplamaya devam ediyoruz.”

Bu özellik, Hadim kirazının sezonun ilerleyen dönemlerinde de hem iç hem dış piyasada yer bulmasını sağlıyor.

Hadim kirazının yüzde 90’ı ihraç ediliyor

Hadim’de üretilen kirazın önemli bir bölümü ihracata gidiyor.

Kiraz tüccarı Ali Akbalık, hasadın eylül ortasına kadar devam etmesini beklediklerini belirterek Hadim kirazının özellikle dış pazarlarda yoğun talep gördüğünü söyledi.

Akbalık, ihracat ve iç pazar dağılımına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Kirazlarımızın yüzde 90’ı ihraç ediliyor, kalan kısmı ise İstanbul, Ankara ve İzmir gibi iç piyasa merkezlerine gönderiliyor. Yurt dışında tercih edilmesinin en önemli sebepleri kalibresinin yüksek olması ve aromasının çok lezzetli olmasıdır.”

Geç hasat ihracatta önemli avantaj sağlıyor

Hadim kirazının sezonun geç dönemlerine kadar hasat edilebilmesi, ürüne pazarlama açısından da önemli bir avantaj kazandırıyor.

Türkiye’nin birçok bölgesinde kiraz sezonu sona ererken Hadim’in yüksek rakımlı bahçelerinde hasadın sürmesi, ürünün piyasaya daha geç dönemde sunulmasına imkan tanıyor.

Kalibre, aroma ve geç hasat özelliğinin bir araya gelmesiyle Hadim kirazı özellikle ihracat pazarlarında tercih edilen ürünler arasında yer alıyor.

Bölgede üreticiler bir yandan kalan ürünleri toplamaya devam ederken, kiraz hasadının hava şartlarına bağlı olarak önümüzdeki 10-15 günlük süreçte de sürmesi bekleniyor.

Konya Şeker’den çalışanlarına 285 milyon TL’lik promosyon müjdesi

Çiftçilerine yönelik avans ödemelerini zamanında gerçekleştiren Konya Şeker, çalışanlarına yönelik yeni bir ekonomik destek uygulamasını daha hayata geçiriyor.

Konya Şeker A.Ş. ile Garanti Bankası arasında gerçekleştirilen anlaşma kapsamında, gıda grubunda görev yapan yaklaşık 5 bin 700 çalışana toplam 285 milyon TL banka promosyonu ödenecek.

Eylül ayında yapılması planlanan ödeme kapsamında her bir çalışanın hesabına 50 bin TL yatırılacak.

Erkoyuncu: Çalışanlarımız kurumsal yapımızın ana omurgası

Promosyon anlaşmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, çalışanların Konya Şeker’in üretim gücü ve kurumsal yapısının en önemli unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Çalışanların emeğinin karşılığını almasının yönetim anlayışlarının temel başlıklarından biri olduğunu ifade eden Erkoyuncu, banka promosyonlarının da doğrudan çalışanların hakkı olduğu anlayışıyla hareket ettiklerini kaydetti.

Promosyon uygulaması 2023 yılında başladı

2021 yılında görevi devralan Ramazan Erkoyuncu’nun, çalışanların maaşlarının bankalar aracılığıyla ödenmesi nedeniyle ortaya çıkan promosyon gelirinin personele ait olduğu yönündeki değerlendirmesiyle Konya Şeker’de yeni bir uygulamaya geçildi.

Yeni dönemde bankalardan sağlanacak promosyon tutarlarının kurum hesabına alınması yerine personele eşit şekilde dağıtılması yönünde karar alındı.

Bu doğrultuda Konya Şeker çalışanlarına yönelik ilk promosyon ödemesi Ağustos 2023’te gerçekleştirildi.

Erkoyuncu, önceki dönemlerde bankalardan alınan promosyonların personele ödenmeyerek kurum hesabına aktarıldığını, kendi dönemlerinde ise bu uygulamanın değiştirilerek promosyonların doğrudan çalışanlara verilmesinin sağlandığını ifade etti.

“Promosyon hakkının bordro sahibinin olduğuna inanıyoruz”

Başkan Ramazan Erkoyuncu, yapılan yeni anlaşma ve Konya Şeker’in çalışanlarına yönelik ödemelerine ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

“Promosyon ilk defa bizim dönemimizde, 2023 yılı Ağustos ayında personele ödendi. Önceki dönemlerde bankalardan alınan promosyonlar personele ödenmeyip kurum hesabına geçiyordu. Promosyon hakkının bordro sahibinin olduğuna inanarak bu rakamın 1 kuruşuna bile dokunmuyoruz. Garanti Bankası ile gerçekleştirdiğimiz anlaşma kapsamında, Eylül ayında gıda grubunda çalışan yaklaşık 5 bin 700 personelimize kişi başı 50 bin TL olmak üzere toplam 285 milyon TL banka promosyonu doğrudan çalışanlarımıza ödenecek. Ayrıca maaş ödemeleri kapsamında tüm çalışanlarımıza aylık yaklaşık 500 milyon TL, yıllık ise 6 milyar TL ödeme gerçekleştiriyoruz. İşletmelerimizin üretme ve katma değer oluşturmasında emek veren her bir çalışanımız bizim için çok kıymetlidir. Yapılan anlaşma kapsamında çalışanlarımıza yapılacak promosyon ödemelerinin tüm personelimize hayırlı olmasını diliyorum.”

Kişi başı 50 bin TL ödeme yapılacak

Konya Şeker ile Garanti Bankası arasındaki anlaşmanın rakamsal boyutu da dikkat çekiyor.

Yaklaşık 5 bin 700 çalışanın yararlanacağı promosyon kapsamında kişi başı 50 bin TL, toplamda ise 285 milyon TL doğrudan çalışanların hesaplarına aktarılacak.

Şirket bünyesindeki maaş ödemelerinin de önemli bir ekonomik büyüklüğe ulaştığını belirten Erkoyuncu, tüm çalışanlara aylık yaklaşık 500 milyon TL, yıllık bazda ise yaklaşık 6 milyar TL maaş ödemesi gerçekleştirildiğini ifade etti.

Konya Şeker yönetimi, üretimden sanayiye kadar geniş bir alanda faaliyet gösteren işletmelerin sürdürülebilirliğinde çalışanların emeğinin önemli bir yere sahip olduğunu vurgularken, yeni promosyon anlaşmasının çalışanların ekonomik kazanımlarına doğrudan katkı sağlaması hedefleniyor.

Üretici-market makası açıldı: Limon tarlada 10 lira, markette 84,84 lira

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ağustos ayında üretici-market fiyatlarında ve tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri açıkladı. Veriler, bir tarafta hasadın yoğunlaşmasıyla üretici fiyatlarında ciddi düşüşler yaşanırken diğer tarafta aynı ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar birkaç kat pahalıya satılabildiğini gösterdi.

Ağustos ayının en çarpıcı rakamı limonda ortaya çıktı. Üreticide kilogramı 10 lira olan limonun market fiyatı 84 lira 84 kuruşa ulaştı. Böylece üretici ile market arasındaki fark yüzde 748,4’e, başka bir ifadeyle yaklaşık 8,5 kata çıktı.

Limonu yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.

LİMONDA ÜRETİCİ-MARKET FARKI YÜZDE 748,4

TZOB verilerine göre Ağustos sonunda seçilmiş ürünlerde üretici, hal, pazar ve market fiyatları şöyle gerçekleşti:

Seçilmiş ürünlerde 28 Ağustos üretici, hal, pazar ve market fiyatları

Ürün Üretici (TL/kg) Hal Pazar Market Hal/Üretici % Pazar/Üretici % Market/Üretici %
Limon 10,00 43,00 68,33 84,84 330,0 583,3 748,4
Havuç 10,66 20,67 36,25 51,20 93,9 240,1 380,3
Elma 18,75 55,00 62,50 89,60 193,3 233,3 377,9
Kabak 16,02 24,40 40,00 54,61 52,3 149,7 240,9
Yeşil soğan (demet) 17,33 54,75 57,50 58,83 215,9 231,7 239,4
Salatalık 13,08 19,00 31,25 41,01 45,3 138,9 213,5
Yeşil mercimek 22,82 55,00 69,00 69,15 141,0 202,4 203,0
Maydanoz (adet) 7,57 8,75 17,92 22,91 15,6 136,7 202,7
Marul (adet) 15,04 18,88 35,83 44,90 25,5 138,3 198,6
Patlıcan 17,90 27,60 38,75 53,23 54,2 116,4 197,3
Domates 17,916 22,35 36,67 53,12 24,7 104,7 196,5
Kuru kayısı 270,00 — 715,00 718,44 — 164,8 166,1
Kuru incir 250,00 — 658,00 659,46 — 163,2 163,8
Yeşil fasulye 45,75 52,75 70,00 116,75 15,3 53,0 155,2
Fındık (iç) 410,00 — 1.040,00 1.042,93 — 153,7 154,4
Şeftali 30,00 41,13 56,67 74,64 37,1 88,9 148,8
Nohut 32,22 65,00 80,00 80,04 101,7 148,3 148,4
Kuru soğan 17,75 30,00 40,00 41,93 69,0 125,4 136,3
Patates 17,66 24,65 36,50 38,83 39,6 106,7 119,9
Kuru fasulye 39,86 68,00 80,00 82,20 70,6 100,7 106,2
Sivri biber 41,68 41,88 76,67 83,33 0,5 83,9 99,9
Kuru üzüm 110,00 — 218,00 219,68 — 98,2 99,7
Antep fıstığı 600,00 — 1.185,00 1.186,98 — 97,5 97,8
Pirinç 52,21 65,00 85,00 93,11 24,5 62,8 78,3
Kuzu eti 679,51 — — 1.209,15 — — 77,9
Dana eti 622,68 — — 984,78 — — 58,2
Yumurta (adet) 4,52 — 6,70 6,71 — 48,2 48,5
Kırmızı mercimek 44,83 60,00 62,00 62,32 33,8 38,3 39,0
Zeytinyağı 269,06 — — 346,25 — — 28,7
Beyaz peynir — — — 398,98 — — —
Kaşar peyniri — — — 528,73 — — —
Yoğurt — — — 89,03 — — —
Tereyağı — — — 677,43 — — —
Mısırözü yağı — — — 139,28 — — —
Ayçiçek yağı — — — 132,84 — — —
Tavuk eti — — — 122,35 — — —
Toz şeker — — — 56,89 — — —

