Türkşeker’den şekere yüzde 14,29 zam: Özel sektörde de fiyat artışı bekleniyor, gözler pancar taban fiyatına çevrildi

Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (Türkşeker), 12 Ekim 2026 Pazartesi gününden itibaren geçerli olacak yeni şeker satış fiyatını kilogram başına KDV hariç 48 lira olarak açıkladı. Temmuz ayında uygulanan 42 liralık satış fiyatına göre yüzde 14,29 artan şekerin 50 kilogramlık çuval bedeli 2 bin 400 liraya yükseldi. Türkşeker’in kararıyla birlikte özel şeker fabrikalarının da fiyatlarını benzer oranlarda artırabileceği beklentisi gündeme gelirken, 2026-2027 üretim döneminde şeker pancarı alım fiyatına yapılacak artış da merak konusu oldu. Geçen sezon ton başına 3 bin 100 lira olarak belirlenen pancar fiyatına yüzde 14,29 zam yapılması halinde rakam 3 bin 543 liraya, yüzde 38,33 artış yapılması halinde ise 4 bin 288 liraya ulaşacak. Üretici temsilcilerinin dile getirdiği 5 bin liralık beklenti ise daha yüksek bir artışa işaret ediyor.

Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ, şeker satış fiyatlarını yeniden belirledi. Kurum tarafından 9 Ekim 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre 50 kilogramlık çuval şekerin kilogram fiyatı, 12 Ekim Pazartesi gününden itibaren tüm fabrikalarda KDV hariç 48 lira olarak uygulanacak.

Yeni fiyatla birlikte 50 kilogramlık bir çuval şekerin bedeli 2 bin 100 liradan 2 bin 400 liraya, bir ton şekerin bedeli ise 42 bin liradan 48 bin liraya yükselmiş olacak.

Türkşeker’in yeni fiyat kararı yalnızca kurumun satışları açısından değil, Türkiye’deki şeker piyasasının genel fiyat oluşumu bakımından da önem taşıyor. Özel sektör fabrikalarının fiyat politikaları, şeker kullanan gıda üreticilerinin maliyetleri, çiftçilere ödenecek pancar bedelleri ve gıda enflasyonu, kararın ardından yakından izlenecek başlıklar arasında bulunuyor.

Özellikle pancar üretiminin yoğun olduğu Konya’da üreticilerin gündeminde iki önemli soru var: Şeker satış fiyatındaki artış özel sektöre nasıl yansıyacak ve fabrikaların sattığı şeker değer kazanırken çiftçinin pancar alım fiyatı ne kadar yükselecek?

Türkşeker’in fiyatı 2026 boyunca nasıl değişti?

Türkşeker’in yıl içerisinde açıkladığı satış koşulları incelendiğinde, indirimli satış kampanyaları ve liste fiyatlarının farklı dönemlerde değiştiği görülüyor.

31 Ocak’ta kilogram başına 34,70 lira olan indirimli genel satış fiyatı, 27 Temmuz’da 42 liraya çıktı. 12 Ekim’de uygulamaya alınacak yeni fiyat ise 48 lira oldu.

Türkşeker’in 2026 yılı şeker fiyatları

Dönem Fiyat (TL/kg) Açıklama
6–30 Ocak 32,00–32,70 Miktara bağlı kampanya
31 Ocak 34,70 İndirimli genel satış
Mayıs 36,2376–38,50 Miktara bağlı vadeli satış
4 Temmuz 40,00 İndirimli peşin satış
27 Temmuz 42,00 Genel indirimli satış
12 Ekim 48,00 Yeni açıklanan fiyat

Fiyatlar KDV hariçtir. Bazı dönemlerdeki rakamlar kampanya ve ödeme koşullarına bağlıdır; tek tip kesintisiz liste fiyatı değildir.

Temmuzdan bu yana yüzde 14,29, ocak sonuna göre yüzde 38,33 artış

Temmuz ayında uygulanan 42 liralık indirimli satış fiyatıyla yeni fiyat karşılaştırıldığında kilogram başına 6 liralık, oransal olarak yüzde 14,29’luk artış ortaya çıkıyor.

Ocak sonundaki 34,70 liralık indirimli satış fiyatıyla karşılaştırıldığında ise fiyat farkı 13,30 liraya, artış oranı yüzde 38,33’e ulaşıyor.

Bu iki oran farklı dönemlere ve başlangıç fiyatlarına dayanıyor. Dolayısıyla yüzde 38,33’lük değişim yıl başındaki seçilmiş satış fiyatına göre hesaplanan artışı, yüzde 14,29’luk değişim ise temmuzdaki indirimli satış fiyatından yeni fiyata geçişi gösteriyor.

Özel şeker fabrikalarında da benzer oranda zam beklentisi

Türkşeker’in satış fiyatını yükseltmesiyle birlikte özel sektör şeker fabrikalarının da yeni fiyatlandırmaya gitmesi bekleniyor.

Türkiye’deki şeker piyasasında kamu ve özel sektör fabrikalarının fiyat kararları, üreticilerin maliyetlerini ve alıcıların tercihlerini etkileyebiliyor. Kamu üreticisinin satış fiyatını artırması, diğer fabrikaların da kendi maliyetlerini ve piyasa koşullarını yeniden değerlendirmesine neden olabilir.

Bu nedenle özel sektör fabrikalarının da yaklaşık yüzde 14 seviyesinde fiyat artışına gitmesi olası senaryolar arasında bulunuyor. Ancak 9 Ekim itibarıyla bütün özel fabrikaların aynı oranda zam yapacağına ilişkin doğrulanmış, ortak bir karar bulunmuyor.

Özel fabrikaların fiyat politikaları; üretim maliyetleri, pancar tedarik bedelleri, stoklar, satış sözleşmeleri ve piyasadaki rekabet koşullarına göre farklılaşabilir.

Türkşeker’in temmuzdaki 42 liralık fiyatı referans alındığında, özel sektörde yüzde 14,29 düzeyinde bir artışın olası karşılığı şöyle hesaplanıyor:

Mevcut fiyat (TL/kg) %14,29 artış sonrası (TL/kg)
40,00 45,72
42,00 48,00
44,00 50,29
45,00 51,43
46,00 52,57

Tablodaki özel sektör fiyatları gerçekleşmiş satış fiyatları değildir. Aynı oranda zam yapılması durumunu göstermek amacıyla oluşturulmuş örnek hesaplamalardır.

Özel sektörün de benzer oranlarda fiyat artışına gitmesi halinde şeker piyasasında fiyatların daha geniş ölçekte yükselmesi, bunun da özellikle yüksek miktarda şeker kullanan gıda işletmelerinin maliyetlerini artırması beklenebilir.

Bu sürecin tüketiciye ne ölçüde yansıyacağı ise özel fabrikaların açıklayacağı yeni fiyatlarla daha net ortaya çıkacak.

Asıl soru: Şeker pahalanırken pancar alım fiyatı ne olacak?

Türkşeker’in yeni kararı, şeker pancarı üreticilerinin fiyat beklentilerini de yeniden gündeme taşıdı.

Şeker fabrikalarının temel hammaddesini oluşturan pancarın üretim maliyetlerinde mazot, gübre, sulama elektriği, işçilik, nakliye ve tarımsal ekipman giderleri önemli yer tutuyor.

2025-2026 üretim döneminde Türkşeker’in şeker pancarı alım fiyatı, kota tamamlama primi dahil ton başına önce 2 bin 975 lira olarak açıklanmış, ardından 3 bin 100 liraya yükseltilmişti.

2026-2027 kampanya döneminin başlamasına rağmen, 9 Ekim itibarıyla bu sezon için kesinleşmiş yeni bir genel pancar alım fiyatı doğrulanamadı. Dolayısıyla çiftçilerin beklediği rakamın ne olacağı henüz netleşmedi.

Şeker satış fiyatındaki artışın pancar alım fiyatına hangi oranda yansıtılacağı, kamu ve özel sektör fabrikalarının üreticilerle kurduğu fiyat ilişkisinin önemli bir göstergesi olacak.

Pancar fiyatına aynı oranda zam yapılırsa ton başına kaç lira olmalı?

Geçen sezonun kota tamamlama primi dahil 3 bin 100 liralık pancar fiyatı üzerinden iki ayrı hesaplama yapılabiliyor.

Birinci senaryoda, şekerin temmuz fiyatına göre gerçekleşen yüzde 14,29’luk artışın pancara da uygulanması halinde yeni alım fiyatının yaklaşık 3 bin 543 lira olması gerekiyor.

İkinci senaryoda, şekerin ocak sonundaki 34,70 liralık fiyatından 48 liraya çıkmasıyla oluşan yüzde 38,33’lük artışın pancara da yansıtılması halinde ton başına yaklaşık 4 bin 288 liralık fiyat ortaya çıkıyor.

Pancar fiyatı senaryosu Ton fiyatı Önceki fiyata göre fark
2025-2026 kesin fiyatı 3.100 TL —
%14,29 artış 3.543 TL +443 TL
%29,73 artış 4.022 TL +922 TL
%38,33 artış 4.288 TL +1.188 TL
Üretici temsilcisinin talebi 5.000 TL +1.900 TL

3.100 TL baz fiyat üzerinden hesaplanmıştır. %29,73 senaryosu Eylül 2026 yıllık TÜFE oranını esas alır. Son satır, bir üretici temsilcisinin talebidir; açıklanmış resmî fiyat değildir. Bütün senaryolar 2025-2026 dönemindeki kota tamamlama primi dahil fiyatla karşılaştırılmıştır.

Bu hesaplamalarda ton başına 4 bin 288 lira, ocak sonundan bu yana şekerin satış fiyatındaki yüzde 38,33’lük değişimin geçen sezonun pancar fiyatına aynen uygulanmasıyla ulaşılan seviyeyi gösteriyor.

Ancak bu rakamın çiftçinin bütün üretim maliyetlerini karşıladığı veya ekonomik açıdan yeterli olduğu sonucuna yalnızca zam oranından hareketle varılamaz.

Ayrıca şekerin fabrika çıkış satış fiyatı ile pancarın alım fiyatı aynı maliyet kalemini temsil etmiyor. Şeker üretiminde pancar dışında işleme, enerji, işçilik, finansman, depolama ve lojistik gibi giderler de bulunuyor.

Bu nedenle aynı oranlı zam, üreticilerin değerlendirmeleri için bir karşılaştırma ölçütü olmakla birlikte doğrudan uygulanması gereken resmî bir fiyatlandırma kuralı değil.

Konya’daki pancar üreticileri en az 5 bin lira istiyor

Konya’da pancar üreticilerini temsil eden kuruluşların fiyat beklentileri, yalnızca şeker satış fiyatlarındaki artışla sınırlı değil.

Konya Pancar ve Tarım Ürünleri Üreticileri Derneği (KONPADER) Başkanı Ahmet Bestil, 30 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada gübre, mazot ve işçilik maliyetlerindeki yükselişe dikkat çekerek pancarda ton başına en az 5 bin liralık fiyat beklentisini dile getirmişti.

Bu talep, geçen sezonun 3 bin 100 liralık kesin alım fiyatına göre yüzde 61,29 artış anlamına geliyor.

Böylece şeker fiyatındaki son artış ile üreticilerin beklentileri karşılaştırıldığında üç farklı eşik ortaya çıkıyor: Son satış zammıyla aynı oranı yansıtan yaklaşık 3 bin 543 lira, ocak sonundan bu yana hesaplanan artışla aynı oranı yansıtan yaklaşık 4 bin 288 lira ve üretici temsilcisinin talep ettiği 5 bin lira.

Çiftçiler bakımından nihai fiyatın yeterliliğini belirleyecek temel unsurlar ise verim, polar oranı, primler, sulama maliyetleri, tarla kirası ve diğer üretim giderleri olacak.

5 bin liralık pancar fiyatı çiftçiye ne kazandırır?

Pancar alım fiyatının 3 bin 100 liradan 5 bin liraya yükseltilmesi halinde ton başına 1.900 liralık gelir farkı oluşacak.

Bu farkın üretim miktarına göre karşılığı şöyle:

Teslim edilen pancar 3.100 TL/ton 4.288 TL/ton 5.000 TL/ton
50 ton 155.000 TL 214.400 TL 250.000 TL
100 ton 310.000 TL 428.800 TL 500.000 TL
250 ton 775.000 TL 1.072.000 TL 1.250.000 TL
500 ton 1.550.000 TL 2.144.000 TL 2.500.000 TL
1.000 ton 3.100.000 TL 4.288.000 TL 5.000.000 TL

Hesaplamalar brüt ürün bedelini göstermektedir. Polar, fire, prim, sözleşme koşulları, masraflar ve vergisel işlemler hesaba katılmamıştır.

Örneğin 500 ton pancar teslim eden bir üretici için geçen sezonun fiyatıyla 1 milyon 550 bin liralık brüt ürün bedeli oluşurken, 4 bin 288 liralık fiyat uygulanması halinde bu tutar 2 milyon 144 bin liraya, 5 bin liralık fiyat uygulanması halinde 2 milyon 500 bin liraya çıkıyor.

Ancak çiftçinin gelirindeki artış, doğrudan aynı oranda kâr artışı anlamına gelmiyor. Özellikle sulama giderleri ve diğer tarımsal girdilerdeki değişim, net kazancın belirlenmesinde büyük rol oynuyor.

Konya’da gözler Ilgın, Ereğli ve özel şeker fabrikalarında

Konya, Türkiye’nin önemli şeker pancarı üretim merkezleri arasında bulunuyor. Kentin tarımsal üretim yapısında şeker pancarı; çiftçi geliri, istihdam, nakliye faaliyetleri ve şeker sanayisine bağlı işletmeler bakımından önemli bir yere sahip.

Türkşeker’e bağlı Ilgın ve Ereğli Şeker Fabrikalarının yanı sıra Konya’da faaliyet gösteren Konya ve Çumra Şeker Fabrikası da kooperatif bağlantılı üretim tesisleri olarak bölge ekonomisinin önemli unsurlarını oluşturuyor.

Bu nedenle pancar alım fiyatına ilişkin karar yalnızca tarlada üretim yapan çiftçileri değil, tarım işçilerini, nakliyecileri, tarımsal girdi satıcılarını ve bölgedeki ticari faaliyetleri de ilgilendiriyor.

Yeni dönemde üreticilerin yakından izleyeceği konular arasında Türkşeker’in 2026-2027 pancar alım fiyatı, özel fabrikaların açıklayacağı alım bedelleri, kota tamamlama primleri ve ödeme takvimi bulunuyor.

Şeker satış fiyatındaki artışın özel fabrikalar tarafından da uygulanması halinde, bu artışın pancar alım bedellerine ne ölçüde yansıtılacağı ayrıca önem kazanacak.

Üreticiler açısından satış gelirleriyle üretim maliyetleri arasındaki dengenin korunması, gelecek sezonlarda pancar ekiminin sürdürülebilirliği bakımından belirleyici olacak.

Gıda sanayisinde maliyet baskısı artabilir

Şeker fiyatları yalnızca hane halkının doğrudan tüketimi açısından değil, gıda sanayisinin üretim maliyetleri bakımından da önemli.

Şekerleme, bisküvi, çikolata, lokum, reçel, marmelat, dondurma, tatlı, bazı içecekler ve unlu mamuller üreten işletmeler şekeri farklı oranlarda hammadde olarak kullanıyor.

Türkşeker’in son fiyat artışıyla birlikte yalnızca şekerin satın alma maliyetinde şu farklar oluşuyor:

Şeker alımı Önceki maliyet Yeni maliyet Artış
50 kilogram 2.100 TL 2.400 TL 300 TL
1 ton 42.000 TL 48.000 TL 6.000 TL
10 ton 420.000 TL 480.000 TL 60.000 TL
50 ton 2.100.000 TL 2.400.000 TL 300.000 TL
100 ton 4.200.000 TL 4.800.000 TL 600.000 TL

Temmuzdaki 42 TL ile yeni 48 TL’lik kilogram fiyatları karşılaştırılmıştır. Tutarlar KDV hariçtir.

Aylık 100 ton şeker kullanan bir üretici, aynı miktarı yeni fiyattan satın aldığında teorik olarak 600 bin lira daha fazla hammadde bedeli ödeyecek.

Özel sektör fabrikalarının da benzer oranlarda zam yapması halinde piyasadaki alternatif tedarik imkânları pahalanabilir. Böyle bir gelişme, stok veya uzun vadeli sözleşme avantajı bulunmayan üreticilerin maliyetlerini daha hızlı etkileyebilir.

Buna karşılık bazı işletmelerin mevcut stokları, farklı tedarik sözleşmeleri veya maliyet artışının bir bölümünü üstlenme tercihleri, tüketici fiyatlarına yansımayı geciktirebilir.

Şeker zammının enflasyona etkisi ne olacak?

Şeker fiyatındaki artışın bir başka önemli boyutu, gıda enflasyonuna olası etkisi.

Türkiye İstatistik Kurumunun Eylül 2026 verilerinde tüketici enflasyonu aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 olarak gerçekleşmişti. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı ise yüzde 27,62 düzeyindeydi.

Türkşeker’in son yüzde 14,29’luk fiyat artışı, gıda üreticilerinin maliyetlerini etkileyebilecek yeni bir unsur olarak öne çıkıyor.

Bununla birlikte fabrika çıkış fiyatındaki artışın tüketici enflasyonuna bire bir yansıması beklenmemeli. Şekerin nihai ürünün maliyetindeki ağırlığı, üreticinin stok durumu, rekabet ve satış politikaları bu aktarımı belirleyecek.

Şeker zammının üretim maliyetlerine örnek etkisi

Diğer maliyetlerin sabit kaldığı ve şeker maliyetinin yüzde 14,29 arttığı varsayımıyla:

Şekerin toplam maliyetteki payı Toplam üretim maliyetine etkisi
%5 +%0,71
%10 +%1,43
%15 +%2,14
%20 +%2,86
%30 +%4,29
%40 +%5,72

Bu tablo, şeker fiyatındaki artışın farklı ürünlerin üretim maliyetlerine neden aynı oranda yansımayacağını gösteriyor.

Örneğin şekerin toplam maliyetin yüzde 30’unu oluşturduğu bir üründe, diğer koşullar değişmezse toplam maliyet yaklaşık yüzde 4,29 artabilir. Ancak bu artışın tamamının perakende satış fiyatına yansıtılması zorunlu değil.

Özel sektörün de benzer fiyat artışları gerçekleştirmesi, maliyet baskısının daha geniş bir üretici kesiminde hissedilmesine neden olabilir.

Öte yandan bu kararın genel enflasyonu kesin olarak kaç puan artıracağına ilişkin bir tahmin yapmak için yeterli veri bulunmuyor. Bunun belirlenebilmesi için şekerin tüketim sepetindeki ağırlığı ve işlenmiş gıdalara gerçekleşen maliyet aktarımının ölçülmesi gerekiyor.

Türkşeker’in yeni fiyat ve ödeme koşulları açıklamasının tam metni

Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ, 9 Ekim 2026 tarihinde yeni şeker satış fiyatıyla birlikte ödeme koşullarını da duyurdu. Kurumun açıklamasının tamamı şöyle:

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.

50 KG’LIK ÇUVAL ŞEKER SATIŞLARI

12.10.2026 tarihinden itibaren şeker satışlarımıza tüm fabrikalarımızdan KDV hariç 48 TL/kg fiyatla devam edilecektir.

Şeker bedeli ödemeleri;

  • Nakit,
  • Kredi kartıyla tek çekim veya taksitli (Tek çekim komisyonunun tamamı, diğer taksitli satışlarda komisyonun % 3’ ü Şirketimizce karşılanacak olup komisyon oranları PASAR randevu sisteminden görülebilir),
  • Şeker bedeli kadar kesin teminat mektubu verilmesi şartıyla veya Kredili Doğrudan Borçlanma Sistemi (DBS) üzerinden fatura tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenebilir.

KAMUOYUNA SAYGIYLA DUYURULUR,

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.

Şeker fiyatları yükselirken pancarda beklenti büyüyor

Türkiye’de şeker piyasasında yeni bir fiyatlama dönemine giriliyor. Türkşeker’in 12 Ekim’de yürürlüğe girecek satış kararı, hem diğer şeker üreticilerinin fiyat politikalarını hem de şeker kullanan gıda işletmelerinin maliyetlerini etkileyebilecek nitelikte.

Ancak bu süreçte dikkatlerin çevrildiği alanlardan biri de şeker pancarı alım fiyatı.

Geçen sezon ton başına 3 bin 100 lira olan pancar fiyatına, şekerin son zam oranıyla aynı düzeyde artış yapılması durumunda 3 bin 543 liralık sonuç ortaya çıkıyor. Ocak sonundaki şeker fiyatı baz alındığında hesaplanan yüzde 38,33’lük artışın pancara uygulanması halinde ise rakam 4 bin 288 liraya ulaşıyor.

Konya’daki üretici temsilcilerinin dile getirdiği ton başına en az 5 bin liralık beklenti, geçen sezonun fiyatına göre yüzde 61,29 artış anlamına geliyor.

Bu üç farklı rakam arasındaki fark, şeker satış fiyatındaki yükselişle pancar üreticisinin maliyet ve gelir beklentilerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Pancar üreticilerinin sürdürülebilir gelir elde edebilmesi yalnızca şeker satış fiyatlarına bağlı değil. Üretim maliyetleri, verim, polar oranı, primler ve ödeme koşulları da belirlenecek fiyatın ekonomik karşılığını doğrudan etkiliyor.

Önümüzdeki dönemde Türkşeker’in 2026-2027 pancar alım fiyatına ilişkin açıklaması ve özel sektör fabrikalarının şeker satış ve pancar alım fiyatları, sektörün en önemli gündem maddeleri arasında olacak.

Özellikle Konya gibi pancar üretiminin ve şeker sanayisinin yoğun olduğu bölgelerde yeni fiyatların hem çiftçiye hem sanayiciye hem de nihai tüketiciye yansıması yakından takip edilecek.

Konya Şeker’den üretici ortaklarına çifte avans: 890 milyon 478 bin lira ödeme yapılacak

Konya Şeker, 2026-2027 kampanya döneminde üretici ortaklarına yönelik avans desteğini sürdürüyor.

