İsrail’de hükümeti kurma görevi Eisenkot’a verildi, Netanyahu için kritik süreç başladı

KUDÜS – İsrail’de 27 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından ortaya çıkan koalisyon belirsizliğinde yeni bir aşamaya geçildi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini muhalefetteki Yashar Partisi Genel Başkanı ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’a verdi.

8 Kasım Pazar günü İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisinde düzenlenen resmî tören, yerel saatle 17.00’de (TSİ 18.00) gerçekleştirildi. Törende Eisenkot, hükümeti kurma yetkisini Cumhurbaşkanı Herzog’dan teslim aldı.

Seçimlerin ardından İsrail Meclisindeki partilerle yapılan istişareler sonucunda 67 milletvekilinin Eisenkot’un görevlendirilmesini önermesi, Cumhurbaşkanı Herzog’un kararında belirleyici oldu.

Eisenkot’un önünde şimdi 120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümet kurabilmek için gerekli en az 61 milletvekilinin desteğini sağlayacak koalisyonu oluşturma görevi bulunuyor.

Eisenkot: “İsrail çok ağır bir diplomatik krizle karşı karşıya”

Hükümeti kurma yetkisini aldıktan sonra açıklamalarda bulunan Gadi Eisenkot, İsrail’in siyasi, askerî ve diplomatik açıdan olağanüstü bir dönemden geçtiğini söyledi.

İsrail’in birden fazla cephede devam eden savaşlarla ve uluslararası alandaki ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Eisenkot, şu ifadeleri kullandı:

“Bir yandan savaş farklı cephelerde devam ederken, diğer yandan çok ağır bir diplomatik krizle karşı karşıyayız.”

Ülkenin geleceği açısından yeni bir yönetim oluşturulmasının önemine dikkat çeken Eisenkot, hükümet kurma sürecinin alışılmış siyasi yaklaşımların ötesinde adımlar gerektirdiğini ifade etti.

Eisenkot, siyasi partilerin mevcut koşulları dikkate alarak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“İsrail’in zaman kaybetme ya da sonu gelmeyen seçim döngülerini tekrarlama lüksü yok.”

Likud ve Dini Siyonizm partilerine koalisyon çağrısı

Eisenkot, yeni hükümetin geniş bir parlamento çoğunluğunun desteğiyle kurulabileceğini belirterek, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki siyasi blokta yer alan partilere de çağrıda bulundu.

Likud ve Dini Siyonizm partilerinin temsilcilerinin ulusal birlikten yana olduklarını ifade etmeleri halinde kendi liderliğindeki hükümete destek vermeleri gerektiğini savunan Eisenkot, şu açıklamayı yaptı:

“Eğer Likud ve Dini Siyonizm partilerinin üyeleri gerçekten Cumhurbaşkanı’nın önünde beyan ettikleri gibi bu zamanın bir birlik zamanı olduğuna inanıyorlarsa, gelip benim liderliğimdeki bir hükümeti ve sunduğum ilkeleri desteklememeleri için hiçbir mantıklı neden göremiyorum.”

Eisenkot’un açıklaması, muhalefet partilerinin yanı sıra mevcut iktidar blokundan da destek almayı hedeflediğini ortaya koydu.

Bununla birlikte partiler arasında henüz kesinleşmiş bir koalisyon anlaşması bulunmuyor.

“74 milletvekilinin Netanyahu hükümetine güveni kalmadı”

Yashar Partisi lideri Eisenkot, Meclisteki 67 milletvekilinin kendisinin hükümeti kurmasını desteklediğini, 7 milletvekilinin ise başka bir adayı önermediğini hatırlattı.

Eisenkot, bu tabloyu 74 milletvekilinin mevcut Netanyahu yönetimine güven duymadığının göstergesi olarak değerlendirdi.

Ancak söz konusu 74 milletvekilinin tamamı Eisenkot’u hükümet kurmakla görevlendirilmesi için önermedi.

Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan resmî istişare sonuçlarına göre 67 milletvekili Eisenkot’u, 46 milletvekili Netanyahu’yu önerirken 7 milletvekili herhangi bir aday göstermedi.

Bu nedenle Eisenkot’un hükümeti kurma görevini alması, 74 sandalyelik bir koalisyonun şimdiden oluşturulduğu anlamına gelmiyor.

Cumhurbaşkanı Herzog: “Tüm vatandaşlarımıza hizmet edecek bir hükümet kurun”

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, görevlendirme töreninde Eisenkot’a ülkenin siyasi koşullarını dikkate alarak yeni hükümeti oluşturması çağrısında bulundu.

Herzog, Eisenkot’a hitaben şu ifadeleri kullandı:

“Tüm vatandaşlarımıza hizmet edecek bir hükümet kurmak için elinizden gelen her şeyi yapmanızı bekliyorum.”

Cumhurbaşkanı Herzog’un görevlendirmesiyle birlikte koalisyon görüşmelerinin resmî süreci başlamış oldu.

Eisenkot’un önümüzdeki günlerde siyasi parti liderleriyle görüşerek yeni hükümetin kurulmasına yönelik seçenekleri değerlendirmesi bekleniyor.

İsrail Meclisindeki sandalye dağılımı nasıl oluştu?

27 Ekim 2026’da yapılan genel seçimlerin kesin sonuçları 4 Kasım’da açıklandı.

Seçim sonuçlarına göre ne mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki blok ne de muhalefet partileri tek başına hükümet kurmak için gerekli çoğunluğu sağlayabildi.

120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümetin kurulabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Seçimlerde Netanyahu’nun iktidar bloku 53, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48 sandalye elde etti.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi partiler ise toplam 19 milletvekili çıkararak parlamento aritmetiğinde önemli bir konuma ulaştı.

Seçimlerin ardından ortaya çıkan Meclis tablosu

Siyasi blok Milletvekili sayısı
Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53
Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48
Filistinli vatandaşları temsil eden partiler 19
Toplam 120
Hükümet için gerekli çoğunluk 61

Seçim sonuçlarının ardından Cumhurbaşkanı Herzog, Mecliste temsil edilen siyasi partilerle istişare görüşmeleri gerçekleştirdi.

Herzog’a hangi partiler kimi önerdi?

Hükümeti kurması önerilen isim Tavsiye eden milletvekili sayısı
Gadi Eisenkot 67
Binyamin Netanyahu 46
Herhangi bir isim önermeyenler 7
Toplam 120

Cumhurbaşkanı Herzog’un istişareleri sonucunda Eisenkot, görevlendirilmesi tavsiye edilen milletvekili sayısında Netanyahu’nun önüne geçti.

7 sandalyeye sahip Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ise iki isimden herhangi birini önermeme kararı aldı.

Filistinli partiler hükümet kurma sürecinde belirleyici konumda

İsrail’deki seçimlerin dikkat çeken sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin toplam 19 milletvekili çıkarması oldu.

Bu sonuçla söz konusu partiler, yeni hükümetin oluşturulmasında önemli bir parlamento ağırlığına ulaştı.

Cumhurbaşkanı Herzog’un istişare görüşmelerinde Filistinli partilerin temsilcileri, hükümeti kurma görevinin Gadi Eisenkot’a verilmesini önerdi.

Ancak Eisenkot, kuracağı koalisyonda Arap partilerinin yer almayacağını açıklamıştı.

Bu yaklaşım, Eisenkot’un hükümeti kurabilmek için diğer siyasi partilerden destek almasını veya farklı parlamento desteği seçeneklerini değerlendirmesini gerektiriyor.

Yashar Partisi liderinin koalisyon görüşmelerinde nasıl bir uzlaşma sağlayacağı, yeni hükümetin kurulması açısından önem taşıyacak.

Eisenkot’un hükümeti kurmak için 28 günü var

İsrail’in hükümetin kuruluşuna ilişkin Temel Yasası uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen milletvekiline hükümeti oluşturması için ilk aşamada 28 gün süre tanınıyor.

Eisenkot, bu süre içerisinde siyasi partilerle görüşmeler yaparak Meclisten güvenoyu alabilecek bir yönetim oluşturmak için çalışacak.

Cumhurbaşkanı Herzog, gerekli görmesi halinde görevlendirme süresini en fazla 14 gün uzatabilecek.

Böylece Eisenkot’un hükümeti kurmak için kullanabileceği toplam süre 42 güne ulaşabilecek.

Aşama Süre
İlk hükümet kurma süresi 28 gün
Verilebilecek ek süre En fazla 14 gün
Toplam azami süre 42 gün
Mecliste gereken çoğunluk 61 milletvekili

Eisenkot’un bu süre içerisinde hükümet kuramaması halinde ülkede anayasal hükümler doğrultusunda başka bir siyasi lidere görev verilmesi veya yeni seçeneklerin değerlendirilmesi gündeme gelebilecek.

Netanyahu’nun başbakanlığı henüz sona ermedi

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un hükümeti kurma görevini Eisenkot’a vermesi, Binyamin Netanyahu’nun başbakanlık görevinin aynı gün sona erdiği anlamına gelmiyor.

İsrail’de mevcut hükümet, yeni hükümet kurulup göreve başlayıncaya kadar görevini sürdürüyor.

Yeni hükümetin oluşturulabilmesi için Eisenkot’un koalisyon görüşmelerini tamamlaması ve parlamentoda gerekli desteği sağlaması gerekiyor.

Bu nedenle İsrail’deki siyasi belirsizliğin sona ermesi, önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek parti görüşmelerine bağlı olacak.

Netanyahu sonrası hükümet ihtimali gündemde

Eisenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesi, uzun süredir İsrail siyasetinde belirleyici konumda bulunan Netanyahu’nun liderliğindeki yönetim açısından önemli bir gelişme oldu.

Ancak yeni hükümetin hangi partilerden oluşacağı, Netanyahu’nun partisi Likud’un koalisyon görüşmelerinde nasıl bir tutum sergileyeceği ve diğer siyasi grupların desteği henüz kesinleşmedi.

Eisenkot’un Likud ve Dini Siyonizm partilerine yaptığı çağrı, hükümet kurma arayışının yalnızca mevcut muhalefet blokuyla sınırlı olmadığını gösterdi.

İsrail’de gözler koalisyon görüşmelerine çevrildi

27 Ekim seçimlerinden kesin bir parlamento çoğunluğunun çıkmaması üzerine başlayan siyasi süreç, 8 Kasım’da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Gadi Eisenkot’u resmen görevlendirmesiyle yeni bir aşamaya ulaştı.

Eisenkot, 67 milletvekilinin tavsiyesiyle hükümeti kurma yetkisini alırken Netanyahu 46 milletvekilinin desteğinde kaldı. Hiçbir aday önermeyen 7 milletvekili ile Filistinli partilerin parlamentodaki konumu, yeni hükümetin oluşturulmasına yönelik siyasi değerlendirmelerde önemini koruyor.

Eisenkot’un önündeki temel görev, 28 günlük yasal süre içerisinde farklı siyasi partiler arasında uzlaşma sağlayarak Meclisin desteğini alabilecek bir hükümet oluşturmak.

İsrail’de yeni hükümetin kurulup kurulamayacağı ve Netanyahu’nun başbakanlık görevini devredip devretmeyeceği, Eisenkot’un başlatacağı koalisyon görüşmelerinin sonucunda netleşecek.

İsrail’de Netanyahu’ya siyasi darbe: Hükümeti kurma görevi rakibi Gadi Ayzenkot’a verilecek

KUDÜS – İsrail’de 27 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından başlayan hükümet kurma belirsizliğinde kritik bir aşamaya geçildi. İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog, yeni hükümeti kurma görevini muhalefetteki Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Ayzenkot’a (Gadi Eisenkot) verme kararı aldı.

İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisinden 7 Kasım Cumartesi günü yapılan açıklamaya göre Herzog, Ayzenkot’u 8 Kasım Pazar günü yerel saatle 17.00’de Cumhurbaşkanlığı Ofisine davet etti. Muhalefet liderine hükümeti kurma yetkisinin bu görüşmede resmen verilmesi planlanıyor.

Karar, seçimlerde en fazla milletvekilini çıkaran partinin lideri olmasına rağmen parlamentoda yeterli desteği sağlayamayan Başbakan Binyamin Netanyahu açısından önemli bir siyasi gelişme olarak değerlendiriliyor.

Ancak Ayzenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesi, yeni hükümetin kurulduğu veya Netanyahu’nun başbakanlık görevinin sona erdiği anlamına gelmiyor.

67 milletvekili Ayzenkot’u, 46 milletvekili Netanyahu’yu destekledi

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, seçimlerin ardından parlamentoya girmeye hak kazanan siyasi partilerin temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirdi.

120 sandalyeli İsrail Meclisi Knesset’teki partilerin tavsiyelerinin alınmasının ardından hükümeti kurmakla görevlendirilecek isim konusunda karar verildi.

Cumhurbaşkanlığı Ofisinin açıkladığı sonuçlara göre 67 milletvekili Ayzenkot’un, 46 milletvekili ise Netanyahu’nun hükümeti kurmakla görevlendirilmesini istedi.

Netanyahu’nun önceki koalisyon ortaklarından Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ise sahip olduğu 7 milletvekiliyle herhangi bir ismi önermedi.

Hükümet kurma görevi için önerilen isim Milletvekili sayısı
Gadi Ayzenkot 67
Binyamin Netanyahu 46
Herhangi bir aday önermeyenler 7
Toplam 120

Bu sonuçlarla Ayzenkot, Cumhurbaşkanlığı görüşmelerinde parlamentonun salt çoğunluğuna karşılık gelen 61 milletvekili sınırının üzerinde tavsiye aldı.

Bununla birlikte Cumhurbaşkanına yapılan tavsiyeler, ilgili bütün partilerin Ayzenkot liderliğinde kurulacak bir koalisyona katılacağı veya hükümete güvenoyu vereceği anlamına gelmiyor.

Hükümeti kurmak için 28 gün süresi olacak

İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisinin açıklamasında, hükümet kurma görevinin verilmesinin ardından izlenecek yasal takvim de belirtildi.

İsrail’in hükümetin kuruluşunu düzenleyen Temel Yasası uyarınca Ayzenkot, yetkiyi resmen devraldıktan sonra 28 gün içerisinde yeni hükümeti kurmaya çalışacak.

Bu sürede koalisyon anlaşmalarının tamamlanamaması durumunda Cumhurbaşkanı Herzog’un 14 güne kadar ek süre tanıma yetkisi bulunuyor.

Böylece Ayzenkot’un hükümeti kurmak için kullanabileceği süre, ek süre verilmesi halinde toplam 42 güne ulaşabilecek.

Ayzenkot’un bu süreçte parlamentoda güvenoyu alabilecek bir hükümet oluşturması gerekiyor. Bunun başarılamaması halinde başka milletvekillerinin hükümeti kurmakla görevlendirilmesi ve siyasi çıkmazın devam etmesi durumunda yeniden seçim seçeneği gündeme gelebilecek.

Seçimlerde hiçbir blok tek başına çoğunluğu sağlayamadı

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan ve kesin sonuçları 4 Kasım’da onaylanan parlamento seçimlerinde hiçbir siyasi blok hükümeti tek başına kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.

Başbakan Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi 27 milletvekili kazanarak parlamentonun en büyük partisi oldu.

Netanyahu’nun önceki hükümetinde yer alan partilerin toplam sandalye sayısı ise 53’te kaldı.

Gadi Ayzenkot’un liderliğindeki muhalefet bloğu 48 sandalye kazanırken, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki siyasi liste 19 milletvekili çıkardı.

Siyasi blok Milletvekili sayısı
Netanyahu liderliğindeki önceki iktidar bloğu 53
Ayzenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler 19
Toplam 120
Hükümet için gerekli çoğunluk 61

Seçimlerin ardından ortaya çıkan tablo, koalisyon görüşmelerinin önemini artırdı.

Netanyahu liderliğindeki blok çoğunluk için 8 milletvekiline daha ihtiyaç duyarken, Ayzenkot’un muhalefet bloğu 61 sandalye sınırının 13 milletvekili gerisinde kaldı.

Filistinlileri temsil eden partiler kilit konumda

Seçimlerin dikkat çekici sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden siyasi partilerin parlamentoda toplam 19 sandalye kazanması oldu.

Ortak Liste 11, Raam Partisi ise 8 milletvekili elde ederek yeni hükümetin kurulması sürecinde belirleyici konuma geldi.

Her iki siyasi oluşum da Cumhurbaşkanlığı istişarelerinde hükümet kurma görevinin Ayzenkot’a verilmesini destekledi.

Bu destekle birlikte Ayzenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini öneren milletvekili sayısı 67’ye ulaştı.

Ancak muhalefet liderinin kuracağı hükümette Filistinlileri temsil eden partilerin yer alıp almayacağı konusunda siyasi görüş ayrılıkları bulunuyor.

Ayzenkot, daha önce kurulacak koalisyonda Arap partilerinin yer almayacağını belirtmişti. Buna karşılık bazı partiler, yeni hükümetin dışarıdan desteklenmesi seçeneğine açık olduklarını ifade etti.

Dolayısıyla 67 milletvekilinin Ayzenkot’a görevin verilmesini desteklemesi, aynı çoğunluğun kurulacak hükümete de destek vereceğini kesinleştirmiyor.

Netanyahu’nun iktidarı devam ediyor, koalisyon görüşmeleri belirleyici olacak

Gadi Ayzenkot’un hükümeti kurma sürecinde ilk görevlendirilecek isim olması, uzun süredir iktidarda bulunan Netanyahu açısından önemli bir siyasi gelişme niteliği taşıyor.

Buna rağmen Netanyahu, yeni hükümet kuruluncaya kadar mevcut başbakanlık görevini sürdürüyor.

Ayzenkot’un önündeki en önemli mesele, farklı siyasi görüşlere sahip partileri ortak bir hükümet programında buluşturmak olacak.

Özellikle güvenlik politikaları, Filistin meselesi, askerlik düzenlemeleri ve dinî partilerin talepleri gibi başlıklarda siyasi partilerin birbirinden farklı pozisyonları bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Herzog da 5 Kasım’da yaptığı açıklamada, partiler arasında karşılıklı itirazlar bulunduğunu ve hükümeti kurabilecek çoğunluğun ortaya çıkmasının kolay olmadığını vurgulamıştı.

İsrail’de gözler 8 Kasım’daki görevlendirmeye çevrildi

İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog’un aldığı kararla, 27 Ekim seçimlerinin ardından başlayan koalisyon görüşmelerinde yeni bir aşamaya geçildi.

Muhalefet lideri Gadi Ayzenkot, 8 Kasım Pazar günü hükümeti kurma yetkisini resmen devralmak üzere Cumhurbaşkanlığı Ofisine davet edildi.

Ayzenkot’un ilk aşamada 28 gün içerisinde parlamentonun desteğini alabilecek bir koalisyon oluşturması gerekiyor.

İsrail’de yeni hükümetin kurulup kurulamayacağı, Ayzenkot’un farklı siyasi partilerle gerçekleştireceği görüşmelerin sonucunda netleşecek. Netanyahu’nun siyasi geleceği açısından da önem taşıyan süreçte, 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği belirleyici olacak.

İsrailli firmanın internet reklamlarıyla kullanıcıların cihazlarına casus yazılım yerleştirildiği ortaya çıktı

Kanada’daki Toronto Üniversitesine bağlı siber güvenlik araştırma grubu Citizen Lab, İsrail merkezli Discover-Tech şirketinin faaliyetlerine ilişkin dikkat çekici bir rapor yayımladı. Şirketin ihale kayıtları üzerinde yürütülen araştırmalara dayanan raporda, internet reklamlarının kullanıcıları takip etmek, cihaz bilgilerini toplamak ve casus yazılım saldırıları gerçekleştirmek amacıyla kullanıldığı ortaya konuldu.

Araştırmaya göre reklam şirketi görünümünde faaliyet gösteren Discover-Tech, yaklaşık altı yıldır casus yazılım geliştiren şirketlerin dünya genelindeki internet kullanıcılarına ulaşmasına ve siber saldırılar düzenlemesine yardımcı oluyor.

