ABD, Suriye’yi ‘teröre destek veren ülkeler’ listesinden çıkardı

ABD yönetiminden Suriye politikasında tarihi nitelikte bir karar geldi. Yaklaşık 47 yıldır “teröre destek veren ülkeler” listesinde yer alan Suriye, söz konusu listeden resmen çıkarıldı.

ABD Hazine Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Başkan Donald Trump’ın Suriye politikasına uygun olarak ülkenin “teröre destek veren ülkeler” statüsünün kaldırıldığı duyuruldu.

Kararla birlikte Suriye’ye yönelik uluslararası ekonomik ilişkiler, yatırımlar ve finansal süreçler açısından yeni bir dönemin önünün açılması bekleniyor.

HTŞ’YE YÖNELİK STATÜ DE KALDIRILDI

ABD’nin kararları yalnızca Suriye’nin ülke statüsüyle sınırlı kalmadı.

Hazine Bakanlığının açıklamasında, Heyet Tahrir Şam’ın (HTŞ) “Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist” (SDGT) statüsünden çıkarıldığı da bildirildi.

Bu kapsamda ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), HTŞ’yi “Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar ve Engellenen Kişiler Listesi”nden de çıkardı.

Böylece Washington yönetimi, hem Suriye’nin uluslararası statüsü hem de ülkedeki yeni dönemin önemli aktörlerinden HTŞ’ye ilişkin yaptırım politikasında önemli bir değişikliğe gitmiş oldu.

ABD yönetimi, daha önce temmuz ayında Kongre’ye yaptığı bildirimle Suriye’nin “teröre destek veren ülkeler” listesinden çıkarılması yönündeki niyetini açıklamıştı.

Son kararla bu süreç resmiyet kazandı.

RUBIO: SURİYE’NİN EKONOMİK AÇIDAN CANLANMASI İÇİN YENİ İMKANLAR YARATACAK

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da kararın ardından sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Rubio, Suriye’nin statüsünü resmen kaldırdığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bugün, Suriye’nin ‘teröre destek veren ülkeler’ statüsünü resmen kaldırdım. Bu adım, Suriye’nin ekonomik açıdan canlanması ve ilerlemesi için yeni imkanlar yaratacaktır. Trump yönetimi, Orta Doğu’da barış, refah ve güvenliği sağlamak amacıyla ABD’nin ulusal güvenliğini güçlendirmeye devam etmektedir.”

Rubio’nun açıklamasında ekonomik canlanmaya yapılan vurgu, kararın yalnızca siyasi ve diplomatik değil, Suriye’nin uluslararası ekonomik sistemle yeniden bütünleşmesi açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.

1979’DAN BU YANA LİSTEDEYDİ

ABD, Suriye’yi 1979 yılında “teröre destek veren ülkeler” listesine dahil etmişti.

Suriye’nin listeden çıkarılmasıyla yaklaşık yarım asırdır devam eden statü sona ermiş oldu.

ABD’nin “teröre destek veren ülkeler” listesinde Suriye’nin çıkarılmasının ardından İran, Küba ve Kuzey Kore bulunmaya devam ediyor.

Washington yönetiminin temmuz ayında Kongre’ye yaptığı bildirimle başlayan süreç, 24 Ağustos’ta alınan resmi kararla tamamlandı.

TÜRKİYE’NİN ŞAM BÜYÜKELÇİSİ YILMAZ’DAN İLK DEĞERLENDİRME

Kararın ardından Türkiye’den de önemli bir değerlendirme geldi.

Türkiye’nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Suriye’nin listeden çıkarılmasının ülkenin uluslararası toplumla bütünleşmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

Yılmaz:

“Dost ve kardeş ülke Suriye’nin dünya ile entegrasyonunun önündeki son engel de nihayet kaldırıldı.”

ifadelerini kullandı.

Büyükelçi Yılmaz, alınan kararın yalnızca Suriye açısından değil, bölgesel istikrar ve barış bakımından da önemli olduğuna dikkati çekti.

Yılmaz şu değerlendirmede bulundu:

“Suriye’nin ABD Dışişleri Bakanlığının Terörü Destekleyen Ülkeler Listesi’nden çıkarılması; Suriye’nin normalleşmesi, istikrarı ve gelişmesi açısından önemli olduğu kadar, bölgenin istikrarı ve barışı açısından da son derece mühim bir karar.”