Not: Hal, pazar ve market fiyatları Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa’dan derlenen ortalama fiyatları ifade ediyor. Üretici fiyatları ise ürünlere göre önemli üretim merkezlerinden toplanıyor. Pirinç, kuru fasulye, nohut, kırmızı ve yeşil mercimekte belirtilen hal fiyatları toptan satış fiyatı; dana eti, kuzu eti, Antep fıstığı ve fındık fiyatları ise serbest piyasa fiyatı olarak hesaplanıyor.

ÜRETİCİDE 10 LİRALIK LİMON MARKETE 84,84 LİRAYA ULAŞTI

Veriler, özellikle bazı yaş meyve ve sebzelerde üretici ile tüketici arasındaki fiyat zincirinin ne kadar büyüyebildiğini gösterdi.

Ağustos sonunda;

Ürün Üretici fiyatı Market fiyatı Yaklaşık kat
Limon 10,00 TL 84,84 TL 8,5 kat
Havuç 10,66 TL 51,20 TL 4,8 kat
Elma 18,75 TL 89,60 TL 4,8 kat
Kabak 16,02 TL 54,61 TL 3,4 kat
Yeşil soğan 17,33 TL 58,83 TL 3,4 kat

Bayraktar, limondaki fiyat farkını yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğanın izlediğini belirtti.

MARKETTE 37 ÜRÜNÜN 19’U PAHALANDI

Ağustos ayında takip edilen 37 market ürününün 19’unda fiyat artışı, 18’inde ise fiyat düşüşü yaşandı.

Market raflarında ayın zam şampiyonu yüzde 37,8 ile yumurta oldu.

Yumurtayı;

  • yüzde 19 ile yeşil fasulye,
  • yüzde 11,1 ile yeşil soğan,
  • yüzde 10 ile marul,
  • yüzde 8,9 ile kuru incir

takip etti.

Markette en fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 34,2 ile sivri biber oldu. Kuru soğanda yüzde 28,9, kuru üzümde yüzde 24,2, şeftalide yüzde 22 ve kırmızı mercimekte yüzde 21,2 düşüş kaydedildi.

AĞUSTOS AYI MARKET FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 market fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 4,87 6,71 37,8
Yeşil fasulye 98,14 116,75 19,0
Yeşil soğan (demet) 52,97 58,83 11,1
Marul (adet) 40,81 44,90 10,0
Kuru incir 605,53 659,46 8,9
Zeytinyağı 318,74 346,25 8,6
Tavuk eti 114,31 122,35 7,0
Kuru kayısı 675,06 718,44 6,4
Salatalık 38,99 41,01 5,2
Toz şeker 54,09 56,89 5,2
Maydanoz (adet) 21,79 22,91 5,1
Ayçiçek yağı 126,71 132,84 4,8
Kuzu eti 1.186,73 1.209,15 1,9
Yoğurt 88,06 89,03 1,1
Dana eti 974,88 984,78 1,0
Kaşar peyniri 524,80 528,73 0,7
Beyaz peynir 396,06 398,98 0,7
Tereyağı 673,25 677,43 0,6
Domates 52,87 53,12 0,5
Fındık (iç) 1.050,79 1.042,93 -0,7
Pirinç 93,84 93,11 -0,8
Nohut 81,78 80,04 -2,12
Patlıcan 56,61 53,23 -6,0
Mısırözü yağı 148,61 139,28 -6,3
Kabak 58,49 54,61 -6,6
Patates 42,56 38,83 -8,8
Kuru fasulye 93,34 82,20 -11,9
Elma 102,07 89,60 -12,2
Limon 98,82 84,84 -14,1
Yeşil mercimek 81,50 69,15 -15,2
Havuç 61,73 51,20 -17,1
Antep fıstığı 1.496,19 1.186,98 -20,7
Kırmızı mercimek 79,12 62,32 -21,2
Şeftali 95,74 74,64 -22,0
Kuru üzüm 289,75 219,68 -24,2
Kuru soğan 58,96 41,93 -28,9
Sivri biber 126,66 83,33 -34,2

Ağustos ayı market fiyatlarının tamamı TZOB’un ay sonu çalışmasında yer aldı.

ÜRETİCİDE LİMON YÜZDE 75 UCUZLADI

Üretici cephesinde ise çok daha farklı bir görünüm ortaya çıktı.

Takip edilen 29 ürünün 9’unda fiyat artarken, 13’ünde fiyat geriledi, 7 üründe ise fiyat değişmedi.

Üreticide en fazla düşüş yüzde 75 ile limonda görüldü.

Limonu;

  • yüzde 54,5 ile kuru soğan,
  • yüzde 24,2 ile patates,
  • yüzde 23 ile yeşil soğan,
  • yüzde 20 ile şeftali

izledi.

Üretici fiyatında en fazla artış ise markette olduğu gibi yumurtada yaşandı. Yumurtanın üretici fiyatı bir ayda yüzde 39,9 yükseldi.

Marul yüzde 11,1, maydanoz yüzde 11, kuzu eti yüzde 7,3 ve kırmızı mercimek yüzde 7,2 pahalandı.

ÜRETİCİ FİYATLARININ TAMAMI

27 Temmuz-28 Ağustos 2026 üretici fiyat değişimleri

Ürün 27 Temmuz 2026 28 Ağustos 2026 Değişim %
Yumurta (adet) 3,23 4,52 39,9
Marul (adet) 13,53 15,04 11,1
Maydanoz (adet) 6,82 7,57 11,0
Kuzu eti 633,25 679,51 7,3
Kırmızı mercimek 41,83 44,83 7,2
Salatalık 12,34 13,08 6,0
Dana eti 593,29 622,68 5,0
Zeytinyağı 261,66 269,06 2,8
Pirinç 51,85 52,21 0,7
Elma 18,75 18,75 0,0
Kuru fasulye 39,86 39,86 0,0
Kuru kayısı 270,00 270,00 0,0
Kuru üzüm 110,00 110,00 0,0
Kuru incir 250,00 250,00 0,0
Fındık (iç) 410,00 410,00 0,0
Antep fıstığı 600,00 600,00 0,0
Yeşil fasulye 46,25 45,75 -1,1
Patlıcan 18,30 17,90 -2,2
Havuç 11,00 10,66 -3,1
Nohut 34,06 32,22 -5,4
Yeşil mercimek 24,21 22,82 -5,7
Domates 19,36 17,92 -7,5
Sivri biber 45,76 41,68 -8,9
Kabak 17,64 16,02 -9,2
Şeftali 37,50 30,00 -20,0
Yeşil soğan (demet) 22,50 17,33 -23,0
Patates 23,30 17,66 -24,2
Kuru soğan 39,00 17,75 -54,5
Limon 40,00 10,00 -75,0

Üretici fiyatlarının ayrıntılı aylık değişimi TZOB verilerinde bu şekilde gerçekleşti.

LİMON NEDEN BU KADAR UCUZLADI?

TZOB, üretici fiyatlarındaki sert değişimlerin nedenlerini ürün bazında da açıkladı.

Limonda, geçen yıldan depolanan ürünlerin piyasaya arzı sürerken bu yılın erkenci çeşitlerinin de satışa çıkması arz miktarını artırdı. Bunun sonucunda üretici fiyatlarında önemli düşüş yaşandı.

Kuru soğanda, Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi fiyatları aşağı çekti.

Patateste ise Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde başta olmak üzere önemli üretim bölgelerinde yazlık patates hasadının aynı dönemde yoğunlaşması piyasadaki arzı artırdı.

Önceki dönemde fiyatların yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerin aynı dönemde söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkması fiyatlarda aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.