Dört ayda 200 bin internet sitesi ve uygulamada gösterildi

Citizen Lab’in raporuna göre Discover-Tech tarafından belirli kullanıcıları hedef almak amacıyla hazırlanan reklamlar, dört aylık bir süreçte yaklaşık 200 bin internet sitesinde ve mobil uygulamada görüntülendi.

Bazı kurumların sertifikalı ve onaylı reklam aracıları listelerinde de yer alan şirket, reklamlarını Google ve Yandex dahil olmak üzere farklı dijital platformlar üzerinden kullanıcılara ulaştırdı.

Reklamcılık altyapısının bu şekilde kullanılması, normal internet reklamlarıyla casus yazılım faaliyetleri arasındaki ayrımın kullanıcılar tarafından fark edilmesini güçleştirdi.

Casus yazılım saldırısı için reklama tıklamak gerekmiyor

Raporda en dikkat çekici bulgulardan biri, saldırıların kullanıcıların herhangi bir bağlantıya tıklamasına gerek kalmadan gerçekleştirilebilmesi oldu.

Sıfır tıklama (zero-click) olarak adlandırılan yöntemde, zararlı reklamın cihazda görüntülenmesi saldırının başlatılması için yeterli olabiliyor.

Citizen Lab’in bulgularına göre bu reklamlar, cihazların anonim olarak tanımlanmasını engelleyen bilgilerin elde edilmesinde, cihaz parmak izi verilerinin toplanmasında ve casus yazılım yerleştirilmesinde kullanıldı.

Cihaz parmak izi yöntemiyle tarayıcı, işletim sistemi ve diğer teknik özelliklerden yararlanılarak kullanıcının cihazı ayırt edilebiliyor. Böylece kullanıcı herhangi bir reklam bağlantısına tıklamasa bile cihazına ilişkin bilgiler elde edilebiliyor.

Araştırmada, zararlı reklam altyapısının casus yazılım saldırıları için kullanılabildiği belirtilirken her reklamın görüntülendiği cihazda mutlaka casus yazılım bulunduğu anlamına gelmediği de göz önünde bulunduruluyor.

Milyonlarca cihaz İsrailli Candiru şirketinin sunucularına yönlendirildi

Citizen Lab’in araştırmasında reklamların, milyonlarca cihazı kullanıcıların bilgisi dışında İsrail merkezli Candiru şirketinin sunucularına yönlendirdiği belirtildi.

Candiru, casus yazılım teknolojileri geliştiren şirketler arasında yer alıyor.

Rapora göre Discover-Tech’in reklam altyapısı, bu tür şirketlerin hedefledikleri cihazlara erişim sağlamasına yardımcı oldu. Kullanıcıların ziyaret ettikleri internet sitelerinde karşılarına çıkan reklamlar, siber saldırı süreçlerinin bir parçası olarak kullanıldı.

Al Jazeera’ya ait en az 45 cihaz hedef alındı

Araştırmada, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna ait cihazların da saldırılardan etkilendiği açıklandı.

Citizen Lab’in bulgularına göre 2024 ve 2025 yıllarında Al Jazeera’ya ait en az 45 cihaza, Candiru tarafından geliştirilen casus yazılımlar hedefli internet reklamları aracılığıyla yerleştirildi.

Bu bulgu, reklam altyapısının yalnızca bireysel internet kullanıcılarını değil, medya kuruluşlarını ve belirli kurumları hedef almak amacıyla da kullanıldığını ortaya koydu.

Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar da etkilenmiş olabilir

Citizen Lab, reklamlar aracılığıyla yürütülen faaliyetlerin kapsamının Al Jazeera ile sınırlı olmayabileceğine dikkat çekti.

Raporda, dünya genelinde hükümetlere ve hükümetler arası kuruluşlara ait ağlar dahil olmak üzere ulusal güvenlik bakımından hassas kabul edilen sistemlerin de bu reklamlardan etkilenmiş olabileceği ifade edildi.

Ancak söz konusu ağların tamamında casus yazılım bulunduğuna ilişkin kesin bir tespit paylaşılmadı. Araştırmada bu sistemlerin de saldırılardan etkilenmiş olabileceğine yönelik şüphelere yer verildi.

Google ve diğer platformlardan erişim engeli

Araştırma bulgularının ardından Google dahil birçok dijital platform, Discover-Tech’in reklam ekosistemlerine erişimini engellemek amacıyla harekete geçti.

Platformların aldığı önlemler, şirketin reklam altyapısından yararlanarak kullanıcı cihazlarına ulaşmasını sınırlandırmayı hedefliyor.

Citizen Lab’in raporu, dijital reklam sistemlerinin kötüye kullanılması durumunda internet kullanıcılarının, gazetecilerin, medya kuruluşlarının ve kamu kurumlarının ciddi siber güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalabileceğini gösterdi.

Araştırma aynı zamanda, kullanıcıların herhangi bir dosya indirmeden veya şüpheli bir bağlantıya tıklamadan da gelişmiş siber saldırıların hedefi olabileceğini ortaya koyması bakımından önem taşıyor.

CNN: Trump’ın damadı Kushner, askeri tedarikçileri destekleyen İsrailli şirketin en büyük hissedarı

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in şirketinin, askeri tedarikçilere yatırım yapan İsrailli grubun “en büyük hissedarı” olduğu iddia edildi.

CNN’in haberinde, Kushner’in bir yandan Gazze’de barış için görüşmelerde “kilit bir müzakereci” olarak görev aldığı, kendine ait şirketi ile “İsrail’in askeri saldırılarında yer alan İsrailli bir firmanın en büyük hisse sahibi” olduğu ileri sürüldü.

Haberde, Kushner’e ait Affinity Partners şirketinin en büyük paya sahip olduğu Phoenix Financial’ın, İsrail ordusuna tedarik sağlayan 9 şirkete en az 456 milyon dolarlık yatırım yaptığı savunuldu.

Kushner’in, “benzeri görülmemiş bir ikili rol üstlendiği” belirtilen haberde, Trump’ın damadı olarak “yıkıcı bir savaşın ortasında karlı işlerle yüksek riskli siyaseti bir araya getirdiği” değerlendirmesine yer verildi.

Haberde, Affinity Partners’ın, temmuz ayı itibarıyla 1 milyar dolardan fazla değere sahip yüzde 7,4’lük hissesiyle Phoenix’in en büyük hissedarı olmaya devam ettiği kaydedildi.

“Diplomatik görevleriyle hiçbir ilgisi yoktur”

Kushner’in avukatı CNN’e yaptığı açıklamada, müvekkilinin Phoenix’in yatırım yapacağı yerlere ilişkin kararlarına “hiç katılmadığını veya yönlendirmediğini” belirtirken, Kushner’in eylülde Forbes’a verdiği demeçte, finans grubuyla “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğüne ve liderliğiyle birkaç haftada bir görüştüğüne dair ifadelerinin bulunduğu kaydedildi.

Beyaz Saray Baş Basın Sözcüsü Yardımcısı Anna Kelly konuyla ilgili açıklamasında, “Jared Kushner’in kişisel iş faaliyetlerinin, Başkan’ın isteği üzerine gönüllü olarak yürüttüğü diplomatik görevleriyle hiçbir ilgisi yoktur.” ifadesini kullandı.

Resmi bir devlet görevi bulunmayan Kushner’in, gönüllü temsilci statüsüne sahip biri olarak mali durumunu açıklama zorunluluğu bulunmuyor.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan BM kürsüsünden İsrail’e yüklendi, İsrail heyeti salondan kaçtı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında New York’ta dünya liderlerine hitap etti. Erdoğan’ın Genel Kurul’daki 16’ncı konuşmasının ana gündemlerinden biri Gazze ve Filistin oldu. Konuşmasına Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nun “başta mazlumlar olmak üzere tüm insanlık için hayırlara vesile olması” temennisiyle başlayan Erdoğan, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Genel Kurul’a katılamamasına tepki gösterdi.

Erdoğan, Filistin halkının sesini Birleşmiş Milletler kürsüsünden duyurmaya devam edeceklerini belirterek şöyle konuştu:

“Bilinmesini isterim ki, Sayın Abbas bizzat bulunamasa da bizler, tıpkı geçen yıl olduğu gibi özgür ve egemen Filistin Devleti’nin sesi olacak, Filistin halkının mücadelesini bu kürsüden dünyaya duyurmaya devam edeceğiz.”

İsrail heyeti konuşma sırasında salondan kaçtı

Erdoğan’ın konuşmasının önemli bir bölümünü Gazze’de yaşananlara ve İsrail hükümetinin politikalarına ayırdığı sırada dikkat çeken bir gelişme yaşandı.

Erdoğan’ın İsrail’e yönelik eleştirilerini sürdürdüğü ve Filistin halkına destek mesajları verdiği sırada İsrail heyetinin Genel Kurul salonda tutunamayarak salondan kaçtı. Heyetin salondan panikle ayrıldığı anlar kameralara yansıdı.

Erdoğan konuşmasında Gazze’deki insani duruma dikkat çekerek İsrail’in saldırılarını eleştirirken, Türkiye’nin Filistin konusunda tutumunu sürdüreceğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan şu ifadeleri kullandı:

“Biz gerekirse sıkıntı çekeriz gerekirse bedel öderiz ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz.”

Erdoğan, Birleşmiş Milletler kürsüsünde mazlumların sesini duyurmaya devam edeceğini de belirterek: “Tayyip Erdoğan olarak, büyük bir milletin Cumhurbaşkanı olarak, Rabbim ömür verdikçe, bu kürsüden mazlumların hakkını savunmaya, sesi olmaya devam edeceğim.” dedi.

Erdoğan’ın BM konuşmasında Gazze’nin yanı sıra Filistin devletinin geleceğine ilişkin mesajları da öne çıktı. Filistin’in bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdüreceğini savunan Erdoğan: “Filistin Devleti’ni boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır. 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan Filistin’in vücut bulacağı güzel günleri göreceğiz.” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze ve Filistin konusunun yanı sıra küresel adaletsizlik, gıda israfı, aile kurumu ve sosyal politikalara ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.

Dünyadaki gelir ve tüketim eşitsizliklerine dikkat çeken Erdoğan: “Bir tarafta tonlarca yemeğin çöpe atıldığı, diğer tarafta yüz milyonlarca insanın çöpten yemek topladığı bir dünyada adaletten bahsedilemez.” diye konuştu.

Aile politikalarına ilişkin görüşlerini de aktaran Erdoğan: “Küresel cinsiyetsizleştirme politikaları aile kurumuyla çocukları da hedef alan kuşatmaya dönüştü. Bunu kadın-erkekten oluşan aileyi koruyarak kırabiliriz.” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’ndaki konuşması, Türkiye’nin Gazze ve Filistin konusundaki tutumunun yanı sıra uluslararası sistem, küresel adalet ve bölgesel krizlere ilişkin mesajlarıyla öne çıktı. Erdoğan’ın İsrail’e yönelik eleştirileri sırasında İsrail heyetinin salondan ayrılması ise konuşmanın dikkat çeken görüntülerinden biri oldu.

 

CNN: Netanyahu’nun partisi oy vermek için ülkesine uçmak isteyen İsraillileri engellemeye çalışıyor

CNN’in haberine göre, yurt dışında yaşayan on binlerce İsrailli oy kullanmak üzere ülkelerine dönüş uçuşları için rezervasyon yaptırırken, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Likud Partisi ise bunların en azından bir kısmının ülkeye girişini engellemeye çalışıyor.

Likud partisi, İsrail’deki Merkez Seçim Komitesi’ne, yurt dışında yaşayan İsraillilerin seçim günü için ülkelerine dönmelerine yardımcı olan bir halk girişimi olan “Fly & Vote”u engellemesini talep eden bir dilekçe sundu.

Likud, bu girişimi “yasadışı ve yabancı kaynaklı bir operasyon” olmakla suçlayarak, bunun “seçimlerin güvenilirliğine ciddi zarar verebileceğini” iddia etti.

“Fly & Vote” girişimi hedefte

ABD merkezli Amerika-İsrail Demokrasi Koalisyonu tarafından 2023’te oluşturulan “Fly & Vote” girişimi, misyonunu “İsrail’in demokratik temellerini güçlendirmek” olarak tanımlıyor.

Grup, kimsenin seyahat masraflarını doğrudan karşılamadığını, ancak teknolojiyi kullanarak ticari ilanlarda uygun fiyatlı uçuş rotaları ve grup indirimlerini araştırdığını belirtiyor.

Ayrıca, uygunluk koşullarının kontrol edilmesi ve talep gerektirdiğinde ya da ticari seçenekler yetersiz kaldığında charter uçuşlarının organize edilmesi gibi lojistik konularda da destek sağlıyor.

Gruba göre 35 binden fazla İsrailli kayıt yaptırmış durumda ve iç anketler, 50 binden fazla kişinin oy vermek için geri dönmeyi planladığını gösteriyor.

Ancak grubun bu açıklamalarına rağmen Likud partisi, koalisyonun Amerikan bağışlarını İsrailli protesto gruplarına aktarmak amacıyla kurulmuş bir siyasi yapı olduğunu iddia ediyor.

Likud, koalisyonun muhalefetteki Demokratlar Partisi ile bağlantılı olduğunu da öne sürüyor.

Yurtdışı seçmen oyları belirleyici olabilir

Öte yandan uzmanlar, seçim sonuçlarının başa baş göründüğünü ve yurtdışındaki seçmenlerin oylarının belirleyici bir rol oynayabileceğini belirtiyor.

İsrail, birçok ülkenin aksine diplomatlar ve resmi görevliler haricinde yurt dışında yaşayan vatandaşlarının bulundukları ülkede oy kullanmasına izin vermiyor.

Yurtdışındaki İsrail vatandaşlarının sayısı ise ülke nüfusunun yüzde 10’una tekabül ediyor.

Türkiye İsrail jetlerini anbean takip etti: Hava sahasına yönelselerdi gereği yapılacaktı

Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin Suriye sahasında doğrudan askeri bir karşılaşmaya dönüşmesini önleyen kritik gecenin ayrıntıları ortaya çıktı.

Hürriyet gazetesi yazarı Abdulkadir Selvi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ahlat’tan verdiği “Herkesin bir hesabı varsa bizim de bir hesabımız, bir planımız var” mesajının ardından, 18 Ağustos gecesi İsrail’in Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’nü vurduğu sırada Türkiye tarafında yaşananları yazdı.

Selvi’nin aktardığı bilgiler, Türkiye’nin saldırıyı yalnızca diplomatik kanallardan izlemekle kalmadığını; İsrail uçaklarının hareketlerinin hava savunma sistemleri tarafından takip edildiğini ve Türk hava sahasına yönelik olası bir yönelme ihtimaline karşı askeri tedbirlerin alındığını ortaya koydu.

İsrail uçakları Suriye’ye girer girmez takibe alındı

Selvi’nin yazısındaki en dikkat çekici bölüm, İsrail savaş uçaklarının Suriye hava sahasına girdiği andan itibaren Türkiye tarafından izlenmesine ilişkin oldu.

Selvi ilgili bölümde şunları yazdı:

“İsrail savaş uçakları Suriye hava sahasına girdiği andan itibaren takip ediliyor. Suriye’nin kuzeyine doğru uçmaya devam etmeleri üzerine hava sahamızda gereken önlemler alınıyor. Hava sahamıza yöneldikleri takdirde tereddütsüz gereği yapılacak. İsrail savaş uçaklarının bombaladığı Ebu Zuhur Üssü, Suriye topraklarında olduğu için müdahalede bulunulmuyor ancak İsrail savaş uçakları Suriye hava sahasını terk edip ülkelerine dönene kadar takip ediliyor.”

Buna göre Türkiye, İsrail uçaklarının operasyon boyunca izini bırakmadı. Ebu Zuhur Üssü’nün Suriye sınırları içinde bulunması nedeniyle doğrudan askeri müdahalede bulunulmazken, İsrail jetlerinin Türk hava sahasına yönelme ihtimaline karşı gerekli hazırlık yapıldı.

Bu bölümdeki “Hava sahamıza yöneldikleri takdirde tereddütsüz gereği yapılacak” ifadesi ise Ankara’nın Türkiye’nin hava sahasının ihlal edilmesi ihtimaline karşı ortaya koyduğu kırmızı çizgiyi açık biçimde gösterdi.

Türkiye saldırıyı resmi olarak da sert şekilde kınadı

İsrail’in 18 Ağustos’ta Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne saldırdığı Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından da resmen açıklandı.

Dışişleri Bakanlığı, saldırının ardından yayımladığı açıklamada İsrail’in saldırısını güçlü şekilde kınadı; saldırının Suriye’nin altyapısını ve yeteneklerini hedef aldığını, ülkenin toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal ettiğini bildirdi.

Bakanlık ayrıca İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının giderek yeni boyutlar kazandığını vurgulayarak, uluslararası toplumu İsrail’in eylemleri karşısında daha kararlı tutum almaya ve hesap verebilirliği sağlamaya çağırdı.

Türkiye ile İsrail arasında çatışmasızlık mekanizması var

18 Ağustos gecesinin bir başka kritik başlığını ise Türkiye ile İsrail arasında Suriye sahasında doğrudan askeri karşılaşma yaşanmaması amacıyla oluşturulan “çatışmasızlık mekanizması” oluşturdu.

Selvi, Azerbaycan’da gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda oluşturulan mekanizmanın nasıl çalıştığını ve 18 Ağustos gecesi ne yaşandığını yazısında ayrıntılarıyla aktardı.

Selvi’nin ilgili bölümü şöyle:

“İsrail’le aramızda ‘Çatışmasızlık Mekanizması’ var. Azerbaycan’da yapılan görüşmelerde bu mekanizma oluşturulmuştu. Çatışmasızlık mekanizmasına göre; İsrail savaş uçakları hava sahamıza yakın bir bölgede uçacakları zaman örneğin; Suriye’nin kuzeyine yönelecekleri durumda Türkiye’ye bilgi veriyorlar. Bu mekanizma şimdiye kadar işliyor muydu İşliyordu. 18 Ağustos gecesi de bildirimde bulunmaları gerekiyor muydu Evet. Gerekiyordu. Ancak 18 Ağustos gecesi İsrail bir bildirimde bulunmuyor. Ama bizim hava savunma sistemlerimiz İsrail uçaklarını tespit ediyor. Sadece tespit etmiyoruz. Aynı zamanda kendi hava sahamızda gereken önlemleri alıp takip ediyoruz.”

Bu bölüm, 18 Ağustos gecesindeki hareketliliğin önemini daha da artırıyor.

Türkiye ile İsrail arasında oluşturulan mekanizma kapsamında, İsrail uçaklarının Türkiye sınırlarına yakın bölgelerde gerçekleştireceği uçuşlar konusunda Ankara’nın bilgilendirilmesi gerekirken, Ebu Zuhur operasyonu öncesinde bu bildirim yapılmadı.

Buna rağmen Türkiye’nin hava savunma sistemleri İsrail jetlerini tespit etti ve uçakların hareketleri boyunca gerekli tedbirler alındı.

Bildirim yapılmaması Ankara’da not edildi

Çatışmasızlık mekanizmasının 18 Ağustos gecesi İsrail tarafından işletilmemesi, Ankara açısından yalnızca teknik bir iletişim eksikliği olarak değerlendirilmedi.

Selvi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yaklaşan seçim sürecine dikkat çekerek Ankara’daki değerlendirmeyi de aktardı.

Yazının ilgili bölümünde şu ifadeler yer aldı:

“İsrail’de yaklaşan seçimler nedeniyle soykırımcı Netanyahu’nun provokasyonlara gireceği öngörülüyor. O nedenle Netanyahu’nun her hamlesi takip ediliyor. İsrail’le aramızda çatışmasızlık mekanizması olmasına rağmen 18 Ağustos’ta bildirimde bulunulmaması Netanyahu’nun seçim kışkırtması olarak değerlendiriliyor. Ve zamanı gelince gereği yapılmak üzere ‘not ediliyor’.”

Böylece İsrail’in, iki ülkenin askeri unsurlarının Suriye sahasında karşı karşıya gelmesini önlemeye yönelik mekanizmayı devre dışı bırakarak gerçekleştirdiği operasyon Ankara’nın kayıtlarına girmiş oldu.

