Trump’ın uçak değişikliğine yol açan İsrail kaynaklı ‘İran tehdidi’ istihbaratı tartışılıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, NATO Zirvesi için temmuz ayında geldiği Ankara’dan dönüşünde İsrail kaynaklı bir İran tehdidi istihbaratı üzerine uçağını değiştirdiğinin ortaya çıkması, ABD’de tartışmaları beraberinde getirdi.

Washington Post’un ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İsrail’den gelen söz konusu istihbaratı “az güvenilir” olarak değerlendirdi.

Haberde bazı ABD’li yetkililerin, İsrail’in Washington yönetimini İran ile yaşanan çatışmanın içinde tutabilmek için benzer istihbarat hamlelerine başvurabileceği ve bu yöntemle Amerikan dış politikasını etkilemeye çalışabileceği yönündeki değerlendirmelerine yer verildi.

Van Hollen: Bağımsız kaynaklardan doğrulanması gerekiyor

Demokrat Senatör Chris Van Hollen, İsrail kaynaklı istihbaratın güvenilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtti.

Van Hollen, İsrail tarafından sağlanan bilginin yalnızca güvenilirliğinin değil, bağımsız kaynaklar tarafından ne ölçüde doğrulanabildiğinin de incelenmesi gerektiğini ifade etti.

İran’ın Trump’a yönelik bir tehdit oluşturma ihtimalini göz ardı etmediğini belirten Van Hollen, ortaya atılan iddiaların kendisine “biraz hayal ürünü” gibi geldiğini söyledi.

Joe Kent’ten ‘ABD politikasını etkileme’ uyarısı

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi eski Direktörü Joe Kent de İsrail kaynaklı istihbarata ilişkin şüphelerini sosyal medya hesabından paylaştı.

Kent, Trump’ın gizlice uçak değiştirmesine ilişkin olayın, ABD’nin İran’la yaşadığı gerilimin nasıl şekillendiğini gösteren önemli bir örnek olduğunu savundu.

Söz konusu istihbaratın ABD kaynaklı olmadığını ve Amerikan istihbarat kurumlarınca düşük güvenilirlikte değerlendirildiğini belirten Kent, yabancı bir istihbarat servisinden gelen bilgilerin yalnızca bilgi verme amacı taşımayabileceğine dikkati çekti.

Kent, ABD’nin tüm tehditleri ciddiye alması gerektiğini ancak İran’la savaşa girme gibi büyük kararların alınmasında, müttefik ülkelerin kendi siyasi ve stratejik çıkarlarını gözetebileceğinin hesaba katılması gerektiğini vurguladı.

‘Yabancı istihbarat kendi çıkarlarını önceleyebilir’

Filistin asıllı Amerikalı analist Abdelhalim Abdelrahman da ABD ile İsrail istihbarat sistemlerinin daha fazla entegre edilmesinin ciddi riskler barındırabileceğini savundu.

Yabancı ülkelerden gelen istihbaratın, Amerikan çıkarlarından önce o ülkenin kendi çıkarlarını gözetebileceğini belirten Abdelrahman, İsrail’in ABD istihbarat sistemine daha fazla dahil edilmesinin ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

İsrail’in Washington’daki güvenilirliği de tartışılabilir

İsrail Savunma İstihbaratında (IDI) 25 yıl görev yapan Danny Citrinowicz ise tartışmaların İsrail açısından da sonuçları olabileceğine dikkati çekti.

Citrinowicz, ABD’li karar vericilerin İsrail istihbaratının sahadaki gerçekleri aktarmaktan ziyade belirli siyasi hedefleri gerçekleştirmek amacıyla hazırlandığını düşünmeye başlaması halinde, İsrail’in Washington’daki güvenilirliğinin zarar görebileceğini belirtti.

Bu yöndeki bir algının güçlenmesinin, İsrail’in ABD üzerindeki siyasi ve diplomatik etkisini zaman içinde zayıflatabileceği değerlendirmesinde bulunuldu.

CNN İddiası: Trump Yönetimi İran’da Ayaklanma İçin Kürt Gruplarla Temasta

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından bölgede tansiyon yükselirken, Amerikan basınında dikkat çeken yeni bir iddia gündeme geldi. CNN’in kaynaklara dayandırdığı haberde, Trump yönetiminin İran’da halk ayaklanmasını tetiklemek amacıyla Kürt gruplarla temas kurduğu ve askeri destek seçeneklerini değerlendirdiği öne sürüldü.

Haberde, ABD yönetiminin İranlı muhalif gruplar ile Irak’taki bazı Kürt liderlerle görüşmeler yürüttüğü, özellikle Irak-İran sınır hattında konuşlu İranlı Kürt unsurların olası bir kara operasyonunda rol almasının gündemde olduğu belirtildi. Reuters da bugün yayımladığı haberinde, ABD ile Kürt gruplar arasında İran’ın batısındaki güvenlik güçlerine karşı potansiyel bir askeri harekâtın görüşüldüğünü aktardı.

CNN’e konuştuğu aktarılan üst düzey bir İranlı Kürt yetkili, Kürt güçlerinin İran’ın batısında yürütülebilecek bir kara operasyonuna katılmasının beklendiğini savunurken, bazı kaynaklar bölgede kontrol sağlanacak bir alanın İsrail açısından “tampon bölge” işlevi görüp göremeyeceğinin de tartışıldığını ileri sürdü. Ancak bu iddialara ilişkin bağımsız ve resmi bir doğrulama yapılmış değil.

Eski Pentagon yetkilisi ve CNN yorumcusu Alex Plitsas da, İran içinde rejim karşıtı kalkışmanın başarı şansının dış destek olmadan sınırlı kalacağını savundu. CNN’in haberine göre Plitsas, İran halkının genel olarak silahsız olduğunu ve güvenlik yapısı çözülmeden iktidar değişiminin zor göründüğünü değerlendirdi.

Çatışmaların Arka Planı

İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı bir operasyon başlatmış, ABD Başkanı Donald Trump da Washington’un bu saldırılara katıldığını açıklamıştı. Ardından İran, İsrail ve bölgedeki ABD hedeflerine karşı misilleme saldırıları düzenledi. Çatışmaların etkisiyle Orta Doğu genelinde güvenlik riski büyürken, enerji arzı ve deniz ticareti üzerindeki baskı da arttı. Reuters ve diğer uluslararası kaynaklar, bölgede askeri ve siyasi gerilimin hızla tırmandığını bildiriyor.

CNN merkezli bu son iddia, sahadaki askeri çatışmanın İran içinde yeni bir cepheye taşınabileceği yönündeki tartışmaları güçlendirdi. Buna karşın, ABD yönetiminden söz konusu iddialara ilişkin kamuoyuna yapılmış resmi ve ayrıntılı bir doğrulama bulunmuyor. Reuters’ın haberi ise, en azından görüşme trafiğinin varlığına işaret ediyor; ancak operasyonun kapsamı ve uygulanıp uygulanmayacağı henüz net değil.