YEŞİL SOĞAN VE ŞEFTALİDE HASAT ETKİSİ

Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşmasıyla ürün arzı arttı ve üretici fiyatları geriledi.

Şeftalide de Ağustos ayının üretimin yoğun olduğu dönem olması nedeniyle piyasadaki ürün miktarı arttı ve üretici fiyatlarında düşüş meydana geldi.

Bu tablo, üreticide fiyatın sert biçimde gerilediği dönemlerde tüketici fiyatındaki düşüşün aynı ölçüde gerçekleşmemesinin üretici-market makasını büyütebildiğini de ortaya koydu.

YUMURTADA HEM ÜRETİCİDE HEM MARKETTE ZİRVE

Ağustos ayında fiyatı hem üreticide hem markette en fazla artan ürün yumurta oldu.

Üretici yumurta fiyatı yüzde 39,9, market fiyatı ise yüzde 37,8 yükseldi.

TZOB’a göre yumurta fiyatındaki artışta;

  • yem,
  • enerji,
  • nakliye

gibi üretim maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra, sektördeki planlama eksikliğinden kaynaklanan arz-talep dengesizliği etkili oldu.

MARUL VE MAYDANOZDA YAĞIŞ VE ÜRETİM KAYBI ETKİLİ

Marul ve maydanozda üretici fiyatlarının yükselmesinde arz tarafındaki sorunlar öne çıktı.

TZOB açıklamasında, TÜİK Bitkisel Üretim 1. Tahmin verilerine göre kıvırcık marul üretiminde yüzde 10, maydanoz üretiminde ise yüzde 0,9 azalma beklendiği belirtildi.

Ağustos ayında Samsun’un Çarşamba ilçesinde meydana gelen yoğun yağış nedeniyle seraların su altında kalması ve ürün kayıplarının yaşanması da arzı düşürerek fiyat artışına neden oldu.

TARIMSAL GİRDİLERDE MALİYET BASKISI SÜRÜYOR

Ürün fiyatları bir tarafta dalgalanırken çiftçinin üretim maliyetlerindeki yükseliş de devam etti.

TZOB’un Ziraat Odaları aracılığıyla topladığı verilere göre Ağustos ayında temmuz ayına kıyasla;

  • DAP gübresi yüzde 4,5,
  • 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4,
  • ÜRE gübresi yüzde 0,6

zamlandı.

Amonyum nitrat gübresinde yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresinde ise yüzde 0,6 düşüş gerçekleşti.

AMONYUM NİTRAT BİR YILDA YÜZDE 61,2 ZAMLANDI

Yıllık değişimlere bakıldığında tarımsal üretim maliyetlerindeki artışın çok daha belirgin olduğu görülüyor.

Geçen yılın Ağustos ayına göre;

Gübre türü Yıllık artış
Amonyum nitrat %61,2
Amonyum sülfat %55,2
20.20.0 kompoze %32,7
DAP %25,3
ÜRE %3,4

Besi yemi bir yılda yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 pahalandı.

Elektrik fiyatında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilacında yüzde 27,8 olurken, mazot fiyatındaki yıllık artış yüzde 57,9’a ulaştı.

TARIMSAL GİRDİ FİYATLARININ TAMAMI

Girdi Ağustos 2025 Temmuz 2026 Ağustos 2026 Aylık değişim % Yıllık değişim %
Amonyum sülfat %21 12.251 19.131 19.010 -0,6 55,2
Amonyum nitrat %26 13.445 22.963 21.672 -5,6 61,2
ÜRE 26.424 27.178 27.330 0,6 3,4
DAP 35.124 42.088 44.002 4,5 25,3
20.20.0 22.109 28.089 29.333 4,4 32,7
Mazot (TL/litre) 53,09 78,32 83,83 7,0 57,9
Besi yemi (TL/ton) 10.352 13.831 13.921 0,7 34,5
Süt yemi (TL/ton) 11.407 14.950 15.039 0,6 31,8
Deltametrin EC 25g/L 900 1.150 1.150 0 27,8
Elektrik (krş/kWh) 377,21 472,08 472,08 0 25,1

Tarımsal girdilere ilişkin ayrıntılı fiyat tablosunda özellikle mazot, gübre ve yem maliyetlerindeki yıllık artışlar dikkat çekti.

ÇİFTÇİ ÜRÜNÜNÜ UCUZA SATARKEN GİRDİLER PAHALANIYOR

Ağustos verilerindeki en dikkat çekici tablo, bazı ürünlerde üretici fiyatları hızla gerilerken çiftçinin temel üretim maliyetlerinin aynı yönde düşmemesi oldu.

Limon üretici fiyatı bir ay içerisinde 40 liradan 10 liraya, kuru soğan 39 liradan 17,75 liraya, patates ise 23,30 liradan 17,66 liraya geriledi.

Buna karşılık aynı dönemde mazot aylık yüzde 7, DAP gübresi yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 arttı.

Yıllık ölçekte ise tablo üretici açısından daha da dikkat çekici. Mazot yüzde 57,9, amonyum nitrat yüzde 61,2, besi yemi yüzde 34,5 ve süt yemi yüzde 31,8 zamlanmış durumda.

Bu durum, çiftçinin satış fiyatı düştüğünde gelirinin gerilemesine rağmen üretime devam edebilmek için katlandığı birçok temel maliyetin yüksek seviyelerde kaldığını gösteriyor.

ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE UZANAN ZİNCİR YİNE GÜNDEMDE

Ağustos verileri yalnızca fiyat seviyelerindeki değişimi değil, tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşırken geçirdiği fiyat dönüşümünü de yeniden gündeme taşıdı.

Örneğin limonda üretici fiyatı bir ayda yüzde 75 gerileyerek 10 liraya düşmesine rağmen market fiyatı 84,84 lira oldu.

Havuç üreticide 10,66 lirayken markette 51,20 liraya, elma 18,75 liradan 89,60 liraya, kabak 16,02 liradan 54,61 liraya çıktı.

Bu rakamlar; üretim, hasat, taşıma, depolama ve perakende zincirinin her aşamasındaki fiyat oluşumunun tarımsal piyasanın en önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.

AĞUSTOSUN FİYAT TABLOSU: YUMURTA ZAMLANDI, LİMON ÜRETİCİDE ÇAKILDI

Ağustos 2026’nın tarımsal fiyat tablosu birkaç çarpıcı göstergeyle özetlendi:

Gösterge Ağustos sonucu
En yüksek üretici-market farkı Limon – %748,4
Markette en fazla artan Yumurta – %37,8
Üreticide en fazla artan Yumurta – %39,9
Markette en fazla düşen Sivri biber – %34,2
Üreticide en fazla düşen Limon – %75
En yüksek yıllık gübre artışı Amonyum nitrat – %61,2
Mazotta yıllık artış %57,9
Besi yeminde yıllık artış %34,5
Süt yeminde yıllık artış %31,8

Ortaya çıkan veriler, Ağustos ayında tüketici cephesinde bazı ürünlerde belirgin ucuzlamalar görülmesine rağmen üretici-market fiyat makasının ve çiftçinin yüksek girdi maliyetlerinin tarım sektörünün en önemli sorunları arasında kalmaya devam ettiğini gösterdi.

2026-2027 balık av sezonu başladı: Hangi balıklar avlanacak, sezon ne zaman bitecek?

Türkiye’de yüzlerce balıkçı teknesinin yaklaşık 4,5 aylık bekleyişi sona erdi. 2026-2027 Su Ürünleri Av Sezonu, Karadeniz, Marmara ve Ege’de 1 Eylül itibarıyla başladı.

Balıkçılar bakım ve onarımlarını tamamladıkları tekneleri, yeniledikleri ağları ve ekipmanlarıyla gece yarısından itibaren denize açılarak yeni sezonun ilk avı için ağlarını bıraktı.

İzmir’den Sinop’a, Kocaeli’den Bartın’a kadar birçok sahil kentinde sezon açılışı dolayısıyla törenler düzenlendi. Balıkçılar yeni sezona her yıl olduğu gibi “vira bismillah” diyerek başladı.

Yeni sezonla birlikte gözler özellikle hamsi, palamut, istavrit, sardalya ve lüferde olacak.

Sezonun merkezi İzmir oldu: Bakan Yumaklı balıkçılarla buluştu

2026-2027 Su Ürünleri Av Sezonu’nun önemli açılış programlarından biri İzmir’in Güzelbahçe ilçesinde gerçekleştirildi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Güzelbahçe Yalı Balıkçı Barınağı’nda düzenlenen “Su Ürünleri Av Sezonu Açılış Töreni”ne katıldı.

Programda protokol üyeleriyle birlikte denize balık bırakan Yumaklı, daha sonra Somali’ye uğurlanan balıkçı teknesine çıktı.

Bakan Yumaklı, telsiz aracılığıyla denize açılmaya hazırlanan balıkçılara seslenerek hayırlı, bereketli ve kazasız belasız bir av sezonu temennisinde bulundu.

Törenin ardından balıkçı tekneleri yeni sezonun ilk avı için denize açıldı.