Ebu Zuhur neden hedef alındı?

Selvi’nin yazısında saldırının arka planına ilişkin bir başka önemli ayrıntıya da yer verildi.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın, İsrail’in Türkiye’nin Suriye’deki bir hava üssüne askeri varlık taşıdığı yönünde istihbarat aldığını ve bunu Washington’la paylaştığını söylediği aktarıldı.

Selvi’nin yazısındaki ilgili bölüm şöyle:

“Katil Netanyahu’nun gerçekleri çarpıtan açıklamasına yanıt ABD’nin Ankara Büyükelçisi, Suriye ve Irak özel temsilcisi Tom Barrack’tan geldi.

Tom Barrack, İsrail’in, Türkiye’nin Suriye’deki hava üssüne askeri varlıkları naklediyor olabileceğine dair istihbarat aldığını ve bunu Washington yönetimiyle paylaştığını aktardı.

Barrack, ABD’nin bu istihbaratı soruşturduğunu açıkladı. ‘İstihbarat kurumlarımıza danıştık ve aldığımız cevap bu iddianın doğru olmadığıydı’ dedi. İsrail, buna rağmen Ebu Zuhur Üssü’nü vurdu.”

Selvi, Türkiye’nin Suriye’de üs kurma planının bulunmadığını da yazdı.

Erdoğan’ın Ahlat mesajı dikkat çekmişti

Yaşananların ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 25 Ağustos’ta Ahlat’ta yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler de önem kazandı.

Erdoğan, Türkiye ve bölge üzerinde yürütülen hesaplara işaret ederek, “Herkesin bir hesabı varsa emin olun bizim de bir hesabımız, bir planımız var” mesajını verdi; bölgeyi istikrarsızlaştırmak isteyenlerin kaybedeceğini söyledi.

Selvi de yazısına Erdoğan’ın bu sözlerini hatırlatarak başladı ve 18 Ağustos gecesindeki askeri hareketliliği bu çerçevede aktardı.

Türkiye’nin kırmızı çizgisi: Hava sahasına müdahale

Ortaya çıkan tablo, İsrail’in Ebu Zuhur saldırısı sırasında Türkiye’nin Suriye sahasındaki gelişmeleri yakından ve askeri imkânlarla takip ettiğini gösteriyor.

İsrail jetleri Suriye hava sahasına girdikleri andan ülkelerine dönene kadar izlendi. Suriye’nin kuzeyine yönelmeleri üzerine Türkiye kendi hava sahasında gerekli tedbirleri aldı.

İsrail uçakları Türk hava sahasına girmediği için doğrudan askeri müdahaleye gerek kalmadı.

Ancak Türkiye’nin pozisyonu netti:

İsrail savaş uçakları Türk hava sahasına yönelseydi tereddütsüz gereği yapılacaktı.

18 Ağustos gecesinde çatışma yaşanmadı; ancak İsrail’in çatışmasızlık mekanizmasına rağmen Türkiye’ye bildirim yapmadan gerçekleştirdiği operasyon Ankara tarafından kayda geçirildi.

Dışişleri Bakanlığı’nın İsrail saldırısını açık biçimde kınaması, Türk hava savunma sistemlerinin İsrail savaş uçaklarını operasyon boyunca izlemesi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ahlat’tan verdiği “Bizim de bir hesabımız, bir planımız var” mesajı birlikte değerlendirildiğinde, Ankara’nın Suriye sahasında Türkiye’nin güvenliğine ve hava sahasına yönelik olası bir ihlale karşı tavrının açık olduğu görülüyor.

Suriye ve İsrail heyetleri “gerilimi azaltmak için” ABD arabuluculuğunda bir araya geldi

Suriye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının resmi haber ajansı SANA’ya yaptığı açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani başkanlığında üst düzey bir heyet ile İsrail heyeti, ABD arabuluculuğunda Ürdün’de bir araya geldi.

Görüşme, son İsrail hava saldırısının ardından Suriye topraklarındaki gerilimin tırmanmasını azaltmak ve Suriye ile bölgedeki istikrarı desteklemek amacıyla yapıldı.

Suriye Genel ve Askeri İstihbarat başkanlarının da yer aldığı görüşmede, İsrail saldırılarının, tutuklama operasyonlarının ve hedef almaların durdurulması için pratik mekanizmaların oluşturulması ele alındı.

Müzakere yolunun canlandırılmasıyla daha kapsamlı bir gelecek anlaşmasının temelini oluşturabilecek bir güvenlik anlaşmasına varılmasının amaçlandığı ifade edildi.

Görüşmede, Suriye’nin egemen bir devlet olduğu ve ulusal çıkarlarına uygun olarak ulusal ordusunu yeniden inşa etme, geliştirme ve ittifakları ile ortaklıklarını belirleme hakkının tam olduğunun teyit edildiği belirtilen açıklamada, Suriye’nin bu egemen hakları kısıtlayacak herhangi bir düzenleme veya mekanizmayı kabul etmeyeceği kaydedildi.

Suriye’nin, işgal altındaki Golan’ın Suriye toprağı olduğu yönündeki tutumunun görüşmede yinelendiği, Golan’ın nihai statüsünün tartışılması için henüz erken olduğunun belirtildiği, doğrudan önceliğin İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesi hatlara çekilmesi, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın yeniden yürürlüğe girmesi ve tam olarak uygulanması olduğu bildirildi.

Suriye’den İsrail açıklaması: 18 Ağustos saldırısının ardından temaslar kesildi

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, İsrail’in 18 Ağustos’ta İdlib’in doğusundaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının ardından İsrail ile Suriye arasındaki temasların kesildiğini açıkladı. Şeybani, Şam yönetiminin İsrail’e güvenmediğini belirtirken, Suriye’nin önceliğinin İsrail saldırılarının durması olduğunu vurguladı. Buna karşın diplomasi kapısının açık tutulduğunu ifade eden Şeybani, Türkiye’nin Suriye ordusunun yeniden inşasına verdiği desteğe de teşekkür etti.

Suriye ile İsrail arasındaki gerilim, 18 Ağustos 2026’da Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlenen saldırının ardından yeni bir boyuta taşındı.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Reuters Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada hem İsrail ile yürütülen temasların durumunu hem de Türkiye ile askeri işbirliğini değerlendirdi.

Şeybani, İsrail’in Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne yönelik saldırısından önce Şam yönetiminin İsrail tarafına üsle ilgili açık bir mesaj ilettiğini söyledi.

Suriye Dışişleri Bakanı, bu konuda şu ifadeleri kullandı:

“Suriye, Ebu Zuhur’un Türk üssü olmayacağı yönündeki mesajını İsrail’e iletmesine rağmen İsrail hava üssünü bombaladı.”

Şeybani’nin açıklamasına göre, Şam yönetimi Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’nün bir Türk üssü haline getirilmeyeceği bilgisini İsrail’e aktarmasına rağmen 18 Ağustos’ta üs İsrail savaş uçaklarının hedefi oldu.

Saldırının ardından İsrail ile temaslar kesildi

Şeybani, Ebu Zuhur saldırısının Suriye ile İsrail arasında yürütülen temasları da doğrudan etkilediğini açıkladı.

Reuters’a konuşan Suriye Dışişleri Bakanı, 18 Ağustos’taki saldırının ardından Şam yönetimi ile İsrail arasındaki temasların kesildiğini söyledi.

Şeybani, Suriye’nin mevcut şartlarda İsrail’e güvenmediğini açık biçimde dile getirdi.

Suriye’nin önceliğinin ne olduğunu da açıklayan Şeybani şöyle konuştu:

“Suriye şu anda İsrail’e güvenmiyor. Suriye’nin önceliği, İsrail’in saldırılarını durdurması.”

Bu açıklamayla Şam yönetimi, İsrail ile ilişkilerin geleceğinde ilk beklentisinin Suriye topraklarına yönelik askeri saldırıların sona ermesi olduğunu ortaya koydu.

Şam diplomasi kapısını tamamen kapatmadı

İsrail’e yönelik sert mesajlarına rağmen Şeybani, Suriye’nin diplomatik çözüm seçeneğini tamamen ortadan kaldırmadığını da vurguladı.

Suriye’nin sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi için girişimde bulunmaya hazır olduğunu belirten Şeybani, İsrail’e de mevcut fırsatı değerlendirme çağrısı yaptı.

Şeybani şu ifadeleri kullandı:

“Suriye diplomasi için elini uzatıyor ve İsrail’e tarihi fırsatı değerlendirmesi çağrısında bulunuyor.”

Böylece Suriye yönetimi, bir taraftan 18 Ağustos saldırısının ardından İsrail’le temasların kesildiğini açıklarken diğer taraftan saldırıların sona ermesi halinde diplomasi yolunun açık tutulabileceği mesajını verdi.

Şam’ın açıklamalarında İsrail’e güven sorunu özellikle öne çıkarken, iki ülke arasındaki olası diplomatik sürecin yeniden başlayabilmesi açısından İsrail’in Suriye’ye yönelik askeri eylemlerinin durdurulması öncelikli başlık olarak gösterildi.

Türkiye’nin desteğine teşekkür etti

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani’nin açıklamalarındaki önemli başlıklardan biri de Türkiye ile yürütülen askeri işbirliği oldu.

Şeybani, Suriye’nin askeri eğitim ve işbirliği alanında Türkiye’nin desteğinden faydalandığını belirtti.

Suriye ordusunun yeniden oluşturulması ve kapasitesinin geliştirilmesi sürecinde Ankara’nın verdiği desteğe dikkat çeken Şeybani şöyle konuştu:

“Ordunun yeniden inşası konusunda Türkiye’nin desteğine müteşekkiriz, desteği reddetmeyeceğiz.”

Bu açıklamayla Şam yönetimi, İsrail’in Ebu Zuhur saldırısının ardından Türkiye ile askeri alandaki işbirliğinin devam edeceğini de açık bir şekilde ortaya koydu.

Suriye yönetiminin yeni dönemde ülkenin askeri yapılanmasının yeniden düzenlenmesine ağırlık verdiği, Türkiye’nin de askeri eğitim ve işbirliği alanında Şam yönetimine destek sağladığı belirtildi.

Ebu Zuhur Hava Üssü’ne 8 saldırı

Gerilimin merkezindeki olay 18 Ağustos 2026’da yaşandı.

İsrail ordusuna ait savaş uçakları, Suriye’nin kuzeyindeki İdlib ilinin doğusunda bulunan ve terk edilmiş durumda olduğu belirtilen Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne saldırı düzenledi.

Saldırıların ardından can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

Suriyeli bir yetkili, İsrail savaş uçaklarının Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne toplam 8 saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı.

Yetkili, saldırılarda hava üssünün pistinin yanı sıra hangarda bulunan ve atıl durumda olduğu belirtilen bir yapının da hedef alındığını kaydetti.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani’nin açıklamasına göre Şam yönetimi saldırı öncesinde İsrail’e Ebu Zuhur’un bir Türk üssüne dönüştürülmeyeceği mesajını iletmişti. Buna rağmen üssün bombalanması, Şam yönetiminin İsrail’e yönelik güvenini daha da zedeledi ve taraflar arasındaki temasların kesilmesine neden oldu.

Barrack: “Türkiye’yi kışkırtma veya seçim öncesi siyasi hamle”

İsrail’in Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne yönelik saldırısı sonrasında ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack da dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Barrack, saldırının perde arkasına ilişkin yaptığı açıklamada İsrail’in eyleminin nedenleri konusunda şu ifadeyi kullandı:

“Türkiye’yi kışkırtma veya seçim öncesi siyasi hamle.”

Barrack’ın açıklaması, Ebu Zuhur saldırısının yalnızca Suriye-İsrail ilişkileri bakımından değil, Türkiye’nin Suriye’deki rolü ve İsrail’in bölgesel politikaları açısından da tartışılmasına neden oldu.

Özellikle Şeybani’nin, Suriye’nin İsrail’e Ebu Zuhur’un bir Türk üssüne dönüşmeyeceği yönünde mesaj verdiğini açıklamasıyla Barrack’ın sözleri birlikte değerlendirildiğinde, saldırının Türkiye boyutu da yeniden gündeme geldi.

MSB: Hava üssünde Türk askeri yoktu

İsrail’in İdlib’deki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne yönelik saldırısından sonra Türkiye’den de resmi açıklama yapılmıştı.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının kabul edilemez olduğunu bildirdi.

Bakanlık ayrıca kamuoyunda gündeme gelen, saldırının gerçekleştirildiği sırada Ebu Zuhur Hava Üssü’nde Türk askeri bulunup bulunmadığına ilişkin tartışmalara da açıklık getirdi.

MSB, saldırı sırasında Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’nde Türk askerinin bulunmadığını açıkladı.

Bu açıklama, saldırının ardından Ebu Zuhur’un Türkiye tarafından kullanılacağı veya bölgede Türk askeri unsurlarının bulunduğu yönündeki tartışmalar açısından önem taşıdı.

Şeybani’nin son açıklaması da bu konuya yeni bir boyut kazandırdı. Suriye Dışişleri Bakanı, Şam’ın saldırı öncesinde İsrail’e Ebu Zuhur’un Türk üssü olmayacağını bildirdiğini, ancak İsrail’in buna rağmen hava üssünü hedef aldığını söyledi.

Suriye’nin mesajı: Önce saldırılar dursun

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani’nin açıklamalarında üç temel mesaj öne çıktı.

Şam yönetimi, 18 Ağustos’ta Ebu Zuhur’a düzenlenen İsrail saldırısının ardından İsrail ile temasları kesti. Suriye, mevcut durumda İsrail’e güvenmediğini açıkça ortaya koyarken, ilişkilerin geleceği açısından önceliğini İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarının durdurulması olarak belirledi.

Bununla birlikte Suriye diplomasi seçeneğini tamamen masadan kaldırmadı. Şeybani’nin, “Suriye diplomasi için elini uzatıyor ve İsrail’e tarihi fırsatı değerlendirmesi çağrısında bulunuyor” sözleri, saldırıların sona ermesi ve uygun şartların oluşması durumunda Şam yönetiminin siyasi müzakereye açık olduğunu gösterdi.

Şeybani aynı zamanda Türkiye ile askeri eğitim ve işbirliğinin önemini vurgulayarak, Suriye ordusunun yeniden inşası konusunda Ankara’dan gelen desteğin devam etmesini istediklerini açık şekilde ifade etti.

Son açıklamalarla birlikte 18 Ağustos’taki Ebu Zuhur saldırısı, Suriye ile İsrail arasında yürütülen temasları durduran önemli bir kırılma noktası haline gelirken, Şam yönetimi İsrail’e saldırıları durdurma ve diplomasi fırsatını değerlendirme çağrısında bulundu.

 

Bahçeli’den İsrail’in saldırılarına ilişkin açıklama: “Kabul edilemez”

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetleri ve Suriye’ye yönelik saldırıları hakkında yazılı açıklama yaptı.

İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlenen saldırıyı değerlendiren Bahçeli, bunun Suriye’nin egemenlik hakları ve toprak bütünlüğünün ihlali olduğunu ifade etti.

Bahçeli, “İster tarihi yayılmacılığının ve hukuk tanımazlığının tezahürü, isterse de yaklaşan seçimlere dönük bir girişim olsun yapılan hukuka, barışa ve bölgesel huzura yönelik kabul edilemez bir saldırıdır” dedi.

“Türkiye’yi kışkırtmaktan vazgeçilmelidir”

İsrail yönetimine çağrıda bulunan Bahçeli, Türkiye’nin güvenlik alanlarını ilgilendiren girişimlerden kaçınılması gerektiğini belirtti.

Türkiye’nin herhangi bir ülkeyle çatışma aramadığını vurgulayan Bahçeli, ülkenin barış ve diplomasi yaklaşımının zafiyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Bahçeli, İsrail’in Suriye’de Türkiye’nin güvenlik çıkarlarıyla kesişen hamlelerinin ve Doğu Akdeniz’deki politikalarının yakından takip edildiğini ifade etti.

Suriye’de kalıcı işgal alanlarına tepki

Bahçeli, Suriye topraklarında kalıcı işgal alanlarının oluşturulmasının, fiili sınır değişikliklerinin ve tampon bölgelerin genişletilmesinin Türkiye açısından kabul edilemez olduğunu söyledi.

Bölgedeki etnik veya mezhebi grupların jeopolitik amaçlarla kullanılmasına da karşı olduklarını belirtti.

Filistin için iki devletli çözüm vurgusu

Kalıcı barışın sağlanması için 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulması gerektiğini belirten Bahçeli, bölgesel güvenliğe ilişkin önerilerini de açıkladı.

Bahçeli’nin açıkladığı öneriler arasında İslam ülkelerinin ortak güvenlik ve savunma mekanizmasının geliştirilmesi, Ortadoğu Barış Koalisyonu oluşturulması, Birleşmiş Milletler himayesinde güvenlik ve barış konferansı düzenlenmesi ve uluslararası ateşkes gözlem mekanizması kurulması yer aldı.

Ayrıca kurumsallaşmış uluslararası arabuluculuk mekanizması oluşturulması ve diplomatik, ekonomik ve caydırıcı tedbirlerin aşamalı şekilde uygulanması önerildi.

“Türkiye egemenlik haklarına yönelik saldırılara seyirci kalmaz”

Bahçeli, Türkiye’nin bölgede kalıcı bir barış düzeninin kurulmasına öncülük etmesi gerektiğini ifade ederek, İsrail’in politikalarına yönelik eleştirilerini yineledi.

Türkiye’nin egemenlik haklarına yönelik olası tehditlere karşı gerekli adımları atacağını belirten Bahçeli, ülkenin milli güvenliğinin korunmasının temel öncelik olduğunu vurguladı.

Milli Savunma Bakanlığı’ndan İdlib saldırısı açıklaması: Üste Türk askeri yoktu

Milli Savunma Bakanlığı, İsrail’in Suriye’nin İdlib bölgesindeki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne yönelik saldırısına ilişkin açıklama yaptı.

Gölcük’te gerçekleştirilen haftalık basın bilgilendirme toplantısında, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırıları ve saldırı sırasında Ebu Zuhur Hava Üssü’nde Türk askeri bulunup bulunmadığına ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.

Saldırı sırasında Türk askeri bulunmadığı açıklandı

Bakanlık, İsrail savaş uçaklarının Ebu Zuhur Hava Üssü’ne gerçekleştirdiği saldırının öncesinde ve saldırı sırasında üste herhangi bir Türk askeri heyetinin bulunmadığını bildirdi.

Açıklamada, İsrail’in Suriye’ye yönelik son saldırılarının ülkenin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve birliğini hedef aldığı vurgulandı.

Bakanlık, “İsrail’in komşu ülkelere yönelik askerî müdahalelerinin olağan ve kabul edilebilir olduğu yönünde bir algının yerleşmesine kesinlikle müsaade edilmemelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

“İsrail bu saldırılara son vermeli”

Suriye ve bölgenin huzur ve istikrarının önemine dikkat çekilen açıklamada, İsrail’in saldırılarını sonlandırması gerektiği belirtildi.

Bakanlık açıklamasında, “Hem Suriye’nin hem de bölgenin huzur ve istikrarı için İsrail’in bu tür pervasız saldırılarına son vermesi elzemdir.” ifadelerine yer verildi.

Suriye’ye askeri kapasite desteği sürecek

Türkiye’nin Suriye yönetimine yönelik desteğinin devam edeceği belirtilirken, “tek ordu” ilkesi çerçevesinde Şam yönetiminin askeri kapasitesi ve altyapısının geliştirilmesine katkı sunulacağı bildirildi.

Açıklamada, “Suriye’nin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasına, istikrarlı ve güvenli bir yapıya kavuşmasına yönelik çalışmalarımız ve katkılarımız devam edecektir.” denildi.

Yunanistan’ın Ege planına da tepki

Milli Savunma Bakanlığının haftalık bilgilendirme toplantısında Yunanistan’ın Ege Denizi’nde ilan ettiği yenilenebilir enerji kaynakları özel mekânsal çerçevesi de gündeme geldi.