Girdi maliyetlerinin yüksek seyrettiği dönemde üreticilerin yükünü hafifletmek amacıyla sağlanacak destek kapsamında, çiftçilere hem motorin hem de söküm avansı ödemesi yapılacak.

Konya Şeker tarafından üretici ortaklara 325 milyon 95 bin lira motorin avansı ile 565 milyon 383 bin lira söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin lira ödeme gerçekleştirilecek.

Avans ödemelerinin 9 Ekim 2026 Cuma günü saat 17.00 itibarıyla üretici ortakların hesaplarına yatırılmaya başlanacağı bildirildi.

Motorin ve söküm avansı birlikte ödenecek

2026-2027 kampanya döneminde gerçekleştirilecek çifte avans desteğinin dağılımı şöyle olacak:

  • Motorin avansı: 325 milyon 95 bin TL
  • Söküm avansı: 565 milyon 383 bin TL
  • Toplam ödeme: 890 milyon 478 bin TL

Konya Şeker, söz konusu destekle özellikle pancar üretiminde hasat dönemine giren üreticilerin artan maliyetlerine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Erkoyuncu: “Üreticilerimizin yanında olmaya devam ediyoruz”

PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, avans ödemelerine ilişkin yaptığı açıklamada pancar alım kampanyasının başladığını hatırlattı.

Erkoyuncu, üreticilerin bu kampanya döneminde de ülkenin tarımsal hasılasına önemli katkı sunacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Pancar alım kampanyamızı açtık. Pancar tarımında önemli bir yer üstlenen çiftçi ortaklarımız bu kampanya döneminde de iyi bir hasat sezonu geçirerek ülkemiz tarımsal hasılasına çok büyük bir katkı vermiş olacak. 2026-2027 kampanya döneminde üreticilerimizin yanında olmaya ve üzerimize düşen ne varsa yapmaya çalışıyoruz.”

Erkoyuncu, üretici ortakların Konya Şeker’in endüstriyel döngüsü ve tesislerinin sürdürülebilirliği açısından taşıdığı öneme de dikkat çekti.

Ödemeler 9 Ekim’de başlıyor

Ramazan Erkoyuncu, toplam 890 milyon 478 bin liralık ödemenin 9 Ekim Cuma günü saat 17.00 itibarıyla hesaplara aktarılacağını belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Endüstriyel döngümüzün ve tesislerimizin sürdürülebilirliğinin garantisi olan çiftçi ortaklarımıza 325 milyon 95 bin TL tutarındaki motorin avansı, 565 milyon 383 bin TL tutarındaki söküm avansı olmak üzere toplam 890 milyon 478 bin TL olan avans ödemelerimizi 9 Ekim 2026 saat 17.00 itibarıyla hesaplarına yatırmaya başlıyoruz.”

Erkoyuncu, ödemelerin üreticiler için hayırlı olmasını temenni ederek, “Ödemelerimizin şimdiden çiftçilerimize hayırlı olmasını temenni ediyor, tüm üreticilerimize bereketli bir sezon diliyorum.” dedi.

Konya Şeker’in 2026-2027 kampanya döneminde sağlayacağı çifte avans desteğinin, pancar söküm ve hasat sürecindeki üreticilerin finansman ihtiyacına katkı sağlaması hedefleniyor.

 

Bakan Yumaklı şeker sektörü temsilcileriyle buluştu: “Omuz omuza çalışmaya devam edeceğiz”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, şeker sektörü temsilcileriyle yaptığı görüşmeyi değerlendirerek, “Üreticimizden sanayicimize tüm paydaşlarla stratejik öneme sahip şeker sektörümüzün, sürdürülebilir, kaliteli ve güçlü bir üretim yapısına sahip olması için omuz omuza çalışmaya devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

Yumaklı, sosyal medya hesabından konuya ilişkin paylaşım yaptı.

Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği (PANKOBİRLİK) Genel Başkanı Ramazan Erkoyuncu’nun yanı sıra Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Pancar Şekeri Üreticileri Derneği yöneticilerini Bakanlıkta misafir ettiğini belirten Yumaklı, toplantıya, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş’ın da katıldığını aktardı.

Yumaklı, toplantıda sektöre ilişkin yıl değerlendirmesi yaptıklarına işaret etti.

Gelecek döneme ilişkin öngörüler ile tarafların görüş ve önerilerini kapsamlı şekilde istişare ettiklerini belirten Yumaklı, şunları kaydetti:

“Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği (PANKOBİRLİK), Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Pancar Şekeri Üreticileri Derneği (PANŞEK) yöneticilerini Bakanlığımızda misafir ettik.

AK Parti Genel Başkan Vekilimiz Sayın Mustafa Elitaş’ın da katıldığı toplantıda; geride bıraktığımız yılın değerlendirilmesi, önümüzdeki döneme ilişkin öngörüler ile tarafların görüş ve önerilerini, sektörün bütün süreçleri itibariyle kapsamlı şekilde istişare ettik.

Üreticimizden sanayicimize, sektörümüzün tüm paydaşlarıyla birlikte, stratejik öneme sahip şeker sektörümüzün sürdürülebilir, kaliteli ve güçlü bir üretim yapısına sahip olması için sektörümüzle omuz omuza çalışmaya devam edeceğiz.

“

Turhal Şeker’de 93. pancar kampanya dönemi başladı

Cumhuriyetin mirası, özelleştirmenin yüz akı Turhal Şeker’de yeni kampanya dönemine dualarla start verildi. Kayseri Şeker’in üç fabrikasından biri olan Turhal Şeker’de kireç ocağı yakma ve 93. kampanya döneminin açılış töreni yoğun katılımla gerçekleştirildi. Törende konuşan Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, fabrikanın bölge ekonomisindeki önemine dikkat çekerken, Turhal Şeker’in kapanacağı ve kampanya süresinin 40 güne düşeceği yönündeki iddialara tepki gösterdi.

Törene; Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri, Genel Müdür Mesut Karabulut, Genel Müdür Yardımcıları, AK Parti Turhal İlçe Başkanı Abdullah Ay, MHP Turhal İlçe Başkanı Şenol Ayten, çok sayıda çiftçi ve fabrika çalışanı katıldı.

“93’ÜNCÜ KEZ BU BACA TÜTMEYE BAŞLADI”

Törende konuşan Hüseyin Akay, yeni kampanya döneminin hayırlı ve bereketli olması temennisinde bulunarak, pancar üreticilerinin büyük emek ve fedakârlıklarla yetiştirdiği ürünlerin ekonomik değere dönüşmesinin önemine dikkat çekti.

Kireç ocağının yakılmasıyla birlikte Turhal Şeker’in 93’üncü kez üretim yolculuğuna başladığını belirten Akay, “İnşallah bacamız şanlı şanlı tütecek. 93’üncü kere bu baca tütmeye başladı.” dedi.

Pancar üretiminin yalnızca fabrika açısından değil, bölge ekonomisinin tamamı açısından büyük önem taşıdığını belirten Akay, yeni kampanya döneminin çiftçiler, çalışanlar ve fabrika için kazançlı bir üretim dönemi olmasını diledi.

BÖLGE EKONOMİSİNE 3,5-4 MİLYAR LİRALIK KATKI

Turhal Şeker Fabrikası’nın bölgenin önemli tarımsal sanayi kuruluşlarından biri olduğunu ifade eden Akay, fabrikada bini aşkın personelin çalıştığını, yaklaşık 4 bin çiftçi ailesinin de geçimini fabrikadan sağladığını söyledi.

Fabrikanın bölge ekonomisine katkısının bugünkü değerlerle yaklaşık 3,5-4 milyar lira seviyesinde olduğunu belirten Akay, pancarın işlenmesiyle oluşan ekonomik hareketliliğin çiftçiden nakliyeci esnafına, besicilerden yem ve maya sektörüne kadar çok sayıda kesime katkı sağladığını kaydetti.

Fabrikanın yalnızca bir üretim tesisi olmadığını vurgulayan Akay, Turhal Şeker’in bölgenin tarımsal ve ekonomik hayatının önemli unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

“BİZ BU FABRİKAYI KAPATMAK ÜZERE ALMADIK”

Turhal Şeker Fabrikası’nın geleceğine ilişkin kamuoyunda gündeme gelen iddialara da değinen Akay, fabrikanın Kayseri Şeker tarafından 2018 yılında devralınmasından bu yana üretimin sürdürülebilirliği için çalışmalar yapıldığını söyledi.

Fabrikanın kapanacağı, daha az çalışacağı veya kampanya süresinin kısalacağı yönündeki söylemlerin kendilerine de ulaştığını belirten Akay, “Biz bu fabrikayı kapatmak üzere almadık.” dedi.

Akay, Kayseri Şeker’in Turhal Şeker’i devralmasının ardından fabrikanın üretim gücünü korumak ve geliştirmek amacıyla çalışmalar yürüttüğünü ifade ederek, bölgedeki bazı siyasetçi, milletvekili ve yöneticiler için; “Fabrika batıyordu, kapanıyordu, çalışma süresi 40 güne düştü diye ifade edenler var, bunu meclis gündemine taşıyacağız diyenler var, taşınsın bizde bunu istiyoruz. Şeker sektörünün, bu fabrikaların, pancar çiftçisinin sorunu Türkiye’nin gündemine gelsin. Mecliste tartışılsın. Bunu istiyoruz zaten.

Ama kimse buraya haksızlık yapmasın. Bunu söyleyenler 8 senedir, daha bir gün buraya gelerek “Kardeşim sizin bir derdiniz, sıkıntınız var mı?” diye sormadılar. 

Bunca yıldır pancar çiftçisinin, şeker sektörünün sorunlarını dile getiriyorum, kimyasal tatlandırıcının, nişasta bazlı şekerin nasıl zarar verdiğini anlatıyorum daha bir gün bu insanlar tek bir kelam dahi etmediler. Kimyasal tatlandırıcı zararlıdır, insan sağlığı için tehlikelidir, ekonomi için Türk Çiftçisi için şeker fabrikalar için zararlıdır demediler. Nişasta bazlı şekerde kota fazlası üretim yapılıyor, pancar şekerinin aleyhine üretim yapılıyor demediler. 

Bunu söyleyenler kalkıyorlar burayla ilgili “Yok batacaktı, yok çıkacaktı.” bu şekilde söylemde bulunuyorlar. Bu siyaset değil. Bu ucuz siyaset. Bu ucuz siyasetin içine bizi çekemezler. Biz Türk çiftçisinin mücadelesini vermeye devam edeceğiz Allah’ın izniyle.” ifadelerinde bulundu.

Ayrıca fabrika binasına yönelik bazı girişimlerde bulunulduğunu ileri süren Akay, Turhal’da bölgenin en büyük kuruluşlarından biri olan fabrikaya zabıta gönderilerek binaya kilit ve mühür vurulmaya çalışıldığını ifade etti.

Turhal Şeker’in 92 yıldır bulunduğu bölgede faaliyet gösterdiğine dikkat çeken Akay, fabrikanın girişinde bulunan büyük ağaçların korunması amacıyla yıllar önce fabrikanın sınırları içerisinde kalacak şekilde duvar oluşturulduğunu söyledi. Söz konusu duvarın bugün de tartışma konusu yapıldığını belirten Akay, fabrikanın sınırlarına ilişkin farklı değerlendirmelerin gündeme getirildiğini de ifade etti.

2018 yılında fabrikayı devraldıkları sırada ortaya koydukları hedefin bugün de değişmediğini ifade eden Akay, o dönemde fabrika anı defterine yazdığı ifadeleri de katılımcılarla paylaştı.

Bugün de aynı anlayışla hareket ettiklerini belirten Akay, “Hiç değişmedi fikrimiz. Aksine, 9’uncu senedir daha fazla heyecan duyuyoruz. Daha fazla gayret etme anlayışı içerisindeyiz. Daha fazla mücadele etme anlayışı içerisindeyiz.” ifadelerini kullandı.

Turhal Şeker’i “Türk çiftçisinin ve bölge çiftçisinin kalesi” olarak nitelendiren Akay, fabrikanın daha uzun yıllar faaliyet göstermesi için çalışmaya devam edeceklerini söyledi.

“FABRİKA 40 GÜN DEĞİL, 68-70 GÜN CİVARINDA ÇALIŞACAK”

Konuşmasında özellikle fabrikanın kampanya süresine ilişkin iddialara tepki gösteren Akay, Turhal Şeker Fabrikası’nın bu yıl 68-70 gün civarında çalışmasının planlandığını açıkladı.

Akay, “İşte kampanya süresi 40 gün olacakmış da bilmem şöyle olacakmış da böyle olacakmış… Söylüyorum, bugün fabrika bu sene 68-70 gün civarında çalışacak. Yani fabrikanın bu manada çalışması bu şekilde. 40 gün diye kim nereden uyduruyor, onu bilmiyorum işin doğrusu.” dedi.

Kayseri Şeker’in üç fabrikaya sahip olmasının üretim planlamasında önemli bir avantaj sağladığını belirten Akay, fabrikaların mevcut şartlara göre birlikte değerlendirilebildiğini söyledi.

2018 VE 2023 ÖRNEKLERİNİ VERDİ

Pancar sevkiyatına ilişkin eleştirilere de değinen Akay, Turhal Şeker’in kapasitesi ve kampanya sürelerinin dikkate alınarak geçmiş yıllarda da fabrikalar arasında pancar sevkiyatı yapıldığını anlattı.

Turhal bölgesinde 2018 yılında yaklaşık 601 bin ton pancar üretildiğini belirten Akay, fabrikanın kotasını doldurabilmesi amacıyla aynı yıl Kayseri ve Boğazlıyan’dan Turhal’a 67 bin ton pancar getirildiğini söyledi.

2023 yılında ise Türkiye genelinde pancar üretiminde rekor kırıldığını ve ülkede 25 milyon ton pancar üretildiğini belirten Akay, Turhal bölgesinde de yaklaşık 1 milyon 3 bin ton pancar üretildiğini ifade etti.

Bu miktarın tamamının Turhal Şeker’de işlenmesinin fabrikanın çalışma süresini uzatacağını ve pancarın bekleme süresine bağlı olarak bozulma riski oluşturabileceğini belirten Akay, bu nedenle üretim planlamasının fabrikaların kapasiteleri ve mevcut şartlar dikkate alınarak yapıldığını söyledi.

“DEPOLARIMIZDA HALEN 32 BİN TON ŞEKER VAR”

Şeker sektörünün son yıllarda önemli sıkıntılar yaşadığını belirten Akay, bu sorunların yalnızca Turhal Şeker’i değil, sektörün genelini etkilediğini söyledi.

Fabrikanın depolarında geçen yıldan kalan yaklaşık 32 bin ton şeker bulunduğunu açıklayan Akay, benzer durumun Kayseri ve Boğazlıyan’daki fabrikalarda da yaşandığını ifade etti.

Şekerin bir yıllık tüketim ihtiyacına göre üretildiğini ifade eden Akay, buna rağmen önceki kampanya döneminden kalan stokların bulunduğunu belirterek, “Şeker satılmayınca fiyat düşüyor. Fiyat düşünce fabrikalar zarar ediyor. Şimdi bu durumla karşı karşıyayız.” dedi.

Şeker sektöründeki sorunların nedenleri arasında nişasta bazlı şeker ve kimyasal tatlandırıcıları gösteren Akay, bu ürünlerin pancar şekeri sektörünü olumsuz etkilediğini savundu.

Kimyasal tatlandırıcıların ilaç sanayinde kullanılmak üzere getirildiğini ancak önemli bölümünün gıda sektöründe kullanıldığını ileri süren Akay, nişasta bazlı şeker üretiminin de sektör açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu ifade etti.

Akay, bu durumun pancar şekeri satışlarını olumsuz etkilediğini belirterek, sektörün elinde kampanya başlangıcında 500-600 bin ton civarında geçen yıldan kalan şeker bulunduğunu ifade etti.

Şekerin satılamamasının yalnızca Kayseri Şeker’e özgü bir durum olmadığını vurgulayan Akay, bunun sektör genelinde yaşanan bir sorun olduğunu söyledi.

“BU BENİM ŞAHSIMLA İLGİLİ BİR KONU DEĞİL”

Yaşanan sorunlara karşı mücadele ettiklerini belirten Akay, bunun kişisel bir mesele olmadığını, doğrudan çiftçinin üretimi ve geçimiyle ilgili olduğunu ifade etti.

“Bu benim şahsımla ilgili bir konu değil. Bu çiftçinin meselesi, çiftçinin sorunu. Çiftçinin ekmeğine zarar gelmesin, ekmeği ziyan gelmesin diye biz aylardır, yıllardır bu mücadeleyi veriyoruz.” diyen Akay, ekonomik ve finansal sorunların Türkiye’deki tüm sektörleri olduğu gibi şeker sektörünü de etkilediğini söyledi.

Kayseri Şeker’in üç fabrikaya sahip olmasının bu sorunlarla mücadelede önemli bir avantaj oluşturduğunu belirten Akay, ekonomik şartların elvermesi halinde daha fazla fabrikaya sahip olmak istediklerini de dile getirdi.

“TÜRK ÇİFTÇİSİNİN ÜRETİMİ BİZİM İÇİN KUTSAL BİR GÖREVDİR”

Kayseri Şeker’in temel anlayışının Türk çiftçisinin üretimini korumak ve sürdürülebilir kılmak olduğunu vurgulayan Akay, “Türk çiftçisinin üretimi bizim için kutsal bir görevdir. Başarılı bir şekilde üretim yaptırmak, onun gelirine ve kazancına katkı sağlamak bizim için birinci derecede önemli bir görevdir.” ifadelerini kullandı.

Ekonomik ve sektörel zorluklara rağmen Türk çiftçisinin yanında olmaya devam edeceklerini belirten Akay, Turhal Şeker Fabrikası’nın üretim gücünü koruyarak geleceğe taşınması için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Törende daha sonra fabrikaya kampanya döneminin ilk pancarını getiren üç çiftçiye hediye tablet takdim edildi. Dualar eşliğinde kurban kesiminin ardından gerçekleştirilen kurdele kesimiyle Turhal Şeker Fabrikası’nın 93. pancar kampanya döneminin açılışı tamamlandı.

Yeni kampanya döneminin; başta Turhal, Tokat ve çevresindeki pancar üreticileri olmak üzere bölge tarımına, sanayisine ve ekonomisine bereket getirmesi temenni edilirken, Cumhuriyet döneminden bugüne üretim yolculuğunu sürdüren Turhal Şeker Fabrikası’nın, Kayseri Şeker’in güçlü üretim anlayışı ve bölge çiftçisiyle kurduğu köklü iş birliğiyle yeni kampanya döneminde de bacasını tüttürmeye devam etmesi hedefleniyor.

TMO, bu ay piyasaya 5,5 milyon ton buğday arz edecek

TMO’dan yapılan yazılı açıklamada, yakından takip edilen piyasa gelişmeleri ve sektör ihtiyaçları doğrultusunda 1 Eylül’den itibaren TÜRİB üzerinden yapılan hububat satışlarının miktarı ile usul ve esaslarının yeniden değerlendirildiği belirtildi.

Önceki yıllardan devreden ve bu yıl alımı gerçekleştirilen hububat miktarıyla birlikte güçlü stok seviyesine ulaşıldığının altı çizilen açıklamada, bu kapsamda 5 Ekim’den itibaren 5,5 milyon ton ekmeklik ve makarnalık buğdayın satışa sunulmasına karar verildiği bildirildi.

Açıklamada, lisanslı depolarda bulunan stokların Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) üzerinden serbest satışının devamının ve TMO depolarında bulunan stokların ise kullanıcılara serbest satışa açılmasının uygun görüldüğü ifade edilerek, şunlar kaydedildi:

“TMO tarafından hasat döneminde belirlenen ve ilan edilen satış fiyatlarında herhangi bir değişiklik ve artış yapılmamıştır. TMO, önümüzdeki süreçte de yurt içi ve uluslararası piyasalardaki gelişmeleri, arz-talep dengesini ve sektör ihtiyaçlarını yakından izleyerek çalışmalarını sürdürecektir. Satışlara ilişkin ayrıntılı bilgi TMO internet sayfasından ve iş yerlerinden alınabilecektir.”

Şeker pancarında üreticinin fiyat beklentisi ton başına 5 bin lira

Şeker pancarı hasadıyla birlikte gözler yeni alım fiyatına çevrildi. Üretici cephesinde ton başına 5 bin liralık fiyat beklentisi öne çıkarken, sektörün diğer tarafında ise yüksek stok, düşük şeker satış fiyatı ve finansman maliyetleri nedeniyle ciddi bir baskı yaşandığı belirtiliyor.

Konya Pancar ve Tarım Ürünleri Üreticileri Derneği Başkanı Ahmet Bestil, üreticinin 5 bin liralık fiyat beklentisinin temelinde artan girdi maliyetlerinin bulunduğunu söyledi.

Bestil, geçen yıl 50-55 lira seviyelerinde olan mazotun litre fiyatının bugün 100 liraya yaklaştığını, gübre ve işçilik maliyetlerinin de ciddi şekilde arttığını belirtti.

Yedi kilogram şeker pancarından yaklaşık 1 kilogram şeker elde edildiğini hatırlatan Bestil, 1 kilogram şekerin yaklaşık 39-40 liradan satıldığını ifade etti.

Bestil, dört yıl önce 1 litre mazot ile 1 kilogram şekerin fiyatının birbirine yakın olduğunu, bugün ise mazot ile şeker arasındaki makasın ciddi biçimde açıldığını söyledi.

Konya ve Karaman’da 5 bin liralık beklenti

Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da üreticinin ton başına 5 bin lira fiyat beklediğini belirtti.

Bayram, Karaman, Konya ve Karapınar bölgesinde dekar başına verimin genel olarak 7-8 tonun üzerinde bulunduğunu, bazı üreticilerin 10 tona kadar ürün alabildiğini söyledi.