Yumaklı: Cumhuriyet tarihinin üretim rekorunu kırdık

Bakan Yumaklı, törende yaptığı açıklamada Türkiye su ürünleri sektörünün son yıllarda ulaştığı büyüklüğe dikkat çekti.

Türkiye’de 1600 büyük ölçekli balıkçı gemisinin bulunduğunu belirten Yumaklı, sektörün yalnızca avcılıktan ibaret olmadığını; yetiştiricilikten işleme sanayisine, ihracattan teknolojiye kadar geniş bir ekonomik yapı oluşturduğunu söyledi.

Yumaklı, şunları kaydetti: “Bugün Türkiye su ürünlerinde sadece avlanan tek başına bir ülke değil. Modern filosuyla nitelikli insan kaynağıyla, teknolojisiyle ve ihracat kapasitesiyle bölgesinde lider bir Türkiye’den bahsediyoruz. Rakamlar ortada. Bunları bir kez daha ifade edelim. Geçtiğimiz yıl tam 1 milyon 37 bin tonluk üretimle Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırmış durumdayız. Neredeyse 100 ülkeye ihracat yapan çok kıymetli iş adamlarımız var. Hem yetiştiricilikte hem üreticilikte ülkemize kazandırdığımız döviz tutarı 2,3 milyar dolar.”

Türkiye’nin 2025’teki toplam su ürünleri üretiminin 1 milyon 37 bin tona ulaştığı, bunun 627 bin tonunun yetiştiricilikten, yaklaşık 410 bin tonunun ise avcılıktan elde edildiği açıklanmıştı.

Sektörde 250 bin kişi çalışıyor

Bakan Yumaklı, balıkçılık sektöründe yaklaşık 250 bin kişinin istihdam edildiğini söyledi.

Bakanlığın temel hedefinin sektörün önünü açarken denizlerdeki stokların sürdürülebilirliğini korumak olduğunu belirten Yumaklı, üretim planlamasından finansmana, ihracattan denetime kadar bütün süreçlerin birlikte ele alındığını ifade etti.

Yumaklı şöyle konuştu: “2024 yılında üretim planlamasına başladığımızda su ürünlerinin de bu üretim planlamasına dahil olması için çok yoğun bir çalışma süreci geçirdik. Amacımız balıkçımız kazansın, sektör kazansın. Vatandaşımız kaliteli ve uygun fiyatla gıdaya ulaşsın. Denizlerimizi de gelecek nesillere olması gerektiği gibi bırakalım.”

Yeni sezonun umut balığı palamut

Yeni sezona ilişkin beklentileri değerlendiren Yumaklı, özellikle palamut konusunda olumlu haberler aldıklarını söyledi.

Bakan Yumaklı, denizlerdeki bolluğun devam edebilmesi için balıkçılara “koruma ve kullanma dengesi” çağrısında bulundu.

Yumaklı: “Parolamız koruma ve kullanma dengesidir.” diyerek Bakanlığın sadece mevsimsel yasaklarla değil, üretim planlaması, finansman, kontrol ve destek politikalarıyla da sektörü yönettiğini belirtti.

Palamut açısından 1 Eylül ayrıca mevzuat bakımından önemli bir tarih. Yürürlükteki ticari avcılık tebliğine göre palamut ve torik avcılığı 1 Nisan-31 Ağustos döneminde yasak. Dolayısıyla ticari palamut avcılığının ana dönemi 1 Eylül itibarıyla yeniden açılmış oluyor. 15-31 Ağustos arasında ise yalnızca çapariyle palamut avına istisna tanınıyor.

2026-2027 balık av sezonu ne zamana kadar sürecek?

Türkiye’nin bütün denizlerinde aynı tarih uygulanmıyor.

Yürürlükte bulunan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ, 1 Eylül 2024 ile 31 Ağustos 2028 arasındaki dönemin ticari avcılık kurallarını belirliyor.

Buna göre:

Deniz Büyük ölçekli ticari av sezonu Genel yasak dönemi
Karadeniz 1 Eylül 2026-14 Nisan 2027 15 Nisan-31 Ağustos
Marmara 1 Eylül 2026-14 Nisan 2027* 15 Nisan-31 Ağustos*
Ege Denizi 1 Eylül 2026-14 Nisan 2027 15 Nisan-31 Ağustos
Akdeniz 16 Eylül 2026-14 Nisan 2027 15 Nisan-15 Eylül

*Marmara’da trol avcılığına ilişkin ayrıca sürekli alan yasağı bulunuyor; burada sezon açılışı esas olarak izin verilen av araçları ve gırgır avcılığı bakımından değerlendiriliyor.

Mevzuata göre gırgır ve dip trolüyle avcılık Akdeniz’de 15 Nisan-15 Eylül, diğer denizlerde ise 15 Nisan-31 Ağustos arasında yasak. Bu nedenle Akdeniz’de gırgır ve izin verilen trol avcılığı diğer denizlere göre yaklaşık iki hafta daha geç başlıyor.

“Sezon açıldı” bütün balıkların serbest olduğu anlamına gelmiyor

Yeni av sezonunda en fazla karıştırılan konulardan biri de bu.

1 Eylül’de genel av yasağının kaldırılması bütün balıkların sınırsız şekilde avlanabileceği anlamına gelmiyor.

Ticari avcılıkta;

  • tür,
  • balığın boyu,
  • avlanma bölgesi,
  • kullanılan ağ,
  • kıyıya olan mesafe,
  • avlanma saati,
  • kota,
  • özel izin,
  • türlere özgü zaman yasakları

ayrıca uygulanmaya devam ediyor.

Dolayısıyla genel av sezonunun açılması esas olarak gırgır ve izin verilen trol yöntemleriyle ticari avcılığın yeniden başlamasını ifade ediyor. Tür bazındaki özel yasak ve sınırlamalar ise sezon içinde de devam ediyor.

Yeni sezonda hangi balıklar avlanacak?

Türkiye’nin denizlerinde avın niteliği bölgelere göre değişiyor.

Balıkçıların 2026-2027 sezonundaki başlıca beklentileri şöyle:

Karadeniz

Karadeniz’de sezonun lokomotifini yine hamsi ve palamut oluşturacak.

Bunların yanında;

istavrit, mezgit, barbunya, kalkan ve zaman zaman lüfer de ticari avcılık açısından önem taşıyor.

Yeni sezon öncesinde balıkçılar özellikle palamut açısından olumlu beklenti taşıyor. Karadeniz’de geçen sezon ise hamsi öne çıkmış ve yaklaşık 245 bin ton hamsi avlanmıştı. Bakan Yumaklı, 2025-2026 dönemini son yılların en verimli hamsi sezonlarından biri olarak değerlendirmişti.

Marmara Denizi

Marmara’da başlıca türlerin;

hamsi, istavrit, lüfer, sardalya ve palamut olması bekleniyor.

Marmara’nın biyolojik yapısı ve müsilaj riski nedeniyle bölgede avcılık faaliyetleri ayrıca sıkı denetim altında tutuluyor.

Ege Denizi

İzmir’in de içinde bulunduğu Ege’de sardalya ve hamsi büyük sürü avcılığında öne çıkan türler.

Bunların yanında bölgenin ticari balıkçılığında;

barbunya, tekir, istavrit, kolyoz, uskumru, çipura ve levrek gibi türler de önem taşıyor.

Akdeniz

Akdeniz’de büyük ölçekli sezon 1 Eylül’de değil, yasak süresinin tamamlanmasının ardından başlayacak.

Bölgede özellikle sardalya, barbunya, tekir ve karides ticari açıdan öne çıkıyor. Ancak karides dahil bazı türlerde bölge, yöntem ve dönem bazında ayrıca ayrıntılı kısıtlamalar bulunuyor. Akdeniz’de karides için uzatma ağları dışındaki yöntemlerde 15 Nisan-15 Eylül arasında yasak uygulanıyor.

Hamside kota dönemi devam ediyor

Yeni sezonun en önemli düzenlemelerinden biri hamsi avcılığında uygulanıyor.

Yürürlükteki mevzuata göre hamsi avcılığı Bakanlık tarafından her sezon ilan edilen kota kapsamında gerçekleştiriliyor.

Kota dolduğunda hamsi avcılığı sezonun genel bitiş tarihi beklenmeden sona erdirilebiliyor. Kullanılmayan kota ise bir sonraki sezona aktarılmıyor.

Gırgır, ortasu trolü veya alamana ağıyla hamsi avlayacak teknelerin ayrıca izin belgesi alması gerekiyor.

Karadeniz ve Marmara’da gırgırla hamsi avcılığı için 15.00-09.00 saatleri arasında çalışma kuralı uygulanıyor.

Bu nedenle hamside “1 Eylül-15 Nisan arasında istediği kadar avlanabilir” şeklinde bir sistem bulunmuyor; stok durumu ve Bakanlığın üretim planlaması belirleyici oluyor.