Bakanlık, söz konusu düzenlemenin yakından takip edildiğini belirterek, “Türkiye açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz, Ege’deki tutumumuzu etkilemez.” açıklamasını yaptı.

Türkiye’nin Ege Denizi’ndeki hak ve menfaatlerine ilişkin tutumunu sürdüreceği vurgulandı.

ABD’den Türkiye-İsrail gerilimi açıklaması: Çatışmayı önleme mekanizması gündemde

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Suriye’nin kuzeyinde, Türkiye sınırına yakın İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Barrack, saldırının ardından Türkiye, İsrail ve Suriye arasında doğrudan bir çatışma riskinin ortaya çıkabileceğine işaret ederek, Amerika Birleşik Devletleri’nin taraflar arasında bir çatışmayı önleme mekanizması oluşturmak için çalışma yürüttüğünü söyledi.

Türkiye önceden bilgilendirilmedi

Türkiye’nin İsrail’in saldırısı konusunda önceden bilgilendirilmediğine dikkat çeken Barrack, Ankara’nın İsrail savaş uçaklarının Türkiye sınırına doğru hareket ettiğini gördüğünü belirtti.

Barrack, “Türkiye, İsrail uçaklarının kendi topraklarına doğru kuzeye yöneldiğini gördü ve dolayısıyla karşılık vermek üzere makul bir hazırlık içerisine girebilirdi” ifadelerini kullandı.

“Durumun daha da kötüleşmesi engellendi”

Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne yönelik saldırının daha büyük bir gerilime dönüşme ihtimaline değinen Barrack, tarafların sağduyulu hareket ettiğini belirtti.

Barrack, “Neyse ki sağduyulu davranılması sayesinde durumun daha da kötüleşmesi engellendi” dedi.

İsrail’in Suriye’deki hava üssüne yönelik saldırılarının, Türkiye’nin yakın gelecekte söz konusu üsteki varlığını artırabileceğine ilişkin bir algıyı yansıttığını ifade eden Barrack, bunun bölgede yeni bir iletişim mekanizmasına duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu söyledi.

ABD yeni mekanizma için devrede

Barrack, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yaşanabilecek yanlış anlaşılmaların önüne geçmek amacıyla çatışmayı önleyici bir mekanizma kurulması gerektiğini vurguladı.

“Bu durum, İsrail, Suriye ve Türkiye’yi kapsayan bir çatışmayı önleme mekanizmasına duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor” diyen Barrack, gelecekte yaşanabilecek iletişim sorunlarını önlemek amacıyla böyle bir yapının kurulması için aktif şekilde çalışıldığını bildirdi.

ABD’li Büyükelçi, şu aşamada önceliğin gerilimin düşürülmesi ve tarafların daha ölçülü hareket edebilmesi için diplomatik alan oluşturulması olduğunu kaydetti.

Bilgi paylaşımı ve diyalog artırılacak

Barrack, yaşanan son gelişmenin yürütülen diplomatik girişimlerin hızlandırılması gerektiğini gösterdiğini belirterek, ABD’nin taraflar arasında bilgi paylaşımı ve doğrudan diyaloğu kolaylaştıracak bir sistem için arabuluculuk yaptığını açıkladı.

Barrack, “Bu sabah yaşanan olay, söz konusu çabaların yoğunlaştırılması ve sürecin kapsamının genişletilmesi gerektiğini ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Al Jazeera’ya kapsamlı açıklamalar: Mekke Anlaşması, İran savaşı, Gazze, Şam ziyareti ve F-35 mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Doha merkezli Al Jazeera Arapça televizyonuna verdiği röportajda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Röportajı AK Parti’nin 25. yıl dönümü kutlamalarının yapıldığı günde verdiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Böylesi bir günde bir araya gelmek, bizim için gerçekten ayrı bir mutluluk. 25. yıl kutlamalarıyla birlikte daha nice çeyrek asırlara inşallah yürüyeceğiz.” diye konuştu.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında yakın zamanda imzalanan güvenlik odaklı Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Her şeyden önce Mekke Anlaşması, farklı bir değişimdi. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında Mekke’de bu üçlü anlaşmanın imzalanması, dünyaya önemli bir mesaj vermemize vesile oldu. Mekke’de bu anlaşmanın yapılmış olması, üçlü olarak bu anlaşmayı gerçekleştirmek bizlere ayrı bir güç ve dünyaya ayrı bir mesaj olmuştur. Bu konuda ben inanıyorum ki gerek Pakistan gerek Türkiye gerekse Suudi Arabistan, bu anlaşmadan çok çok önemli memnuniyetle ayrılmışlardır. Hayırlı olsun.”

ABD ile İran arasındaki sıkıntılı bir dönemde böyle bir anlaşmanın yapılmış olmasının dünya barışı için önemli bir mesaj oluşturduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dünya barışına önemli bir mesaj diyorum çünkü Türkiye barıştan yana tavır koyan bir ülke olarak Mekke’nin seçilmiş olması, bu barış için önemli bir adım olmuştur. İran ile ABD arasındaki süreçte barışın taraftarları olarak bizler de bunu sürekli vurguladık, sürekli barıştan yana olduğumuzu anlattık. Barıştan yana böyle bir süreci özellikle kovalayan ülkeler olarak bizler de Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan, bu barışın savunucuları olarak yerimizi aldık. Barışın savunucuları olarak da bundan sonraki süreçte yine bizler, barışı kovalayan ülkeler olarak bu yola devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Mekke Anlaşması’nın NATO’nun 5. maddesindeki savunma unsuruna benzerliği sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bunu şöyle ifade edeyim. Malum NATO’nun 5. maddesi neleri içeriyorsa aynı şekilde şu anda buradaki ortak savunma anlayışı da yine herhangi bir sıkıntının yaşanması hâlinde bu üç ülke burada gerekli adımı beraber atma şansına sahip olacaklardır. Bu, Türkiye’ye, Suudi Arabistan’a, Pakistan’a olabilir, hangisine olursa olsun, herhangi bir saldırı bu üç ülkeden birine olursa ortak savunma paktı olduğu için burada gerekli olan her türlü saldırıya karşı bu üç ülke birbirini savunma şansına sahiptir.” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, başka ülkelerin de Mekke Anlaşması’na katılımına ilişkin değerlendirmesinde, “Şu anda bu üç ülkenin dışında, bu üç ülkeye ilave olabilecek ülkeler her an olabilir. Sadece Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan değil ilave bazı ülkeler de aramıza katılabilir. Bunu anlaşmayı imzaladığımızda açıkladık, ‘Bundan sonraki süreçte katılacak bazı ülkeler olursa bunlara da kapımız açıktır.’ dedik ve kapıyı açık tuttuk.” şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Mısır da eğer arzu ederse bu üç ülke arasında anlaşmayı yapar ve Mısır’a da kapısını açar.” dedi.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşa ilişkin, temennisinin bir an önce barışın gerçekleşmesi olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının sıkıntı olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu trafiği bir an önce açmak, dünya petrol trafiğini kısa zamanda açmak suretiyle inşallah dünyanın petrol trafiğindeki bu zengin akışı durdurmamak lazım. Biz buna taraftarız, İran aynı şekilde buna taraftar. Temennimiz, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ücretsiz olarak eğer açılırsa bu çok daha isabetli olacaktır. Ücretsiz olması, buradaki trafiği açmak noktasında çok hayırlı olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD-İsrail’in İran’a ve Tahran yönetiminin Körfez ülkelerine saldırıları

ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Tahran’ın Körfez ülkelerine saldırıları karşısında Türkiye’nin tutumu sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz, buralarda kesinlikle savaştan yana değiliz, barıştan yanayız ama burada İsrail, bu savaşın baş aktörüdür. İsrail, burada savaşı sürekli teşvik etti, savaştan yana olmuştur. Savaştan yana olduğu için de burada diğer ülkeler çok bedel ödediler. Bunun da baş sorumlusu İsrail olmuştur.” diye konuştu.

“En kısa zamanda ben de inşallah bir Şam seyahati yapacağım”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD ile İran arasında çözüm bulma çabasındaki Katar ile Pakistan’ın arabuluculuğu rolüne ilişkin, her iki ülkenin de bu konuda önemli görevler üstlendiklerini, bundan sonraki süreçte de bunun devam edeceğine inandığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hep beraber el ele vereceğiz, her şeyden önce Müslümanlar olarak birliğimizi, beraberliğimizi koruyarak yolumuza devam edeceğiz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğindeki yeni yönetimle ilişkiler ve İsrail’in Suriye’ye saldırılarına ilişkin şunları dile getirdi:

“Suriye ile devlet mekanizmalarımız gayet güzel ilişki içindeler, bu birlikteliği, bu beraberliği sürdürüyoruz. Suriye, bizim kardeşimizdir, Suriye’yi asla yalnız bırakmayacağız. Bu süreçte Suriye, kardeşlerinin kendisine olan ilgi ve alakasını görecektir, hiç endişe etmesinler.”

Türkiye’nin, Suriye’nin istikrarına yönelik desteğine ilişkin soruyu Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Oranın istikrarı için Türkiye’nin üzerine ne düşüyorsa biz bunu sonuna kadar yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz.” diyerek yanıtladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de Beşşar Esed rejiminin devrilmesine giden süreçte Türkiye’nin rolüne ilişkin, “Elhamdülillah, bunu en güzel şekilde gerek Cumhurbaşkanı Şara gerek ilgili arkadaşlar gayet iyi biliyorlar. Üzerimize düşen neyse bunu sonuna kadar yaptık. Bundan sonraki süreçte de yapmaya devam edeceğiz. En kısa zamanda ben de inşallah bir Şam seyahati yapacağım.” ifadelerini kullandı.

İsrail’in Lübnan’a saldırıları

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın Türkiye ziyareti ve iki ülke ilişkilerini değerlendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Lübnan’a karşı yapılan bu saldırılar bizi ciddi manada üzmektedir. Sayın Cumhurbaşkanı ile burada görüşmemizi yaptık. Bundan sonraki süreçte de Lübnan’a elimizden gelen destek neyse bu desteği vermeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Lübnan’da ABD’nin sürece desteğine önem verdiklerini belirterek, “Bunu başarmak suretiyle Lübnan’ı bu yangın çemberinden kurtarmamız lazım.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in Lübnan’a saldırılarına ilişkin şunları kaydetti:

“Şu anda İsrail, saldırgan. Lübnan, şu anda sürekli İsrail saldırıları altında. Bir an önce Lübnan’ı bu saldırılardan kurtarmamız gerekiyor. Bu konuyu ABD ile görüştük, görüşmeye de devam ediyoruz. Bu meseleyi Sayın Trump ile Türkiye’yi ziyareti sırasında da görüştük. Elbette önümüzdeki dönemde de kendisiyle görüşmeye devam edeceğiz.”

“Gazze’yi biz kendi başına bırakamayız”

İsrail’in Gazze’ye devam eden saldırılarına ilişkin soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Gazze’yi biz kendi başına bırakamayız.
Üzerimize düşen görev neyse Gazze ile ilgili olarak bugüne kadar bunu yaptık, bundan sonra da yapmaya devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas’ın son dönemde ikinci aşamasına geçilmesi için ateşkesin maddelerine bağlı kalmayı, Gazze’deki yönetimden taviz vermeyi, silahlarının toplanmasını kabul etmesine ilişkin, “Burada Hamas, elinden gelen tüm samimi dayanışmayı ortaya koydu ama İsrail’den ise böyle olumlu bir yaklaşım söz konusu değil. Onlar hâlâ saldırgan tutumlarıyla Lübnan’a, Gazze’ye saldırmaya devam ediyorlar.” diye konuştu.

Trump ile İsrail’e ilişkin yaptığı görüşmelere değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Trump’ın bu gelişmelerden rahatsız olduğunu görüyorum. Bizler de bu noktada her türlü uyarıyı yapıyoruz. Bundan sonraki süreçte de bu uyarıları yapmaya devam edeceğiz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’deki siyasiler ile basında Türkiye’ye yönelik saldırgan tutuma ilişkin soru üzerine, “Bakın, sizinle savaşı konuşmuyoruz, barışı konuşuyoruz, dünya barışını nasıl temin ederiz, bunu konuşuyoruz ama Türkiye’ye barış değil de savaş için saldıracak olanlar olursa Türkiye, bu savaştan da çekinmez, kaçmaz, bunu da çok açık ve net bir şekilde söylüyorum. Böyle bir şeyi yaşamak istemeyiz.” ifadelerini kullandı.

Sudan ile ilişkiler

Sudan ile ilişkilere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sudan’daki gelişmeleri iyi görmüyorum ancak Sudan’a da her türlü desteği vermeye devam ediyoruz. Bu konuyla ilgili olarak Sayın Başkan ile ilişkilerimiz de çok iyi. Sudan’da gerçekten mutedil, ideal bir yönetim şekli söz konusu. Sayın Başkan, kısa süre önce bizim konuğumuz oldu ve kendisiyle görüşmelerimizi gerçekleştirdik. Gerçekten Sudan’ın liderini, bu aşamada Sudan’a layık bir lider olarak gördüm.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Libya’daki gelişmelere ilişkin, “Libya ile ilişkilerimiz kararlı bir şekilde devam ediyor. Libya’yı da atılan adımlarda yalnız bırakmayacağız. Özellikle Libya’nın petrol rezervlerini beraberce değerlendirmekte Türkiye Petrolleri olarak biz de adımlarımızı attık, atıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD ve Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD ile ilişkilerle ilgili, “Şu anda elbette Sayın Trump’ın F-35 uçakları konusunda verdiği sözü yerine getirmesini bekliyoruz. Bize F-35’lerle ilgili söz vermiştir ve bu sözün yerine gelmesi, Türkiye açısından önem arz etmektedir, bu sözü bekliyoruz.” diye konuştu.

Türkiye ile ABD arasındaki en önemli dosyalar sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dosyalar çok. Savunma sanayisiyle ilgili dosyalar var. Bunun yanında ticaret hacmi konusunda attığımız adımlar var. Atacağımız adımlar var.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-ABD ilişkilerinde İsrail’in yer almadığını vurgulayarak, “Biz, burada İsrail’i hiçbir şekilde masaya asla almış değiliz. Burada bizim muhatabımız Amerika’dır. Bu konuları Amerika ile görüşmek suretiyle adımlarımızı atıyoruz, atarız.” ifadelerini kullandı.

“Rusya ile ilişkilerimiz gayet iyi”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moskova ile ilişkileriyle alakalı, “Rusya ile ilişkilerimiz gayet iyi. İlişkilerimizi sürekli telefon diplomasisiyle devam ettiriyoruz. İlgili bakan arkadaşlarım sürekli Rusya’daki muhataplarını ararlar, onlar da benim ilgili bakanlarımı ararlar. Böylece görüşmelerimizi sürdürüyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Güçlü bir orduya sahibiz, güçlü bir jandarmamız var. Bu ordu, şu anda kendi içerisinde birlik ve beraberlik hâlinde hareket ediyor. Bu birlik ve beraberlik hâlinde hareket eden ordumuzun bu düzeni, bu kuruluşu herkesi gerçek manada kendi içinde sevindiriyor. Ordumuz birdir, beraberdir, bütündür ve yoluna da bu şekilde devam etmektedir. Politikayla askerimizin ilişiği yoktur.” dedi.

“Bizim için önceliğimiz Avrupa Birliği değil”

Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye ilişkileriyle ilgili soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Avrupa, 53 yıldır Türkiye’yi arasına almadığı gibi bundan sonraki süreçte de almayı düşünmüyor ama biz kapımızı kapamadık. Biz, yine Avrupa Birliği’ne katılmayı düşünüyoruz. Alırlarsa ne ala, almazlarsa ne ala. Bizim için önceliğimiz Avrupa Birliği değil ama Avrupa Birliği’ne sürekli söylüyoruz, kaybeden siz olursunuz, Türkiye olmaz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye’de AK Parti iktidarını takibe devam edin. AK Parti ile Türkiye, çok daha güçlü yarınlara yürüyecektir, bundan kimsenin endişesi, şüphesi olmasın. Türkiye, inşallah yarına çok daha güçlü girecek ve güçlü bir şekilde de yürüyecektir. Dünya barışında Türkiye’nin konumu çok daha farklı olacaktır.” diye konuştu.

Arap dünyasına seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hepsine selam ve sevgilerimi gönderiyorum. Biz, onların hepsini seviyoruz. Biz, biriz, beraberiz, iriyiz, aman birbirimizi kırmayalım, gücendirmeyelim, birlikte olmaya devam edelim.” ifadelerini kullandı.

 

Trump’ın uçak değişikliğine yol açan İsrail kaynaklı ‘İran tehdidi’ istihbaratı tartışılıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, NATO Zirvesi için temmuz ayında geldiği Ankara’dan dönüşünde İsrail kaynaklı bir İran tehdidi istihbaratı üzerine uçağını değiştirdiğinin ortaya çıkması, ABD’de tartışmaları beraberinde getirdi.

Washington Post’un ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İsrail’den gelen söz konusu istihbaratı “az güvenilir” olarak değerlendirdi.

Haberde bazı ABD’li yetkililerin, İsrail’in Washington yönetimini İran ile yaşanan çatışmanın içinde tutabilmek için benzer istihbarat hamlelerine başvurabileceği ve bu yöntemle Amerikan dış politikasını etkilemeye çalışabileceği yönündeki değerlendirmelerine yer verildi.

Van Hollen: Bağımsız kaynaklardan doğrulanması gerekiyor

Demokrat Senatör Chris Van Hollen, İsrail kaynaklı istihbaratın güvenilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtti.

Van Hollen, İsrail tarafından sağlanan bilginin yalnızca güvenilirliğinin değil, bağımsız kaynaklar tarafından ne ölçüde doğrulanabildiğinin de incelenmesi gerektiğini ifade etti.

İran’ın Trump’a yönelik bir tehdit oluşturma ihtimalini göz ardı etmediğini belirten Van Hollen, ortaya atılan iddiaların kendisine “biraz hayal ürünü” gibi geldiğini söyledi.

Joe Kent’ten ‘ABD politikasını etkileme’ uyarısı

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi eski Direktörü Joe Kent de İsrail kaynaklı istihbarata ilişkin şüphelerini sosyal medya hesabından paylaştı.

Kent, Trump’ın gizlice uçak değiştirmesine ilişkin olayın, ABD’nin İran’la yaşadığı gerilimin nasıl şekillendiğini gösteren önemli bir örnek olduğunu savundu.

Söz konusu istihbaratın ABD kaynaklı olmadığını ve Amerikan istihbarat kurumlarınca düşük güvenilirlikte değerlendirildiğini belirten Kent, yabancı bir istihbarat servisinden gelen bilgilerin yalnızca bilgi verme amacı taşımayabileceğine dikkati çekti.

Kent, ABD’nin tüm tehditleri ciddiye alması gerektiğini ancak İran’la savaşa girme gibi büyük kararların alınmasında, müttefik ülkelerin kendi siyasi ve stratejik çıkarlarını gözetebileceğinin hesaba katılması gerektiğini vurguladı.

‘Yabancı istihbarat kendi çıkarlarını önceleyebilir’

Filistin asıllı Amerikalı analist Abdelhalim Abdelrahman da ABD ile İsrail istihbarat sistemlerinin daha fazla entegre edilmesinin ciddi riskler barındırabileceğini savundu.

Yabancı ülkelerden gelen istihbaratın, Amerikan çıkarlarından önce o ülkenin kendi çıkarlarını gözetebileceğini belirten Abdelrahman, İsrail’in ABD istihbarat sistemine daha fazla dahil edilmesinin ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

İsrail’in Washington’daki güvenilirliği de tartışılabilir

İsrail Savunma İstihbaratında (IDI) 25 yıl görev yapan Danny Citrinowicz ise tartışmaların İsrail açısından da sonuçları olabileceğine dikkati çekti.

Citrinowicz, ABD’li karar vericilerin İsrail istihbaratının sahadaki gerçekleri aktarmaktan ziyade belirli siyasi hedefleri gerçekleştirmek amacıyla hazırlandığını düşünmeye başlaması halinde, İsrail’in Washington’daki güvenilirliğinin zarar görebileceğini belirtti.