Bölgedeki şeker oranının da yüksek olduğuna dikkat çeken Bayram, fiyat belirlenirken verim, kalite ve piyasa koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Bayram, bu yıl yalnızca üretim maliyetlerinin değil, nakliye giderlerinin de ciddi şekilde yükseldiğini belirterek hem üreticiler hem de fabrikalar açısından zor bir sezon yaşandığını söyledi.

Yaklaşık 600 bin ton şeker stokta

Sektörün en önemli sorunlarından biri ise geçen yıldan devreden stoklar.

Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, devreden şeker stokunun yaklaşık 600 bin ton olduğunu belirtti.

Akay, bu stokun fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu, geçen yıl aralık ayında kilogram başına 47,60 lira seviyesinde olan şeker maliyetine karşılık yılbaşından itibaren piyasada 30 lira seviyelerine kadar satışlar yapıldığını, güncel satış fiyatının ise yaklaşık 39 lira olduğunu söyledi.

Bu tablo nedeniyle fabrikaların hem düşük satış fiyatıyla hem de yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kaldığını belirten Akay, sektörün bankalardan yüksek faizli kredi kullanmak zorunda kaldığını ifade etti.

Üretici ile fabrika arasında fiyat dengesi aranıyor

Şeker pancarında yeni fiyatın belirlenmesinde üreticinin artan maliyetleri ile fabrikaların finansal yapısı arasındaki dengenin kurulması önem taşıyor.

Üretici tarafı, mazot, gübre, işçilik ve nakliye giderlerindeki artış nedeniyle 5 bin liralık fiyatı sürdürülebilir üretim açısından gerekli görüyor.

Fabrika tarafında ise yüksek stok ve şeker satış fiyatlarının maliyetlerin altında kalmasının finansal baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Tatlandırıcı ve kota tartışması da gündemde

Sektör temsilcileri, şeker piyasasındaki baskının yalnızca pancar fiyatından kaynaklanmadığını, kimyasal tatlandırıcılar ve nişasta bazlı şeker kullanımının da piyasayı etkilediğini savunuyor.

Hüseyin Akay, kimyasal tatlandırıcı ithalatı ile nişasta bazlı şekerin kota fazlası üretiminin gıda sanayisinde kullanılmasının pancar şekeri üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.

Akay, üreticinin artan maliyetlerini karşılayacak bir fiyat beklediğini ancak sektörün mevcut stok ve finansman yapısının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Şeker pancarında hasadın başlamasıyla birlikte üreticiler ve sektör temsilcileri şimdi açıklanacak yeni alım fiyatına odaklanmış durumda.

Polatlı Ticaret Borsası Başkanlığına Yahya Toplu yeniden seçildi

Polatlı Ticaret Borsası (PTB) Olağan Genel Kurulu’nda seçime tek aday olarak katılan Yahya Toplu, yeniden başkan seçildi.

PTB salonunda gerçekleştirilen PTP Olağan Genel Kurulu’nda meslek komitesi ve meclis üyeliği seçimleri tamamlandı. 1991 yılından bu yana borsa başkanlığı görevini sürdüren Yahya Toplu, seçime tek aday olarak katıldı.

PTB salonundaki oy verme işlemleriyle yeni meclis üyeleri belirlendi, Yahya Toplu yeniden başkan seçildi.

Basın mensuplarına açıklamada bulunan PTB Başkanı Yahya Toplu, üyelerin isteği doğrultusunda tek aday olarak seçime katıldığını belirterek,”Artık hedefimiz Polatlı dışına çıkmak. Tekirdağ’da ihalesini tamamladığımız 100 bin tonluk yatırımımız ve ardından Tokat projelerimiz var. Bu büyük yatırımları bitirip dönemimizi noktalamak istiyoruz. Seçimlerin herkese hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum ” dedi.

Seçilen PTB Meclisinin 9 Ekim’de toplanarak, Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve disiplin kurulları ile TOBB delegelerini belirleyeceği bildirildi.

Gübre arzındaki sıkıntı mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını yukarı çekiyor

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunları, enerji piyasalarının yanı sıra tarımsal üretim maliyetlerini de etkiliyor.

Küresel gübre ticaretinin önemli bölümünün Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşmesi, bölgede yaşanan aksaklıkları tarım sektörü açısından kritik hale getiriyor. Özellikle doğal gaz ve amonyak fiyatlarındaki artış, enerji yoğun üretim sürecine sahip gübre sektöründe maliyet baskısını artırıyor.

Bu durum, çiftçilerin gübre kullanımını azaltabileceği ve bunun da hektar başına verimlilik beklentilerini aşağı çekebileceği yönündeki endişeleri güçlendiriyor.

Diamonyum fosfat 802,5 dolara çıktı

Mısır ve soya fasulyesi gibi temel tarım ürünlerinin veriminde önemli rol oynayan diamonyum fosfat gübresinin ton fiyatı, yılın ilk 9 ayında yüzde 28,4 artarak 802,5 dolara yükseldi.

Diamonyum fosfatın ton fiyatı 2025 yılını 625 dolar seviyesinde tamamlamıştı.

Aynı dönemde mısır fiyatlarında yüzde 13,3, soya fasulyesinde ise yüzde 22,6 artış yaşandı.

Enerji maliyetleri gübre fiyatlarını baskılıyor

Petrol fiyatlarındaki artış, tarımsal üretimde kullanılan dizel yakıtın maliyetini yükseltirken, doğal gaz ve amonyak fiyatlarındaki hareketler gübre üretim maliyetlerini daha doğrudan etkiliyor.

Uzmanlar, fosfatlı gübre üretiminde kritik öneme sahip kükürt ve amonyak tedarikinin önemli bölümünün Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşmesinin fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı kalıcı hale getirebileceğine dikkat çekiyor.

Alternatif tedarikçilerin devreye girmesi küresel arz açığını kısmen azaltırken, tedarik zincirlerinin daha uzun mesafelere yönelmesi navlun ve lojistik maliyetlerini artırabiliyor.

2027 üretim sezonu açısından risk

Yüksek gübre ve enerji maliyetlerinin kısa vadede üretici maliyetlerini artırdığı, orta vadede ise ekim alanları ve ürün tercihleri üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Gübre fiyatlarındaki artışın tarımsal emtia fiyatlarına etkisinin gecikmeli olarak ortaya çıkabileceği belirtilirken, üreticilerin daha az gübre kullanması veya daha düşük gübre ihtiyacı bulunan ürünlere yönelmesi ihtimali üzerinde duruluyor.

Azot, fosfor ve potasyum kullanımının azaltılmasının kısa vadede maliyetleri sınırlayabileceği ancak sonraki dönemlerde verim üzerinde baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar, özellikle 2027 yılında gübre ve enerji maliyetlerinin ekim alanı, ürün tercihi ve tarımsal verimlilik üzerinde belirleyici olabileceğini öngörüyor.

Çankırı’da hayvan pazarı şap hastalığı nedeniyle geçici olarak kapatıldı

Çankırı’da hayvan sağlığını korumaya yönelik yeni bir tedbir kararı alındı.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden yapılan açıklamada, çevre illerde şap hastalığı vakalarının görülmesi üzerine kentte önleyici tedbirlerin devreye alındığı bildirildi.

Bu kapsamda Çankırı’daki hayvan pazarının geçici süreyle kapatıldığı belirtildi.

Müdürlük açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Çevre illerde görülen şap hastalığı nedeniyle tedbir amaçlı ilimizde hayvan pazarı ikinci bir talimata kadar kapatılmıştır.”

Kararın, hastalığın kentte yayılma riskini azaltmak ve hayvan hareketliliğini kontrol altında tutmak amacıyla alındığı belirtildi.

Hayvan pazarının ne zaman yeniden açılacağına ilişkin ise henüz bir tarih paylaşılmadı. Pazarın, İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yeni talimatına kadar kapalı kalacağı bildirildi.

 

Çumra Şeker’de 23. kampanya dönemi başladı: Konya Şeker, Türkiye’nin şeker ihtiyacının yüzde 17’sini karşılıyor

Çumra Şeker Fabrikası’nın 23. Kampanya Açılış Programı düzenlenen törenle gerçekleştirildi. Çumra Şeker Fabrikası’nın 23’üncü kampanya dönemi düzenlenen törenle başladı. PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, Konya ve Çumra Şeker fabrikalarında gerçekleştirilen kapasite artırımının toplam maliyetinin 22 milyon euro olduğunu açıkladı. Konya Ovası’nın Türkiye pancar üretiminin yüzde 35’ini karşıladığını belirten Erkoyuncu, iştiraklerde devam eden yatırımları da anlattı. Konya Valisi İbrahim Akın ise Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi çatısı altında faaliyet gösteren fabrikaların Türkiye’nin şeker ihtiyacının yaklaşık yüzde 17’sini karşıladığını söyledi.

Törene Konya Valisi İbrahim Akın, Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Konya Tarım ve Orman İl Müdürü Duran Seçen, ilçe belediye başkanları, siyasi parti temsilcileri, oda ve birlik başkanları ile çalışanlar katıldı.

Programda, Konya ve Çumra Şeker fabrikalarının üretim kapasitesinden önceki kampanya döneminde işlenen pancar ve üretilen şeker miktarına, yeni sanayi yatırımlarından güneş enerjisi projelerine, iklim değişikliğinden su kaynaklarının verimli kullanılmasına kadar çok sayıda başlık gündeme geldi.

Erkoyuncu: “Ben bir Çumralı olarak, pancar ekicilerinin temsilcisi olarak gurur duyuyorum”

Programın açılış konuşmasını yapan PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, bu yıl 23’üncüsü gerçekleştirilen Çumra Şeker Fabrikası kampanya açılışının hayırlara vesile olması temennisinde bulundu.

Erkoyuncu, Çumra Şeker’in Türkiye şeker sektöründeki konumuna ve Konya ile Çumra fabrikalarında gerçekleştirilen kapasite artırımlarına ilişkin şunları söyledi:

“Çumra Şeker Fabrikamız bugün Türkiye’de şeker sektörünün önemli bir kuruluşudur. Geçtiğimiz kampanya döneminde gücümüze güç katmak için Konya ve Çumra Şeker fabrikalarımızda kapasite artırımı gerçekleştirdik. Konya Şeker Fabrikamız 10 bin tondan 12 bin tona, Çumra Şeker Fabrikamız ise 16 bin tondan 20 bin tona yükseltildi. Gecikmiş bir yatırımdı ama Allah’a şükür tamamladık. Yatırımımızın toplam maliyeti 22 milyon eurodur. Türkiye’de şeker sektörünün önemli bir kuruluşuyuz. Ben bir Çumralı olarak, pancar ekicilerinin temsilcisi olarak gurur duyuyorum”

İki fabrikada 3 milyon 430 bin 500 ton pancar işlendi

Önceki kampanya dönemine ilişkin üretim rakamlarını da paylaşan Erkoyuncu, Konya Şeker ve Çumra Şeker fabrikalarında toplam 3 milyon 430 bin 500 ton pancar işlendiğini bildirdi.

Bu pancardan toplam 496 bin ton şeker üretildiğini ifade eden Erkoyuncu, Konya Ovası’nın Türkiye’nin pancar üretimindeki yerine dikkat çekti.

“Dörtlü münavebe sistemine rağmen üretimde yüzde 35’i karşılıyoruz”

Konya Ovası’nın Türkiye’deki pancar üretiminin yüzde 35’ini karşıladığını belirten Erkoyuncu, pancarın bölge tarımı açısından taşıdığı önemi anlattı.

Erkoyuncu şöyle konuştu:

“Dörtlü münavebe sistemine rağmen biz üretimde yüzde 35’i karşılıyoruz. Pancar bizim için çok kıymetli. Bu yıl pancarımız fazla, Yaradan bol rahmet verdi. Bol ve bereketli bir kampanya bekliyoruz. 201 ton ek ekim yaptırdık. Şekerde arz-talep dengesindeki olumsuzluk bizleri de etkiliyor. Gelecek yıl dengeli bir şekilde sağlıklı bir hale gelecek diye umuyorum”

Erkoyuncu’nun verdiği bilgilere göre, bu yıl yüksek pancar üretimi beklenirken yeni kampanya döneminde fabrikaların artırılan kapasiteleri de devreye girecek.

Konya Şeker Fabrikası’nın günlük işleme kapasitesi 10 bin tondan 12 bin tona, Çumra Şeker Fabrikası’nın kapasitesi ise 16 bin tondan 20 bin tona çıkarıldı.

İki fabrikanın toplam günlük pancar işleme kapasitesi böylece 32 bin tona yükseldi.

“Fabrikalarımızın içindeki devasa iştiraklerimizle gücümüze güç katmaya devam ediyoruz”

Ramazan Erkoyuncu, konuşmasında Konya Şeker bünyesindeki iştiraklerde gerçekleştirilen yatırımlara da geniş yer ayırdı.

Yeni fabrikalar kurmak yerine mevcut iştiraklerin üretim gücünün artırılmasına yönelik yatırımlara ağırlık verdiklerini belirten Erkoyuncu, şu ifadeleri kullandı:

“Fabrikalarımızın içindeki devasa iştiraklerimizle gücümüze güç katmaya devam ediyoruz. Önceki dönem enerji kaynaklı borçlardan dolayı yeni fabrikalar kuramasak da yeni yatırımlarla iştiraklerimizin üretim gücünü artırıyoruz.”

Atıştırmalık ürün grubuna 8,5 milyon euroluk yatırım

Erkoyuncu, Konya Şeker’in atıştırmalık ürün grubunda yeni üretim hatlarına yönelik yatırımların devam ettiğini bildirdi.

Bu alanda gerçekleştirilecek yatırımların toplam büyüklüğünün 8,5 milyon euro olacağını açıkladı.

Şirketin yeni fabrika yatırımlarının yanı sıra mevcut fabrikaların üretim gücünü ve kapasitesini yükseltmeye yönelik yatırımlara ağırlık verdiğini belirtti.

Panagro’da yatırımlar devam ediyor

Panagro’da gerçekleştirilen iyileştirmelere ve et-süt grubundaki yeni yatırımlara da değinen Erkoyuncu, özellikle sucuk üretiminde lider durumda olduklarını ifade etti.

Panagro’da 2021 yılından bu yana gerçekleştirilen yatırımların toplam tutarının 15 milyon 389 bin 782 dolar olduğunu açıkladı.

Et ve süt grubundaki yeni yatırımlarla mevcut üretim kapasitesinin ve ürün çeşitliliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Konya Şeker’in iştiraklerinde GES yatırımları

Erkoyuncu, Konya Şeker bünyesindeki şirketlerin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik gerçekleştirilen güneş enerjisi yatırımlarına ilişkin de ayrıntılı rakamlar verdi.

Buna göre;

Panagro’daki 6,8 megavatlık güneş enerjisi santrali, işletmenin enerji ihtiyacının yüzde 35’ini karşılıyor.

Seydibey’deki 5 megavatlık GES, tesisin enerji ihtiyacının yüzde 35’ini karşılıyor.

Panplast’taki 3,7 megavatlık GES, enerji ihtiyacının yüzde 30’unu sağlıyor.

Sarıoğlan’daki 1 megavatlık GES ise tesisin enerji ihtiyacının yüzde 95’ini karşılıyor.

Cihanbeyli’de 50 bin metrekarelik yeni GES

Erkoyuncu, Konya Şeker bünyesinde yeni bir güneş enerjisi projesinin daha hayata geçirileceğini açıkladı.

Projenin Cihanbeyli’de kurulacak yeni fabrika sahasında gerçekleştirileceğini belirten Erkoyuncu, güneş enerjisi santralinin yaklaşık 50 bin metrekarelik alan üzerine kurulacağını bildirdi.

Konya Şeker’in bu yatırımlarla iştiraklerinin enerji ihtiyacında yenilenebilir kaynakların payını artırmayı sürdürdüğü belirtildi.

Panagro’ya 15 milyon doları aşan yatırım

Panagro’da gerçekleştirilen iyileştirmeler ve et-süt grubundaki yeni yatırımlara ilişkin de bilgi veren Erkoyuncu, özellikle sucuk üretiminde lider durumda olduklarını söyledi.

Erkoyuncu, 2021 yılından bu yana Panagro’da gerçekleştirilen yatırımların toplam tutarının 15 milyon 389 bin 782 dolar olduğunu açıkladı.

Güneş enerjisi yatırımları genişliyor

Konya Şeker iştiraklerindeki güneş enerjisi santrali yatırımlarına ilişkin de bilgi veren Erkoyuncu, tesislerin enerji ihtiyaçlarının önemli bölümünün GES yatırımlarıyla karşılandığını belirtti.

Buna göre;

  • Panagro’daki 6,8 megavatlık GES, tesisin enerji ihtiyacının yüzde 35’ini,
  • Seydibey’deki 5 megavatlık GES, enerji ihtiyacının yüzde 35’ini,
  • Panplast’taki 3,7 megavatlık GES, enerji ihtiyacının yüzde 30’unu,
  • Sarıoğlan’daki 1 megavatlık GES ise enerji ihtiyacının yüzde 95’ini karşılıyor.

Erkoyuncu, yeni bir GES projesinin de hayata geçirileceğini belirterek, yatırımın Cihanbeyli’de kurulacak yeni fabrika sahasında yaklaşık 50 bin metrekarelik alan üzerine gerçekleştirileceğini bildirdi.

“Kim bir çivi çakmışsa Allah razı olsun”

Ramazan Erkoyuncu, konuşmasının sonunda Konya Şeker ve Çumra Şeker fabrikalarının kuruluşundan bugüne kadar emeği geçen isimleri de andı.

Erkoyuncu şu ifadeleri kullandı:

“Geçmişte bu fabrikalarımızın kuruluşunda kim bir çivi çakmışsa Allah razı olsun. Vefat edenlere Allah’tan rahmet, sağ olanlara uzun ömürler diliyorum. 2026-2027 kampanya dönemimizin hayırlara vesile olmasını diliyoruz”

Vali Akın: Konya, Türkiye’nin üretim gücünde önemli bir yere sahip

Konya Valisi İbrahim Akın da törende yaptığı konuşmada Konya’nın tarım ve gıda sanayisindeki önemine dikkat çekti.

Çumra Şeker’in bölge ekonomisine ve üreticilere sunduğu katkının altını çizen Akın, yeni kampanya döneminin çiftçiler ve üreticiler için hayırlı ve bereketli olmasını diledi.

Konya’nın tarımsal potansiyeline vurgu

Konya’nın tarih boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliği yaptığını belirten Vali Akın, kentin yalnızca tarihi birikimiyle değil, sahip olduğu güçlü tarımsal potansiyelle de öne çıktığını ifade etti.

Konya’nın tarımsal üretim kapasitesinin Türkiye’nin gıda güvenliği ve üretim gücünde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Akın, ilin geniş tarım alanları ve üretim çeşitliliğiyle ülke ekonomisine önemli katkılar sunduğunu söyledi.

Çumra tarımın önemli merkezlerinden biri

Vali Akın, Çumra’nın da tarımın önemli merkezlerinden biri olduğunu ifade etti.

Şeker pancarının yalnızca doğrudan şeker üretimi açısından değil, tarımsal üretim sisteminin bütünü açısından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Akın, şeker pancarının münavebe sisteminden hayvancılığa kadar tarımsal üretimde çok yönlü katkı sunduğunu kaydetti.

Çiftçinin ürünü modern tesislerde işleniyor

Çumra’da üretilen pancarın modern tesislerde işlenmesinin önemine değinen Akın, bunun çiftçinin emeğine sahip çıkılması açısından önemli olduğunu belirtti.

Vali Akın, pancarın modern sanayi tesislerinde işlenmesinin aynı zamanda bölge ekonomisinin güçlenmesine ve tarım-sanayi entegrasyonunun geliştirilmesine katkı sağladığını dile getirdi.

Tarımda üretilen ürünlerin doğrudan hammadde olarak kalmasının yerine işlenerek katma değere dönüştürülmesinin ekonomik açıdan büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

İklim değişikliği ve azalan su kaynaklarına dikkat çekti

Vali Akın, dünya genelinde tarım sektörünün iklim değişikliği ve azalan su kaynakları nedeniyle önemli bir süreçten geçtiğini söyledi.

Tarımın geleceğinde suyun daha verimli kullanılmasının ve yeni teknolojilerden yararlanılmasının önem kazandığını belirten Akın, akıllı tarım teknolojileri ile modern sulama yöntemlerinin yaşanan sorunlara karşı önemli imkânlar sunduğunu ifade etti.

Bu yöntemlerin üretimin sürdürülebilirliği açısından giderek daha önemli hale geldiğini kaydetti.

“Üretim tarlada bitmiyor”

Vali Akın, tarımsal üretimde başarının yalnızca tarlada üretim yapmakla sınırlı olmadığını söyledi.

Üretilen tarımsal ürünlerin modern tesislerde işlenmesinin ve katma değere dönüştürülmesinin de büyük önem taşıdığını belirtti.

Akın, Çumra Şeker Fabrikası’nın tarım ile sanayi arasında kurulan bu güçlü bağ açısından önemli bir örnek olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin şeker ihtiyacının yaklaşık yüzde 17’si

Vali Akın’ın törende verdiği en dikkat çekici bilgilerden biri de Türkiye’nin şeker üretimine ilişkin oldu.

Akın, Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi çatısı altında faaliyet gösteren fabrikaların Türkiye’nin şeker ihtiyacının yaklaşık yüzde 17’sini karşıladığını belirtti.

Böylece Konya’nın yalnızca pancarın tarlada üretilmesi açısından değil, elde edilen pancarın işlenerek şekere dönüştürülmesi açısından da Türkiye’nin önemli merkezlerinden biri olduğu ortaya konuldu.

Geçen kampanyada yaklaşık 3,5 milyon ton pancar işlendi

Vali Akın, geçtiğimiz kampanya döneminde yaklaşık 3,5 milyon ton pancarın işlendiğini aktardı.

Konya ve Çumra Şeker fabrikalarında gerçekleştirilen kapasite artırımlarına değinen Akın, günlük pancar işleme gücünün yükseldiğini ifade etti.

Artırılan kapasitenin fabrikaların kampanya sürecini daha verimli yürütmesine katkı sunduğunu belirtti.