Balıkların yasal boyları da önemli

Denizden çıkan her balığın tezgâha getirilmesi de mümkün değil. Yürürlükteki 2024-2028 düzenlemesinde önemli ticari balıklar için asgari avlanabilir boylar bulunuyor.

Tür Asgari avlanabilir boy
Hamsi 9 cm
Sardalya 11 cm
İstavrit 13 cm
Palamut 25 cm
Lüfer 18 cm
Mezgit 13 cm
Kalkan 45 cm
Barbunya 12 cm
Tekir 12 cm
Uskumru 20 cm
Kolyoz 18 cm
Levrek 25 cm
Çipura 20 cm
Kırlangıç 18 cm
Sinagrit 35 cm
Akya 40 cm
Lagos 50 cm

Bu sınırların altındaki ürünlerin avlanması, teknede bulundurulması, karaya çıkarılması, taşınması ve satışı yasak.

Kalkan, lagos ve diğer türlerde ayrıca tarih yasakları var

Genel sezon dışında bazı balıkların kendi üreme dönemlerine göre ayrıca zaman yasakları uygulanıyor.

Örneğin kalkan avcılığı 15 Nisan-15 Haziran arasında yasak. Kalkanın yasal asgari avlanabilir boyu ise 45 santimetre.

Lagos avcılığı 1 Haziran-31 Ağustos arasında yasaklanırken, orfozun ticari avcılığı bütün karasularında yasak durumda.

Bu nedenle sezon içinde tezgâhlardaki tür çeşitliliğinin yalnızca denizdeki bolluğa değil, mevzuattaki tür bazlı takvime de bağlı olması bekleniyor.

24 yılda sektöre yaklaşık 70 milyar liralık destek

Bakan Yumaklı, İzmir’deki konuşmasında balıkçılık sektörüne sağlanan desteklerin boyutunu da açıkladı.

Yumaklı, son 24 yılda sektöre verilen desteğin bugünkü değerlerle yaklaşık 70 milyar liraya ulaştığını belirterek, 61 bin balıkçıya da yaklaşık aynı büyüklükte faiz indirimli finansman sağlandığını ifade etti.

Yumaklı şöyle konuştu:

“Sizlerden gelen talepler oldu. Özellikle sektöre yatırım yapan balıkçılarımızın bazı yatırımlarında finansman ihtiyaçları doğdu ve bizler de işletme limitini 15 milyon liradan 40 milyon liraya çıkararak onlara destek olduk. İnşallah bu desteğimiz artarak devam edecek.”

2025’te 207 bin denetim yapıldı

Yeni sezonda Bakanlığın en fazla üzerinde durduğu başlıklardan biri de kaçak ve kuralsız avcılıkla mücadele olacak.

Yumaklı, geçen yıl Türkiye genelinde 207 bin denetim gerçekleştirildiğini belirterek denetimlerin temel amacının ceza kesmek değil, kurallara uygun çalışan balıkçıların haklarını korumak olduğunu söyledi.

Yalova’da Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi’nin hizmete açıldığını hatırlatan Yumaklı, benzer merkezlerin Aydın ve Çanakkale’de de kurulması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Su Ürünleri Kanunu için yeni dönem

Bakan Yumaklı ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisinde konuyla ilgili bir araştırma komisyonu kurulduğunu ve Su Ürünleri Kanunu üzerindeki çalışmaların tamamlandığını söyledi.

Yumaklı, düzenlemenin TBMM’nin takdiriyle gelecek dönemde hayata geçirilmesinin beklendiğini ifade etti.

Balıkçılara seslenen Yumaklı:

“Sizlerle aynı yöne bakıyoruz. Bu manada hedefimiz belli. Daha güçlü balıkçı, daha güçlü sektör, daha verimli denizler ve elbette daha güçlü bir Türkiye.”

ifadelerini kullandı.

Türk balıkçıları Somali’ye kadar açılıyor

Türkiye’nin balıkçılık filosunun faaliyet alanının ülke karasularının çok ötesine ulaştığını belirten Yumaklı, Türk balıkçı sektörünün Akdeniz’den Atlantik’e, Afrika kıyılarından Somali’ye kadar faaliyet gösterdiğini söyledi.

İzmir’deki törende Somali’ye gidecek bir balıkçı teknesine çıkan Bakan Yumaklı’nın buradan telsizle balıkçılara seslenmesi de sektörün uluslararası faaliyet alanını sembolize eden görüntülerden biri oldu.

Sinop’ta 428 balıkçı teknesi yeni sezonu bekledi

Yeni sezon heyecanının yaşandığı illerden biri de Sinop oldu.

Sinop Limanı’ndaki sezon açılışında konuşan Vali Mustafa Özarslan, kentte 428 balıkçı teknesinin bulunduğunu, su ürünleri yetiştiriciliğinde ise 43 şirketin faaliyet gösterdiğini açıkladı.

Özarslan, Karadeniz’in hamsiden palamuda, istavritten mezgite, barbunyadan kalkana uzanan deniz ürünleri zenginliğinin Sinop ekonomisi açısından önemli olduğunu söyledi.

Balıkçılar da özellikle palamuttan umutlu olduklarını belirterek bereketli bir sezon beklediklerini ifade etti.

Kocaeli’de sembolik ilk ağ denize bırakıldı

Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde de balıkçılar hazırlıklarını tamamlayarak yeni sezonu bekledi.

Kefken Balıkçı Barınağı’ndaki programda yeni sezon için dua edilirken protokol üyelerinin katılımıyla sembolik ilk ağ denize bırakıldı.

Balıkçıların gece yarısında av sahalarına ulaşarak ağlarını denize bırakması ve sabahın ilk ışıklarıyla limanlara dönmesi planlandı.

Bartın’da balıkçılık ekonomisinin önemi vurgulandı

Bartın’ın Amasra ilçesinde de sezon açılışı gerçekleştirildi.

Kentte 181 ruhsatlı balıkçı gemisinin bulunduğu açıklanırken, 2025 yılında avcılık yoluyla yaklaşık 1450 ton deniz balığı ve 240 ton diğer deniz ürünü elde edildiği bildirildi.

Küçük ölçekli balıkçılara yönelik desteklerin de sürdüğü belirtilirken Bartın’da 2025 yılında 12 metreden küçük 156 balıkçı gemisine toplam 1 milyon 406 bin lira destekleme ödemesi yapıldığı açıklandı.

Tezgâhlarda fiyatları ilk avlar belirleyecek

Yeni av sezonunun başlamasıyla tüketicinin en fazla merak ettiği konulardan biri de balık fiyatlarının nasıl şekilleneceği olacak.

Sezonun ilk günlerinde denize açılan teknelerin ne kadar avla limana döneceği fiyatlar açısından belirleyici olacak.

Özellikle Karadeniz’de palamut ve hamsi bolluğu, Marmara’da hamsi, istavrit ve lüfer, Ege’de sardalya ve hamsi miktarı hem balık halleri hem de perakende tezgâh fiyatlarında etkili olacak.

Avın bol gerçekleşmesi halinde arzın artmasıyla fiyatlarda aşağı yönlü hareket görülebilir. Ancak hava koşulları, yakıt giderleri, av sahalarının konumu ve lojistik maliyetleri de tüketicinin karşılaşacağı fiyat üzerinde etkili olacak.

15 Nisan 2027’de genel yasak yeniden başlayacak

2026-2027 sezonunun Karadeniz, Marmara ve Ege’deki ana ticari avcılık dönemi 14 Nisan 2027 gecesine kadar devam edecek.

15 Nisan 2027 itibarıyla balıkların üreme ve büyüme dönemlerinin korunması amacıyla gırgır ve izin verilen trol avcılığında genel yasak yeniden başlayacak.

Akdeniz’de ise sezon 16 Eylül’de başlayacak ve yine 15 Nisan itibarıyla genel yasak dönemine girilecek. Yürürlükteki temel avcılık rejimi 31 Ağustos 2028’e kadar geçerli olan 6/1 Numaralı Tebliğ çerçevesinde uygulanıyor.

Yeni sezonda balıkçıların beklentisi bol ve bereketli av olurken, Bakanlığın temel mesajı ise aynı: Denizin bereketinden yararlanırken balık stoklarını gelecek nesiller için korumak.

 

TZOB Genel Başkanı Bayraktar’dan yeni av sezonu mesajı: “Kazasız, bereketli ve sürdürülebilir olsun”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Eylül’de başlayacak balıkçılık av sezonu dolayısıyla yazılı açıklama yaptı.

Türkiye’nin su ürünleri üretiminde son yıllarda önemli bir kapasite artışı yaşandığını belirten Bayraktar, avcılık, yetiştiricilik, tüketim ve ihracata ilişkin son verileri değerlendirdi.

Bayraktar, sektörün büyümesinin yanı sıra deniz ve iç su kaynaklarının korunması, stokların sürdürülebilir şekilde yönetilmesi ve yasa dışı avcılıkla etkin mücadele edilmesi gerektiğine de dikkat çekti.

SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ 1 MİLYON TONUN ÜZERİNDE

Bayraktar, Türkiye’nin toplam su ürünleri üretiminin ilk kez 2023 yılında 1 milyon ton sınırını aştığını hatırlattı.