Bu yöndeki bir algının güçlenmesinin, İsrail’in ABD üzerindeki siyasi ve diplomatik etkisini zaman içinde zayıflatabileceği değerlendirmesinde bulunuldu.

Dışişleri Bakanı Fidan: (Gazze’de Mısır’la) Daha ciddi tedbirlerin alınması konusunda mutabık kaldık

Dışişleri Bakanı Fidan, “(Gazze’de Mısır’la) Daha ciddi tedbirlerin alınması konusunda mutabık kaldık.” dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır ziyareti kapsamında, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Yakın zamanda Libya’ya yaptığı ziyareti anımsatan Fidan, bu ülkeyle ilgili vizyonlarının örtüştüğünü söyledi.

Fidan, Libya’da ilgili taraflarla bir araya geldiğini, uzun görüşmeler yaptığını belirterek “Türkiye ve Mısır, Libya’nın birliği, bütünlüğü, egemenliği, bölünmezliği konusunda ortak düşünüyorlar.” ifadesini kullandı.

Bu ortak düşünceyi ortak harekete dönüştürme konusunda karar alındığını aktaran Fidan, Libya’nın birliğinin, bütünlüğünün, egemenliğinin sadece Libyalılar için değil, tüm bölge için fevkalade önemli olduğunu vurguladı.

Fidan, Mısırlı mevkidaşıyla Sudan’daki konuların da ele alındığını söyleyerek, sorunların çözülmesi için arayış içinde olduklarını dile getirdi.

Gazze

Görüşmede, Gazze’de yaşanan dramın ve buna nasıl çözüm bulunabileceğinin ele alındığını aktaran Fidan, “(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu ve ekibinin giderek daha da insanlık onurunu ayaklar altına alan politikaları tırmandırdığını ve adeta tüm uluslararası toplumu provoke eden bir tutum içerisinde olduğunu görüyoruz.” dedi.

Fidan, “Bu sorun sadece Gazze’yi, Orta Doğu’yu ve bölgeyi ilgilendiren bir sorun değil bütün uluslararası toplumu ilgilendiren bir güvenlik sorunu haline dönmüştür Netanyahu ve arkadaşlarının izlediği tahrik edici, provoke edici, insanlık onurunu ayaklar altına alan politika.” diye konuştu.

Bölge ülkeleri olarak, uluslararası toplumla birlikte neler yapılabileceği konusunun ele alındığını belirten Fidan, “Daha ciddi tedbirlerin alınması konusunda mutabık kaldık. Özellikle insani yardımların ulaştırılması, Filistinlilerin hedef alınarak öldürülmesinin önüne geçilmesi, Gazze Barış Planı’nın maddelerine riayet edilmesi konusunda görüşlerimizi gözden geçirdik tekrar ve kararlılığımızı vurguladık.” ifadelerini kullandı.

Türkiye-Mısır ilişkileri

Bakan Fidan, 29 Temmuz’da Dimyat Limanı’nda iki LNG gemisini hedef alan saldırı nedeniyle geçmiş olsun dileklerini ileterek, saldırıyı şiddetle kınadığını ifade etti.

Bu saldırının ardından, Mısır’ın sergilediği sorumlu politikayla, bir kez daha bölgede barışı ve huzuru destekleyen ülkelerden biri olduğunu gösterdiğini söyleyen Fidan, Türkiye-Mısır arasındaki ikili ilişkilere değindi.

Fidan, “Türkiye ve Mısır ilişkileri sayın cumhurbaşkanlarımız liderliklerinde mükemmel seviyede seyretmektedir.” diyerek, kardeşlik hukuku çerçevesinde karşılıklı güven ve ortak çıkarlar temelinde işbirliğini derinleştirmek için var güçle çalışıldığını kaydetti.

Trabzonspor’a transfer olan Mısırlı futbolcu Muhammed Salah

Mısırlı mevkidaşına nazik ev sahipliği dolayısıyla teşekkürlerini sunan Fidan, Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu’nun ikinci toplantısını yapmak üzere Mısır’da bulunmaktan dolayı duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Fidan, Trabzonspor’a transfer olan Mısırlı futbolcu Muhammed Salah’a Türkiye’de gösterilen ilgiye işaret ederek, Salah’a Türkiye’de gösterilen ilginin takip edildiğini söyledi.

Bakan Fidan, “Adeta Türk halkı ile Mısır halkı bu vesileyle kucaklaştı. Bu durumdan büyük memnuniyet duyuyoruz.” ifadesini kullandı.

Abdulati ile Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubunun ikinci toplantısına beraber eş başkanlık yaptıklarını hatırlatan Fidan, “Ülkemizden, çeşitli devlet kurumlarımızdan, bakanlıklarımızdan, teşkilatlarımızdan temsilcilerimiz, mesai arkadaşlarımız vardı. Ticaret Bakanlığından, Enerji Bakanlığından, AFAD’tan ve diğer kurumlardan katılımcılarımız vardı. Nitekim Mısırlı meslektaşlarıyla dün gün boyu yaptıkları görüşmeleri, bugün hep beraber bir araya gelerek biz eş başkanlar olarak tekrar gözden geçirdik.” diye konuştu.

15 milyar dolar ticaret hacmi hedefi

Fidan, alınması gereken ortak kararları aldıklarını vurgulayarak, 2028’de ev sahipliği yapacakları yüksek düzeyli stratejik işbirliğine yönelik toplantıya ilişkin yol haritasını bu vesileyle tekrar değerlendirdiklerini söyledi.

Toplantının özellikle ekonomik ve ticari ilişkiler bakımından fevkalade önemli olduğu değerlendirmesini yapan Fidan, “İnşallah 15 milyar dolar ticaret hacmi hedefine de ulaşacağız.” dedi.

Fidan, bu amaçla Mısır Yatırım ve Dış Ticaret Bakanı Muhammed Ferih Salih ile Serbest Ticaret Anlaşması’nı tadil eden bir kararı da beraber imzaladıkları bilgisini verdi.

“Böylece iş insanlarımızın çok daha rahat koşullarda faaliyet göstermelerine imkan sağlamayı hedefliyoruz.” diyen Fidan, Mısır’la ilişkilerin ilerletilmek istendiği konulardan birinin de bağlantısallık olduğunu belirtti.

Fidan, “Geçtiğimiz sene, bazı Afrika ülkeleriyle birlikte bağlantısallığın güçlendirilmesi alanında işbirliği mutabakat zaptı imzalamıştık hatırlarsanız. Az önce değerli kardeşim Sayın Abdulati’nin imzasıyla Mısır da bu mutabakata katılmış oldu. Bu adımın, ülkelerimiz ve Afrika kıtası için hayırlı olmasını diliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Türkiye-Mısır ilişkisinin tüm boyutlarında çalışmaların eş güdüm içinde devam ettiğine ve karşılıklı ziyaretler ile müşterek tatbikatlarla askeri alandaki ilişkilerin de giderek daha kapsamlı bir nitelik kazandığına vurgu yapan Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz Türkiye olarak, Doğu Akdeniz’de kamplaşma ve çatışma yerine uzlaşı ve işbirliğini önceleyen bölgesel politikalar izlenmesinden yanayız. Bu kapsamda Doğu Akdeniz’de uzun kıyı şeridine sahip iki ülke olan Türkiye ile Mısır’ın denizcilik alanındaki ilişkilerinin her iki ülkenin de menfaatine olacak şekilde geliştirilmesini arzu ediyoruz.”

Mısırlı mevkidaşı ile bölgesel meseleleri de ayrıntılı şekilde ele alma imkanları olduğunu aktaran Fidan, “Türkiye-Mısır ilişkileri, tüm bölgenin refah ve istikrarına katkı sağlayacak biçimde ilerlemektedir.” dedi.

Fidan, üzerinde çalışılan konuların hemen hemen hepsinde Türkiye ve Mısır olarak ortak anlayışla beraber hareket ettiklerini söyledi.

Gazze meselesinde de çok yakından çalıştıklarına dikkati çeken Fidan, Filistin meselesinin Batı Şeria ve Kudüs alanındaki boyutlarıyla ilgili beraber çalışıldığı mesajını verdi.

Fidan, Gazze’ye ilişkin barış planında Ankara-Kahire koordinasyonunun en üst düzeyde devam ettiğinin altını çizerek, Gazze’ye yönelik insani yardımlarla ilgili de çabaların sürdüğünü söyledi.

Abdulati ile Sudan’daki konuları da ele aldıklarını aktaran Fidan, “Sudan’daki çatışmaların bir an önce durması, orada da sivil halkın artık yaşadığı sıkıntıların hafifletilmesi, normal hayata dönülmesi için neler yapabiliriz? Uluslararası toplumla, bölgesel ortaklarla ne türden işbirlikleri içerisinde oluruz? Bunun arayışı içerisindeyiz.” diye konuştu.

Fidan, bölgesel sahiplenme anlayışıyla bölgedeki diğer sorunlara çözümler için arayışta olunduğuna işaret ederek, özellikle Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yapılan saldırıların bölgedeki seyrüsefer güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye soktuğunu anlattı.

Türkiye-Mısır ilişkileri

Fidan, Türkiye ve Mısır’ın tarihin ve coğrafyanın kendilerine yüklediği sorumluluğun bilinciyle hareket eden iki büyük devlet olduğunun artık hem bölge hem uluslararası toplum tarafından görüldüğünün altını çizdi.

İki ülke arasındaki ilişkilere dikkati çeken Fidan, şu ifadeleri kullandı:

“Bütün alanlarda, özellikle ticaret, güvenlik, savunma, enerji, denizcilik, ulaştırma, bağlantısallık ve bölgesel diğer işbirliği alanları başta olmak üzere, bütün işbirliği alanlarında ilişkimizi en ileri seviyeye çıkarmaya çalışmaya devam edeceğiz. Bunun için kurumlarımızla gereken koordinasyonu Ortak Planlama Grubu’nun eş başkanları olarak beraber yapmaktayız.”

Fidan, Mısırlı mevkidaşıyla yaptığı görüşmenin verimli geçtiğinin altını çizdi.

“Mısır, bizim doğal ortağımız, inşallah yakında resmi ortağımız da olur”

“(Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın) Mekke İttifakı, tabiatı itibarıyla bizim bölgemiz için tarihi bir an olmuştur.” diyen Fidan, uzun yıllardır bölgede olan politikaların dışarıdan beklenen birtakım kurtarıcılar yoluyla çözülmesi gibi bir durumun hasıl olduğunu belirtti.

Fidan, ittifakla, bölge ülkelerinin artık bir araya gelerek bölgesel sahiplenme, işbirliği ruhuyla, kendi sorunlarına kendi sahip çıkmasının ve bölgenin sorunlarını kendi çözmesinin bu noktada kendileri için başlangıç noktası olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bölgedeki liderlerle uzun yıllardır sürdürdüğü dostluk ilişkileri, gözlemlediği olaylar ve yürüttüğü çalışmaların kendileri için ortaya çıkardığı sonuca vurgu yapan Fidan, “Biz bölge ülkeleri olarak kendimiz, meselelerimizi sahiplenmezsek başkalarının bizim adımıza herhangi bir soruna çözüm getirmesini beklememiz en hafif tabiriyle saflık, naiflik olacak.” dedi.

Fidan, son 3 yıldır Mısır başta olmak üzere bölgedeki belli başlı kardeş ülkelerle yaptıkları bütün görüşmelerde bu konudaki düşünce birliğini, kavram birliğini oluşturduklarına dikkati çekti.

“Bölgesel sorunlarda da görüldüğü üzere Libya, Sudan, Filistin, Afrika’daki diğer konular başta olmak üzere birçok konuda aslında beraber hareket ediyoruz.” diyen Fidan, savunma teşkilatları ve savunma sanayilerinin muazzam işbirliği içerisinde olduğunu dile getirdi.

Fidan, adını koymadan bölgesel sahiplenmeye, bölgesel işbirliğine yeni bir ruhla, yeni bir vizyonla çok önceden başladıklarını belirterek, bunun yapısallaştırılması gerektiğini söyledi.

Dışişleri Bakanı Fidan, şöyle devam etti:

“Mekke’de üç ülke tarafından atılan bu temel gerçekten liderlerimizin ortaya koyduğu tarihi bir inisiyatif olmuştur. Bu noktada tabii ki biz, Mısırlı kardeşlerimizle bu meseleyi en başından itibaren konuşuyoruz. Çok yakından istişare ediyoruz. Bölgede attığımız gerek güvenlik gerek siyasi gerek ekonomik konuların hepsinde istişare ettiğimiz kardeş ülkelerden biridir Mısır. Bu konu, bizim için önemli. Tabii ki onlar kendileri de ifade ettiler. Bunu şu anda belli bir detayla değerlendiriyorlar. Ama yani Mısır, bizim doğal ortağımız. İnşallah yakında resmi ortağımız da olur.”

Dörtlü grubun çalışmalarına hız kesmeden devam ettiğini aktaran Fidan, bunun kendileri için son derece kıymetli ve değerli bir platform olduğunu, burada gayriresmi şekilde hem aralarındaki ilişkileri hem bölgesel sorunları çok seri şekilde liderler adına konuşup, görüştüklerini dile getirdi.

“Bu ittifak hiç kimseye karşı değil”

Fidan, söz konusu platform ile gerekirse diğer ülkelere buradan çıkan görüşleri ilettiklerini, bölge dışı diğer oluşumlara da mesajlarını paylaştıklarını aktardı.

“Bu ittifak, hiç kimseye karşı değil. Sadece birbirimize olan güvenlik, egemenlik ve refah taahhüdünün altını çizmek ve bölgesel sorunları sahiplenmeyi artırmak.” diyen Fidan, şunları kaydetti:

“Bölgede başka ittifaklar bizlere karşı oluyor mu? Oluyor. Yani biz, Mekke İttifakı’nı imzalamadan önce biliyorsunuz İsrail, Kıbrıs Rum kesimi ve Yunanistan bir araya gelip, Akdeniz’de bir güvenlik ittifakı kurdular. Bu aslında kimsenin şu anda altını çizip gündeme getirdiği bir durum olmadı. Ama hepimiz biliyoruz bu ittifakın hedefinin ne olduğunu. Akdeniz’in kuzeyinde Türkiye, güneyinde Mısır var. Ortasına bir çizgi çeken bir ittifak var. Bu ittifakın amacı belli, nereye gittiği de belli. Ama bizim ittifakımız onların tersine herhangi bir ülkeye değil, tamamıyla kendimiz için bir işbirliği düzlemi, meselelere sahip çıkma ve caydırıcılık oluşturma ile alakalı bir konu.”

Fidan, bölgenin savaşlarla, işgallerle, iç çatışmalarla çok uzun yıllar kaybettiğine dikkati çekerek, yakalamaları gereken büyük bir açığın olduğunu söyledi.

“Özellikle kalkınma, ekonomik gelişme ve fakirliğin giderilmesi, teknolojiyle ilgili yatırımların yapılması adına bölgedeki ülkelerin yapması gereken çok şey var. Bunun için ilk önce güvenlik istikrarına ihtiyaç var. Onun için bu güvenlik platformu önemli, dolayısıyla bundan başladık.” diyen Fidan, bunun arkasından ekonomik entegrasyon, teknolojik atılımlar, büyük yatırımlar, bağlantısallık projelerinin ışık hızıyla geleceğini bildirdi.

Fidan, Gazze Barış Planı’nın uygulanması için Türkiye, Mısır ve Katar’ın ABD ile arabuluculuk faaliyetlerini büyük bir iyi niyetle, gayretle sürdürdüğünü vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Birçok imkansız denen problemli alanı, müzakere teknikleri neticesinde çok şükür açtık. Burada gerçekten Filistin tarafının büyük bir fedakarlıkta birçok şeyi kabul ettiğini gördük. Her aşamasında, Netanyahu ve arkadaşlarının aslında bu barış anlaşmasıyla bir alakalarının olmadıklarını, böyle bir niyetlerinin olmadığını defaatle görüyoruz.”

Gazze’de barış planının uygulanmasının, bu noktada kritik bir aşamaya evrildiğini, bunun ABD başta olmak üzere Barış Kurulu’nun diğer üyelerine iletildiğini belirten Fidan, şunları kaydetti:

“İkinci aşamaya geçişte, Filistin tarafının taahhütlerini tutmasına rağmen İsrail’in bundan sonra adım atmaması, biz diğer arabulucuları ortaklaşa bir radikal adım atmaya itebilir bu süreçle alakalı. Bu konuda Amerika’nın İsrail’e yönelik gerekli baskıyı tabii ki uygulamasını bekliyoruz. Yoksa Türkiye, Katar ve Mısır olarak bu konuda atmamız gereken tabii ki radikal adımlar olacak. Bu bizim milletimize ve Filistinlilere karşı bir borcumuz.”

Fidan, Filistin’in üzerine düşen görevleri yapmasına rağmen İsrail’in hiçbir şekilde niyet değiştirmemesinin kabul edilebilir bir durum olmadığının altını çizdi.

Uluslararası toplumun ve diğer ülkelerin, Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere uluslararası teşkilatların da buna son derece hassas ve duyarlı olduğunun bilindiğini söyleyen Fidan, “Ama Körfez’de devam eden bu boğaz meselesinden dolayı insanların, ülkelerin dikkati şu anda orada. Bunun biter bitmez diğer ülkelerin de buraya var gücüyle yükleneceğinden eminim. Netanyahu’nun İsrail’i giderek bir uluslararası izolasyona mahkum ettiğini artık görmemek mümkün değil.” diye konuştu.

Bu baskının bir an önce artırılması ve Netanyahu’nun takip ettiği bu “çılgın” projelerden vazgeçmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, İsrail’in amacının Gazze’den Filistinlileri sürmek, mümkünse Gazze’de Filistinli bırakmamak olduğunu söyledi.

Bakan Fidan, şu ifadeleri kullandı:

“Biz Barış Kurulu’na katılırken, Mısır ve diğer ülkelerle beraber diplomatik ve barışçıl yollarla bu çılgın planın önüne geçmeyi hedefledik. Birinci aşamasında; soykırımın durdurulması vardı. Çok şükür, hep beraber bunda başarılı olduk. Uluslararası toplum olarak başta bölge ülkelerinin ortaya koyduğu ortak çaba ve kavga ve mücadele ile soykırımı belli ölçüde durdurduk, her ne kadar insani yardımlarda istediğimiz miktar görünmese de.”

Sudan’la ilgili mevkidaşıyla görüştüğünü aktaran Fidan, savaşın durdurulmasının ve tarafların diyalog yoluyla sorunların çözülmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Fidan, bunun kolay olmadığının altını çizerek, ABD’nin ve bölge ülkelerinin ortaya koyduğu çabalar olduğunu anlattı.

Sudan’ın Mısır’a sınır komşusu olması nedeniyle Mısır’ın güvenliği ve ekonomisi için doğrudan tehdit oluşturduğunu aktaran Fidan, şunları kaydetti:

“Mısır’da, Sudan’dan gelen mülteciler var, biz bunu Suriye’de yaşadık. Bir sınır ülkesi, diğer tarafta olan çatışma, size mülteci ve güvenlik tehditleri olarak geri dönüyor. Ama biz, büyük bir sabırla elimizden geleni yaptık. Burada da Mısırlı kardeşlerimizin, Sudanlı kardeşlerimize sahip çıktıklarını görüyoruz. Ama aynı zamanda iç savaşın da bitmesi için ellerinden gelen bütün çabayı ortaya koyduklarını görüyoruz. Biz Mısır’la, Suudi Arabistan’la ve diğer bölgesel ülkelerle bu konuda aynı durumda çalışıyoruz. Çalışmaya da devam edeceğiz.”

Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati: Türkiye ve Mısır ilişkileri hakikaten güçlü temellere dayanıyor

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, “Türkiye ve Mısır ilişkileri hakikaten güçlü temellere dayanıyor.” dedi.

Abdulati, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile El Alameyn kentinde yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısında konuştu.