Üretim süresi kısalacak, verimlilik ve tasarruf artacak

Vali Akın, günlük işleme kapasitesinin artırılması sayesinde üretim süreçlerinin kısaltılmasının mümkün hale geldiğini söyledi.

Üretim süresinin kısalmasının verimlilik ve tasarruf açısından önemli kazanımlar sağladığını ifade etti.

Bu süreçte üreticiden fabrikaya kadar uzanan bütün zincirin daha etkin şekilde çalışmasının hedeflendiğini kaydetti.

Tarımdan sanayiye uzanan büyük üretim zinciri

Akın, Konya’da tarımda başlayan üretim sürecinin sanayi tesislerinde devam ederek geniş bir ekonomik yapıya dönüştüğünü belirtti.

Bu üretim zincirinin çalışanların, üreticilerin ve yöneticilerin katkısıyla büyümeye devam ettiğini ifade eden Akın, oluşan üretim kapasitesinin yalnızca Konya’ya değil, Türkiye ekonomisine de önemli katkı sunduğunu söyledi.

Tarım ile sanayinin bütünleşmesinin, Türkiye’nin üretim gücünün geliştirilmesi bakımından önem taşıdığını vurguladı.

“Yeni kampanya dönemimizin hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum”

Vali İbrahim Akın, konuşmasının sonunda Çumra Şeker’in yeni kampanya döneminde emeği bulunan tüm çalışanlara teşekkür etti.

Akın, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Yeni kampanya dönemimizin; çiftçilerimize, pancar müstahsillerimize, fabrika işçilerimize, mühendislerimize ve yöneticilerimize hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum”

Çumra Şeker’in 23’üncü kampanyasında üretim başladı

Çumra Şeker Fabrikası’nın 23’üncü kampanyasının başlamasıyla birlikte 2026-2027 üretim döneminin pancar işleme süreci de başladı.

Açılış programında açıklanan verilere göre önceki kampanya döneminde Konya ve Çumra Şeker fabrikalarında toplam 3 milyon 430 bin 500 ton pancar işlendi ve 496 bin ton şeker üretildi.

Konya Şeker Fabrikası’nın günlük pancar işleme kapasitesi 10 bin tondan 12 bin tona, Çumra Şeker Fabrikası’nın kapasitesi ise 16 bin tondan 20 bin tona yükseltildi.

Kapasite artırımı için toplam 22 milyon euroluk yatırım gerçekleştirildi.

Konya Ovası’nın Türkiye pancar üretiminin yüzde 35’ini karşıladığı açıklanırken, Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi çatısı altında faaliyet gösteren fabrikaların Türkiye’nin şeker ihtiyacının yaklaşık yüzde 17’sini karşıladığı belirtildi.

Atıştırmalık ürün grubunda 8,5 milyon euroluk yeni hat yatırımı, Panagro’da 2021’den bu yana 15 milyon 389 bin 782 dolarlık yatırım gerçekleştirilirken; güneş enerjisi projeleriyle iştiraklerin enerji ihtiyacının önemli bölümünün yenilenebilir kaynaklardan karşılanmasına yönelik yatırımların da devam ettiği bildirildi.

 

Fındık hasadında file dönemi: İşçilik maliyeti yüzde 70’e kadar düşüyor

Samsun’da fındık üreticileri, hasat maliyetlerini azaltmak ve verimliliği artırmak amacıyla fileli hasat sistemini daha yaygın kullanmaya başladı.

Terme ilçesi Sarayköy Mahallesi’nde fileli hasat sisteminin uygulandığı 12 dönümlük fındık bahçesinde düzenlenen etkinlikte, ağaçlardan filelerin üzerine dökülen fındıklar toplandı ve patoza gönderildi.

En büyük maliyet kalemi işçilik

İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, fındık hasat filesinin son yıllarda üreticiler tarafından yoğun biçimde kullanılmaya başlandığını söyledi.

Filelerin bahçelerin temizlenmesinin ardından sıra aralarına serildiğini belirten Yılmaz, olgunlaşan fındıkların filelerin üzerine döküldüğünü ve buradan toplanarak hasadın tamamlandığını anlattı.

Fındık üretiminde en önemli maliyet unsurunun işçilik olduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları söyledi:

“Hasat işçiliği maliyet unsurları içerisinde en büyük payı tutar. Bunu ne kadar azaltabilirsek maliyeti de o oranda düşürmüş oluruz. Böylece üreticinin karlılığı da o nispette artar.”

İşçilik maliyetinde yüzde 70’e varan tasarruf

Yılmaz, fileli hasat sistemi sayesinde işçilik maliyetlerinde yüzde 70’e varan tasarruf sağlanabildiğini belirtti.

Sistemin yalnızca maliyeti düşürmediğini, aynı zamanda ürünün randımanı ve kalitesi açısından da avantaj sağladığını ifade eden Yılmaz, fileli hasadın gelecek yılın ürün verimine de olumlu katkı sunduğunu kaydetti.

Yeni sürgünler de korunuyor

File yöntemi sayesinde fındığın doğrudan yerden toplanmasının önüne geçildiğini belirten Yılmaz, bunun gelecek yılın sürgünlerinin zarar görmesini de engellediğini söyledi.

Yılmaz, Bakanlığın fındık hasat filesi kullanan üreticilere yüzde 70’e varan hibe desteği sağladığını belirterek, Samsun’da yaklaşık 200 üreticinin bu destekten yararlandığını açıkladı.

Ayrıca 91 üreticinin başvurusunun da Bakanlığa gönderildiğini bildirdi.

Yağışlı hava ve eğimli arazilerde avantaj sağlıyor

Terme Belediye Başkanı Şenol Kul da fındığın ilçe açısından önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu söyledi.

Kul, özellikle yağışlı havalarda ve meyilli arazilerde file sisteminin ürün kaybını azaltabileceğini belirtti.

Fındığın toprakla temas etmemesinin çürümeyi önlediğine dikkati çeken Kul, bu yöntemin ürün kalitesinin korunmasına da katkı sunduğunu ifade etti.

“60 işçi yerine 15 kişiyle hasadı tamamlayacağız”

Üretici Fehmi Öktem ise fileli sistemi bahçelerinde bu yıl ilk kez kullandıklarını söyledi.

Daha önce aynı bahçede 3 ton fındığı 60 işçiyle toplattığını belirten Öktem, bu yıl fileli sistemle hasadı 15 kişiyle tamamlayacaklarını ifade etti.

Öktem, “Fileli sistemin işçi maliyetini yüzde 70 düşürdüğünü fark ettik.” dedi.

Hem maliyet hem kalite avantajı

Fileli hasat sistemiyle üreticiler, daha az işçiyle hasadı tamamlarken ürünün toprakla temasını da azaltıyor.

Bu sayede hem işçilik giderleri düşüyor hem de fındığın çürüme, kirlenme ve kalite kaybı riski azalıyor.

Terme’de gerçekleştirilen etkinliğe Terme İlçe Tarım ve Orman Müdürü Barış Padem de katıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı açıkladı: Türkiye’nin hayvan varlığı 78,7 milyona yükseldi

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün yayımladığı “Tür ve Irklarına Göre Hayvan Varlığı, 2025-2026” tablosu, Türkiye’de büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığındaki son durumu ortaya koydu.

Verilere göre Türkiye’nin toplam hayvan varlığı 2025 Haziran’da 75 milyon 540 bin 854, 2025 Aralık’ta 75 milyon 723 bin 815 olarak kaydedildi. 2026 Haziran itibarıyla toplam sayı 78 milyon 753 bin 283’e yükseldi.

Böylece Türkiye’nin toplam hayvan varlığı bir yıllık dönemde 3 milyon 212 bin 429 baş arttı. Yıllık artış oranı yüzde 4,3, 2025 Aralık ile 2026 Haziran arasındaki altı aylık artış ise yüzde 4 oldu.

Küçükbaş hayvan varlığı 60,8 milyonu geçti

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de 2026 Haziran itibarıyla 60 milyon 815 bin 177 küçükbaş, 17 milyon 804 bin 510 büyükbaş hayvan bulunuyor.

Hayvan grubu 2025 Haziran 2025 Aralık 2026 Haziran Yıllık değişim
Büyükbaş 17.188.644 17.708.985 17.804.510 %3,6
Küçükbaş 58.206.279 57.874.318 60.815.177 %4,5
Diğer 145.931 140.512 133.596 %-8,5
Genel toplam 75.540.854 75.723.815 78.753.283 %4,3

Küçükbaş hayvan varlığı 2025 Haziran’a göre 2 milyon 608 bin 898 baş artarak 60 milyon 815 bin 177’ye çıktı. Yıllık artış yüzde 4,5 olurken, yalnızca 2025 Aralık ile 2026 Haziran arasındaki yükseliş yüzde 5,1 olarak gerçekleşti.

Bu veriler, toplam hayvan varlığındaki artışın önemli bölümünün küçükbaş hayvanlardan geldiğini gösterdi.

Koyun varlığı 49 milyon 473 bine çıktı

Küçükbaş hayvan grubunun en büyük bölümünü koyun oluşturdu.

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün verilerine göre koyun sayısı 2025 Haziran’da 47 milyon 14 bin 865, 2025 Aralık’ta 46 milyon 688 bin 813 iken 2026 Haziran’da 49 milyon 473 bin 446’ya yükseldi.

Koyun varlığında yıllık artış yüzde 5,2, 2025 Aralık-2026 Haziran dönemindeki artış ise yüzde 6 olarak kaydedildi.

Merinos koyununda yüzde 6,6 artış

Merinos koyunu sayısı 2025 Haziran’da 4 milyon 572 bin 711 iken 2026 Haziran’da 4 milyon 872 bin 960’a yükseldi.

Böylece merinos koyunu varlığında yıllık yüzde 6,6 artış yaşandı. Aralık 2025’e göre artış ise yüzde 7,8 oldu.

Yerli ve diğer koyunların sayısı da 42 milyon 442 bin 154’ten 44 milyon 600 bin 486’ya çıkarak yıllık yüzde 5,1 arttı.

Koyun grubu 2025 Haziran 2026 Haziran Yıllık değişim
Merinos 4.572.711 4.872.960 %6,6
Yerli ve diğerleri 42.442.154 44.600.486 %5,1
Toplam koyun 47.014.865 49.473.446 %5,2

Keçi varlığı arttı, tiftik keçisinde sert düşüş yaşandı

Keçi sayısı 2025 Haziran’daki 11 milyon 191 bin 414 seviyesinden 2026 Haziran’da 11 milyon 341 bin 731’e çıktı.

Toplam keçi varlığındaki yıllık artış yüzde 1,3 oldu.

Kıl keçisi ve diğer keçilerin sayısı yüzde 1,7 artarak 11 milyon 158 bin 113’e yükseldi. Buna karşılık tiftik keçisi sayısında belirgin gerileme yaşandı.

Tiftik keçisi varlığı 2025 Haziran’daki 224 bin 425 baştan 183 bin 618 başa düştü. Bu gruptaki yıllık azalış yüzde 18,2, 2025 Aralık’a göre düşüş ise yüzde 14,9 olarak gerçekleşti.

Büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 804 bine yükseldi

Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığı 2025 Haziran’da 17 milyon 188 bin 644 iken, 2026 Haziran itibarıyla 17 milyon 804 bin 510’a ulaştı.

Büyükbaş hayvan varlığında yıllık artış yüzde 3,6 oldu. 2025 Aralık ile 2026 Haziran arasındaki artış ise yüzde 0,5 seviyesinde kaldı.

Büyükbaş hayvanların 17 milyon 640 bin 2’sini sığırlar, 164 bin 508’ini ise mandalar oluşturdu.

Sığır varlığında kültür melezi öne çıktı

Sığır sayısı 2025 Haziran’da 17 milyon 30 bin 316, 2025 Aralık’ta 17 milyon 544 bin 200, 2026 Haziran’da ise 17 milyon 640 bin 2 olarak kaydedildi.

Sığır varlığında yıllık artış yüzde 3,6 oldu.

Irklara göre incelendiğinde farklı bir tablo ortaya çıktı:

Sığır türü 2025 Haziran 2026 Haziran Yıllık değişim
Kültür 8.286.763 8.544.722 %3,1
Kültür melezi 7.842.429 8.267.527 %5,4
Yerli 901.124 827.753 %-8,1

Kültür melezi sığır sayısı bir yılda 425 bin 98 baş artarak 8 milyon 267 bin 527’ye yükseldi ve yüzde 5,4’lük artış kaydedildi.

Kültür ırkı sığır sayısı da 2025 Haziran’a göre yüzde 3,1 artarak 8 milyon 544 bin 722’ye çıktı.

Yerli sığır sayısı yüzde 8,1 azaldı

Verilerin dikkat çeken kalemlerinden biri yerli sığır varlığı oldu.

2025 Haziran’da 901 bin 124 olan yerli sığır sayısı, 2025 Aralık’ta 883 bin 611’e, 2026 Haziran’da ise 827 bin 753’e geriledi.

Böylece yerli sığır sayısı bir yılda 73 bin 371 baş azaldı. Yıllık düşüş oranı yüzde 8,1 oldu.

Yalnızca 2025 Aralık ile 2026 Haziran arasındaki gerileme de yüzde 6,3 olarak kayıtlara geçti.

Manda varlığında yıllık artış yüzde 3,9

Manda sayısı 2025 Haziran’daki 158 bin 328’den, 2026 Haziran’da 164 bin 508’e yükseldi.

Manda varlığındaki yıllık artış yüzde 3,9 olarak gerçekleşti.

Buna karşılık 2025 Aralık’ta 164 bin 785 olan manda sayısı 2026 Haziran’da 164 bin 508’e geriledi. Son altı aylık değişim yüzde -0,2 oldu.

At, eşek ve katır sayısı azaldı

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün tablosunda “diğer” başlığı altında yer alan hayvanların toplam sayısı da geriledi.

Bu gruptaki hayvan sayısı 2025 Haziran’da 145 bin 931 iken 2026 Haziran’da 133 bin 596’ya düştü. Yıllık azalış yüzde 8,5 olarak gerçekleşti.

Tür 2025 Haziran 2026 Haziran Değişim
At 67.263 62.135 %-7,6
Deve 1.056 1.075 %1,8
Domuz 1.701 1.042 %-38,7
Eşek 62.619 58.012 %-7,4
Katır 13.292 11.332 %-14,7

At sayısı yüzde 7,6, eşek sayısı yüzde 7,4, katır sayısı ise yüzde 14,7 geriledi.

Deve sayısı ise sınırlı artışla 1.075’e yükseldi.

Türkiye’de hayvan varlığındaki artışın ana kaynağı küçükbaş oldu

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün yayımladığı veriler, 2025 Haziran-2026 Haziran döneminde Türkiye’nin toplam hayvan varlığında artış yaşandığını ortaya koydu.

Bir yıllık dönemde toplam hayvan sayısı 75 milyon 540 bin 854’ten 78 milyon 753 bin 283’e çıktı.

Bu artışın ana kaynağını küçükbaş hayvancılık oluşturdu. Küçükbaş hayvan sayısı bir yılda 2 milyon 608 bin 898 baş, büyükbaş hayvan sayısı ise 615 bin 866 baş arttı.

Özellikle koyun, merinos koyunu ve kültür melezi sığır sayısındaki artış öne çıkarken; yerli sığır ve tiftik keçisi varlığındaki düşüş dikkat çekti.

Veriler, Türkiye’de toplam hayvan varlığının büyüdüğünü ancak bu büyümenin tür ve ırklar arasında eşit dağılmadığını gösteriyor. Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün yayımladığı tablo, rakamları ve değişim oranlarını ortaya koyarken, artış ve azalışların nedenlerine ilişkin ayrıca bir değerlendirme içermiyor.

Ankara’da halk sağlığını tehlikeye atan 1 ton 333 kilogram et ele geçirildi

Ankara’da halk sağlığını tehdit eden gıda ürünlerine yönelik gerçekleştirilen denetim ve çalışmalar kapsamında, büyük miktarda et ve et ürünü ele geçirildi.

Ankara İl Jandarma Komutanlığından yapılan açıklamaya göre, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü araştırmalar sonucunda H.A’ya ait bir iş yerinde sahte gıda satışı yapıldığı tespit edildi.

Bunun üzerine Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ile Yenimahalle İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından söz konusu iş yerine operasyon düzenlendi.

1 ton 333 kilogram et ve et ürünü bulundu

İş yerinde gerçekleştirilen aramada, niteliği değiştirilmiş ve halk sağlığını tehlikeye düşürebilecek toplam 1.333 kilogram et ve et ürünü ele geçirildi.

Ele geçirilen ürünlere el konulurken, İl Tarım Müdürlüğü ekipleri tarafından yapılan işlemlerin ardından ürünlerin imha edildiği bildirildi.

Olayla ilgili iş yeri sahibi H.A. hakkında adli işlemlerin başlatıldığı belirtildi.

Yetkililerin halk sağlığını tehlikeye atan sahte ve uygunsuz gıda ürünlerinin üretimi ve satışına yönelik denetim ve çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

TMO bu yıl 12,3 milyon ton hububat aldı: Çiftçiye 180 milyar lira ödeme yapıldı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ankara Üniversitesi Kalecik Bağcılık Araştırma ve Uygulama İstasyonu’nu ziyaret ederek bağ bozumuna katıldı. İstasyonda üzüm kesen Yumaklı, daha sonra pekmez kaynattı ve tarımsal üretime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İstasyonda 153 yerli ve yabancı asma çeşidinin bulunduğunu belirten Yumaklı, merkezin ıslah çalışmaları ve genetik kaynakların korunması açısından önemli bir görev üstlendiğini söyledi.

Ankara’nın güçlü bir tarımsal altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Yumaklı, özellikle Kalecik ilçesinin üzüm üretimindeki yerine dikkati çekti.

Yumaklı, “Ankara’da üretilen üzümün yarısı Kalecik ilçesinde. Ankara’da üzüm deyince Kalecik karası akla geliyor. Coğrafi işaretli bir üzüm çeşidi.” diye konuştu.

Bitkisel üretimde 140 milyon tonun aşılması bekleniyor

Türkiye’nin dünyanın önemli üzüm üreticilerinden biri olduğunu ifade eden Yumaklı, 2024 yılı sonu itibarıyla Türkiye’nin taze üzüm üretiminde dünyada yedinci, kuru üzüm ihracatında ise birinci sırada bulunduğunu belirtti.

Yumaklı, bu yılki üretim görünümüne ilişkin şu açıklamayı yaptı:

“2025 yılındaki üzüm üretimi yaklaşık 2,5 milyon ton olmuştu. Bu sene de iyi bir sezon geçiriyoruz. 3 milyon 850 bin tonluk üzüm üretimi ülkemizde gerçekleşmiş olacak. 2026, son 66 yılın en yağışlı yılı oldu. Geçtiğimiz yıl çok ciddi bir kuraklık ile hem şubat hem de nisan ayında ciddi bir zirai don yaşamıştık. Bu da ürünlerimizi etkilemişti. Ancak, bu sene bereketle beraber bitkisel üretimde 140 milyon tonu aşmış olacağız.”

TMO’dan Cumhuriyet tarihinin rekor alımı

Türkiye genelinde bazı ürünlerin hasadının tamamlandığını, bazı ürünlerde ise hasadın sürdüğünü belirten Bakan Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin bu yıl stratejik ürünlerde piyasa düzenleyici rolünü güçlü şekilde sürdürdüğünü söyledi.

TMO’nun 12,3 milyon ton hububat alarak kurum tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını açıklayan Yumaklı, çiftçilere yapılan ödemenin de 180 milyar lirayı bulduğunu ifade etti.

Yumaklı şöyle konuştu:

“Bu yıl Toprak Mahsulleri Ofisi pek çok stratejik üründe alıcı pozisyonunda piyasa regülasyonu yaptı. Bu yıl 12,3 milyon ton hububat aldı. Bu TMO açısından Cumhuriyet tarihinin rekoru oldu. Bütün dünyada ülkelerin gıda arz güvenliğiyle ilgili endişe duyduğu, konjonktürel sebeplerle özellikle gıda ürünlerinin hareketinin neredeyse çok ciddi bir şekilde kısıtlandığı dönemde, hem bizim ilgili kurumumuzun hem ülkemizdeki bütün tarafların bereketli bir yıl geçirmesi bizim açımızdan, ülkemiz açısından son derece mutluluk verici. Toprak Mahsulleri Ofisinin 12,3 milyon ton için çiftçilerimize ödediği rakam 180 milyar liraya ulaştı.”

“Üreticinin emeğine sahip çıkmak istiyoruz”

Bakan Yumaklı, tarım politikalarının hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruyacak şekilde sürdürüldüğünü söyledi.

Üreticinin emeğinin karşılığını almasını, tüketicinin ise kaliteli ürüne makul fiyatla ulaşmasını hedeflediklerini belirten Yumaklı, TMO’nun güçlü stoklarını ihtiyaç oldukça piyasaya sunmaya devam edeceğini kaydetti.

Yumaklı açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“TMO, elindeki ürünleri, bu güçlü stoklarını piyasanın ihtiyacı olduğu süreçte piyasaya vermeye devam ediyor, buna başladı. Biz stabil bir halde giden, eğer bir ilave maliyet varsa onun bunların üzerine gelmesinin dışında, herhangi bir fiyat oluşumuna izin vermeyen politikayı sürdürmeye devam edeceğiz. Amacımız üreticinin emeğine sahip çıkmak, tüketicinin de kendisine vadedilen kalitede ürünü uygun ve de makul fiyata almasını sağlamak.”

Çiftçinin maliyeti düşmüyor: Tarım girdisi yüzde 27,62 arttı, asıl baskı mazot ve elektrikte

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 arttı. Endeks geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, Temmuz 2025’e göre yüzde 27,62 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 33,39 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 0,01 azalış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 1,48 artış kaydedildi.

Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 28,82, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 20,53 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE’ye göre, 11 alt grup yüksek değişim gösterdi.