2024 yılında yaşanan düşüşün ardından üretimin 2025 yılında yeniden yükselişe geçtiğini belirten Bayraktar, toplam su ürünleri üretiminin yüzde 11,1 artarak 1 milyon 37 bin 19 tona ulaştığını bildirdi.

Bu sonuçla birlikte Türkiye’nin son 5 yıldaki toplam su ürünleri üretim artışının yüzde 31,9 olarak gerçekleştiğini ifade etti.

ÜRETİMİN YÜZDE 60,4’Ü YETİŞTİRİCİLİKTEN

Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, 2025 yılı toplam su ürünleri üretiminin yüzde 33,4’ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları oluşturdu.

Üretimin yüzde 3’ünü diğer deniz ürünleri, yüzde 3,1’ini iç su ürünleri ve yüzde 60,4’ünü ise yetiştiricilik ürünleri oluşturdu.

Bu veriler, Türkiye’de su ürünleri sektöründe yetiştiriciliğin toplam üretimde en büyük paya sahip olduğunu ortaya koydu.

AVCILIK ÜRETİMİ YÜZDE 15,3 ARTTI

Su ürünleri avcılığının 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 15,3 arttığını belirten Bayraktar, toplam avcılık üretiminin 410 bin 428 tona ulaştığını bildirdi.

Avcılık üretiminin 2020 yılında kaydedilen 364 bin 100 tonluk seviyeye kıyasla yüzde 12,6 arttığını kaydeden Bayraktar, avlanan deniz balıklarının toplam miktarının ise 346 bin 366 ton olduğunu ifade etti.

HAMSİ AÇIK ARA İLK SIRADA

Denizlerden avlanan balık türleri arasında hamsi ilk sıradaki yerini korudu.

Bayraktar, 2025 yılında hamsi üretiminin 245 bin 261 ton olarak gerçekleştiğini bildirdi.

Hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça, 19 bin 667 tonla ise sardalya takip etti.

Bu rakamlar, özellikle hamsinin Türkiye’nin deniz balıkları avcılığındaki ağırlığını bir kez daha ortaya koydu.

“TÜRKİYE GÜÇLÜ BİR BALIKÇILIK POTANSİYELİNE SAHİP”

Türkiye’nin uzun kıyı şeridi, zengin denizleri, yaygın iç su kaynakları ve akarsularıyla güçlü bir balıkçılık potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu kapasitenin yalnızca üretim artışıyla değil, doğal kaynakların doğru yönetilmesiyle sürdürülebileceğini belirtti.

Bayraktar, bu potansiyelin devamlılığının deniz ve iç su ekosistemlerinin korunmasına ve su ürünleri kaynaklarının bilimsel esaslara göre yönetilmesine bağlı olduğunun altını çizdi.

SU ÜRÜNLERİ İHRACATI 2,3 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Türkiye’nin su ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı konumunda bulunduğunu belirten Bayraktar, son yıllarda üretim kapasitesi, ürün çeşitliliği ve ihracat pazarlarında yaşanan gelişmelerin dış satıma olumlu yansıdığını söyledi.

Bayraktar şu değerlendirmede bulundu:

“İlk kez 2024’te 2 milyar dolar sınırını aşan su ürünleri ihracatı 2025’te 2,3 milyar dolara ulaştı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2028 yılı için belirlenen 3 milyar dolarlık ihracat hedefi, sektörün üretim ve dış ticaret kapasitesinin geliştirilmesi bakımından önemli bir fırsat sunuyor.”

HEDEF 2028’DE 3 MİLYAR DOLAR

Su ürünleri ihracatının 2024 yılında ilk kez 2 milyar doların üzerine çıktığını hatırlatan Bayraktar, 2025 yılında bu rakamın 2,3 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.

Tarım ve Orman Bakanlığının 2028 yılı için belirlediği 3 milyar dolarlık ihracat hedefinin sektör açısından önemli olduğunu kaydeden Bayraktar, bu hedefin üretim kapasitesinin ve dış ticaret imkanlarının geliştirilmesi bakımından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

TÜRKİYE’DE BALIK TÜKETİMİ DÜNYA ORTALAMASININ ALTINDA

Bayraktar, Türkiye’de su ürünleri tüketiminin son yıllarda artmasına rağmen dünya ortalamasının altında kaldığına da dikkat çekti.

Dünyada kişi başına yıllık ortalama su ürünleri tüketiminin yaklaşık 19 kilogram olduğunu belirten Bayraktar, Türkiye’de bu miktarın 8,8 kilogram seviyesinde bulunduğunu bildirdi.

Buna göre Türkiye’de kişi başına yıllık su ürünleri tüketimi dünya ortalamasının yarısının da altında kalıyor.

EĞİTİM VE TANITIM ÇALIŞMALARI ARTIRILMALI

Bayraktar, Türkiye’de balık ve diğer su ürünleri tüketiminin artırılabilmesi için bir dizi adım atılması gerektiğini ifade etti.

Su ürünlerinin uygun fiyatlarla ve düzenli şekilde tüketiciye ulaştırılması gerektiğini belirten Bayraktar, soğuk zincir ve dağıtım altyapısının geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Ayrıca balığın sağlıklı beslenmedeki yeri konusunda eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması gerektiğini bildirdi.

“KISA VADELİ ÜRETİM ARTIŞI YERİNE STOKLAR KORUNMALI”

Balıkçılık faaliyetlerinde yalnızca kısa vadeli üretim artışına odaklanılmaması gerektiğini belirten Bayraktar, su ürünleri stoklarının korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını esas alan bir yaklaşım benimsenmesi çağrısında bulundu.

Bayraktar, bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi, su ürünleri stoklarının düzenli olarak izlenmesi, koruma ve kontrol faaliyetlerine öncelik verilmesi gerektiğini kaydetti.

Av baskısının da balık ve diğer su ürünlerinin doğal yenilenme kapasitesine uygun şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguladı.

BALIKÇILARA KURALLARA UYMA ÇAĞRISI

Bayraktar, yeni av sezonu öncesinde balıkçılara da önemli uyarılarda bulundu.

Balıkçıların av yasaklarına, asgari avlanabilir boylara, zaman ve alan sınırlamalarına ve mevzuatla getirilen diğer düzenlemelere titizlikle uymaları gerektiğini belirtti.

Yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş avcılıkla mücadelenin etkin şekilde sürdürülmesi gerektiğinin altını çizen Bayraktar, denizlerdeki ve iç sulardaki doğal kaynakların korunmasının sektörün geleceği açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.

YENİ AV SEZONU 1 EYLÜL’DE BAŞLIYOR

Denizlerde av yasağının sona ermesiyle birlikte balıkçılar 1 Eylül itibarıyla yeniden denize açılacak.

Bayraktar, yeni balıkçılık av sezonunun hem balıkçılar hem de sektör açısından kazasız, bereketli ve sürdürülebilir geçmesi temennisinde bulundu.

Yeni sezonla birlikte özellikle hamsi, sardalya, istavrit ve diğer ticari türlerde av miktarları ile fiyatların nasıl şekilleneceği yakından takip edilecek.

TMO, 1 Eylül’den itibaren TÜRİB üzerinden buğday satışına başlıyor

oprak Mahsulleri Ofisi, buğday piyasasına yönelik yeni satış programını duyurdu.

TMO Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, 2026 dönemi ürün alımlarında büyük ölçüde sona gelindiği ve alım sürecinin tamamlanmak üzere olduğu bildirildi.

Kurumun yurt içi ve yurt dışındaki piyasa gelişmelerini yakından takip ettiği belirtilirken, piyasanın ihtiyacına göre stokların satışa çıkarılacağı ifade edildi.

SATIŞLAR 1 EYLÜL’DE BAŞLAYACAK

TMO’nun lisanslı depolarda muhafaza edilen buğday stokları, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren Türkiye Ürün İhtisas Borsası üzerinden satışa sunulacak.

Satışlarda kişi ya da kuruluş ayrımı yapılmayacak ve serbest satış yöntemi uygulanacak.

Satışa sunulacak buğday miktarlarının ise piyasa ihtiyaçları ve bölgesel gelişmeler dikkate alınarak günlük olarak belirleneceği bildirildi.

HASADIN TAMAMLANDIĞI BÖLGELERDEN BAŞLANACAK

TMO açıklamasında, satış programının özellikle hasadın tamamlandığı ve üreticilerin TMO’ya ürün arzının sona erdiği bölgelerden başlatılacağı vurgulandı.

Kurumdan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Piyasa ihtiyaçları ve bölgesel gelişmeler dikkate alınarak hasadın tamamlandığı ve TMO’ya ürün arzının sona erdiği bölgelerden başlanmak üzere günlük olarak belirlenecek miktarda buğdayın satışı gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda lisanslı depolarda muhafaza edilen TMO stokları, TÜRİB üzerinden 1 Eylül’den itibaren kişi ve kuruluş ayrımı yapılmaksızın serbest satışa sunulacaktır. TMO, piyasanın ihtiyaçlarına zamanında cevap veren etkin düzenleyici rolünü kararlılıkla sürdürecektir.”