Mısırlı Bakan, “Bölgede birçok zorluklarla karşı karşıyayız, bu göz önüne alındığında sürekli istişare içinde olmalıyız. Bugün Sayın Fidan ile yapıcı görüşmeler gerçekleştirdik ve üst düzey yetkililer de bu toplantılara katıldı. İlişkilerimizi ilerletmek için siyasi irade de mevcut.” diye konuştu.

İki ülke arasında ilişkilerin ilerletileceğini ve özel sektördeki koordinasyonun geliştirileceğini düşündüğünü ifade eden Abdulati, iki ülke arasındaki koordinasyonun “dünyaya da örnek” olacağını vurguladı.

Abdulati, “Türkiye ve Mısır ilişkileri hakikaten güçlü temellere dayanıyor.” ifadesini kullandı.

Suriye konusuna da değinen Abdulati, “(Bakan Fidan ile yaptığımız görüşmede) İsrail’in Suriye’nin egemenliğine yönelik bütün saldırılarına karşı olduğumuzu ve bunları kınadığımızı ifade ettik.” dedi

Sudan konusunda Abdulati, “(Türkiye ile) Sudan’ın toprak bütünlüğünü destekleme ve bölünmeyi kesin şekilde reddetme hususunda tam olarak mutabıkız.” ifadelerini kullandı.

Abdulati, “Gazze’deki Filistinli gruplar, silahların teslim edilmesi, siyasi sürece başlanması konusunda sorumlu davrandı. İsrail’in de yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor” diye konuştu.

Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkiler

Mısırlı Bakan, bölgede birçok zorlukla karşı karşıya olduklarını dile getirerek, bu durum göz önüne alındığında sürekli istişare içinde olunması gerektiğini belirti.

Bakan Fidan ile yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Abdulati, Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin ilerletilmesi için siyasi bir iradenin mevcut olduğunu ifade etti.

Abdulati, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığındaki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin yanı sıra, kendisi ile Bakan Fidan’ın eş başkanlığını yaptığı Ortak Planlama Grubu’nun bulunduğunu belirtti.

Bakan Abdulati, düzenli toplantıların ve üst düzey istişarelerin iki ülke arasındaki diyaloğu ve işbirliğini güçlendirdiğini ifade etti.

“İkili ticareti 15 milyar dolara çıkmasını hedefliyoruz”

Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin ilerletileceğini ve özel sektördeki koordinasyonun geliştirileceğini düşündüğünü ifade eden Abdulati, iki ülke arasındaki koordinasyonun “dünyaya da örnek olacağını” söyledi.

Abdulati, Türkiye ile Mısır arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin de görüşmelerde ele alındığını dile getirerek, “Mısır-Türkiye ilişkileri, iki büyük ülke arasındaki sağlam temellere dayanıyor ve bölgede istikrar ile işbirliğinin temel dayanaklarından birini oluşturuyor.” diye konuştu.

Türkiye ile ekonomik ve ticari ilişkilerin giderek ivme kazandığını belirten Abdulati, “Türkiye ile Mısır arasındaki ticaret hacmi 9 milyar dolara ulaştı ve 15 milyar dolara çıkmasını hedefliyoruz.” ifadesini kullandı.

İki ülke arasındaki serbest ticaret anlaşmasından daha etkin şekilde yararlanılması gerektiğini vurgulayan Abdulati, bunun ekonomik işbirliğini güçlendireceğini ve ortak yatırımlar için yeni fırsatlar oluşturacağını kaydetti.

Abdulati, Türk şirketlerinin Mısır’daki artan yatırımlarından memnuniyet duyduğunu, bölgesel ve uluslararası pazarlara yönelik ortak projelerin geliştirilmesini teşvik ettiklerini aktardı.

İki ülkenin sanayi, ortak üretim, lojistik, enerji, ulaştırma, madencilik, bilişim teknolojileri ve yenilenebilir enerji alanlarında işbirliğini geliştirme imkanlarını ele aldığını kaydeden Abdulati, teknik eğitim, teknoloji transferi ve insan kaynağının geliştirilmesinin de görüşmelerin gündeminde yer aldığını söyledi.

Abdulati, ayrıca eğitim, mesleki eğitim, yükseköğretim, turizm, kültür, arkeoloji, sağlık, sivil havacılık, gençlik ve spor alanlarında da işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurguladı.

Türk mevkidaşıyla ikili işbirliği konusunda gerçekleştirdikleri görüşmelerin verimli geçtiğini vurgulayan Mısırlı Bakan, ayrıca, yaklaşık bir hafta önce Trabzonspor’a transfer olan Mısırlı yıldız futbolcu Muhammed Salah’ın Türkiye’de sıcak karşılanmasından dolayı Türk halkına teşekkür etti.

Abdulati, Mısır ve Türkiye’nin birçok bölgesel ve uluslararası meselede benzer görüşlere sahip olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve gelecek dönemde üçüncü Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısına hazırlık yapılması için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Filistin meselesi

Filistin topraklarındaki durumun görüşmelerin önemli başlıklarından biri olduğunu söyleyen Abdulati, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere yönelik ihlallerini reddettiklerini ve kınadıklarını belirterek, “Filistin halkının devredilemez haklarından taviz verilmesini kabul etmediğimizi vurguladık.” şeklinde konuştu.

Abdulati, Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesi ile işgal altındaki Kudüs’teki Müslüman ve Hristiyan kutsallarının hukuki ve tarihi statüsünün ihlal edilmesini de kınadıklarının altını çizdi.

Bakan Fidan ile yaptıkları görüşmede Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasının uygulanmasının önemini kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Abdulati, şöyle devam etti:

“İkinci aşamanın içeriği açık. Bu aşama silahların teslim edilmesini ve İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini öngörüyor. Dolayısıyla bunun dengeli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bu, planda son derece açık bir şekilde ortaya konulmuş durumda. Bu nedenle, (ABD Başkanı Donald) Trump’ın planının ikinci aşamasının uygulanmasının önüne engel koyacak her türlü politikayı veya eylemi kınıyoruz.”

Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasının uygulanmasına çelme takacak her türlü girişime karşı olduklarına vurgu yapan Abdulati, “Gazze’deki Filistinli gruplar, silahların teslim edilmesi ve siyasi sürece başlanması konusunda sorumlu davrandı. İsrail’in de yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor.” dedi.

İsrail’in Trump’ın planı kapsamında özellikle ilk aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan Abdulati, şunları söyledi:

“İlk aşamada insani yardımların girişinin tamamlanması ve günlük 600 kamyonluk yardım seviyesine ulaşılması, hastaneler ile kliniklerin yeniden rehabilite edilmesi ve ikinci aşamanın uygulanması gerekiyor. Ayrıca plana tam olarak bağlı kalınması, İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesinin silahların teslim edilmesiyle eş zamanlı gerçekleştirilmesi gerekiyor. Bunlar son derece önemli hususlar. İsrail tarafının ikinci aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmesi yönünde sürekli baskı yapılması gerekiyor.”

Libya ve Sudan

Görüşmede Libya’daki gelişmelerin de ele alındığını söyleyen Abdulati, Türkiye ve Mısır’ın Libya’daki kurumlarının birleştirilmesi ve Libyalıların öncülüğündeki çözümün desteklenmesi için ortak çabalarını artırmasının önemine işaret etti.

Libya’daki yürütme erkinde yaşanan bölünmenin sona erdirilmesi ve devlet kurumlarının birleştirilmesinin, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasının önünü açacağını ifade eden Abdulati, seçimlerin eş zamanlı gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Abdulati, yabancı savaşçı ve paralı askerlerin Libya’dan çıkarılması ile ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasının önemini de dile getirdi.

Sudan’ın Fidan ile yaptıkları görüşmelerde yoğun şekilde ele aldıkları dosyalardan biri olduğuna işaret eden Abdulati, “Mısır ile Türkiye arasında Sudan’da güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik çabalar konusunda işbirliği bulunuyor.” dedi.

Sudan’daki krizde siyasi çözümlerin önceliklendirilmesi ve ülkedeki ulusal kurumların korunup desteklenmesi gerektiğini belirten Abdulati, Mısır’ın bölgesel aktörlerle koordinasyon içinde siyasi çözümü desteklemek ve Sudan’ın birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Abdulati, “Sudan konusunda Türkiye’deki dostlarımızla üzerinde mutabık olduğumuz bir dizi ilke ve kriter var. Bunların başında ateşkesin sağlanması ve Sudan’da tamamen Sudanlıların sahipliğinde kapsayıcı bir siyasi sürecin başlatılması geliyor.” ifadelerini kullandı.

Ayrıca insani yardımların Sudan’ın tüm bölgelerine ulaştırılması gerektiğini, Sudan ordusu ve devlet kurumlarının ülkedeki herhangi bir milis güçle eş tutulamayacağını kaydeden Abdulati, şunları kaydetti:

“Sudan’da askeri bir çözüm bulunmadığını ve diplomatik ve siyasi çabaların ilerletilmesinin büyük önem taşıdığını da görüştük. Biz de bu doğrultuda hareket ediyor ve ateşkesin sağlanmasının ardından Sudan’da siyasi sürecin başlatılması için ortaklaşa yoğun çaba harcıyoruz. Bu çabalar durmayacak, devam edecek.”

Milislere ulaştırılmak üzere Sudan’a “silah kaçakçılığı” yapıldığını söyleyen Abdulati, “Bu durum ülkedeki gerilimin ve çatışmaların tırmanmasına neden oluyor. Silahların milislere akışını durdurmak ve siyasi çözümleri ilerletmek için mümkün olan tüm çabayı gösteriyoruz.” diye konuştu.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması

Bakan Abdulati, Mısır’ın Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması’na katılıp katılmayacağına ilişkin soruya, bu konuyu ciddiyetle ele aldıkları yanıtını verdi.

Bu konunun Mısır devlet kurumlarınca kapsamlı şekilde incelendiğini söyleyen Abdulati, “Mısır’ın üç ülkeyle de (Türkiye-Suudi Arabistan ve Pakistan) siyasi alanlarla sınırlı olmayan, ayrıcalıklı ilişkileri bulunuyor. Mısır, üç ülkeyle ikili ilişkilerini ilerletmeye önem veriyor.” dedi.

Mekke Savunma Anlaşması’na işaret eden Abdulati, “Savunma alanları söz konusu olduğunda ve bu konuda yükümlülükler bulunduğunda, Mısır Anayasası ve hukuki yükümlülükler doğrultusunda kapsamlı incelemeler yapılması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Abdulati, “Bu konunun en başından beri farkındayız ve karar alınması amacıyla Mısır devleti içinde kapsamlı şekilde inceleniyor. Özellikle bölgede eşi görülmemiş meydan okumaların yaşandığı bir dönemde bölgesel düzenlemelere ilişkin çok sayıda fikir ve girişim bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Karadeniz’de seyrüseferin güvenliği

Abdulati, Ukrayna krizinin de görüşmelerde ele alındığını belirterek, savaşın Mısır ve gelişmekte olan ülkeler üzerindeki ekonomik etkilerine dikkati çekti.

Karadeniz üzerinden gıda sevkiyatının ve deniz ulaşımının sürdürülebilirliğini sağlayacak tüm çabaları desteklediklerini ifade eden Abdulati, Mısır’ın dünyanın en büyük buğday ve tahıl ithalatçısı olduğunu ve ithalatının bir bölümünün Karadeniz’deki deniz yolları üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi.

Mısırlı Bakan, 2022’de Türkiye, Rusya, Ukrayna ve BM arasında İstanbul’da imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın yeniden yürürlüğe girmesi için Ankara’nın sarf ettiği çabaları ve Karadeniz’de gemilerin seyrüsefer özgürlüğünü desteklerini belirtti.

Türkiye ile Mısır arasında üç önemli imza

Türkiye-Mısır Ortak Planlama Grubu İkinci Toplantısı kapsamında iki ülke arasındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik çeşitli anlaşma ve belgeler imzalandı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır’ın El-Alameyn kentinde düzenlenen toplantıda Mısır Dışişleri, Uluslararası İşbirliği ve Yurtdışındaki Mısırlılar Bakanı Bedir Abdülati ile Ortak Planlama Grubu Toplantı Tutanağı’nı imzaladı.

Fidan ayrıca Mısır Yatırım ve Dış Ticaret Bakanı Muhammed Ferid Salih ile Serbest Ticaret Anlaşması’nın 3 Numaralı Menşe Protokolü’nün tadiline ilişkin karara imza attı. Düzenlemeyle Türkiye ile Mısır arasındaki ticari ilişkilerin ve iş dünyasının karşılıklı faaliyetlerinin daha da geliştirilmesi hedefleniyor.

Toplantı kapsamında, Türkiye ile Afrika Kıyı Ülkeleri Arasında Ulaştırma Bağlantısallığının Güçlendirilmesi Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı’na Mısır’ın Katılım Belgesi de Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati tarafından imzalandı.

Söz konusu adımların, Türkiye ile Mısır arasında ticaret, ulaştırma ve bölgesel bağlantısallık alanlarında devam eden işbirliğini daha ileri bir seviyeye taşıması amaçlanıyor.

 

 

Netanyahu Mısır’a mı saldıracak? Sina’da askeri hareketlilik…

Orta Doğu’da peş peşe yaşanan savaşlar, Gazze’nin geleceğine ilişkin anlaşmazlıklar ve Mısır’ın Sina Yarımadası’ndaki askeri faaliyetleri, Kahire ile Tel Aviv arasındaki ilişkilerin yeniden sorgulanmasına yol açtı.

İsrail basınında son günlerde yayımlanan haberlerde Mısır ve İsrail ordularının asker sayıları, savaş uçakları, tankları, donanma unsurları, hava savunma sistemleri ve savunma bütçeleri karşılaştırılmaya başlandı. Bu yayınların ardından sosyal medyada ve bazı haber platformlarında “Netanyahu Mısır’a mı saldıracak?” sorusu gündeme taşındı.

Bununla birlikte mevcut bilgiler, iki ülke arasında doğrudan bir savaş hazırlığından çok, karşılıklı güvensizliğin ve bölgesel güç mücadelesinin büyüdüğünü gösteriyor.

İsrail medyası iki ülkenin ordularını karşılaştırdı

İbranice yayın yapan Natsiv Net platformunda yer alan değerlendirmede, Mısır’ın asker sayısı ve konvansiyonel askeri araç envanteri bakımından İsrail’den daha büyük bir güce sahip olduğu öne sürüldü.

Haberde Mısır’ın yaklaşık 450 bin aktif askeri, 4 bin muharebe tankı, 650 askeri uçağı ve 220 savaş gemisi bulunduğu iddia edildi. Mısır’ın yıllık savunma bütçesinin ise yaklaşık 11,4 milyar dolar olduğu belirtildi.

İsrail’in ise yaklaşık 170 bin aktif askeri, bin 800 tankı, 600 askeri uçağı ve 65 savaş gemisine sahip olduğu ileri sürüldü. İsrail’in savunma bütçesi yaklaşık 24,6 milyar dolar olarak gösterildi.

Ancak askeri personel, araç ve bütçe rakamları; kullanılan hesaplama yöntemi, aktif ya da depoda bulunan araçların dahil edilmesi ve açıklanmayan harcamalar nedeniyle farklı veri tabanlarında ciddi ölçüde değişebiliyor. Bu nedenle söz konusu rakamların resmî ve kesin veriler olarak değil, İsrail medyasında yayımlanan tahminler olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

Mısır sayıca, İsrail teknoloji bakımından öne çıkıyor

İsrail medyasındaki analizlerde Mısır’ın personel, tank, uçak ve gemi sayısıyla önemli bir sayısal üstünlük taşıdığı ancak envanterinin farklı ülkelerden temin edilmiş çok sayıda eski sistemi de barındırdığı savunuldu.

Bu durumun bakım, mühimmat tedariki, komuta-kontrol ve farklı sistemlerin birlikte çalıştırılması açısından Mısır ordusuna bazı zorluklar çıkarabileceği ileri sürüldü.

İsrail’in ise daha küçük bir orduya sahip olmasına rağmen gelişmiş istihbarat kapasitesi, elektronik harp sistemleri, hassas güdümlü mühimmatları, insansız hava araçları, füze savunma sistemleri ve modern savaş uçaklarıyla teknolojik üstünlük kurduğu belirtiliyor.

Dolayısıyla yalnızca tank, uçak veya asker sayısına bakılarak yapılacak bir karşılaştırmanın iki ülkenin gerçek askeri kapasitesini tam olarak yansıtmayacağı değerlendiriliyor.

S-300 sistemlerinin görünmesi neden dikkat çekti?

Gerilimi artıran gelişmelerden biri de Mısır’ın Rusya’dan aldığı S-300VM Antey-2500 uzun menzilli hava savunma sistemlerini kamuoyuna açık biçimde sergilemesi oldu.

Mısır’ın yeni Stratejik Komuta Merkezi’nin açılışında S-300VM sistemlerinin görünmesi, ülkenin uzun menzilli hava savunma kapasitesine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Söz konusu sistem; savaş uçakları, seyir füzeleri ve bazı balistik füze tehditlerine karşı kullanılmak üzere tasarlanmış hareketli bir hava savunma sistemi olarak biliniyor.

İsrail merkezli bazı yayınlarda, Mısır’ın bu sistemleri aktif biçimde kullanmasının İsrail Hava Kuvvetleri açısından yeni bir planlama başlığı oluşturacağı savunuldu. Aynı yayınlarda İsrail’in elektronik harp, istihbarat ve uzun menzilli hassas vuruş kapasitesi sayesinde S-300 sistemlerine karşı koyabilecek imkânlara sahip olduğu iddia edildi.

Ancak bir hava savunma sisteminin envantere alınması tek başına saldırı hazırlığı anlamına gelmiyor. Bu tür sistemler öncelikle hava sahasının, askeri üslerin ve stratejik tesislerin korunması amacıyla kullanılıyor.

Netanyahu daha önce Mısır ordusu için uyarıda bulunmuştu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Şubat 2026’da kapalı gerçekleştirilen bir parlamento komisyonu toplantısında Mısır ordusunun güçlendiğini söylediği İsrail basınına yansımıştı.

Haberlere göre Netanyahu, İsrail ile Mısır arasında ortak çıkarlar ve devam eden ilişkiler bulunduğunu kabul etmekle birlikte, Mısır’ın askeri kapasitesinin yakından takip edilmesi gerektiğini savundu.

Netanyahu’nun 2025 yılında da ABD yönetiminden Mısır’ın Sina’daki askeri faaliyetleri konusunda Kahire’ye baskı yapmasını istediği öne sürülmüştü. İsrail tarafı bazı pistlerin ve yer altı tesislerinin 1979 tarihli barış anlaşmasının güvenlik hükümlerine aykırı olabileceğini iddia etmişti.

Ancak konuya ilişkin haberlerde, Mısır’ın söz konusu tesislerde füze depoladığına dair doğrulanmış bir kanıt bulunmadığı da özellikle belirtilmişti. Mısır tarafı ise Sina’daki askeri önlemlerin Gazze’deki Filistinlilerin zorla Mısır topraklarına sürülmesini engellemek ve ülkenin sınır güvenliğini korumak amacı taşıdığını savunmuştu.

Sina neden bu kadar önemli?

Sina Yarımadası, İsrail ile Mısır arasındaki askeri dengenin en hassas noktalarından biri olmayı sürdürüyor.

Mısır ve İsrail arasında 26 Mart 1979’da imzalanan barış anlaşması, Sina’daki İsrail güçlerinin çekilmesinin yanı sıra bölgede bulundurulabilecek asker ve askeri araçlara da sınırlamalar getirdi. Sina, anlaşma kapsamında farklı güvenlik bölgelerine ayrıldı.

Anlaşmanın güvenlik hükümlerinin uygulanması, Çok Uluslu Güç ve Gözlemciler adlı uluslararası yapı tarafından denetleniyor. MFO’nun resmî bilgilerine göre Sina’da üç, İsrail tarafında ise bir güvenlik bölgesi bulunuyor ve her bölgede konuşlandırılabilecek personel ile askeri ekipman için ayrı sınırlamalar uygulanıyor.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da Ocak 2026’da MFO’nun Sina’daki varlığının bölgesel güvenlik ve istikrar açısından temel bir unsur olduğunu açıklamıştı.