Temmuzda yıllık bazda artışın en az olduğu alt gruplar, yüzde 19,43 ile malzemeler, yüzde 22,28 ile makine bakım masrafları oldu. Yıllık artışın en yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler, yüzde 32,96 ile diğer mal ve hizmetler olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE’ye göre 3 alt grup daha düşük ve 8 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Temmuzda bir önceki aya göre hayvan yeminde yüzde 1,64 azalış görülürken, gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16 ile en fazla düşüş gösteren alt grup oldu.

Buna karşılık, aylık artışın en yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 1,54 ile malzeler, yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar olarak hesaplandı.

Bu veriler de çok net gösteriyor ki Türkiye’de tarımsal üretimin maliyeti artmaya devam ediyor. Temmuz 2026’da Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,62 yükselirken, yılbaşından bu yana artış yüzde 17,15’e ulaştı. Ancak genel endeks çiftçinin enerji yükünün tamamını tek başına ortaya koymuyor. TÜİK’in ana bülteninde mazot ve elektrik ayrı kalemler halinde açıklanmazken, “enerji ve yağlayıcılar” grubunda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Üstelik temmuz verisinden sonra akaryakıt fiyatlarında yeni bir sıçrama geldi; Konya’da motorin eylülde 102,59 TL’yi gördü. Petrolün 100 doların üzerinde, tarımsal elektrik tarifesindeki artışın ise yüzde 24,8 olduğu tabloda, çiftçinin üretim maliyetindeki asıl risk enerji cephesinde yoğunlaşıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 21 Eylül’de yayımladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), üreticinin maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu.

Tarım-GFE temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,20, 2025 Aralık ayına göre yüzde 17,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,62, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,39 arttı. Endeks, 2020=100 bazında 1.000,76 puana ulaştı.

İlk bakışta yüzde 0,20’lik aylık artış maliyet baskısının hafiflediği izlenimini verse de alt kalemler daha farklı bir tablo ortaya koyuyor. Özellikle enerji ve yağlayıcılardaki artış, üreticinin günlük faaliyetlerinde kullandığı temel girdilerdeki maliyetin çok daha hızlı yükseldiğini gösteriyor.

Tarımda genel maliyet tablosu

Gösterge Endeks Aylık değişim 2025 sonuna göre Yıllık değişim 12 aylık ortalama
Tarım-GFE 1.000,76 %0,20 %17,15 %27,62 %33,39
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler 972,32 -%0,01 %17,76 %28,82 %34,94
Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler 1.227,93 %1,48 %13,44 %20,53 %24,46

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde aylık yüzde 0,01 gerileme görülürken tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde yüzde 1,48 artış yaşandı. Yıllık artış oranları ise sırasıyla yüzde 28,82 ve yüzde 20,53 oldu.

Bu ayrım çiftçi açısından önemli. Çünkü yatırım ertelenebilir; ancak traktörün yakıtı, hayvanın yemi, sulama, gübreleme ya da ilaçlama ertelenemiyor. Üretimin devamı için gerekli günlük girdilerdeki artış bu nedenle doğrudan işletme sermayesini etkiliyor.

Gübre yıllık artışta ilk sırada, ayın en sert artışı enerjide

Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiricilerde gerçekleşti. Bunu yüzde 32,98 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 30,04 ile enerji ve yağlayıcılar izledi. Tohum ve dikim materyalinde yüzde 29,92, binalarda yüzde 28,66, bina bakım masraflarında yüzde 28,19 ve hayvan yeminde yüzde 26,89 yükseliş görüldü.

Girdi grubu Yıllık değişim
Gübre ve toprak geliştiriciler %33,07
Diğer mal ve hizmetler %32,98
Enerji ve yağlayıcılar %30,04
Tohum ve dikim materyali %29,92
Binalar %28,66
Bina bakım masrafları %28,19
Tarım-GFE %27,62
Hayvan yemi %26,89
Veteriner harcamaları %22,70
Tarımsal ilaçlar %22,69
Makine bakım masrafları %22,28
Malzemeler %19,43

Aylık değişim ise enerji baskısını daha net gösteriyor. Temmuzda gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 3,16, hayvan yemi yüzde 1,64, veteriner harcamaları yüzde 1,05 ucuzladı.

Buna karşılık enerji ve yağlayıcılarda fiyatlar yalnızca bir ayda yüzde 4,82 yükseldi. Bu, tüm alt gruplar içerisindeki en yüksek aylık artış oldu.

Girdi grubu Temmuz değişimi
Enerji ve yağlayıcılar +%4,82
Malzemeler +%1,54
Bina bakım masrafları +%1,53
Makine bakım masrafları +%1,50
Diğer mal ve hizmetler +%1,47
Tarımsal ilaçlar +%1,31
Binalar +%1,07
Tohum ve dikim materyali +%0,74
Tarım-GFE +%0,20
Veteriner harcamaları -%1,05
Hayvan yemi -%1,64
Gübre ve toprak geliştiriciler -%3,16

Dolayısıyla genel endeksteki yüzde 0,20’lik aylık artış çiftçinin karşılaştığı bütün maliyet hareketini tek başına anlatmıyor. Gübre ve yem gibi bazı kalemlerdeki düşüş genel oranı aşağı çekerken, üretimin neredeyse her aşamasına giren enerji çok daha hızlı pahalandı.

TÜİK mazotu ve elektriği ayrı vermiyor: Pompadaki tablo daha ağır

Tarımsal maliyet tartışmasının en kritik noktalarından biri de burada ortaya çıkıyor.

TÜİK’in yayımladığı ana Tarım-GFE bülteninde motorin ve elektrik ayrı ayrı fiyat değişimi şeklinde yer almıyor. Bu maliyetler daha geniş grupların içinde izleniyor; motorin açısından görülebilen en belirgin başlık “enerji ve yağlayıcılar”.

Bu nedenle çiftçinin gerçek yakıt yükünü görebilmek için pompa fiyatına ayrıca bakmak gerekiyor.

Konya’da motorinin litre fiyatı 17 Eylül’de 102,59 TL’ye kadar yükseldi. Aynı gün İstanbul Avrupa Yakası’nda 100,31 TL, Ankara’da 101,43 TL, İzmir’de 101,71 TL seviyeleri görüldü. 21 Eylül itibarıyla Konya’da fiyat yaklaşık 98,50-98,70 TL bandına geriledi.

Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık 56,23 TL fiyatla 21 Eylül 2026’daki 98,50 TL karşılaştırıldığında motorindeki yıllık yükseliş yaklaşık yüzde 75,2 seviyesinde. 17 Eylül’deki 102,59 TL’lik zirve dikkate alındığında artış yaklaşık yüzde 82,4 seviyesine ulaşıyor.

Motorinde bir yılda ortaya çıkan fark

Konya motorin Fiyat
Eylül 2025 yaklaşık seviye 56,23 TL/litre
17 Eylül 2026 zirvesi 102,59 TL/litre
21 Eylül 2026 yaklaşık 98,50 TL/litre
Yaklaşık yıllık artış %75,2
Zirve fiyatla yaklaşık yıllık artış %82,4

2025 Konya rakamı aynı güne ait birebir fiyat değil, Eylül 2025 dönemindeki yaklaşık fiyat düzeyidir.

Fiyat farkının üreticiye etkisi kullanılan yakıt miktarı arttıkça büyüyor. Geçen yıl yaklaşık 56,23 TL’den 50 litre motorin 2 bin 811 TL tutarken bugün aynı miktar yaklaşık 4 bin 925 TL’ye geliyor. Aradaki fark yaklaşık 2 bin 114 TL.

1.000 litre üzerinden yapılan örnekte ise geçen yıl yaklaşık 56 bin 230 TL olan maliyet bugün 98 bin 500 TL’ye ulaşıyor. Aynı miktarda yakıt için fark yaklaşık 42 bin 270 TL. Bu rakam belirli bir çiftliğin gerçek tüketimi değil, fiyat değişiminin aynı yakıt miktarına etkisini göstermek için yapılan karşılaştırma.

Petrol 100 doların üzerinde, elektrik tarifesi de yükseldi

Akaryakıttaki baskının bir diğer ayağı uluslararası petrol fiyatları.

19 Eylül 2025’te Brent petrol yaklaşık 66,68 dolar seviyesindeyken, 21 Eylül 2026 sabahında günlük düşüşe rağmen 101,71 dolar civarında bulunuyordu. Yaklaşık bir yıllık dolar bazlı artış yüzde 52,5 düzeyine ulaştı. Önceki hafta Brent fiyatının 108 doların üzerine çıktığı da görüldü.

Enerji göstergesi Önceki değer Son değer Değişim
Brent petrol 66,68 $ 101,71 $ +%52,5
Konya motorin yaklaşık 56,23 TL yaklaşık 98,50 TL +%75,2
Enerji ve yağlayıcılar — yıllık +%30,04
Enerji ve yağlayıcılar — aylık +%4,82

Motorin fiyatının Brent petrol ile birebir aynı oranda değişmemesinin nedeni ise pompa fiyatının yalnızca ham petrole bağlı olmaması. Uluslararası motorin ürün fiyatı, döviz kuru, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV), rafineri, dağıtım ve bayi maliyetleri nihai fiyatın oluşmasında etkili oluyor.

Elektrikte de çiftçinin yükü arttı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan düzenlemeyle 4 Nisan 2026’dan itibaren orta gerilimden bağlı tarımsal faaliyetler abone grubunun elektrik fiyatı yüzde 24,8 artırıldı.

Bu artış özellikle elektrikli sulama pompaları kullanan çiftçiler, süt sağım ve soğutma sistemlerine sahip hayvancılık işletmeleri, seralar, depolar ve tarımsal ürün işleme tesisleri açısından doğrudan maliyet anlamına geliyor.

Temmuz rakamı eylüldeki yakıt şokunu henüz göstermiyor

Buradaki en önemli ayrıntılardan biri zaman farkı.

21 Eylül’de açıklanan Tarım-GFE Temmuz 2026 dönemine ait. Motorinin 100 TL’nin üzerine çıktığı ve Brent petrolün 100 dolar üzerinde kalıcılaştığı sert hareket ise daha sonra, ağustos sonu ve eylül ayında gerçekleşti.

Başka bir ifadeyle, temmuzdaki enerji ve yağlayıcılara ilişkin yüzde 4,82’lik aylık artış, eylülde yaşanan son akaryakıt fiyat hareketini henüz kapsamıyor.

Bu nedenle gelecek aylarda açıklanacak Tarım-GFE rakamlarında enerji kalemi daha da yakından izlenecek.

Mazot ve elektrik aynı ürünün maliyetine birden fazla kez giriyor

Enerjinin tarımsal üretimdeki etkisini diğer girdilerden ayıran en önemli nokta, maliyet zincirinin hemen her aşamasında yeniden ortaya çıkması.

Bir ürünün tarladan market rafına kadar olan süreci şöyle ilerliyor:

Toprak hazırlığı → ekim → gübreleme → ilaçlama → sulama → hasat → depolama → soğutma → nakliye → işleme → dağıtım → market

Bu zincirin büyük bölümünde motorin veya elektrik kullanılıyor.

Örneğin buğday üretiminde traktör yakıt tüketiyor, hasat biçerdöverle gerçekleştiriliyor, ürün kamyonla fabrikaya taşınıyor, değirmende elektrik kullanılıyor, un paketlendikten sonra yeniden dizel araçlarla dağıtıma çıkıyor.

Dolayısıyla mazot ve elektrikteki yükseliş yalnızca çiftçinin tarla maliyetini değil, ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sonraki aşamaları da etkileyebiliyor.

Tarımsal enflasyon yavaşlıyor ama maliyet düşmüyor

TÜİK’in uzun dönem grafiğinde yıllık Tarım-GFE artış hızının gerilediği görülüyor.

Temmuz 2024’te yüzde 41,60 olan yıllık artış, Temmuz 2025’te yüzde 34,22’ye, Haziran 2026’da yüzde 32,06’ya, Temmuz 2026’da ise yüzde 27,62’ye düştü.

Dönem Yıllık Tarım-GFE
Temmuz 2024 %41,60
Temmuz 2025 %34,22
Haziran 2026 %32,06
Temmuz 2026 %27,62

Ancak bu gerileme girdi fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor.

Çiftçinin kullandığı girdiler hâlâ geçen yılın aynı döneminden yüzde 27,62 daha pahalı. Düşen, fiyat seviyesi değil; fiyatların artış hızı.

Enflasyon karşılaştırmasında çiftçi açısından kritik 8,81 puan

Tarım maliyetlerinin genel fiyatlarla sağlıklı biçimde karşılaştırılabilmesi için aynı dönem verilerine bakmak gerekiyor.

Temmuz 2026’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 31,75, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 27,83, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) ise yüzde 18,81 arttı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde tüketici fiyatlarının yıllık artışı yüzde 37,53 oldu.

Temmuz 2026 enflasyon karşılaştırması

Gösterge Aylık Yıllık
Tarım-GFE %0,20 %27,62
Tarım-ÜFE %2,31 %18,81
Yİ-ÜFE %1,52 %27,83
TÜFE %1,78 %31,75
Gıda ve alkolsüz içecekler TÜFE %1,61 %37,53

Çiftçi açısından en dikkat çekici fark, girdi maliyetleri ile ürününün üretici fiyatındaki artış arasında.

Tarım girdileri yıllık yüzde 27,62 yükselirken, tarımsal ürünlerin üretici fiyatındaki artış yüzde 18,81 oldu. Aradaki fark 8,81 puan.

Bu tek başına bütün üreticilerin zarar ettiği anlamına gelmiyor. Ürün çeşidi, verim, rekolte, destekler, üretim miktarı ve işletme yapısı sonucu değiştiriyor. Ancak girdi fiyatlarının ürün satış fiyatlarından uzun süre daha hızlı artması halinde üretici marjları üzerinde baskı oluşması beklenebilir.

Gıda tüketici enflasyonu ile Tarım-GFE arasında ise 9,91 puanlık fark bulunuyor. Gıda fiyatlarının yıllık yüzde 37,53 artması, market fiyatının yalnızca çiftçinin tarladaki maliyetinden oluşmadığını gösteriyor. İşleme, ambalaj, depolama, nakliye, enerji, ticaret ve perakende maliyetleri de nihai fiyatın içine giriyor.

Maliyet artışı piyasaya nasıl yansıyabilir?

Mevcut tablo üç temel risk oluşturuyor.

İlk olarak üretici, mazot, elektrik, gübre ve diğer girdilerdeki artışı satış fiyatına yansıtamazsa kâr marjı daralabilir.

İkinci olarak yüksek maliyet işletme sermayesini zorlarsa çiftçi gübreleme, sulama, ilaçlama veya makine kullanımını azaltabilir. Bu durum üretim miktarı ve verim üzerinde baskı oluşturabilir.

Üçüncü olarak maliyet artışlarının üretici fiyatına aktarılması halinde gıda fiyatlarında yeni yukarı yönlü baskı ortaya çıkabilir.

Ancak tarımsal girdi maliyetinin market fiyatına birebir ve aynı gün yansıdığı söylenemez. Rekolte, hava koşulları, arz-talep dengesi, ithalat ve ihracat kararları, döviz kuru, destekleme politikaları, aracılık, nakliye ve perakende maliyetleri de fiyat oluşumunda etkili.

Bununla birlikte mazot ve elektrik, üretimden dağıtıma kadar zincirin birçok aşamasında kullanıldığı için enerji fiyatlarının yüksek kalması gıda enflasyonu açısından diğer birçok girdi kaleminden daha geniş bir etki alanına sahip.

Verilerin söylediği net şey: Artış hızı düşüyor, üreticinin yükü düşmüyor

Temmuz verisinin olumlu yönü yıllık Tarım-GFE’nin yüzde 32,06’dan yüzde 27,62’ye gerilemesi; gübre, yem ve veteriner harcamalarında aylık düşüş görülmesi.

Ancak enerji tarafındaki tablo bu iyileşmenin kırılgan olduğunu gösteriyor.

Enerji ve yağlayıcılarda temmuz ayında yüzde 4,82, yıllık bazda yüzde 30,04 artış yaşandı. Sonrasında Konya’da motorin 102,59 TL’yi gördü, 21 Eylül’de yaklaşık 98,50 TL seviyesinde kaldı. Tarımsal elektrik tarifesine ise yüzde 24,8 artış yapıldı.

Dolayısıyla yüzde 27,62’lik genel Tarım-GFE rakamı çiftçinin maliyetinin yönünü ortaya koysa da mazot ve elektrik ana bültende ayrı ayrı yayımlanmadığından enerji cephesindeki gerçek yükün bütün ayrıntıları bu tek orandan görülemiyor.

Tarımda bundan sonraki kritik soru yalnızca gübre veya yemin ne kadar pahalandığı değil; traktörü tarlaya çıkarmanın, sulama pompasını çalıştırmanın, ürünü soğutmanın, depolamanın ve pazara ulaştırmanın ne kadara mal olacağı.

Enerji maliyetleri yüksek seviyelerde kalırsa, tarımsal girdi enflasyonundaki gerilemeye rağmen çiftçinin üretim maliyetinde beklenen rahatlama gecikebilir. Bunun uzun sürmesi halinde etkiler üreticinin ekim kararından ürün miktarına ve marketteki gıda fiyatına kadar geniş bir alana yayılabilir.

TÜİK, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin bir sonraki bültenini 19 Ekim 2026’da yayımlayacak.

Kısaltmalar: Tarım-GFE: Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi; Tarım-ÜFE: Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi; TÜFE: Tüketici Fiyat Endeksi; Yİ-ÜFE: Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi; EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu.

 

Küresel gıda fiyatları 4 yılın zirvesine yaklaştı: Türkiye’de gıda enflasyonu yüzde 33,79

Küresel gıda ve gübre piyasaları, Orta Doğu’daki çatışmalar, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle Karadeniz üzerinden yapılan sevkiyatlardaki belirsizlikler, enerji maliyetlerindeki yükseliş ve aşırı hava olaylarının etkisi altında kalmaya devam ediyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün Gıda Fiyat Endeksi, Ağustos 2026’da bir önceki aya göre yüzde 1,9 artarak 133,3 puana yükseldi. Bu seviye Kasım 2022’den bu yana görülen en yüksek değer olurken, endeks geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 2,5 arttı.

FAO verilerine göre endeks halen Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 16,8 altında bulunuyor. Ancak son aylarda başta tahıl, bitkisel yağ, şeker, et ve süt ürünleri olmak üzere ana ürün gruplarının tamamında fiyat baskısının yeniden belirginleştiği görülüyor.

Taşıma ve enerji maliyetleri fiyatları yukarı çekiyor

Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle bazı taşımacılık şirketlerinin gemilerini daha uzun rotalara yönlendirmesi, teslimat sürelerini uzatırken yakıt, navlun ve sigorta maliyetlerini artırıyor.

Bu durum yalnızca enerji ve gübre fiyatlarını değil; tahıl, yağ, şeker ve diğer tarım ürünlerinin uluslararası taşıma maliyetlerini de yukarı yönlü etkiliyor.

Karadeniz’deki ticaret akışına ilişkin belirsizlikler de buğday ve mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. FAO’ya göre Ağustos ayında tahıl fiyat endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,2 yükseldi ve Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Şeker fiyatlarında aylık yüzde 11,9 artış

Ağustos ayında küresel gıda fiyatlarında en dikkat çekici hareketlerden biri şeker grubunda yaşandı.

Şeker fiyatları bir önceki aya göre yüzde 11,9 arttı. Avrupa Birliği’nde sıcak ve kurak hava nedeniyle şeker pancarı üretiminde düşüş beklentileri, Asya’da El Nino kaynaklı riskler, Brezilya’nın orta-güney bölgesindeki üretim kaybı ve Hindistan’ın ithalat kararları fiyatları yukarı taşıyan başlıca unsurlar oldu.

Aynı dönemde tahıl fiyatları yüzde 2,2, süt ürünleri yüzde 2,3 ve et fiyatları yüzde 1 arttı.

Buğday fiyatları Karadeniz’deki ihracat sorunları ve Avrupa’daki sıcak-kurak hava koşullarının etkisiyle aylık yüzde 2,6, yıllık yüzde 15 yükseldi.

Mısır fiyatları ise ABD ve Avrupa Birliği’ndeki üretim endişeleri, yem ve etanol talebi ile Ukrayna ihracatındaki aksamaların etkisiyle yüzde 2,5 arttı.

Bitkisel yağ fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyede

Bitkisel yağ fiyatlarında da yukarı yönlü eğilim sürdü.

Güçlü ithalat talebi ve Güneydoğu Asya’da El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyebileceği beklentileri nedeniyle bitkisel yağ fiyatları son üç ayda yükselmeye devam ederek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Küresel tahıl üretiminde düşüş beklentisi

FAO, küresel tahıl üretiminin bu yıl geçen yıla göre yüzde 2 azalarak 2 milyar 980 milyon tona gerilemesini öngörüyor.

Dünya mısır üretiminin 1 milyar 309 milyon ton, buğday üretiminin 810,7 milyon ton ve pirinç üretiminin 553,1 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Küresel stokların halen görece makul seviyelerde bulunmasına rağmen üretim ve ticaretteki düşüş beklentileri, arz endişelerinin devam etmesine neden oluyor.

Gübre fiyatları geriledi ancak halen yüksek

Dünya Bankası verilerine göre küresel gübre fiyatlarında yılın ikinci çeyreğinde görülen zirve seviyelerden bir miktar geri çekilme yaşandı.

Küresel gübre fiyat endeksi hazirandaki 156,1 puandan ağustosta 146,4 puana geriledi. Böylece iki aylık dönemde yüzde 6,2 düşüş yaşandı.

Ürenin ton fiyatı 453,1 dolardan 390 dolara inerken, triple süper fosfat 704,4 dolara, potasyum klorür ise 386,9 dolara geriledi.

Buna karşılık diamonyum fosfatın ton fiyatı 793,5 dolara, fosfat kayanın fiyatı ise 170 dolara yükseldi.

Dünya Bankası, enerji maliyetleri ve Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle gübre fiyatlarının 2026 genelinde ortalama yüzde 31 artmasını bekliyor.