PİYASA İHTİYACINA GÖRE GÜNLÜK MİKTAR BELİRLENECEK

Yeni uygulamayla birlikte TMO’nun piyasaya sunacağı buğday miktarı sabit olmayacak.

Satış miktarları; bölgesel arz durumu, hasat süreci, piyasadaki ihtiyaç ve gelişmeler dikkate alınarak günlük bazda belirlenecek.

Böylece hem hasat döneminde üretici arzının olumsuz etkilenmemesi hem de hasat sonrasında piyasada ihtiyaç oluşan bölgelerde buğday arzının desteklenmesi amaçlanıyor.

TMO: DÜZENLEYİCİ ROLÜMÜZÜ SÜRDÜRECEĞİZ

TMO, uygulamayla birlikte buğday piyasasındaki düzenleyici rolünü sürdürmeye devam edeceğini bildirdi.

Kurum, yurt içi ve yurt dışındaki gelişmelerin takip edildiğini, ihtiyaç duyulan dönem ve bölgelerde piyasaya zamanında ürün sunulacağını vurguladı.

TMO’nun TÜRİB üzerinden başlatacağı satışların özellikle un sanayicileri, yem üreticileri, tüccarlar ve diğer piyasa aktörleri açısından yakından takip edilmesi bekleniyor.

KARADENİZBİRLİK ayçiçeği alımlarına başladı: Yeni sezon hedefi 35 bin ton

Karadeniz Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KARADENİZBİRLİK), yeni sezon ayçiçeği alımlarına başladı.

KARADENİZBİRLİK Genel Müdürü Ünal Erarslan, yaptığı yazılı açıklamada, ayçiçeği alımlarının başlamasıyla birlikte yağ üretiminin de hızlanacağını, piyasadan gelen talepler doğrultusunda üretim miktarının artırılacağını bildirdi.

Birliğin sınırlı imkanlarına rağmen üreticilere yönelik hizmet ve desteklerini sürdürdüğünü belirten Erarslan, 2026 yılı ürün alım sezonu öncesinde üretici ortaklarına önemli miktarda destek sağlandığını ifade etti.

Üreticiye 122 milyon liralık destek

Erarslan, yeni sezon öncesinde üretici ortaklarına 122 milyon liralık ayni ve nakdi destek sağlandığını belirterek, ayçiçeği alım fiyatlarında üreticinin korunacağını vurguladı.

Erarslan, şunları söyledi:

“Bu kapsamda 2026 yılı ürün alımları öncesi üretici ortaklarımıza 122 milyon liralık ayni ve nakdi destekte bulunduk. Piyasa şartları çerçevesinde ayçiçeği alımlarında üreticiyi mağdur etmeyecek en iyi fiyatı uygulayacağız. Yeni sezonda ürün rekoltesinin yüksek olmasını bekliyoruz. İklim koşulları geçen yıla göre bu sezon çok daha iyi geçti. Geçen yılki kuraklığı yaşamadık. Bu nedenle rekoltenin yüksek olacağını düşünüyoruz.”

Rekolte beklentisi yüksek

KARADENİZBİRLİK, 2026 sezonunda iklim koşullarının geçen yıla kıyasla daha olumlu seyretmesi nedeniyle ayçiçeğinde yüksek rekolte bekliyor.

Geçen sezon üretimi olumsuz etkileyen kuraklığın bu yıl aynı ölçüde yaşanmaması, üreticilerin verim beklentisini artırırken, birliğin alım hedeflerine de olumlu yansıyor.

KARADENİZBİRLİK, üreticiden alınan ayçiçeğini işleyerek yağ üretiminde değerlendirirken, yeni sezon ürünlerinin piyasaya girmesiyle üretim faaliyetlerini de hızlandırmayı planlıyor.

12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor

Birlik, yeni sezon ayçiçeği alımlarını geniş bir bölgede sürdürüyor.

Samsun, Çorum, Amasya, Tokat, Kırıkkale ve Kırşehir’in yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan 12 kooperatif ve alım merkezinde ürün kabul ediliyor.

Bu merkezlerde üreticilerin yeni sezon ürünleri teslim alınırken, alım faaliyetlerinin hasat süreci boyunca devam etmesi planlanıyor.

Hedef 35 bin ton ayçiçeği

KARADENİZBİRLİK’in 2026 yılı ayçiçeği alım hedefi yaklaşık 35 bin ton olarak belirlendi.

Ünal Erarslan, alım hedefi ve birliğin üretici ile tüketiciye yönelik çalışmalarına ilişkin şu açıklamada bulundu:

“Bu sezonda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefliyoruz. KARADENİZBİRLİK, ülke ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor. Birliğimiz, üreticisinden aldığı ham madde ile ürettiği yüzde 100 saf ve helal sertifikalı KARADENİZBİRLİK markalı ayçiçeği yağı ile de tüketiciye hizmet vermekte ve bu konuda piyasayı regüle ederek aşırı fiyat artışlarını önlemekte, bölge ve ülke ekonomisine de katkı sunmaktadır. Üretici kesiminin sürekli olarak yeterli gelir elde edebilmesi ve üretimin devamını sağlama çabalarına da devam etmekteyiz.”

Üretici ve tüketici açısından çift yönlü destek

KARADENİZBİRLİK, üreticilerden aldığı ayçiçeğini işleyerek kendi markasıyla ayçiçeği yağı üretimi gerçekleştiriyor.

Birlik, üreticilerin ürünlerini değerlendirmesinin yanı sıra yağ piyasasında arzın desteklenmesini ve aşırı fiyat hareketlerinin önlenmesini de hedefliyor.

Üreticinin sürdürülebilir gelir elde etmesi ve ayçiçeği üretiminin devamlılığının sağlanması, birliğin yeni sezon çalışmalarındaki temel başlıklar arasında yer alıyor.

2026 sezonunda yaklaşık 35 bin ton ürün almayı hedefleyen KARADENİZBİRLİK, ayçiçeği alımlarının devam etmesiyle birlikte yağ üretimini de artırmayı planlıyor.

Konyalı genç kadın babasından kalan 70 dekarlık üretimi 600 dekara çıkardı

Konya’nın Karapınar ilçesinde çiftçilik yapan babasının ölümünün ardından tarımsal üretimin sorumluluğunu üstlenen 27 yaşındaki Büşra İşleker, 70 dekarlık arazide başladığı çiftçiliği yıllar içinde büyüterek 600 dekarlık üretim alanına taşıdı.

Henüz 17 yaşındayken babası ve ağabeyini kaybeden İşleker’in hayatı, lise yıllarında bambaşka bir yöne evrildi. Üniversite sınavlarına hazırlandığı dönemde ailesinin geçimini sağlama sorumluluğuyla karşı karşıya kalan genç kadın, ilk fırsatta ehliyetini aldı ve traktörün başına geçti.

Babasından kalan 70 dekarlık arazide üretime başlayan İşleker, bir yandan çiftçiliği öğrenirken diğer taraftan babasından kalan borçlarla mücadele etti.

Üretimden elde ettiği gelirle borçları kısa sürede ödeyen İşleker, zaman içerisinde sahip olduğu arazi miktarını da artırdı. Kendi arazisini 300 dekara çıkaran genç çiftçi, kiraladığı 300 dekarlık araziyle birlikte bugün toplam 600 dekarlık alanda tarımsal üretimini sürdürüyor.

LİSE ÇAĞINDA TARLANIN SORUMLULUĞUNU ÜSTLENDİ

Büşra İşleker, babasını kaybettiği yıl üniversite sınavlarına hazırlandığını anlattı.

Babasından kalan arazide üretim yaparak evin geçimini sağladığını vurgulayan İşleker, yaşadığı değişimi şu sözlerle anlattı:

“Babam öldüğünde lise çağındayım, hiçbir şey bilmiyordum. Bildiğim tek şey okula gitmekti. Babamın yanında tarlada çalışıyordum ama bu kadar işin içinde değildim. Şu an kendimi çok güçlü, çok donanımlı hissediyorum. Bu işi daha da geliştirmeyi düşünüyorum.”

Babasının yanında daha önce zaman zaman tarlada çalışmasına rağmen çiftçiliğin bütün sorumluluğunu üstlenmediğini belirten İşleker, yıllar içerisinde üretimin her aşamasını öğrenerek işini büyüttü.

Bugün yalnızca arazinin yönetimini yapmakla kalmayan İşleker, ekimden sulamaya, ilaçlamadan hasada kadar üretimin her safhasında bizzat görev alıyor.

AYÇİÇEĞİ, ŞEKER PANCARI, MISIR VE BUĞDAY ÜRETİYOR

Tohumun toprakla buluşmasından ürünün hasat edilmesine kadar tarlada olduğunu belirten İşleker, üretim deseninde bölgenin önemli tarım ürünlerine yer veriyor.