Gazze savaşı ilişkileri daha da gerdi

İki ülke arasındaki mevcut gerilimin en önemli nedenlerinden birini Gazze oluşturuyor.

Kahire yönetimi, Gazze’de yaşayan Filistinlilerin Sina’ya zorla gönderilmesi ihtimalini kesin bir dille reddediyor. Mısır, böyle bir gelişmenin Filistin meselesinin tasfiyesi anlamına geleceğini, kendi ulusal güvenliğini tehdit edeceğini ve bölgede yeni bir çatışma dalgası yaratacağını savunuyor.

İsrail’in Gazze’nin Mısır sınırındaki Refah ve Philadelphi Koridoru’na yönelik politikaları da Kahire’de tepkiye neden oldu. Mısır, sınır hattındaki gelişmeler nedeniyle askeri ve diplomatik önlemlerini artırırken, İsrail tarafı da Sina’daki Mısır birliklerinin büyüklüğünü tartışmaya açtı.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, ülkesinin Filistinlilerin yerlerinden edilmesini “kırmızı çizgi” olarak gördüğünü ve bölgesel sorunların savaş yerine müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini açıkladı.

Yeni askeri merkez İsrail’de mercek altında

Mısır’ın temmuz ayında “Octagon” adı verilen yeni Stratejik Komuta Merkezi’ni hizmete açması da İsrail’de yakından takip edildi.

Kahire yakınlarındaki yeni idari başkentte kurulan merkez; komuta, kontrol, iletişim, kriz yönetimi ve yapay zekâ destekli karar sistemlerini tek çatı altında toplamayı amaçlıyor. Cumhurbaşkanı Sisi açılışta, merkezin Mısır ordusunun operasyon yönetimi açısından önemli bir dönüşüm sağlayacağını söyledi.

İsrailli bazı analistler bu yatırımı Mısır’ın uzun vadeli askeri modernizasyon programının parçası olarak değerlendirirken, bazı uzmanlar ise Mısır’ın güvenlik tehditlerinin yalnızca İsrail’le sınırlı olmadığına dikkat çekiyor.

Mısır; Libya’daki istikrarsızlık, Sudan’daki savaş, Kızıldeniz’deki güvenlik sorunları, Etiyopya ile Nil suları anlaşmazlığı, terör örgütleri ve Gazze sınırındaki gelişmeler nedeniyle aynı anda birden fazla güvenlik riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Bu nedenle Mısır’ın askeri modernizasyonunun doğrudan İsrail’e saldırı hazırlığı olarak yorumlanmasının doğru olmayacağı belirtiliyor. İsrail basınındaki güncel analizlerde de iki ülke arasında güvensizlik bulunmasına rağmen savaş ihtimalinin düşük olduğu vurgulanıyor.

Netanyahu Mısır’a saldıracak mı?

Mevcut bilgiler ışığında bu soruya verilebilecek yanıt, şu anda böyle bir saldırı hazırlığını doğrulayan somut bir kanıt bulunmadığı yönünde.

İsrail hükümeti Mısır’a karşı askeri operasyon başlatılacağına ilişkin resmî bir açıklama yapmadı. İsrail ordusunun Mısır’a yönelik bir saldırı için özel olarak yığınak yaptığına, operasyon emri aldığına veya barış anlaşmasını sona erdirmeye hazırlandığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi de kamuoyuna yansımadı.

İsrail medyasındaki askeri karşılaştırmaların ve Netanyahu’nun açıklamalarının, doğrudan savaş ilanından çok Mısır’ın artan askeri kapasitesine yönelik stratejik kaygıları yansıttığı değerlendiriliyor.

Her iki ülke açısından da 1979 tarihli barış anlaşmasının bozulması ağır askeri, siyasi ve ekonomik sonuçlar doğurabilir. Mısır ile İsrail’in sınır güvenliği, Gazze, arabuluculuk çalışmaları ve bölgesel istikrar gibi başlıklarda birbirleriyle temas hâlinde olmaları da doğrudan çatışma seçeneğinin önünde önemli bir engel oluşturuyor.

Gerilim sürüyor, ancak savaş işareti yok

Sina’daki askeri hareketlilik, Mısır’ın savunma sistemlerini modernize etmesi ve İsrail medyasında yayımlanan güç karşılaştırmaları iki ülke arasındaki güvensizliğin arttığını gösteriyor.

Bununla birlikte askeri kapasitenin tartışılması ile fiilî bir saldırı hazırlığı arasında büyük bir fark bulunuyor. Şimdilik sahadaki gelişmeler, yakın bir Mısır-İsrail savaşından çok tarafların birbirlerinin askeri adımlarını izlediği, diplomatik baskıyı artırdığı ve olası krizlere karşı caydırıcılık oluşturmaya çalıştığı bir döneme işaret ediyor.

Bu nedenle “Netanyahu Mısır’a saldıracak” şeklindeki kesin ifadeler mevcut verilerle doğrulanmıyor. Ancak Gazze’nin geleceği, Sina’daki birliklerin konumu ve 1979 barış anlaşmasının güvenlik hükümleri üzerindeki anlaşmazlıklar, Kahire-Tel Aviv hattının önümüzdeki dönemde de bölgenin en hassas başlıklarından biri olacağını gösteriyor.

Gazze saldırılarına koşulsuz destek veren Lindsey Graham 71 yaşında hayatını kaybetti

ABD’nin Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham’ın, kısa süre içinde gelişen ani bir rahatsızlığın ardından yaşamını yitirdiği açıklandı.

Graham’ın ofisinden yapılan açıklamada, 71 yaşındaki Cumhuriyetçi siyasetçinin 11 Temmuz Cumartesi akşamı hayatını kaybettiği bildirildi. Açıklamada rahatsızlığın niteliğine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmezken, ailesinin mahremiyet talebinde bulunduğu belirtildi.

Ölümünden iki gün önce Kiev’deydi

2003 yılından bu yana ABD Senatosunda Güney Carolina’yı temsil eden Graham, ölümünden kısa süre önce Ukrayna’nın başkenti Kiev’e gitmişti.

Graham, 10 Temmuz 2026’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmüş; Rus petrolü ve doğal gazını satın alan ülkelere ağır yaptırımlar uygulanmasını öngören düzenleme konusunda Trump yönetimiyle anlaşmaya varıldığını açıklamıştı.

Gazze saldırılarının en güçlü savunucularındandı

Lindsey Graham, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına verdiği kayıtsız şartsız destekle tanınıyordu. İsrail’e silah ve mühimmat gönderilmesinin sınırlandırılmasına karşı çıkan Graham, Tel Aviv yönetiminin savaşın sürdürülmesi için ihtiyaç duyduğu bombaların verilmesini defalarca savundu.

Mayıs 2024’te Amerikan NBC kanalına konuşan Graham, ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine atom bombası atmasını örnek gösterdi. Bu kararın doğru olduğunu savunan Graham, İsrail’in de savaşı kazanmak için “ne gerekiyorsa yapması gerektiğini” söyledi.

Graham’ın Gazze’deki büyük sivil kayıplara rağmen Hiroşima ve Nagazaki benzetmesi yapması uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti. Graham, İsrail’e daha fazla bomba verilmesi çağrısında da bulundu.

Graham, 2025 yılında yaptığı başka bir açıklamada ise İsrail’in Gazze’de yürüteceği askerî operasyonları, İkinci Dünya Savaşı sırasında Berlin ve Tokyo’ya yönelik saldırılara benzetmişti.

Netanyahu yönetiminin uluslararası alandaki savunucusuydu

Graham yalnızca İsrail’e silah gönderilmesini savunmakla kalmadı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında işlem başlatan Uluslararası Ceza Mahkemesine karşı da harekete geçti.

Uluslararası Ceza Mahkemesinin İsrailli yöneticilere yönelik girişimlerini “önyargılı ve yozlaşmış” olarak nitelendiren Graham, mahkeme yetkililerine yaptırım uygulanmasını isteyen düzenlemelere destek verdi. ABD yönetimine de Uluslararası Ceza Mahkemesini cezalandırma çağrısında bulundu.

Ocak 2026’da İsrail’i ziyaret eden Graham, Netanyahu yönetimiyle askerî teknoloji ve yeni silah sistemleri alanındaki ortaklığın geliştirilmesini savundu. Graham, İsrail’i ABD’nin “büyük dostu” olarak nitelendirdi ve iki ülke arasındaki askerî iş birliğinin artırılması gerektiğini söyledi.

Türkiye’ye yaptırım uygulanması için çalıştı

Lindsey Graham’ın siyasi sicilinde Türkiye’ye yönelik yaptırım girişimleri de önemli yer tuttu.

Türkiye’nin 2019 yılında Suriye’nin kuzeyinde başlattığı askerî harekâtın ardından Graham, Türk ekonomisini ve Türk Silahlı Kuvvetlerini hedef alan geniş kapsamlı bir yaptırım tasarısının hazırlanmasına öncülük etti.

Hazırlanan taslakta Türkiye’nin enerji sektörünün, üst düzey yöneticilerinin ve savunma alanındaki işlemlerinin hedef alınması; Türk Silahlı Kuvvetlerine yönelik Amerikan silah satışlarının durdurulması gibi maddeler bulunuyordu. Graham ayrıca dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye yönelik yaptırım kararlarını açıkça destekledi.

Graham, Ekim 2019’da yaptığı açıklamada Türkiye’nin Suriye’ye girmesi durumunda Türk ordusuna ve ekonomisine yaptırım uygulanması için elinden geleni yapacağını söylemişti.

Aralık 2024’te de Demokrat Senatör Chris Van Hollen ile birlikte Türkiye’nin veya Türkiye destekli güçlerin Suriye’nin kuzeyindeki Kürt gruplara yönelik askerî faaliyetlerini gerekçe göstererek yeni bir yaptırım tasarısı sundu.

PKK/YPG bağlantılı yapılara desteği tepki çekti

Graham, Ankara’nın terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye uzantısı olarak değerlendirdiği Suriye Demokratik Güçlerine açık destek veren Amerikalı siyasetçilerden biriydi.

Türkiye’nin bölgedeki muhtemel askerî operasyonlarına karşı yaptırım tehdidinde bulunan Graham, söz konusu grupların korunmasını isteyen açıklamalar yaptı. Ocak 2026’da ise Suriye Demokratik Güçlerini korumayı amaçlayan “Kürtleri Kurtarma Yasası” adlı tasarıyı Senatör Richard Blumenthal ile birlikte ABD Senatosuna sundu.

Bu tutumu nedeniyle Graham, Türkiye’nin sınır güvenliği ve terörle mücadele politikalarına karşı hareket eden Amerikalı senatörlerden biri olarak görüldü.

Trump’ın sert dış politika destekçilerindendi

1955 yılında Güney Carolina’da doğan Lindsey Graham, Amerikan Hava Kuvvetlerinde hukukçu olarak görev yaptı. 1995-2003 yılları arasında Temsilciler Meclisinde bulunan Graham, 2002 seçimlerinin ardından Senatoya girdi.

Başlangıçta Donald Trump’ı sert biçimde eleştiren Graham, Trump’ın başkan seçilmesinin ardından onun en yakın siyasi destekçilerinden biri haline geldi. İran’a askerî operasyon düzenlenmesini, Ukrayna’ya silah gönderilmesini ve İsrail’e koşulsuz destek verilmesini savunan Graham, ABD dış politikasındaki müdahaleci kanadın önde gelen temsilcileri arasında gösteriliyordu.

Graham’ın ölümü, İsrail yönetimi ve ABD’deki Cumhuriyetçi siyasetçiler tarafından üzüntüyle karşılanırken; Gazze saldırlarına verdiği destek, Türkiye’ye yönelik yaptırım girişimleri ve savaş yanlısı açıklamaları siyasi mirasının en tartışmalı bölümleri olarak kaldı.

İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki saldırılarında can kaybı 73 bin 90’a çıktı

Gazze’deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in Ekim 2023’ten beri süren saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son verilere yer verildi.

Son 48 saatte İsrail’in saldırıları sonucu hayatını kaybeden 16 kişinin cenazesi ile 16 yaralının Gazze’deki hastanelere getirildiği belirtildi.

Bunlardan 7 Filistinlinin yeni saldırılarda öldüğü aktarılırken, 9 kişinin ise enkaz altından çıkarıldıklarına işaret edildi.

Gazze’de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025’ten bu yana İsrail’in saldırılarında 1066 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 445 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 797 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı kaydedildi.

İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 90’a, yaralı sayısının 173 bin 553’e yükseldiği ifade edildi.

Gazze Şeridi’nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne başlattığı soykırımın üzerinden 1000 gün geçti

Gazze’de 10 Ekim 2025’te ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesine rağmen İsrail, saldırı, yıkım ve ablukaya devam ediyor. Gazze’nin yaklaşık yüzde 70’ini işgal eden İsrail, Filistinlileri bölgenin yüzde 30’unu aşmayan bir alana sıkıştırdı.

Ekim 2023’ten bu yana ağır saldırılar, zorla yerinden etme, yıkım, can kaybı, yaralanma, alıkonulma, ateşkese rağmen 1000 gün boyunca yaşananlardan öne çıkan gelişmeleri derledi.

2023

7 Ekim: İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria ve Mescid-i Aksa’ya yönelik uygulamaları ile Gazze Şeridi’ne yönelik ablukaya karşılık Hamas, “Aksa Tufanı” adını verdiği saldırıyı düzenledi. İsrail aynı gün Gazze’ye şiddetli şekilde havadan ve top atışlarıyla saldırmaya başladı.

8 Ekim: İsrail ordusu, “Demir Kılıçlar” operasyonu başlattığını duyurdu; ilk hava saldırılarını düzenledi. Aynı gün, Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail’in “savaş halinde” olduğunu açıkladı. Gazze Şeridi’ndeki sınır kapıları da eş zamanlı kapatıldı.

13 Ekim: İsrail, Gazze ve Gazze’nin kuzeyindeki vilayetlerinde yaşayan yaklaşık 1,2 milyon Filistinliye saldırı tehdidinde bulunarak evlerinden ayrılmalarını istedi.

27 Ekim: İsrail, “Hamas’ın askeri kapasitesini ortadan kaldırma” iddiasıyla Gazze Şeridi’nin kuzeyine kara saldırıları başlattı. Saldırılar daha sonra Gazze’nin orta kesimleri ile güneyine doğru genişletildi.

Kasım ayının başı: İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nin kuzeyi ile güneyini birbirinden ayırmak amacıyla “Netzarim Koridoru”nu oluşturdu. Ordu, Ocak 2025’te yürürlüğe giren ateşkes anlaşması kapsamında koridordan kısmen çekilirken, Salahaddin Caddesi’ne paralel uzanan doğu kesimlerinde varlığını sürdürdü.

17 Kasım: Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), İsrail’in insani yardım girişini engellemesi nedeniyle Gazze ve Gazze’nin kuzeyindeki illerde yaklaşık 800 bin Filistinlinin kıtlık tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.

24 Kasım: Katar, Mısır ve ABD’nin arabuluculuğunda İsrail ile Hamas arasında 4 günlük geçici ateşkes yürürlüğe girdi. Daha sonra iki gün daha uzatılan ateşkes kapsamında çatışmalara ara verildi, karşılıklı esir takası yapıldı ve Gazze Şeridi’ne sınırlı miktarda insani yardımın girişine izin verildi.

3 Aralık: İsrail ordusu, Hamas’ın komuta merkezi bulunduğu iddiasıyla Han Yunus’un kuzeyinde kara saldırıları başlattı. Ordu, daha önce “güvenli bölge” olarak nitelediği ve zorla yerinden edilmiş Filistinlilerin barındığı mahallelerin tahliye edilmesini istedi. İsrail güçleri, söz konusu bölgeden 7 Nisan 2024’te çekildi.

29 Aralık: Güney Afrika, Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) İsrail aleyhine “soykırım” suçlamasıyla dava açtı. Daha sonra 12 ülkenin de katıldığı davada UAD, Mart 2024’te soykırımın önlenmesi ve Gazze’deki insani durumun iyileştirilmesine yönelik geçici tedbir kararları verdi. Davaya ilişkin nihai karar ise henüz açıklanmadı.

2024

2 Ocak: İsrail, Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta bir evi hedef alan saldırıda Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri’yi öldürdü.

25 Mart: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde, ilk kez Gazze’de ramazan ayında acilen ateşkes sağlanması talep edilen karar tasarısı kabul edildi ancak İsrail, kararı uygulamadı.

6 Mayıs: İsrail ordusu, uluslararası uyarılara rağmen Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah’a saldırılar başlattığını duyurdu. Ordu, ertesi gün Refah Sınır Kapısı’nın kontrolünü ele geçirdi ve hala kapıdan giriş-çıkışlar çok kısıtlı şekilde yapılıyor.

29 Mayıs: İsrail ordusu, Gazze ile Mısır arasındaki Philadelphi Koridoru’nda kontrolü sağladığını açıkladı. İsrail, 7 Haziran’da ise koridorun tamamını ele geçirdiğini duyurdu.

31 Mayıs: Eski ABD Başkanı Joe Biden, Gazze Şeridi için üç aşamalı teklifini kamuoyuna açıkladı. Bölgede tam ateşkes, İsrail’in Gazze’deki tüm bölgelerden çekilmesi, karşılıklı esir takası ve yeniden imarı içeren 3 aşamalı bir teklif Hamas tarafından kabul edildi. Ancak teklif Netanyahu’nun yeni şartlar öne sürmesiyle uygulanamadı.

8 Haziran: İsrail’in 4 esirin kurtarılması kapsamında Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nusayrat Mülteci Kampı’na düzenlediği yoğun saldırılarda, 64’ü çocuk ve 57’si kadın 274 Filistinli hayatını kaybetti; 153’ü çocuk, 161’i kadın 698 Filistinli yaralandı. Hamas, İsrail ordusunun 4 esiri kurtarmak için Nusayrat’a düzenlediği saldırılarda 3 esiri öldürdüğünü açıkladı. Nusayrat saldırısı uluslararası tepkiye yol açtı.

25 Haziran: Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC), Gazze’deki Filistinlilerin yüzde 95’inin farklı düzeylerde gıda güvensizliği ve açlıkla karşı karşıya olduğunu bildirdi.

31 Temmuz: Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye, İsrail’in Tahran’da düzenlediği suikast sonucu hayatını kaybetti. Saldırı uluslararası kamuoyunda infiale yol açtı.

6 Ağustos: İran’da suikasta uğrayan Hamas lideri Heniyye’nin yerine Yahya Sinvar seçildi.

20 Ağustos: İsrail ordusu, Han Yunus’ta 6 İsrailli esirin cenazesine ulaşıldığını açıkladı.

6 Ekim: İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliya Mülteci Kampı’na kara saldırısı başlattığını ve bölgeyi sıkı kuşatma altına aldığını duyurdu. Ordu, ancak Ocak 2025’teki ateşkesle birlikte kampın bazı bölgelerinden çekildi.

17 Ekim: İsrail ordusu, Refah kentinde Hamas lideri Yahya Sinvar’ın öldürüldüğünü açıkladı.

21 Kasım: Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Gazze’de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan İsrail Başbakanı Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı.

2025

19 Ocak: Hamas ve İsrail arasında mutabakata varılan Gazze’de ateşkes ve karşılıklı esir takası anlaşması uygulamaya girdi. Üç aşamadan oluşacak ateşkes anlaşmasının ilk 42 gününde, İsrailli 33 esir ve 1900’ün üzerinde Filistinli serbest bırakılacak.

30 Ocak: Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, liderleri Muhammed ed-Dayf ile Kassam Tugayları Askeri Konsey üyelerinden Mervan İsa, Gazi Ebu Tamah, Raid Sabit, Rafi Selame, Ahmed el-Gandur ve Eymen Nevfel’in yaşamını yitirdiğini duyurdu. Dayf’ın ne zaman ve nasıl öldüğüne ilişkin ise detaylı bilgi verilmedi.