Türkiye’de tablo çok daha sert: Gıda enflasyonu yüzde 33,79

Küresel gıda fiyatlarındaki yüzde 2,5’lik yıllık artışın aksine Türkiye’de gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yıllık fiyat artışı çok daha yüksek seviyede bulunuyor.

Türkiye İstatistik Kurumunun Ağustos 2026 verilerine göre Türkiye’de genel tüketici enflasyonu yıllık yüzde 31,51 olurken, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yıllık artış yüzde 33,79 olarak gerçekleşti. Gıda grubundaki aylık artış ise yüzde 0,22 oldu.

Aynı dönemde Türkiye’de ulaştırma fiyatları yıllık yüzde 35,08, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu ise yüzde 39,77 arttı.

Merkez Bankası da Ağustos ayı değerlendirmesinde gıda enflasyonundaki yavaşlamada taze meyve ve sebze fiyatlarındaki gerilemenin etkili olduğunu, buna karşılık işlenmiş gıda fiyatlarındaki aylık artışın görece yüksek seyrini koruduğunu bildirdi.

Küresel fiyatlarla Türkiye arasındaki fark dikkat çekiyor

Ağustos 2026 itibarıyla ortaya çıkan tablo şöyle:

Gösterge Yıllık değişim
FAO Küresel Gıda Fiyat Endeksi %2,5
Türkiye gıda ve alkolsüz içecekler enflasyonu %33,79
Türkiye genel TÜFE %31,51
Türkiye Tarım-ÜFE %21,91

FAO’nun ölçtüğü küresel gıda emtia fiyatları yıllık yüzde 2,5 artarken, Türkiye’de tüketicinin karşılaştığı gıda ve alkolsüz içecek fiyatları yüzde 33,79 yükseldi.

İki oran arasında 31,29 puanlık fark bulunuyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’deki yıllık gıda enflasyonu, aynı dönemdeki küresel gıda fiyat artışının yaklaşık 13,5 katı seviyesinde.

Ancak bu iki veri bire bir aynı şeyi ölçmüyor. FAO endeksi uluslararası piyasalarda işlem gören temel gıda emtialarının fiyatlarını takip ederken, TÜİK verisi Türkiye’de tüketicilerin satın aldığı gıda ve alkolsüz içeceklerin perakende fiyat değişimini ölçüyor. Bu nedenle aradaki fark; döviz kuru, enerji, işçilik, nakliye, kira, vergi, üretim ve dağıtım maliyetleri ile iç piyasa koşullarından da etkilenebiliyor.

Üretici tarafında da yıllık artış çift hanede

Türkiye’de tarım üreticisinin karşılaştığı fiyat gelişmeleri de dikkat çekiyor.

TÜİK verilerine göre Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi Ağustos 2026’da yıllık yüzde 21,91 arttı, aylık bazda ise yüzde 0,93 geriledi.

Alt gruplarda yıllık artış tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 40,65’e, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 37,41’e ulaştı. Buna karşılık çok yıllık bitkisel ürünlerde yıllık yüzde 8,08’lik düşüş kaydedildi.

Bu tablo, Türkiye’de tüketici gıda fiyatlarının yalnızca küresel emtia fiyatlarıyla açıklanamayacağını; üretim, enerji, lojistik, kur ve iç piyasa maliyetlerinin de fiyatların oluşumunda önemli rol oynadığını gösteriyor.

Türkiye hayvan varlığında AB ülkeleriyle farkı açtı: Büyükbaşta 17,7 milyon, küçükbaşta 57,9 milyon

Türkiye, 2025 yılı hayvan varlığı verilerinde Avrupa Birliği ülkelerinin tamamını geride bıraktı.

Avrupa İstatistik Ofisi ve Türkiye İstatistik Kurumu verileri, Türkiye’nin hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan sayısında Avrupa’daki farkı daha da açtığını ortaya koydu.

AB ülkelerinde 2025 yılında büyükbaş hayvan sayısı yüzde 0,4 azalırken, koyun sayısı yüzde 2,2, keçi sayısı ise yüzde 2,5 geriledi.

Türkiye’de ise aynı dönemde hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığında artış kaydedildi.

Büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 709 bine çıktı

Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,3 artarak 17 milyon 709 bine yükseldi.

Bu rakamla Türkiye, AB ülkelerinin tamamını geride bıraktı.

AB ülkeleri arasında büyükbaş hayvan sayısında ilk sırada 16 milyon 237 binle Fransa bulunurken, Almanya 10 milyon 420 bin, İspanya 6 milyon 300 bin, İrlanda 6 milyon 284 bin ve Polonya 6 milyon 143 bin büyükbaş hayvan varlığıyla sıralandı.

Büyükbaş hayvan varlığında Türkiye ve önde gelen AB ülkeleri

Ülke Büyükbaş hayvan sayısı
Türkiye 17 milyon 709 bin
Fransa 16 milyon 237 bin
Almanya 10 milyon 420 bin
İspanya 6 milyon 300 bin
İrlanda 6 milyon 284 bin
Polonya 6 milyon 143 bin
İtalya 5 milyon 815 bin
Hollanda 3 milyon 549 bin
Belçika 2 milyon 127 bin
Avusturya 1 milyon 815 bin

Fransa ile fark 1,47 milyona çıktı

Türkiye, 2023 yılında büyükbaş hayvan sayısında Fransa’nın gerisindeydi.

2024 yılında ise Fransa’yı geçerek AB ülkelerinin tamamının üzerine çıktı.

2025 yılında bu fark daha da büyüdü.

Türkiye’nin büyükbaş hayvan sayısı artarken Fransa’da gerileme yaşandı. Böylece iki ülke arasındaki fark 2024 yılında 508 bin seviyesindeyken, 2025 yılında yaklaşık 1 milyon 472 bine yükseldi.

Türkiye-Fransa farkındaki değişim

Yıl Türkiye-Fransa farkı
2024 508 bin
2025 1 milyon 472 bin

Bu tablo, Türkiye’nin büyükbaş hayvancılıkta AB ülkeleri karşısındaki üstünlüğünü yalnızca korumadığını, farkı da büyüttüğünü ortaya koydu.

Küçükbaşta Türkiye 57,9 milyona ulaştı

Türkiye’nin toplam küçükbaş hayvan sayısı da 2025 yılında artış gösterdi.

Küçükbaş hayvan varlığı yüzde 5,4 artarak 57 milyon 874 bine yükseldi.

Bu toplamın 46 milyon 689 binini koyun, 11 milyon 186 binini keçi oluşturdu.

Türkiye’nin küçükbaş hayvan varlığı

Tür Hayvan sayısı
Toplam küçükbaş 57 milyon 874 bin
Koyun 46 milyon 689 bin
Keçi 11 milyon 186 bin

Türkiye koyun sayısında İspanya’yı yaklaşık 3,6 kat geçti

AB ülkeleri arasında koyun sayısında ilk sırayı 12 milyon 810 binle İspanya aldı.

İspanya’yı 10 milyon 761 binle Romanya, 6 milyon 696 binle Fransa, 6 milyon 439 binle Yunanistan ve 5 milyon 913 binle İtalya izledi.

Türkiye’de ise koyun varlığı 46 milyon 689 bin olarak kayıtlara geçti.

Bu rakamla Türkiye’nin koyun varlığı, AB ülkeleri arasında ilk sırada yer alan İspanya’nın yaklaşık 3,6 katına ulaştı.

Koyun varlığında karşılaştırma

Ülke Koyun sayısı
Türkiye 46 milyon 689 bin
İspanya 12 milyon 810 bin
Romanya 10 milyon 761 bin
Fransa 6 milyon 696 bin
Yunanistan 6 milyon 439 bin
İtalya 5 milyon 913 bin
İrlanda 3 milyon 690 bin
Portekiz 2 milyon 22 bin
Almanya 1 milyon 525 bin

Keçide fark daha da yüksek

Keçi varlığında da Türkiye’nin AB ülkeleriyle arasındaki fark dikkat çekici boyuta ulaştı.

AB ülkeleri arasında keçi sayısında ilk sırada 2 milyon 341 binle Yunanistan yer aldı.

Yunanistan’ı 2 milyon 209 binle İspanya, 1 milyon 467 binle Romanya, 1 milyon 372 binle Fransa ve 987 binle İtalya takip etti.

Türkiye’de keçi sayısı ise 2025 yılında yüzde 3,4 artarak 11 milyon 186 bine yükseldi.

Bu rakam, Türkiye’nin keçi varlığının AB’de ilk sırada bulunan Yunanistan’ın yaklaşık 4,8 katı olduğunu gösterdi.

Keçi varlığında karşılaştırma

Ülke Keçi sayısı
Türkiye 11 milyon 186 bin
Yunanistan 2 milyon 341 bin
İspanya 2 milyon 209 bin
Romanya 1 milyon 467 bin
Fransa 1 milyon 372 bin
İtalya 987 bin
Hollanda 553 bin

AB’de gerileme, Türkiye’de artış

2025 yılı verilerinde en dikkat çekici ayrışmalardan biri de büyüme oranlarında ortaya çıktı.

AB genelinde büyükbaş, koyun ve keçi varlığında düşüş kaydedilirken Türkiye’de üç ana grupta da artış yaşandı.

2025 yılı değişim oranları

Hayvan grubu Türkiye AB
Büyükbaş +%4,3 -%0,4
Toplam küçükbaş +%5,4 —
Koyun Artış eğilimi -%2,2
Keçi +%3,4 -%2,5

Türkiye’nin hayvan varlığındaki artışla AB ülkelerindeki gerilemenin aynı döneme denk gelmesi, iki taraf arasındaki farkın daha da büyümesine yol açtı.

Türkiye üç ana kategoride de önde

2025 verileri itibarıyla Türkiye;

büyükbaş hayvan sayısında Fransa’yı,
koyun varlığında İspanya’yı,
keçi varlığında ise Yunanistan’ı

geride bıraktı.

Özellikle küçükbaş hayvancılıkta fark dikkat çekici seviyeye ulaştı.

Türkiye’nin 46 milyon 689 bin koyunuyla AB’nin en yüksek koyun varlığına sahip ülkesi İspanya’nın yaklaşık 3,6 katına, 11 milyon 186 bin keçiyle de Yunanistan’ın yaklaşık 4,8 katına ulaşması, küçükbaş hayvancılıktaki ölçeği ortaya koydu.

2025 yılı verileriyle birlikte Türkiye, hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığında Avrupa Birliği ülkeleriyle arasındaki sayısal farkı daha da açmış oldu.

Peki Konya hayvancılıkta nerede?

Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerini büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığında geride bıraktığı 2025 yılı verilerinde Konya da Türkiye hayvancılığının merkezlerinden biri olmayı sürdürdü.

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 yılı hayvancılık verilerine göre kentte 966 bin 37 büyükbaş hayvan bulunuyor. Bu rakamla Konya, Türkiye’de büyükbaş hayvan varlığında 1. sırada yer alıyor.

Konya’nın küçükbaş hayvan varlığı ise 3 milyon 318 bin 481 başa ulaştı. Kent bu rakamla küçükbaş hayvan sayısında Türkiye genelinde 2. sırada bulunuyor.

Konya’nın 2025 hayvan varlığı

Hayvan türü Konya’daki sayı Türkiye’deki konumu
Toplam büyükbaş 966.037 1. sıra
Sığır 965.476 —
Manda 561 —
Toplam küçükbaş 3.318.481 2. sıra
Koyun 3.046.883 —
Keçi 271.598 —
Yumurtacı tavuk 10.479.325 3. sıra

Konya’daki 966 bin 37 büyükbaş hayvan, Türkiye’nin 17 milyon 709 bin başlık toplam büyükbaş varlığının yaklaşık yüzde 5,5’ine karşılık geliyor. Küçükbaşta ise Konya’nın 3 milyon 318 bin 481 başlık varlığı, Türkiye toplamının yaklaşık yüzde 5,7’sini oluşturuyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün verileri de bu oranları sırasıyla yüzde 5,5 ve yüzde 5,7 olarak gösteriyor.

Türkiye’deki her 18 büyükbaştan yaklaşık biri Konya’da

Rakamlar, Konya’nın Türkiye hayvancılığı içindeki ağırlığını daha net ortaya koyuyor.

Türkiye genelindeki yaklaşık her 18 büyükbaş hayvandan biri Konya’da bulunuyor. Küçükbaşta da benzer şekilde Türkiye’deki her 17-18 hayvandan yaklaşık biri Konya’da yetiştiriliyor.

Koyun sayısı açısından Konya’da 3 milyon 46 bin 883 baş bulunuyor. Bu sayı, Türkiye’nin 46 milyon 689 bin başlık toplam koyun varlığının yaklaşık yüzde 6,5’ine karşılık geliyor. Keçi sayısı ise 271 bin 598 baş seviyesinde.

Konya’da büyükbaş hayvan sayısında 10 yılda dikkat çekici artış

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün karşılaştırmalı verilerine göre kentte büyükbaş hayvan sayısı 2015 yılında 264 bin 653 baş seviyesindeyken 2025’te 966 bin 37 başa yükseldi. Kurum, 10 yıllık artışı yaklaşık yüzde 265 olarak hesaplıyor.

Küçükbaş hayvan sayısı da aynı dönemde 2 milyon 117 bin 190 baştan 3 milyon 318 bin 481 başa çıktı. Böylece 2015-2025 dönemindeki artış yüzde 56,7 oldu.

Gösterge 2015 2025 Değişim
Büyükbaş 264.653 966.037 +%265
Küçükbaş 2.117.190 3.318.481 +%56,7

Türkiye Avrupa’da önde, Konya Türkiye’de ilk sıralarda

Böylece ortaya dikkat çekici bir zincir çıkıyor: Türkiye, 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvanıyla AB ülkelerinin tamamını geride bırakırken, Türkiye içerisindeki en yüksek büyükbaş hayvan varlığı da Konya’da bulunuyor.

Küçükbaşta da Türkiye’nin 57 milyon 874 bin başlık varlığı AB ülkelerinin çok üzerinde bulunurken, Konya 3,3 milyonun üzerindeki küçükbaş hayvanıyla Türkiye ikincisi konumunda.

Bu veriler, Konya’nın yalnızca tahıl ve bitkisel üretimde değil, Türkiye’nin hayvansal üretim kapasitesinde de stratejik illerden biri olduğunu ortaya koyuyor.

Tarım arazilerinde yeni dönem: Konya’da 373 parsel kiralama sürecinde, parsellerin 219’u üç ilçede

Tarım ve Orman Bakanlığının üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazilerini sezonluk kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırma uygulaması Konya’da da yeni bir aşamaya geçti.

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2026 yılı listeleri, kentin hangi bölgelerinde tarım arazilerinin uzun süredir üretim dışında kaldığını da ortaya koydu.

Konya’ya ilişkin ilk yıl ve üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listeleri 7 Eylül 2026’dan itibaren 5 gün süreyle ilan edildi. İlan döneminde itirazların, parselin bulunduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne yazılı olarak yapılması istendi.

Konya’da 373 parsel iki yıldır işlenmiyor

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün “2026 Yılı İşlenmeyen Araziler EK-2” başlıklı, üst üste iki yıl işlenmeyen arazileri gösteren resmî listesinde toplam 373 parsel bulunuyor.

Merceknet’in resmî listedeki parsel kayıtları üzerinden yaptığı ilçe bazlı sayımda dikkat çekici bir dağılım ortaya çıktı.

İşte Konya’nın ilçe ilçe tablosu

İlçe Üst üste iki yıl işlenmeyen parsel sayısı
Yunak 81
Derebucak 73
Taşkent 65
Karatay 52
Selçuklu 29
Çeltik 24
Seydişehir 12
Sarayönü 11
Akören 7
Meram 6
Ilgın 5
Kulu 4
Altınekin 1
Cihanbeyli 1
Derbent 1
Emirgazi 1
TOPLAM 373

Her 5 parselden yaklaşık 3’ü üç ilçede

Listenin en çarpıcı tarafı, parsellerin ilçeler arasında son derece dengesiz dağılması.

Yunak’taki 81, Derebucak’taki 73 ve Taşkent’teki 65 parsel bir araya getirildiğinde 219 parsele ulaşılıyor.

Bu da Konya genelindeki 373 parselin yaklaşık yüzde 58,7’sinin yalnızca üç ilçede bulunduğunu gösteriyor.

Karatay ve Selçuklu da hesaba katıldığında ilk beş ilçedeki sayı 300 parsele çıkıyor. Başka bir ifadeyle üst üste iki yıldır işlenmeyen parsellerin yaklaşık yüzde 80’i beş ilçede yoğunlaşıyor.

Listenin ilk 5 ilçesi

Sıra İlçe Parsel Toplam içindeki yaklaşık pay
1 Yunak 81 %21,7
2 Derebucak 73 %19,6
3 Taşkent 65 %17,4
4 Karatay 52 %13,9
5 Selçuklu 29 %7,8
Toplam 300 %80,4

Bu dağılım, işlenmeyen arazi sorununun Konya’nın tamamında aynı yoğunlukta yaşanmadığını; belirli ilçelerde ve yerleşimlerde çok daha belirgin hale geldiğini gösteriyor.

Yunak açık ara ilk sırada

Konya’nın önemli tahıl üretim merkezlerinden Yunak, 81 parsel ile listenin ilk sırasında bulunuyor.

Piribeyli, Kıllar, Kuyubaşı, Yığar, Karayayla, Odabaşı, Hacıfakılı, Ayrıtepe, Koçyazı, Hursunlu ve Kuzören gibi çok sayıda yerleşimde üst üste iki yıl işlenmeyen tarım parsellerinin bulunduğu görülüyor. Resmî listenin son bölümü tamamen Yunak’taki arazilere ayrılmış durumda.

Yunak tek başına Konya listesindeki bütün parsellerin yaklaşık beşte birinden fazlasını oluşturuyor.

Derebucak’ta 73 parsel

İkinci sırada ise farklı tarımsal yapısıyla dikkat çeken Derebucak bulunuyor.

Derebucak’ta Çamlık/Merkez, Taşlıpınar, Tepearası, Durak ve Uğurlu gibi yerleşimlerde çok sayıda tarla iki yıllık işlenmeyen arazi listesine girdi.

İlçede toplam 73 parsel bulunuyor.

Taşkent’te 65 parselin büyük bölümü Balcılar’da

Listenin üçüncü sırasında 65 parsel ile Taşkent bulunuyor.

Taşkent kayıtlarında özellikle Balcılar dikkat çekiyor. Yazıyurt, Aktaş Alanı, Ballıcak, Isırganlı, Harınözü, Kuşutaşı, Boyhana, Kösürelik, Güzel Pınarı ve çok sayıda farklı mevkide parseller listeye girmiş durumda.

Bektaş, Bolay ve Çetmi/Yeni mahallelerinde de işlenmeyen parseller bulunuyor.

Listede Taşkent Bektaş’taki bir tarla 135 bin 16 metrekare, yani yaklaşık 135 dekar büyüklüğüyle dikkat çekiyor.

Konya merkezde de tablo dikkat çekiyor

İşlenmeyen tarım arazileri yalnızca uzak kırsal ilçelerde değil, Konya merkez ilçelerinde de bulunuyor.

Karatay’da 52, Selçuklu’da 29, Meram’da ise 6 parsel üst üste iki yıl işlenmeyen arazi listesinde yer aldı.

Karatay’daki kayıtların Acıdort, Başak ve Zivecik gibi bölgelerde yoğunlaştığı görülürken, Selçuklu’da Aşağıpınarbaşı, Bosna Hersek, Dokuz, Sancak, Sarıcalar, Tömek, Yazır ve Yukarıpınarbaşı gibi mahalle ve bölgelerde araziler bulunuyor.

Meram’da ise Çarıklar, Kavak ve Karahüyük çevresindeki parseller listede.

Bu durum, işlenmeyen arazi probleminin sadece nüfusu azalan kırsal alanlarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Cihanbeyli’de tek parsel ama 172 dekar

Parsel sayısının tek başına arazi büyüklüğünü göstermediğini ortaya koyan dikkat çekici örneklerden biri de Cihanbeyli.

Cihanbeyli’nin Yeşilöz Mahallesi’nde listede yalnızca bir parsel bulunmasına rağmen bu arazinin yüzölçümü 172 bin 300 metrekare, yani yaklaşık 172,3 dekar.

Bu nedenle ilçelerin yalnızca parsel sayıları üzerinden karşılaştırılması, toplam işlenmeyen arazi büyüklüğünü tek başına açıklamıyor.

Konya’nın 15 ilçesinde listede hiç arazi yok

Resmî listenin en dikkat çekici bölümlerinden biri de “YOK” kaydı bulunan ilçeler.

2026 yılı üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazileri listesinde şu 15 ilçede herhangi bir parsel bulunmuyor:

Ahırlı, Akşehir, Beyşehir, Bozkır, Çumra, Doğanhisar, Ereğli, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Kadınhanı, Karapınar, Tuzlukçu ve Yalıhüyük.

Özellikle Çumra, Karapınar ve Ereğli gibi Konya tarımının büyük üretim merkezlerinin bu listede “yok” olarak yer alması dikkat çekiyor.

Geçen yıl 209 parsel vardı

Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 çalışmalarını içeren faaliyet raporu, uygulamanın geçen yılki sonuçlarını da ortaya koyuyor.

2025 yılında Konya genelinde başlangıçta 5 bin 472 parselde 56 bin 293,6 dekar işlenmeyen alan tespit edildi.

Yönetmelikteki şartları sağlayan 883 parsel ve 22 bin 785,21 dekar alan ilana çıkarıldı. İtirazlardan sonra 861 parsel ve 22 bin 203,99 dekar alan kesinleşti.

Bunların içerisinden üst üste iki yıl işlenmediği belirlenen 209 parsel ve 4 bin 825 dekar arazi kiralanacak parsel olarak ilan edildi.

2025 süreci Parsel Alan
İşlenmediği tespit edilen 5.472 56.293,60 dekar
İlana çıkarılan 883 22.785,21 dekar
İtiraz sonrası kesinleşen 861 22.203,99 dekar
Üst üste 2 yıl işlenmeyen 209 4.825 dekar
Fiilen kiralanan 7 248,53 dekar

209’dan 373’e çıktı

2025 faaliyet raporunda üst üste iki yıl işlenmeyen 209 parsel bulunurken, 2026 yılı EK-2 askı listesinde 373 parsel bulunuyor.