Genç çiftçi, 600 dekarlık üretim alanında ayçiçeği, şeker pancarı, mısır ve buğday yetiştiriyor.

İşleker için çiftçilik yalnızca ekonomik bir faaliyet anlamına da gelmiyor. Üretimin sürekli ilgi, takip ve disiplin gerektirdiğini vurgulayan genç çiftçi, özellikle sulamanın ve tarladaki bakım çalışmalarının aksatılmaması gerektiğine dikkati çekti.

“TARIM HATAYI KABUL ETMEZ”

Çoğunlukla traktör kullanması için tuttuğu bir işçiyle birlikte çalışan İşleker, tarımsal üretimde yapılabilecek bir hatanın telafisinin çoğu zaman mümkün olmadığını belirtti.

İşleker, çalışma düzenini ve üretime yaklaşımını şu sözlerle anlattı:

“Çoğunlukla kendim bir işçiyle çalışıyorum. Çünkü tarım hatayı kabul etmez, sulama hatayı kabul etmez, toprağa ekilen üründe hiçbir şeyin geri dönüşü yok. Çok istikrarlı çalışmamız gerekiyor. Dönemsel olarak tarlaya saat 04.00’te gelip geceleri çıktığım oluyor. Sulamayı oturtmadığım sürece mahsuller asla verim vermez. Bir çiçek, bir çocuk yetiştirir gibi sürekli su vermemiz, ona bakmamız gerekiyor. Bu ürünlerin hastalığı oluyor, otu oluyor. Bunlara sürekli ilaçlama yapıyoruz. Kazançtan daha çok bitkileri sevdiğim için bu işi yapıyorum. Onlara bir zarar geldi mi çok üzülüyorum.”

BAZEN SABAH 04.00’TE TARLADA

İşleker’in çalışma temposu, üretim dönemine göre günün çok erken saatlerinde başlayıp geceye kadar devam edebiliyor.

Sulama başta olmak üzere ürünün gelişim sürecindeki hiçbir aşamanın ihmal edilemeyeceğini ifade eden genç çiftçi, mahsulleri adeta bir çocuk veya çiçek yetiştirir gibi takip ettiğini belirtti.

Tarladaki ürünlerin hastalıkları, yabancı otlarla mücadele, ilaçlama ve sulama gibi işlemleri yakından takip eden İşleker, çiftçiliğe yalnızca gelir elde edilen bir meslek olarak bakmadığını da vurguladı.

“Kazançtan daha çok bitkileri sevdiğim için bu işi yapıyorum.” diyen İşleker, yetiştirdiği ürünlerin zarar görmesinin kendisini üzdüğünü söyledi.

HEDEFİ TEKNOLOJİDEN DAHA FAZLA YARARLANARAK ÜRETİMİ BÜYÜTMEK

Babasından devraldığı 70 dekarlık üretim alanını yıllar içinde 600 dekara ulaştıran İşleker’in hedefi, tarımda teknolojinin sağladığı imkanlardan daha fazla yararlanarak işletmesini geliştirmek.

Teknolojiyi de kullanarak işlerini daha da büyütmek istediğini dile getiren İşleker, kadınların her alanda güçlü olduğunu, üretkenliklerinin ise çiftçilikte zirveye ulaştığını söyledi.

Özellikle genç kadınlara çiftçiliği tavsiye eden İşleker, tarımsal üretimin insana verdiği duyguyu ise şu sözlerle ifade etti:

“Bir kere doğayla iç içeyiz. Kendinizi güçlü hissediyorsunuz. Çünkü bir şey yetiştiriyorsunuz.”

Henüz lise çağındayken ailesinin geçimini sağlayabilmek için traktörün direksiyonuna geçen Büşra İşleker’in 70 dekardan başlayan üretim yolculuğu, bugün 600 dekarlık tarım alanında devam ediyor. Genç çiftçi, bir taraftan üretimini sürdürürken diğer taraftan teknolojiyle desteklediği daha büyük bir tarımsal işletme oluşturmayı hedefliyor.

Kayseri Şeker’den üreticiye 4,8 milyar lirayı aşan avans desteği

Tarladan fabrikaya kadar üretimin her aşamasını takip eden Kayseri Şeker, 2026 üretim yılında çiftçilere yönelik desteklerini sürdürüyor.

Şirket tarafından üreticilere şimdiye kadar ayni ve nakdi olmak üzere toplam 4 milyar 824 milyon 840 bin TL avans ödemesi gerçekleştirildi.

Kayseri Şeker, çiftçiye sağlanan desteği yalnızca yapılan ödemelerle sınırlı tutmayarak, üretim sürecinin planlı ve öngörülebilir şekilde yürütülmesine yönelik uygulamalarını da devam ettiriyor.

Avans ödeme takvimi önceden açıklanıyor

Kayseri Şeker’in avans ödeme takvimini önceden açıklayarak ödemelerin belirlenen tarihlerde gerçekleştirilmesine önem verdiği belirtildi.

Bu uygulamayla üreticilerin alacakları desteği önceden bilmesi, üretim sürecini daha sağlıklı planlaması ve tarımsal faaliyetleri sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlarını zamanında karşılaması hedefleniyor.

Çiftçinin emeğine ve alın terine verilen önemin bir göstergesi olarak değerlendirilen bu yaklaşımın, Kayseri Şeker ile üreticiler arasında uzun yıllara dayanan iş birliği ve güven ilişkisini de güçlendirdiği ifade edildi.

“Çiftçi üretecek, Kayseri Şeker işleyecek”

Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay ise kampanya öncesinde üreticilere sağlanan finansal desteğin önemine dikkat çekti.

Akay, şu ifadeleri kullandı:

“Kayseri Şeker’in esas gücü tarladaki üreticisidir. Biz biliyoruz ki çiftçimizin mali açıdan güçlü olması, fabrikamızın çarklarının çok daha verimli dönmesi demektir. Kampanya dönemi öncesinde gerçekleştirdiğimiz bu avans ödemeleriyle hem tarladaki işlerin aksamamasını sağladık hem de üreticimizin mali yükünü hafiflettik.

Pancar üretimi büyük emek, sabır ve ciddi bir maliyet gerektiriyor. Üreticimizin ihtiyaç duyduğu zamanda yanında olmak, bizim için yalnızca bir destek değil, üretimin geleceğine yapılan bir yatırımdır. Çiftçimizin emeğinin karşılığını zamanında alması ve üretime güvenle devam etmesi, güçlü bir tarımsal yapının en önemli şartlarından biridir.

Biz, Kayseri Şeker olarak ekimden hasada kadar her aşamada çiftçimizin yanında olmaya devam edeceğiz. Çünkü çiftçimizin mutluluğu ve üretimin sürdürülebilirliği bizim önceliğimizdir. Çiftçi üretecek, Kayseri Şeker işleyecek; bu dayanışmayla hem bölgemiz hem de ülke ekonomimiz kazanmaya devam edecektir.” dedi.

Üretim sürecine finansal destek

Kayseri Şeker’in 2026 üretim yılında yaptığı 4 milyar 824 milyon 840 bin liralık ayni ve nakdi avans ödemesiyle pancar üreticilerinin ekimden hasada kadar devam eden üretim dönemindeki finansman ihtiyacına katkı sağlanması amaçlanıyor.

Şirketin, üretim sürecinin devamlılığının sağlanması ve çiftçilerin mali açıdan desteklenmesi amacıyla avans uygulamalarını üretim takvimi doğrultusunda sürdürmesi bekleniyor.

Çiftçilerin hesaplarına 67,8 milyon lira tarımsal destek ödemesi aktarılıyor

ANKARA – Tarım ve Orman Bakanlığı, çiftçilere yönelik tarımsal destek ödemelerinin hesaplara aktarılacağını duyurdu.

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, üreticilerin tohumdan hasada uzanan süreçte desteklenmeye devam edildiği belirtildi.

Paylaşımda, “Tohumdan hasada uzanan yolculukta, üreticimizin her adımında yanında yer alıyor, emeğini destekliyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Toplam destek 67 milyon 793 bin 972 lira

Bakanlığın açıkladığı destek kalemlerine göre, çiftçilere toplam 67 milyon 793 bin 972 lira ödeme yapılacak.

Bu kapsamda;

  • Kırsal kalkınma yatırımları için 64 milyon 920 bin 117 lira,
  • Yem bitkileri planlı üretimi için 2 milyon 873 bin 855 lira destek sağlanacak.

Böylece iki ayrı kalemde yapılacak tarımsal destek ödemelerinin toplamı 67,8 milyon liraya yaklaşacak.

En büyük pay kırsal kalkınma yatırımlarına

Açıklanan destek paketinde en yüksek pay kırsal kalkınma yatırımlarına ayrıldı. Toplam ödemenin yaklaşık 64,9 milyon liralık bölümü bu kapsamda üreticilere aktarılacak.

Yem bitkileri planlı üretimi kapsamında ise çiftçilere yaklaşık 2,9 milyon lira ödeme yapılacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve çiftçilerin desteklenmesi amacıyla tarımsal destek ödemelerinin devam edeceğini bildirdi.