2 Mart: İsrail, Gazze Şeridi’ne insani yardım, tıbbi malzeme, yardım ekipleri ve ticari ürünlerin girişine hizmet eden tüm sınır kapılarını kapattı. Bu adım, Gazze’deki açlık krizinin daha da derinleşmesine yol açtı.

14 Mart: ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Hamas’ın 5 İsrailli esiri sağ olarak serbest bırakması ve ölen esirlerin naaşlarını teslim etmesi karşılığında ateşkesin uzatılmasını teklif etti. İsrail, teklifi kabul ettiğini ve Hamas’ın reddettiğini öne sürerken, Hamas ise önerinin, İsrail’in saldırılarını yeniden başlatmasından önce değerlendirme aşamasında olduğunu açıkladı.

18 Mart: İsrail, ateşkes anlaşmasını uygulamayı durdurarak Gazze’ye saldırılarını yeniden başlattı. Hamas ise anlaşmanın hükümlerine bağlı kaldığını açıkladı.

11 Nisan: 18 Mart’ta ateşkesi bozan İsrail ordusu, Gazze’nin güneyindeki Refah ve Han Yunus kentlerini birbirinden ayıran “Morag Koridoru”nun tamamında kontrol sağladığını açıkladı.

12 Mayıs: İzzeddin el-Kassam Tugayları, ABD ile yürütülen temaslar kapsamında, ateşkesin sağlanması, sınır kapılarının açılması ve Gazze’ye insani yardım girişinin temin edilmesi çabaları çerçevesinde Ekim 2023’ten itibaren rehin tutulan ABD-İsrail çifte vatandaşı asker Edan Alexander’ı serbest bıraktı. Hamas daha sonraki açıklamasında, ABD ve İsrail’in serbest bırakma karşısında olumlu adımlar atmadığını vurguladı.

16 Mayıs: İsrail ordusu, “Gideon’un Savaş Arabaları” ismini verdiği saldırı planını başlattı. 6 Ağustos’a kadar süren saldırılar kapsamında Filistinlileri daha küçük bir alana sıkıştırmaya çalışarak karadan işgaline devam etti.

29 Mayıs: ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff, Hamas’ın bir hafta içinde 10 İsrailli esiri sağ olarak serbest bırakmasını ve 18’inin cenazesini teslim etmesini, buna karşılık 60 günlük ateşkes ilan edilmesini öngören yeni bir teklif sundu.

Teklifte ayrıca İsrail saldırıların sona erdirilmesi için müzakerelerin yürütülmesi, İsrail ordusunun son ateşkesin bozulmasından önce konuşlandığı noktalara geri çekilmesi ve Gazze’ye BM aracılığıyla insani yardım girişinin sağlanması öngörüldü. Anlaşma, İsrail’in teklifi kabul ettiği; Hamas’ın değişiklik talep ettiği iddialarının gölgesinde akamete uğradı.

Ağustos: Arabulucu ülkeler, büyük ölçüde Witkoff’un önerisine benzeyen yeni bir ateşkes teklifi sundu. Teklif, Hamas’ın 10 İsrailli esiri sağ olarak serbest bırakmasını ve 18’inin cenazesini teslim etmesini, buna karşılık 60 günlük ateşkes ilan edilmesini ve savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin yürütülmesini öngörüyordu. Hamas teklifi kabul ettiğini açıklarken, İsrail ise teklifi reddetti.

8 Ağustos: İsrail Güvenlik Kabinesi, Gazze Şeridi’nin kuzeyinde yer alan “Gazze kentinin” işgal altına alınmasını öngören yeni bir planı onayladı. İsrail ordusu, yaklaşık 1 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze kentini hedef alan plan kapsamında İsrail ordusu, üç gün sonra geniş çaplı bir saldırı başlattı. Saldırıda konutlar yıkıldı, hastaneler hedef alındı, saldırı hazırlığı için tahliye emirleri yayımlandı ve kara saldırıları düzenlendi.

22 Ağustos: BM’nin desteklediği gözlem kuruluşu Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırmasının (IPC), Gazze’de kıtlığın en şiddetli seviyesi olarak bilinen 5. seviyede tespit edildiğini bildirdi. BM, Gazze’de ilan edilen kıtlığın İsrail’in ablukasının sonucu olduğunu doğruladı.

3 Eylül: İsrail, 3 Eylül’de Gazze Şeridi’nin kuzeyini tamamen işgal etmek amacıyla “Gideon’un Savaş Arabaları 2” isimli saldırı başlattı.

9 Eylül: İsrail ordusu, Katar’ın başkenti Doha’da Hamas müzakere heyetinin bulunduğu binaya savaş uçaklarıyla saldırı düzenledi. Hamas, lider kadrosunun İsrail suikastından kurtulduğu, saldırıda Hamas Siyasi Büro Üyesi Halil Hayye’nin oğlu ve 4 Hamas üyesinin yaşamını yitirdiği duyuruldu, Katar da bir polis memurunun hayatını kaybettiğini açıkladı.

29 Eylül: ABD Başkanı Donald Trump, iki aşamada uygulanması öngörülen 20 maddelik bir plan açıkladı. Plan; Gazze’deki İsrailli esirlerin serbest bırakılmasını, ateşkes ilan edilmesini, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve hareketin yer almayacağı yeni bir yönetimin oluşturulması amacıyla Gazze’de uluslararası bir denetim mekanizmasının kurulmasını öngörüyordu. Açıklamaya göre söz konusu mekanizmaya Trump başkanlık edecek ve yeni yönetimin eğitimi ile oluşturulma sürecini denetleyecekti.

1 Ekim: İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nin sahil yolundaki, kuzey ve güneyi birbirine bağlayan Raşid Caddesi’ni güneyden gelenlere kapatacağını duyurdu. Bu adım, kuşatmayı daha da sıkılaştırmak için gerçekleştirilen bir uygulama olarak değerlendirildi.

3 Ekim: Hamas, ABD Başkanı Trump’ın Gazze planındaki esir değişimini kabul ettiğini ve diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini açıkladı.

10 Ekim: Gazze’de ateşkes yürürlüğe girdi. İsrail, ABD Başkanı Trump’ın Gazze’de ateşkes anlaşmasını onayladı. İsrail açıklamasında anlaşma kapsamında ordunun, Gazze Şeridi’nin iç kesimlerinden yeni konuşlanma hatlarına doğru çekildiği belirtildi.

12 Ekim: İsrail, ateşkese rağmen Gazze Şeridi’ne sınırlı miktarda insani yardım girişine izin verdi. Gazze’deki Filistin Hükümeti Medya Ofisi, ateşkese göre günlük 600 yardım tırının girişi öngörülürken bölgeye yaklaşık 173 yardım tırının giriş yaptığını belirtti.

13 Ekim: Esir takası kapsamında, Hamas 20 sağ İsrailli esiri ve 4’ünün cenazesini teslim etti. Buna karşılık İsrail, 250’si müebbet ve uzun süreli hapis cezasına çarptırılanlardan; 1718’i Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nden alıkonulanlar toplam 1968 Filistinliyi serbest bıraktı.

29 Aralık: Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, Muhammed Sinvar ile Askeri Sözcüsü Ebu Ubeyde’nin Gazze’deki saldırılar sırasında hayatını kaybettiğini açıkladı.

2026 yılı

14 Ocak: ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff, Trump’ın 20 maddelik Gazze planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyurdu. Bu aşamanın, ateşkesin ardından silahsızlanma, teknokratik yönetim ve yeniden inşa süreçlerini içerdiği belirtildi. Aynı dönemde, söz konusu sürecin uygulanmasına yönelik mekanizmaları görüşmek üzere Filistinli taraflar Kahire’de bir araya geldi.

16 Ocak: ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de Barış Kurulu’nun kurulduğunu ve kurul üyelerinin kısa sürede açıklanacağını duyurdu. Ertesi gün Beyaz Saray, Gazze’de ateşkes sürecinin ikinci aşamasının önemli bir parçası olarak kurulan “Barış Kurulu” üyeleri ile geçiş sürecini yönetecek “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” başkanını açıkladı.

26 Ocak: İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli esir Ran Gvili’nin cesedine ulaşıldığını açıkladı. Böylece Filistinli grupların, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana anlaşma kapsamında 28 İsrailliye ait cenazeyi teslim ettiği belirtildi.

2 Şubat: İsrail, yaklaşık iki yıl boyunca büyük ölçüde kapalı kalan Gazze’nin dünyaya açılan noktası Refah Sınır Kapısı’nın son derece sınırlı ve sıkı kısıtlamalarla yeniden açıldığını duyurdu.

28 Şubat: İsrail ordusu, İran’ın misillemelerini gerekçe göstererek yayaların sınırlı geçişine açık olan Refah Sınır Kapısı dahil Gazze Şeridi’ne açılan tüm kapıları kapattı. İsrail makamları, 20 günün ardından 19 Mart’ta, yalnızca yayaların geçişi için Refah’ın yeniden açıldığını belirtmişti. İsrail makamları, Gazze’nin dünyaya açılan tek kapısı Refah Sınır Kapısı’nda farklı gerekçelerle sık sık kısıtlamalar uyguluyor.

15 Mayıs: İsrail ordusu, Hamas ile varılan ateşkes anlaşmasından sonra bazı bölgelerden çekilse de Gazze’nin yüzde 53’ünü işgal altında tutmaya devam ederken İsrail Başbakanı Netanyahu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi’nde işgal ettikleri bölgeyi yüzde 60’a çıkardıklarını söyledi.

15 Mayıs: İsrail, Gazze kentine düzenlediği hava saldırısında Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın üst düzey isimlerinden İzzeddin el-Haddad’ı öldürdü.

26 Mayıs: İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırıda Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları komutanlarından Muhammed Avde hayatını kaybetti.

6 Haziran: Kahire’de Filistinli gruplar ile arabulucular arasında Gazze anlaşmasının birinci aşamasının tamamlanması ve ikinci aşamaya geçiş düzenlemelerinin ele alınacağı yeni bir müzakere turu başladı. Son 3 ay içindeki ikinci görüşme turu olan müzakerelerden herhangi bir sonuç çıkmadı.

6 Haziran: Hamas, Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının uygulanmasının sürdürülmesi ve ikinci aşamaya ilişkin düzenlemelerin ele alınması amacıyla Kahire’de arabulucular ve Filistinli gruplarla görüşmelere başladığını duyurdu.

24 Haziran: İsrail Başbakanı Netanyahu, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki işgal alanını genişleterek, Gazze’nin yüzde 70’inin İsrail ordusunun kontrolünde olduğunu itiraf etti.

Dünya Kupası’nda İsrail tepki Filistin ise tribünlerden büyük destek alıyor

İsrail’in, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana siviller ile yerleşim yerlerini hedef alıp işlediği savaş suçları nedeniyle uluslararası platformlarda cezasız kalması, tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Bu tartışmanın son örneği FIFA’nın İsrail’i uluslararası spor organizasyonlardan men etmemesi oldu. 2026 Dünya Kupası öncesinde FIFA’nın İsrail’e bir ceza verememesi veya bir yaptırım uygulayamamasına karşı bağımsız spor ve sivil toplum temsilcileri Dünya Kupası’nda bu yöndeki taleplerine ilişkin eylemler yapıyor.

İsrail milli takımı her ne kadar 2026 Dünya Kupası’na katılım sağlayacak başarıyı elde edemese bile, İsrailli taraftarlar, turnuvayı takip etmek için çeşitli maçlara giderken, gittikleri her yerde Filistin’e destek veren diğer ülke vatandaşlarının tepkileriyle karşı karşıya kalıyorlar.

Dünya Kupası’nın yapıldığı yerlerden biri olan Kanada’nın Toronto kentinde, 12 Haziran’da bir grup aktivist kentin en yoğun ana yollarından birinde “İsrail’i FIFA’dan Atın” yazılı pankart açtı.

Bir başka olayda İsrailli bir taraftar, 16 Haziran’da oynanan İran-Yeni Zelanda maçında İsrail bayrağı açmaya çalıştı ancak bu girişime hem müsaade edilmedi hem de diğer taraftarların tepkisiyle karşılaştı.

27 Haziran tarihinde ABD’nin Florida eyaletine bağlı Miami kentinde, İskoç bir taraftar çekim yapan kameralara “Gazze’de hemşireydim. Neler olduğunu gördüm. Bir soykırım var.” açıklamasını yaparak tepkisini gösterdi.

Turnuvada oynanan pek çok müsabakanın öncesinde stadyumların önü ve kalabalık meydanlarda toplanan başta Bosna, Mısır, İran gibi ülkelerin taraftarları Filistin lehine sloganlar attı. Stadyumlarda Filistin bayrakları açıldı.

Yaşanan son olayda ise ev sahibi ABD ile Bosna Hersek arasında oynanan ve Bosna Hersek’in 2-0 yenildiği Dünya Kupası son 32 maçında Filistin lehine sloganlar atılırken, yine Bosna taraftarları bu maçta da Filistin bayrakları açıp aldıkları yenilgiye rağmen Filistin desteğini açıkça sürdürdüler.

Azerbaycan’dan İsrail’in 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarıyla ilgili kararına tepki

Bakanlık, İsrail hükümetinin 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarıyla ilgili aldığı karara yönelik yazılı açıklama yaptı.

İsrail hükümetinin aldığı kararın ciddi endişe doğurduğu belirtilen açıklamada, “1915 olaylarına ilişkin tarihi gerçeklerin çarpıtılması, karmaşık tarihi süreçlerin hukuki ve bilimsel temellerden uzak bir şekilde siyasi karar konusu haline getirilmesi kabul edilemez.” değerlendirmesine yer verildi.

Bu tür adımların uzlaşma ve karşılıklı anlayışa değil, mevcut çelişkilerin daha da derinleşmesine hizmet ettiği, bölgede kalıcı barış ve uzlaşı çabalarını engellediği kaydedilen açıklamada, “İsrail hükümetini aldığı bu kararı yeniden gözden geçirmeye çağırıyoruz.” ifadesi kullanıldı.

Azerbaycan’ın tarihi gerçeklerin savunulması, uluslararası hukukun ilkelerine saygı gösterilmesi ve bölgede kalıcı barışın teşvik edilmesi yönündeki kararlı tutumunu bundan sonra da sürdüreceği vurgulandı.

Hizbullah, İsrail’in Lübnan’ın güneyine saldırılar düzenleyerek ateşkesi ihlal ettiğini bildirdi

Hizbullah’tan yapılan yazılı açıklamada, İsrail ordusunun ateşkes ihlallerinin devam ettiği belirtildi.

İsrail’in Nebatiye kenti ile kentin Meyfedun beldesindeki iki binaya hava saldırıları düzenlendiği, Furun beldesinin de insansız hava aracıyla hedef alındığı ifade edildi.

İsrail ordusunun ayrıca Nebatiye vilayetine bağlı Bint Cubeyl ilçesindeki Taybe ve Haddasa beldelerinde bazı konutları, Sur kentindeki Mecdel Zun beldesinde de bir evi patlattığı kaydedildi.

İhlaller kapsamında İsrail ordusunun Burç Kalavay ve Beraşit beldelerinde sivillerin yakınına ses bombaları attığı, Yukarı Nebatiye ve Kefertebnit beldelerinin üzerine de şüpheli cisimler bıraktığı aktarıldı.

Hizbullah, İsrail ordusunun saldırılarının ateşkesin “açık ihlali” olduğunu vurguladı.

Açıklamada, “Bu ihlalleri izliyor, kayıt altına alıyor ve karşılık verme hakkımızı saklı tutuyoruz.” ifadesi kullanıldı.

İsrail açıklaması

İsrail ordusu, dün gece ateşkese rağmen Lübnan’ın güneyindeki Nebatiye kenti ve ona bağlı Meyfedun beldesine düzenlediği saldırılarda Hizbullah’a ait 3 komuta merkezini hedef aldığını iddia etti.

Ordudan yapılan açıklamada, hava saldırılarının “güvenlik bölgesi” adı altında işgal edilen bölgelerde konuşlu İsrail birliklerine yönelik Hizbullah saldırılarına karşı yapıldığı ileri sürüldü.

Hava saldırılarında Hizbullah’a ait 3 komuta merkezinin yanı sıra bir roket rampasının da imha edildiği iddia edildi.

İsrail’in Lübnan’a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan’a 2 Mart’ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan’da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan’da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs’ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 247 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran’da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu. Mutabakat, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesini içeriyor.

Öte yandan Washington’da İsrail ile Lübnan arasında yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından ise 26 Haziran’da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Netanyahu, silahlanmada ABD’ye bağımlılıktan kurtulup kendi silahlarını üretmeleri gerektiğini söyledi

İsrail Başbakanlık Ofisi, Netanyahu’nun Gush Etzion’da kurs gören yedek subaylarla bir araya geldiğini bildirdi.

Netanyahu, burada yaptığı konuşmada, İran’a saldırılara değinerek henüz her şeyin bitmediğini, şu anda büyük bir güç oluşturduklarını ileri sürdü.

Silahlanma konusunda ABD’ye bağımlılıktan kurtularak bağımsız hale gelmeleri gerektiğini savunan Netanyahu, “Kendi bağımsız silahlanma ağımıza ihtiyacımız var. Kendi silahlarımızı üretmeliyiz.” diye konuştu.

Netanyahu, gelecekte nerede olacaklarının silahlanmada bağımsızlıktan geçtiğini iddia etti.

İran-ABD arasında İsviçre görüşmeleri

İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran’da tamamlandı.

Müzakerelerde, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı.

Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıklarının yayımladığı ortak açıklamada, tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda “arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları” bildirildi.

Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı kaydedildi.

Öte yandan, İranlı yetkililer, İsrail’in işgalini sürdürdüğü Lübnan’daki çatışmayı sonlandırmak için görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini belirtti. Lübnan’da, ateşkesi izlemek için yeni bir mekanizma kurulacağı ve İran’ın bu mekanizmaya temsilci göndereceği bilgisine yer verildi.

İran ile ABD heyetlerinin teknik görüşmeleri sürdürmesi planlanıyor.

AB, İsrail’in aşırı sağcı bakanı Ben-Gvir’in “Lübnan yansın” ifadesini şiddetle kınadı

AB Komisyonunun Dış İlişkiler Komisyonu Sözcüsü Anouar el Anouni, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Ben-Gvir’in Lübnan’a ilişkin ifadelerinin sorulması üzerine el Anouni, “Bu söylemi en güçlü şekilde kınadığımızı açıkça ifade etmek isterim.” dedi.

El Anouni, Ben-Gvir’e yönelik yaptırım konusunun son düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda gündeme geldiğini ancak oybirliği bulunmadığını anımsatarak, “Bundan sonraki adımlara ilişkin herhangi bir öngörüde bulunmayacağım veya spekülasyon yapmayacağım.” diye konuştu.

AB’nin Lübnan’ın ve halkının yanında olduğunun altını çizen el Anouni, Lübnan’ın seçmediği bir savaşın ağır bedelini ödediğini, halkının çok uzun süredir ve fazlasıyla acı çektiğini dile getirdi.

El Anouni, AB’nin İsrail’e, Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi, ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1701 sayılı kararı doğrultusunda güçlerini Lübnan’dan çekmesi çağrısında bulunduğunu yineledi.

AB’nin Lübnan halkına acil yardım ve destek sağlamayı sürdüreceğini de vurgulayan el Anouni, güvenlik ve savunma alanında da Lübnan’ın güvenliği ve istikrarına olan bağlılıklarını teyit etti.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, Lübnan’da saldırılarını ve işgalini sürdüren İsrail askerlerinin Hizbullah saldırısında öldürülmesinin ardından, ABD-İran mutabakatına rağmen “Lübnan’ın yanması” gerektiğini ve “İsrailli bir annenin döktüğü her gözyaşı için 1000 Lübnanlı annenin ağlaması gerektiğini” savunmuştu.

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de 4 İsrail askerinin öldürüldüğünü kaydederek, Lübnan’a saldırıların artırılmasını istemiş, “Cehennemin kapılarını açın.” ifadesini kullanmıştı.