Aradaki fark 164 parsel.

Oransal olarak bakıldığında sayı yaklaşık yüzde 78,5 daha yüksek.

Ancak iki rakamın süreç açısından birebir aynı aşamayı temsil etmediğinin altını çizmek gerekiyor. 2026’daki 373 parsel şu anda ilan ve tespit sürecindeki EK-2 listesini ifade ediyor. İtirazlar ve mülki amir onayları sonrasında kesin sayı değişebilir. Bakanlık da kiralamanın ancak ilan süreci tamamlanıp gerekli onaylar alındıktan sonra yapılacağını belirtiyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’si kiralandı

Geçmiş yıl verilerindeki en ilginç ayrıntılardan biri ise uygulamanın fiili sonucunda ortaya çıkıyor.

2025’te Konya’da iki yıl üst üste işlenmeyen 209 parsel, 4 bin 825 dekar alan kiralama listesine girmişti.

Ancak kiralama talebi sonucunda yalnızca Altınekin’de 1, Derbent’te 1 ve Ilgın’da 5 olmak üzere toplam 7 parsel kiraya verildi.

Kiralanan toplam alan 248,53 dekar oldu.

Başka bir ifadeyle parsel sayısı üzerinden bakıldığında geçen yıl kiralanan alanlar, iki yıl işlenmeyen 209 parselin yalnızca yaklaşık yüzde 3,3’üne karşılık geldi.

Bu da yeni uygulamada asıl meselenin yalnızca araziyi tespit etmek değil, o araziyi işleyecek üreticiyi bulmak olduğunu gösteriyor.

373 parsel hemen kiraya verilmeyecek

Burada arazi sahipleri açısından önemli bir ayrım bulunuyor.

Konya’daki 373 parselin listede yer alması, “araziler bugünden itibaren başkasına kiralandı” anlamına gelmiyor.

Önce ilan ve itiraz süreçleri tamamlanacak. Daha sonra mülki amir onayları alınacak. Kesinleşen işlenmeyen tarım arazileri, gelen kiralama talepleri doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından sezonluk olarak kiraya verilebilecek.

Kira geliri ise arazi sahibine ait olacak.

Kimler kiralayabilecek?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca iki yıl üst üste işlenmeyen özel mülkiyetteki tarım arazileri, vasfı değiştirilmemek şartıyla sezonluk olarak tarımsal üretime kazandırılabiliyor.

Kiralama bedeli rayiç bedelin altında olamıyor ve kira geliri arazi malikine ödeniyor.

Kanunda kiralamada önceliğin arazinin bulunduğu yerleşim yerinde yaşayanlara ve ilgili tarımsal kuruluşlara verilmesi öngörülüyor.

Konya açısından asıl soru: Bu araziler yeniden üretime dönebilecek mi?

Konya Türkiye’nin tahıl, şeker pancarı, mısır, ayçiçeği ve birçok tarımsal üründe en önemli üretim merkezlerinden biri.

Bu nedenle yüzlerce tarım parselinin art arda iki üretim yılında boş kalması yalnızca mülkiyet meselesi değil; üretim, kırsal nüfus, girdi maliyetleri, suya erişim ve çiftçinin üretimden çekilmesi gibi daha geniş başlıklarla birlikte değerlendirilmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.

2026 listesinde özellikle Yunak, Derebucak, Taşkent ve Karatay’daki yoğunlaşma, işlenmeyen arazilerin nedenlerinin ilçe bazında ayrıca araştırılması gerektiğine de işaret ediyor.

Geçen yıl 209 parselden yalnızca 7’sinin fiilen kiralanabilmiş olması ise bu yıl 373 parsel için başlayacak sürecin en kritik sorusunu şimdiden ortaya çıkarıyor:

Araziyi tespit etmek mümkün; peki bu toprağı yeniden ekecek üretici bulunabilecek mi?

İşlenmeyen tarım arazileri kiraya veriliyor: Başvuru süreci nasıl işleyecek?

Tarım ve Orman Bakanlığı, farklı nedenlerle kullanılmayan tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması amacıyla başlattığı kiralama çalışmalarını sürdürüyor.

Uygulamayla, uzun süredir işlenmeyen arazilerin tarımsal üretime dahil edilmesi, üretim potansiyelinin değerlendirilmesi ve gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırılacak arazilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kaydedilmesi ve tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonlarının çalışmaları tamamlanırken, kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci 1 Eylül’de başladı.

Uygulamanın temel esasları

Başlık Uygulama
Kiralama kapsamına giren arazi Üst üste 2 yıl işlenmeyen tarım arazileri
Kiralama türü Sezonluk
Amaç Arazilerin yeniden tarımsal üretime kazandırılması
Kira bedelini kim alacak? Arazi sahibi
Kiralama işlemini kim yapacak? İl Tarım ve Orman Müdürlükleri
Başvuru İl müdürlüğü veya dijital sistem üzerinden
Kira bedeli Komisyonca belirlenen rayiç bedelden düşük olamayacak

1- Hangi tarım arazileri kiralama kapsamına alınacak?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında, farklı gerekçelerle üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri kiralama kapsamına alınabilecek.

Bu araziler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarımsal üretimde kullanılmak üzere sezonluk olarak kiraya verilecek.

Kiralama karşılığında ödenecek bedel ise arazi sahibine verilecek.

Dolayısıyla uygulama kapsamında mülkiyet değişmeyecek; yalnızca belirli süreyle tarımsal kullanım hakkı kiralama yoluyla başka bir üreticiye verilecek.

2- İşlenmeyen araziler nasıl tespit edilecek?

2026 üretim yılı için il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonları, işlenmeyen tarım arazilerine ilişkin saha ve kayıt çalışmalarını tamamladı.

Komisyonlar tarafından kiralama kapsamında değerlendirilen arazilere ilişkin ilan süreci ise 1 Eylül 2026 itibarıyla başladı.

İlan sürecinin ardından gerekli değerlendirmeler ve mülki amir onayları tamamlanacak.

Böylece hangi arazilerin kiralama kapsamına kesin olarak alınacağı netleşecek.

3- Kiralama işlemlerini kim yapacak?

İlan sürecinin tamamlanması ve mülki amir onaylarının alınmasının ardından kesinleşen işlenmeyen tarım arazilerinin kiralama işlemleri İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek.

Kiralama işlemleri, ilgili arazilere yönelik gelecek talepler doğrultusunda yapılacak.

Başvuruların birden fazla olması durumunda değerlendirme ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

4- Kira bedeli nasıl belirlenecek?

Kiralama bedeli serbest şekilde belirlenmeyecek.

Arazi için ödenecek kira, ilgili komisyon tarafından belirlenen rayiç bedelden daha düşük olamayacak.

Rayiç kira bedelinin belirlenmesi sırasında, kiralanacak araziyle benzer özelliklere sahip ve aynı yerleşim yerinde bulunan en az üç kiralanmış tarım arazisi emsal olarak dikkate alınacak.

Kira bedelinin belirlenmesinde dikkate alınacak esaslar

Kriter Açıklama
Benzer arazi Kiralanacak araziyle benzer özellik taşıması
Yerleşim yeri Aynı bölgede bulunması
Emsal sayısı En az 3 kiralanmış tarım arazisi
Alt sınır Komisyonun belirlediği rayiç bedelin altında olamaz

Belirlenen kira bedeli, kiralamayı yapan üreticiden tahsil edilerek arazinin malikine ödenecek.

5- Arazi kiralamak isteyenler nasıl başvuru yapacak?

İlan edilen tarım arazilerinden birini kiralamak isteyen üreticiler, kiralama talep formunu eksiksiz şekilde doldurarak ilan süresi içinde ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurabilecek.

Başvurular ayrıca Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabilecek.

Böylece üreticilere hem doğrudan başvuru hem de dijital başvuru imkanı sunulmuş olacak.

Kiralanan araziler ÇKS’ye kaydedilecek

Kiralama yoluyla yeniden tarımsal faaliyete kazandırılan araziler, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne dahil edilecek.

Bu arazilerin tarımsal üretim planlaması içinde değerlendirilmesiyle ekilmeyen alanların ekonomiye kazandırılması, üretimin artırılması ve atıl durumdaki tarım arazilerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Uygulamanın aynı zamanda tarım arazilerinin boş kalmasının önüne geçmesi ve üretim kapasitesinin daha etkin kullanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ediyor

Düzenlemenin en önemli noktalarından biri de kiraya verilen arazilerin mülkiyetinin değişmemesi.

Arazi sahibinin mülkiyet hakkı devam ederken, yalnızca işlenmeyen arazinin belirli bir üretim sezonunda tarımsal amaçla kullanılması sağlanacak.

Kira bedelinin de doğrudan arazi sahibine ödenmesiyle, hem atıl durumdaki arazinin üretime kazandırılması hem de arazi sahibinin gelir elde etmesi amaçlanıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü uygulamanın önümüzdeki süreçte ilanların kesinleşmesi ve başvuruların tamamlanmasıyla birlikte fiili kiralama aşamasına geçmesi bekleniyor.

Fındıkta fiyat isyanı yola taştı: Üreticiler yaklaşık 130 traktörle konvoy oluşturdu

Fındıkta hasadın ardından gözler satış fiyatlarına çevrilirken üreticinin fiyat tepkisi bu kez tarladan yola taşındı. Sakarya’nın önemli fındık üretim merkezlerinden Kocaali’de çiftçiler, 18 Eylül Cuma günü traktörleriyle bir araya gelerek konvoy oluşturdu.

Eylem öncesinde Kocaali Kaymakamlığına resmi bilgilendirme yapıldığı, buluşmanın Kocaali-Akçakoca yolu üzerindeki Jandarma Karakolu karşısındaki trafik ışıklarından başlayacağının bildirildiği de daha önce kamuoyuna yansımıştı.

YAKLAŞIK 130 TRAKTÖR YOLA ÇIKTI

Üreticiler Kocaali Merkez Jandarma Karakolu mevkisinde toplandı. Yaklaşık 130 traktörden oluşan konvoy, Kocaali-Akçakoca kara yolunu kullanarak Düzce il sınırı istikametine ilerledi. Güvenlik güçleri de güzergâhta tedbir aldı.

Böylece günler öncesinden sosyal medya ve bölgedeki üreticiler arasında yapılan katılım çağrısı geniş çaplı bir traktörlü protestoya dönüştü.

Üreticilerin temel itirazı ise hasadın ardından serbest piyasada oluşan fiyatların üretim giderleri karşısında yetersiz kaldığı yönünde.

TMO’NUN RESMİ FİYATI 250 LİRA

2026-2027 sezonunda TMO’nun açıkladığı resmi kabuklu fındık alım fiyatı, yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite için kilogram başına 255 TL, Levant kalite için 250 TL olarak belirlendi. Sakarya ve Düzce’de yaygın olan Levant kalite bakımından referans alım fiyatı böylece 250 TL seviyesinde bulunuyor. Yüzde 50’nin üzerindeki her bir randıman puanı için de Levant kalite fındığa kilogram başına 5 TL ilave ödeme uygulanıyor. Alımlar 24 Ağustos’ta başladı.

2026-2027 TMO fındık alım fiyatları Fiyat
Giresun kalite 255 TL/kg
Levant kalite 250 TL/kg
Yüksek randıman – Giresun Her +1 randıman için +5,10 TL
Yüksek randıman – Levant Her +1 randıman için +5 TL

Ancak üreticilerin itirazı ağırlıklı olarak TMO’nun ilan ettiği fiyatla serbest piyasadaki fiili alım fiyatı arasındaki fark, alım şartları ve ödemenin zamanlaması üzerinde yoğunlaşıyor.

ÜRETİCİDEN “165 LİRAYA KADAR GERİLEDİ” İDDİASI

Eyleme katılan fındık üreticisi Alim Hoşgör, serbest piyasadaki fiyatlara ilişkin olarak geçen yıl kilogram fiyatının 220 liradan başlayarak dönem içinde 330 liraya kadar çıktığını, bu yıl ise fiyatın 165 liraya kadar gerilediğini söyledi.

Bu rakam üreticinin eylem sırasındaki beyanı niteliğinde. Serbest piyasa fiyatlarının il, kalite, randıman, tüccar ve güne göre değişebildiği dikkate alındığında 165 TL’yi bütün piyasanın tek fiyatı olarak değerlendirmek doğru değil. Ancak üreticilerin protestosunun merkezindeki fiyat seviyesini göstermesi açısından önemli.

Hoşgör, üreticilerin herhangi bir kurum ya da kişiyi hedef almadığını belirterek temel taleplerini şöyle dile getirdi:

“Emeğimizin karşılığını istiyoruz… Biz sadece ürettiğimiz fındığın değerini istiyoruz.”

MAZOT, İŞÇİLİK, GÜBRE VE İLAÇ MALİYETLERİNE DİKKAT ÇEKTİLER

Üreticiler yalnızca fındığın satış fiyatına değil, üretimin her aşamasındaki giderlere de dikkat çekti. Gübre, ilaçlama, mazot, bahçe bakımı, toplama ve işçilik maliyetlerindeki yükselişin üreticinin gelirini giderek daha fazla baskıladığı ifade edildi.

Eylemde yapılan açıklamalarda kuraklığın, yüksek toplama ve işçilik giderlerinin yanı sıra kahverengi kokarca zararlısının da üretici üzerindeki yükü artırdığı belirtildi.

TMO’YA “ALIM KRİTERLERİ ŞEFFAF OLSUN” ÇAĞRISI

Fındık Üreticileri Eylem Komitesi adına yapılan açıklamada TMO’nun alım kriterleri, randıman ölçümleri ve ürün kabul koşulları da gündeme getirildi.

Üreticiler, ölçüm ve kabul kriterlerinin açık, denetlenebilir ve ortak standartlara bağlanmasını talep etti. Özellikle randıman ölçümünün üreticinin kilogram başına elde edeceği geliri doğrudan değiştirmesi nedeniyle bu alanın şeffaflaştırılması istendi.

“21 GÜN BEKLEMEK İSTEMİYORUZ”

Eylemcilerin gündeme getirdiği bir diğer konu ise TMO’ya teslim edilen ürünlerin ödeme takvimi oldu.

Üreticiler; okul harcamalarının, borçların, işçilik ücretlerinin ve yeni sezon için tarımsal giderlerin aynı dönemde yoğunlaştığını belirterek ürün bedelinin teslimattan sonra 21 güne kadar uzayabilen süreçte ödenmesine tepki gösterdi ve ödemenin daha kısa sürede yapılmasını istedi.

ÜRETİCİNİN TALEPLERİ 5 BAŞLIKTA TOPLANDI

Eylemde dile getirilen talepler genel olarak şu başlıklarda yoğunlaştı:

  • Fındığın üretim maliyetini ve üretici emeğini karşılayacak düzeyde fiyat oluşturulması,
  • serbest piyasanın etkin biçimde denetlenmesi,
  • TMO alım ve randıman kriterlerinin açık ve denetlenebilir hale getirilmesi,
  • ürün bedellerinin daha kısa sürede ödenmesi,
  • kuraklık ve kahverengi kokarca başta olmak üzere üretimi tehdit eden sorunlarla bölgesel ölçekte mücadele edilmesi.

EYLEMLE AYNI GÜN FINDIK PİYASASINA DENETİM

Fındık üreticilerinin Sakarya’da traktörlerle yola çıktığı gün piyasa açısından önemli bir gelişme daha yaşandı.

Ticaret Bakanlığı, fındık üretimi ve ticaretinin yoğun olduğu Ordu, Giresun, Ünye ve Fatsa ticaret borsalarındaki işlemlerin incelenmesi amacıyla müfettiş görevlendirildiğini duyurdu.

Yapılacak incelemelerde piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini veya serbest rekabeti bozucu faaliyetler tespit edilmesi halinde mevzuat kapsamında idari yaptırım uygulanacağı bildirildi.

Bakanlığın açıklaması doğrudan Kocaali’deki traktör eylemine bağlanmadı. Ancak aynı gün içinde hem üreticinin sahada fiyat ve piyasa işleyişine tepki göstermesi hem de fındık ticaretinin yoğun olduğu bölgelerde denetimlerin başlatılması, 2026 fındık sezonunda fiyat tartışmasının büyüdüğünü ortaya koydu.

FINDIKTA TARTIŞMA ARTIK SADECE FİYAT DEĞİL

Kocaali’deki traktör konvoyu, üreticinin meselesinin yalnızca “fındık kaç lira?” sorusundan ibaret olmadığını da gösterdi. Üreticiler bir taraftan kilogram fiyatının yükselmesini isterken diğer taraftan TMO alım şartlarından ödeme takvimine, randıman ölçümünden işçilik ve tarımsal girdilere kadar üretim zincirinin tamamına ilişkin sorunları gündeme taşıdı.

Bu nedenle Kocaali-Akçakoca yolundaki yaklaşık 130 traktörlük konvoy, 2026 sezonunda fındık üreticisinin fiyat ve maliyet sorunlarına karşı bugüne kadarki en görünür saha tepkilerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Sebze ve meyvede fahiş fiyat soruşturması derinleşti: 40 şüpheli tutuklandı, tarladan markete fiyat zinciri mercek altında

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatların yapay biçimde yükseltildiği, gerçek alış bedellerinin belgelerde farklı gösterildiği ve bazı işlemlerin gerçeği yansıtmadığı iddiaları üzerine yürütülen soruşturmada 40 şüpheli tutuklandı. Vergi Denetim Kurulu’nun 1029 çiftçinin beyanını da dikkate alarak hazırladığı incelemelerde, üreticinin beyan ettiği fiyat ile müstahsil makbuzundaki bedel arasında dikkat çekici farklar tespit edildi. Mandalinada çiftçinin 6-8 lira olarak bildirdiği kilogram fiyatının makbuzda 28 liraya, patateste 7-12 liralık fiyatın 20 liraya çıkarıldığı öne sürüldü. Soruşturma dosyasına göre bazı kişiler adına hiç ürün satışı yapılmadığı halde milyonlarca liralık belge düzenlendiği, daha önce hayatını kaybeden kişiler adına dahi tarımsal ürün alımı yapılmış gibi kayıt oluşturulduğu iddia edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yaş sebze ve meyve sektöründeki fiyat oluşumu ve ticari kayıtlarla ilgili yürüttüğü geniş kapsamlı soruşturmada önemli bir aşamaya gelindi.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 40 şüphelinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğündeki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler, emniyetteki işlemlerinin ardından Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne sevk edildi. Savcılık işlemlerinin ardından hakimliğe çıkarılan 40 şüphelinin tutuklanmasına karar verildi.

Hakkında gözaltı kararı bulunan bir şüphelinin ise halen arandığı bildirildi.

Şüphelilere, sebze ve meyve piyasasında fiyatları etkileme, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlamalarının yöneltildiği belirtildi.

Soruşturmanın temelinde yalnızca market raflarındaki yüksek fiyatlar değil, ürünün tarladan çıkışından dağıtım zincirine, oradan da perakende satış noktasına ulaşıncaya kadar geçen süreçte oluşturulan ticari kayıtlar bulunuyor.

22 ilde 109 adrese operasyon

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine müzekkereler gönderildi.

İlgili kurumlardan gelen belgeler doğrultusunda şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerine ilişkin raporlar soruşturma dosyasına dahil edildi.

Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan çalışmada ise 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu.

Çiftçilerin verdikleri bilgiler; müstahsil makbuzları, elektronik faturalar, Hal Kayıt Sistemi verileri ve şirketlerin ticari kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Yapılan incelemeler sonucunda, yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat oluşumuna neden oldukları öne sürülen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

Operasyon kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamet adresinde arama kararı verildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin ilk operasyonunda 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33’ü yakalandı. Devam eden çalışmalarda 7 şüpheli daha gözaltına alındı.

Böylece gözaltındaki şüpheli sayısı 40’a ulaştı.

Tarladan markete uzanan zincir incelendi

Soruşturma yalnızca üretici ile market arasındaki fiyat farkına değil, ürünün geçtiği bütün ticari aşamalara odaklandı.

Yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşmasında birden fazla aktör yer alıyor.

Aşama Tedarik zincirindeki aktör
1 Üretici
2 Üretici örgütü
3 Hal dışı tüccar
4 Hal içi tüccar
5 Komisyoncu
6 Sevkiyatçı
7 Haldeki komisyoncu
8 Dağıtım kanalları

İncelemelerde, ürünlerin bu zincirde hangi fiyatlarla el değiştirdiği, üretici adına hangi bedeller üzerinden belge düzenlendiği ve nihai satış fiyatının nasıl oluştuğu araştırıldı.

Soruşturma makamlarının özellikle üzerinde durduğu nokta, üreticinin beyan ettiği gerçek satış fiyatı ile şirketlerin resmi kayıtlarında yer alan alış fiyatları arasındaki fark oldu.

Vergi Denetim Kurulu iki aylık dönemi inceledi

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından 14 Temmuz ile 3 Eylül 2026 tarihleri arasında yaş sebze ve meyve sektöründeki işlemler üzerinde kapsamlı çalışma gerçekleştirildi.

Müfettişler, çiftçi beyanlarını, müstahsil makbuzlarını, elektronik faturaları, Hal Kayıt Sistemi kayıtlarını ve şirketlerin muhasebe kayıtlarını karşılaştırdı.

İncelemelerde bazı ürünlerde üreticinin beyan ettiği satış fiyatı ile üretici adına düzenlenen belgelerde yer alan fiyat arasında önemli farklılıklar bulunduğu belirtildi.

Soruşturma dosyasına yansıyan örneklerden bazıları şöyle:

Ürün Çiftçinin beyan ettiği fiyat Müstahsil makbuzundaki fiyat Firmanın ortalama satış fiyatı
Mandalina 6-8 TL/kg 28,00 TL/kg 31,82 TL/kg
Çekirdeksiz üzüm 28-29 TL/kg 45,00 TL/kg 45,81 TL/kg
Sanayi tipi elma 4-5 TL/kg 9,50 TL/kg 9,74 TL/kg
Patates 7-12 TL/kg 20,00 TL/kg 21,91 TL/kg

Bu veriler, soruşturmanın en önemli bölümlerinden birini oluşturuyor.

Mandalinada 6-8 liralık ürünün makbuza 28 lira yazıldığı iddiası

Raporda en dikkat çekici örneklerden biri mandalina oldu.

Bir üreticinin mandalinayı kilogram başına 6 ila 8 liradan sattığını beyan ettiği, ancak aynı üretici adına düzenlenen müstahsil makbuzunda kilogram fiyatının 28 lira olarak gösterildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatının ise 31,82 lira olduğu tespit edildi.

Sadece resmi belgeler dikkate alındığında 28 liraya alınan ürünün 31,82 liraya satıldığı ve kilogram başına yaklaşık 3,82 liralık fiyat farkı oluştuğu görülüyor.

Ancak üreticinin beyan ettiği 6-8 liralık gerçek satış fiyatı dikkate alındığında, tarladaki fiyat ile firmanın ortalama satış fiyatı arasındaki fark çok daha yüksek bir seviyeye çıkıyor.

Soruşturma makamlarının üzerinde durduğu temel meselelerden biri de bu farkın hangi aşamada ve ne şekilde oluştuğu.

Üzümde 28-29 liralık beyana karşılık makbuzda 45 lira

Benzer bir durum çekirdeksiz üzümde de tespit edildi.

Üreticinin kilogram başına 28-29 lira arasında sattığını beyan ettiği çekirdeksiz üzümün, müstahsil makbuzunda 45 liradan alınmış gibi gösterildiği öne sürüldü.

Firmanın ortalama satış fiyatı ise 45,81 lira olarak kayıtlara geçti.

Belgelere göre şirketin alış ve satış fiyatı arasında yalnızca 81 kuruşluk fark bulunuyor.

Ancak üreticinin beyanı esas alındığında, ürünün gerçek alış bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın bundan çok daha yüksek olduğu görülüyor.

Sanayi tipi elmada fark iki katına yaklaştı

Sanayi tipi elmada da benzer bir tablo ortaya çıktı.

Üreticinin ürününü kilogram başına 4-5 liradan sattığını beyan ettiği, buna karşılık müstahsil makbuzunda kilogram fiyatının 9,50 lira olarak gösterildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatının ise 9,74 lira olduğu kaydedildi.

Buna göre şirket kayıtlarında alış ve satış fiyatı arasında yalnızca 24 kuruşluk fark bulunuyor.

Üreticinin beyanı dikkate alındığında ise ürünün gerçek alış bedeli ile firmanın satış fiyatı arasındaki farkın kayıtlarda görülenden oldukça farklı olduğu değerlendiriliyor.

Patateste üretici 7-12 lira dedi, makbuza 20 lira yazıldı

Soruşturmaya konu edilen bir diğer ürün patates oldu.

Üreticilerin kilogram başına 7 ila 12 lira arasında sattıklarını beyan ettikleri patatesin, müstahsil makbuzunda 20 lira olarak kaydedildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatı ise 21,91 lira olarak belirlendi.

Belge üzerinden bakıldığında alış ile satış arasında kilogram başına 1,91 liralık fark görülüyor.

Ancak üretici beyanları dikkate alındığında, ürünün ilk satış fiyatı ile sonraki satış bedeli arasındaki farkın çok daha yüksek olduğu ortaya çıkıyor.

İddiaya göre sistem nasıl işliyordu?

Vergi Denetim Kurulu raporlarında, soruşturmanın merkezindeki yöntemin birkaç aşamada işlediği öne sürüldü.

İddiaya göre süreç şöyle ilerliyordu:

  1. Çiftçi ürününü gerçek piyasa fiyatından tedarikçiye satıyordu.
  2. Üretici adına gerçek satış fiyatından daha yüksek bedelli müstahsil makbuzu düzenleniyordu.
  3. Böylece şirketin kayıtlı alış maliyeti gerçeğinden yüksek gösteriliyordu.
  4. Yükseltilmiş alış maliyeti satış fiyatına yaklaştırılıyor ve şirketin kağıt üzerindeki kar marjı düşürülüyordu.
  5. Ürün daha sonra dağıtım firmaları ve perakende zincirlerine gönderiliyordu.

Soruşturmanın temel iddiası, ürünün gerçek alış fiyatının belgelerde yüksek gösterilmesiyle fiyat zincirinin ve şirketlerin kar marjlarının kağıt üzerinde farklı bir görünüme kavuşturulduğu yönünde.

60 ton sarımsak sattı, adına 800 tonluk makbuz düzenlendi iddiası

Soruşturma dosyasındaki en çarpıcı örneklerden biri sarımsak ticaretine ilişkin oldu.

Bir üreticinin yaklaşık 60 ton sarımsağı kilogramı 50 liradan sattığı, ancak aynı üretici adına düzenlenen belgelerde toplam 800 ton sarımsak alınmış gibi kayıt oluşturulduğu öne sürüldü.

Üreticinin gerçek satış miktarı ile belgelerdeki miktar arasındaki büyük fark soruşturmanın önemli başlıklarından biri haline geldi.

Müfettişlerin söz konusu belgelerin hangi işlemler karşılığında düzenlendiğini ve kayıtların gerçek bir ürün hareketine dayanıp dayanmadığını araştırdığı bildirildi.

Limonda da fiyat farkı tespit edildi

Vergi Denetim Kurulu raporlarında limon üreticilerine ilişkin de dikkat çekici bulgular yer aldı.

Bir üreticinin yaklaşık 50 ton limonu kilogram başına 45-50 liradan sattığını beyan ettiği, ancak aynı üretici adına düzenlenen belgelerde kilogram fiyatının 64 ila 72 lira arasında gösterildiği belirtildi.

Patates, soğan ve elma gibi ürünlerin alış ve satış fiyatlarında da benzer dengesizlikler bulunduğu kaydedildi.

Hiç ürün satmayanların adına milyonlarca liralık makbuz iddiası

Soruşturmanın derinleşmesine yol açan konulardan biri de bazı kişilerin gerçekte ürün satışı yapmamalarına rağmen adlarına düzenlenen belgeler oldu.

İncelemelerde bazı kişilerin, ilgili firmalara herhangi bir tarım ürünü satmadıklarını beyan ettikleri halde kendi adlarına milyonlarca liralık müstahsil makbuzu düzenlendiğinin tespit edildiği belirtildi.

Bu belgelerin gerçek ticari işlemlere dayanıp dayanmadığı, kimler tarafından düzenlendiği ve hangi mali işlemlerde kullanıldığı araştırılıyor.

Hayatını kaybeden kişiler adına da ürün alımı kaydı oluşturuldu

Soruşturma dosyasındaki en dikkat çekici iddialardan biri ise daha önce hayatını kaybeden kişiler adına oluşturulan ticari kayıtlar oldu.

Raporda adı geçen şirketlerden birinin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında, ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.

Söz konusu kayıtlarda, hayatını kaybetmiş kişilerden tarımsal ürün satın alınmış gibi işlem oluşturulduğu tespit edildi.

Bu kayıtların gerçek bir ürün hareketine dayanıp dayanmadığı ve mali sistem içinde hangi işlemlerde kullanıldığı soruşturma kapsamında araştırılıyor.

41 tedarikçinin kayıtları ayrıntılı incelendi

Soruşturma kapsamında toplam 41 tedarikçi ve bu firmaların yöneticilerinin işlemleri ayrıntılı şekilde ele alındı.

Vergi müfettişleri tarafından üreticilerin beyanları ile şirket kayıtları tek tek karşılaştırıldı.

Müstahsil makbuzları, elektronik faturalar, Hal Kayıt Sistemi verileri, ürün miktarları ve şirketlerin mali kayıtları çapraz kontrole tabi tutuldu.

İncelemelerde bazı şirketlerde üreticinin gerçek satış bedeli ile belgelerde gösterilen alış maliyetleri arasında önemli farklar bulunduğu belirtildi.

Soruşturmanın odağında yalnızca yüksek fiyat değil, fiyatın nasıl oluştuğu var

Dosyanın ortaya koyduğu tablo, soruşturmanın yalnızca “market fiyatlarının yüksek olup olmadığı” sorusuyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Savcılık ve mali birimler, ürünün üreticiden hangi bedelle çıktığını, hangi şirket veya aracılar üzerinden geçtiğini, üretici adına hangi bedelle belge düzenlendiğini ve perakende noktasına hangi fiyatla ulaştığını araştırıyor.

Bu nedenle tarladaki fiyat ile raftaki fiyat arasındaki farkın hangi aşamada oluştuğu kadar, söz konusu fiyat farkının resmi kayıtlarda nasıl gösterildiği de soruşturmanın merkezinde bulunuyor.

Mandalina, üzüm, elma ve patates örneklerinde üreticinin beyan ettiği fiyat ile müstahsil makbuzundaki bedel arasında önemli farklılıkların bulunması, soruşturmanın mali boyutunu daha görünür hale getiriyor.

Öte yandan, soruşturma dosyasındaki tespitlerin önemli bir bölümü savcılık ve Vergi Denetim Kurulu incelemelerine dayanıyor. Şüpheliler hakkındaki suçlamaların hukuki niteliği ve sorumluluklarının kapsamı devam eden yargılama sürecinin sonunda kesinleşecek.

40 şüphelinin tutuklanmasıyla birlikte soruşturmanın bundan sonraki aşamasında para hareketleri, şirketler arasındaki ticari ilişkiler, ürün sevkiyatları ve belgelerin düzenlenme biçiminin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi bekleniyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına” yönelik soruşturma kapsamında gözaltına alınan 40 şüphelinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ndeki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler, işlemlerinin ardından Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne sevk edildi.

Savcılıkta ifade veren 40 şüpheli tutuklama istemiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Hakimlik, 40 zanlının tutuklanmasına karar verdi.

Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen 1 şüpheli ise aranıyor.

Soruşturma

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından “yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına” yönelik soruşturma yürütülmüştü.

Soruşturmada, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine yazılan müzekkereler neticesinde şüpheliler hakkındaki yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporlar dosyaya eklenmişti.

Vergi Denetim Kurulunca müzekkereye istinaden yapılan çalışma kapsamında 1029 çiftçinin beyanına başvurulmuştu.

Yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiği tespit edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, 22 ayrı ilde iş yeri ve ikamet adresi olmak üzere 109 adreste arama kararı alınmıştı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince düzenlenen operasyonda hakkında gözaltı kararı verilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33’ü yakalanmış, devam eden çalışmalarda 7 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.

 

Karaman’da coğrafi işaretli Kazımkarabekir kabak çekirdeğinde hasat sürüyor

Karaman’ın Kazımkarabekir ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli Kazımkarabekir kabak çekirdeğinde hasat dönemi sürüyor.

Karaman kent merkezine yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki ilçede, toplam 220 bin dekar alanda hububat ve baklagil ağırlıklı tarımsal üretim yapılıyor.

Su kısıtının bulunduğu bölgede üretim yapan çiftçilerin alternatif ürünlerinden biri olan çerezlik kabak çekirdeği, 2023 yılında “Kazımkarabekir kabak çekirdeği” adıyla coğrafi işaret aldı.

Bölgedeki gece-gündüz sıcaklık farkı, humuslu toprak yapısı ve uzun güneşlenme süresinin etkisiyle kendine özgü aroma kazanan çekirdek, hem çevre illerde hem de kuruyemiş sektöründe yoğun talep görüyor.

“Bölgenin toprağı ve Hacıbaba Dağı’ndan gelen esinti ayrı aroma kazandırıyor”

Kazımkarabekir İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ayşe Koca, kabakların nisan-mayıs döneminde ekildiğini, eylül-ekim aylarında ise hasat edildiğini belirtti.

Hasadın ardından çekirdeklerin güneşte kurutulduğunu ifade eden Koca, ürünün kalitesi ve aromasıyla öne çıktığını söyledi.

Koca, şu ifadeleri kullandı:

“Hem sulu tarım hem de kuru tarımda kabak çekirdeği yetiştiriciliği yapabiliyoruz. Çekirdeğimiz bölgenin toprağı ve Hacıbaba Dağı’ndan gelen esintiden kaynaklı ayrı bir aromaya sahip. Bu nedenle pazar payı da yüksek bir ürün. İlaveten, coğrafi işaretli olması da pazar payını artırıyor. Yaklaşık 5 bin 300 dekarlık bir alanda kabak çekirdeği yetiştiriciliği yapıyoruz. Üretim bakımından Karaman’da yetiştirilen çerezlik kabağın yüzde 65’i bizim ilçemizde üretiliyor. İlçemizde 2025 TÜİK rakamlarına göre yaklaşık 500-600 ton civarında kabak çekirdeği yetiştiriliyor. Gün geçtikçe verimimiz ve alanımız artış gösteriyor.”

Coğrafi işaret pazar payını artırdı

Koca, ürünün coğrafi işaret almasıyla birlikte hem bilinirliğinin hem de pazardaki talebinin arttığını söyledi.

Kazımkarabekir kabak çekirdeğinin ince kırımlı yapısı, yüksek kalibresi ve aroması sayesinde tüketiciler ve kuruyemiş firmaları tarafından tercih edildiğini belirten Koca, şunları kaydetti:

“Çekirdek kabaktan ayrılır ve harmanda serilir. Kurutmadan sonra işlem tamamlanır. Çekirdeklerimiz yemesi kolay olan ince kırımdır. Pazarda iyi fiyattan satılan, lezzet ve aroma bakımından insanların tüketebileceği bir ürüne dönüşüyor. Kabak çekirdeğimizin kalibresi ve lezzetiyle diğer ürünlere göre hem Karaman hem de Nevşehir ve Aksaray gibi çevre illerimizdeki çerez firmaları tarafından rağbet görüyor. Üreticiler bu bölgelere genellikle toptan satış yapıyor. Satış fiyatlarının güzel olmasından kaynaklı çiftçilere alternatif ürün oluyor. Bölgenin alternatif ürünleri arasında göz dolduruyor. Su kısıtı olan ilçeler arasında yer alıyoruz. Bu ürünün kuru şartlarda yetiştirilmesi ve dekardan alınan verimin güzel olması çiftçinin yüzünü güldürüyor ve kuru şartlardaki üretimimizi artırıyor.”

Kuru şartlarda da üretilebiliyor

Bölgede su kısıtının bulunması nedeniyle kuru tarım ürünleri üreticiler açısından büyük önem taşıyor.

Kazımkarabekir kabak çekirdeğinin hem sulak hem de kıraç arazide yetiştirilebilmesi, ürünü çiftçiler için daha cazip hale getiriyor.

İlçede üretim alanlarının ve verimin her geçen yıl arttığı belirtiliyor.

Dekardan 100-160 kilogram ürün alınıyor

İlçeye bağlı Özyurt Mahallesi’nin muhtarı ve yaklaşık 20 yıldır kabak çekirdeği üretimi yapan İlyas Tok, coğrafi işaretin ardından ürüne olan ilginin daha da arttığını söyledi.

Tok, ürünlerini genellikle toptan olarak kuruyemişçilere sattıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Dışarıdan arkadaşlar gelir, onlara ve kuruyemişçilere toptan satarız. Bu şekilde değerlendiriyoruz. Vatandaşımız farklı bir üründen gelir elde ediyor. Kıraçta ektiğimiz yerlerde bile çok güzel oluyor. Hem sulak arazide hem de kıraçta oluyor. Tat ve ürün olarak güzel. Elek ebatları yüksek geliyor. Dekardan 100-160 kilo civarında ürün alıyoruz.”

Kazımkarabekir kabak çekirdeği, hem coğrafi işareti hem de bölge şartlarına uyumlu üretim yapısı sayesinde Karaman tarımının dikkat çeken ürünleri arasında yer almaya devam ediyor.

Kayseri Şeker 2026 yılı siyah ay çekirdeği alım fiyatlarını açıkladı

Kayseri Şeker, Pan Pazarlama şirketi üzerinden gerçekleştirilecek 2026 yılı siyah ay çekirdeği alımlarına ilişkin fiyatları kamuoyuyla paylaştı.

Yapılan açıklamada, ürünlerin kalite kriterlerine göre değerlendirileceği ve alım fiyatlarının speck değerlerine göre 45 TL ile 80 TL arasında değişeceği belirtildi.

Ödemeler iki taksitte yapılacak

Kayseri Şeker’in açıklamasına göre, üreticilere yapılacak ödemelerin yarısı 30 gün, kalan yarısı ise 60 gün vadeli olarak gerçekleştirilecek.

Şirketten yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Pan Pazarlama Şirketimizde 2026 yılı siyah ay çekirdeği alım fiyatları belirlendi. Belirlenen kalite kriterleri doğrultusunda alım fiyatı, speck değerlerine göre 45 TL ile 80 TL arasında değişmektedir. Ödemelerin yarısı 30 gün, kalan yarısı ise 60 gün vadeli olarak gerçekleştirilecektir. Tüm çiftçilerimize hayırlı ve bereketli olmasını diliyoruz.”

Alım fiyatı kaliteye göre değişecek

Açıklamayla birlikte siyah ay çekirdeği üreticileri için 2026 sezonundaki fiyat aralığı da netleşmiş oldu. Buna göre ürünün kalite kriterleri ve speck değeri, üreticinin alacağı fiyatın belirlenmesinde etkili olacak.

 

Şeftali ve nektarin ihracatı 8 ayda yüzde 134 arttı

Türkiye’nin yaş meyve ihracatında şeftali ve nektarin güçlü bir performans sergiledi. Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, geçen yılın ilk 8 ayında 82 bin 375 ton olan şeftali ve nektarin ihracatı, bu yıl aynı dönemde 184 bin 356 tona çıktı.

Böylece ihracat miktarında yıllık bazda yüzde 124 artış gerçekleşti.

Döviz geliri ise daha hızlı yükseldi. Geçen yıl ocak-ağustos döneminde 146,7 milyon dolar olan ihracat geliri, bu yıl 343,4 milyon dolara ulaşarak yüzde 134 arttı.

343,4 milyon dolarlık ihracat

Gösterge Ocak-Ağustos 2025 Ocak-Ağustos 2026 Değişim
İhracat miktarı 82 bin 375 ton 184 bin 356 ton +%124
İhracat geliri 146,7 milyon $ 343,4 milyon $ +%134

İhracat gelirinin ürünlere dağılımında nektarin 189,2 milyon dolar, şeftali ise 154,2 milyon dolar gelir sağladı.

Ürün İhracat geliri
Nektarin 189,2 milyon $
Şeftali 154,2 milyon $
Toplam 343,4 milyon $

Şeftalide Irak, nektarinde Rusya öne çıktı

Türkiye’nin şeftali ihracatında en büyük pazar Irak oldu. Irak’a gerçekleştirilen şeftali ihracatından 72 milyon dolar gelir elde edildi.

Nektarin ihracatında ise ilk sırayı 97 milyon dolarla Rusya aldı.

Şeftali 60 ülkeye, nektarin ise 58 ülkeye ihraç edildi.

1 milyon tonun üzerinde rekolte

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, geçen yıl üretimin soğuk hava koşullarından olumsuz etkilendiğini ancak 2026 sezonunda daha güçlü bir tablo ortaya çıktığını belirtti.

Balık, bu yıl şeftali ve nektarinde 1 milyon tonun üzerinde rekolte oluştuğunu açıkladı.

Sezon başında 250 milyon dolarlık ihracat hedefi belirlediklerini ifade eden Balık, ilk 8 aylık dönemde 343,4 milyon dolara ulaşılmasıyla bu hedefin şimdiden aşıldığını söyledi.

Yeni hedef 400 milyon doların üzeri

Sektörün sezon sonu beklentisi de yukarı yönlü güncellendi.

Balık, şeftali ve nektarin ihracatının sezon sonunda 400 milyon doların üzerine çıkmasını beklediklerini belirtti.

Ayrıca ürünlerin ortalama ihraç fiyatında dolar bazında yüzde 4 artış gerçekleştiğini ifade etti.

Veriler, 2026 sezonunda hem üretim miktarındaki toparlanmanın hem de dış pazarlardaki satışların şeftali ve nektarin ihracatını güçlü biçimde desteklediğini ortaya koydu.

Recep Cingöz hayatını kaybetti

Konya’da uzun yıllar gazetecilik ve televizyon programcılığı yapan Recep Cingöz’ün vefat ettiği bildirildi. Bir süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi gören Cingöz’ün vefat haberi, oğlu Eren Cingöz tarafından sosyal medya üzerinden duyuruldu.

Eren Cingöz, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

“İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi raciun. Bir süredir amansız bir hastalıkla mücadele eden canım babamız RECEP CİNGÖZ, Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Ruhu şâd, mekanı cennet olsun.”

Uzun yıllar tarım yayıncılığı yaptı

Recep Cingöz, meslek hayatı boyunca TV42, KONTV ve Çiftçi TV başta olmak üzere çeşitli yayın kuruluşlarında görev yaptı.

Özellikle tarım ve üretici odaklı yayınlarıyla tanınan Cingöz, yapımcılığını ve sunuculuğunu üstlendiği “Tarım Masası” ve “Çiftçinin Gülen Yüzü” programlarında çiftçilerin yaşadığı sorunları, tarımsal üretimi ve sektörün gündemindeki gelişmeleri ekrana taşıdı.

Uzun yıllar sürdürdüğü yayıncılık faaliyetleriyle Anadolu’daki üreticilerin görüş ve taleplerinin kamuoyuna aktarılmasına katkı sağladı.

Cingöz’ün vefatının ardından Konya basın camiasından ve tarım sektörü temsilcilerinden taziye mesajları paylaşıldı.

Cenazesi Ankara’da defnedilecek

Recep Cingöz’ün cenazesinin, 16 Eylül 2026 Çarşamba günü öğle namazının ardından Ankara Karşıyaka Mezarlığı’nda kılınacak cenaze namazı sonrasında toprağa verileceği bildirildi.

Merhum Recep Cingöz’e Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sevenlerine, Konya basın camiasına ve tarım sektörüne başsağlığı diliyoruz.