“SURİYE İÇİN PARLAK BİR GELECEK VADEDİYOR”

Kararın bölgede barış ve istikrar isteyen taraflar açısından önemli bir kazanım olduğunu ifade eden Büyükelçi Nuh Yılmaz, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:

“Kararın alınmasında katkısı olan tüm tarafları tebrik ediyorum. Suriye için parlak bir gelecek vadeden bu kararın tüm Suriye halkı ve Suriye devleti için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.”

Böylece Ankara, Washington’ın kararını Suriye’nin normalleşme, kalkınma ve uluslararası sistemle yeniden bütünleşme süreci açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

SURİYE İÇİN YENİ DÖNEM

ABD’nin aldığı karar, Suriye açısından siyasi ve diplomatik olduğu kadar ekonomik sonuçları bakımından da büyük önem taşıyor.

“Teröre destek veren ülkeler” statüsünün kaldırılması, Suriye’nin uluslararası finans sistemiyle ilişkilerinin normalleşmesi, dış yatırım imkanlarının genişlemesi ve ülkenin yeniden yapılanma sürecinin hızlandırılması açısından önemli bir eşik olarak görülüyor.

HTŞ’nin “Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist” statüsünden ve OFAC’ın ilgili yaptırım listesinden çıkarılması da Washington’ın Suriye’de oluşan yeni siyasi tabloya ilişkin yaklaşımındaki kapsamlı değişimi ortaya koyuyor.

ABD yönetiminin temmuz ayında Kongre’ye bildirdiği niyetin resmileşmesiyle, 1979’da başlayan 47 yıllık dönem sona ererken, Washington-Şam ilişkilerinde yeni bir sürecin kapısı açılmış oldu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio kararın Suriye’nin ekonomik olarak yeniden canlanmasına imkan sağlayacağını açıklarken, Türkiye’nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz da adımın hem Suriye’nin hem de bölgenin istikrarı ve barışı açısından son derece önemli olduğunu vurguladı.

 

ABD’den İran’a “Ekonomik Sürgün” operasyonu: Dolar sisteminden çıkarma tehdidi

ABD, İran üzerindeki ekonomik baskıyı önemli ölçüde artıracak yeni yaptırım programını devreye soktu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’da düzenlediği basın toplantısında İran’a karşı “Operation Economic Outcast” olarak duyurulan ve Türkçeye “Ekonomik Sürgün” şeklinde çevrilen operasyonun başladığını açıkladı.

Bessent, yeni dönemde İran yaptırımlarında “sıfır sızıntı” yaklaşımının uygulanacağını belirterek, Tahran yönetiminin yaptırımları aşmak için kullandığı finans, petrol, taşımacılık ve ticaret ağlarının hedef alınacağını söyledi.

ABD yönetiminin hedefinin İran’ın uluslararası finans sistemiyle bağlantısını mümkün olduğunca kesmek olduğunu ifade eden Bessent, Washington’ın İran’a gelir sağlayan bütün ekonomik kanalların üzerine gideceğini kaydetti. Bessent’in açıklamalarına göre yeni yaptırım kampanyası yalnızca İran’daki kişi ve kuruluşlarla sınırlı kalmayacak, Tahran’la ekonomik ilişkileri sürdüren üçüncü ülkelerdeki şirketler ve finans kuruluşları da yaptırım riskiyle karşılaşacak.

“İRAN’I HAYATTA TUTAN EKONOMİK CAN DAMARLARINI KESECEĞİZ”

Bessent, ABD’nin İran’a yönelik politikasının bundan sonraki aşamasını sert ifadelerle anlattı.

İran yaptırımlarında “sıfır sızıntı” yaklaşımının uygulanacağını söyleyen Bessent, “İran’ı hayatta tutan tüm ekonomik can damarlarını keseceğiz” mesajını verdi.

ABD Hazine Bakanı, İran’ın petrol satışından finansal işlemlere kadar yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kullandığı ağların büyük ölçüde tespit edildiğini savundu. Washington yönetiminin, İran’ın petrol satışını kolaylaştıran aracılardan para transferlerini gerçekleştiren finans kuruluşlarına, gölge filo gemilerinden ticari şirketlere kadar geniş bir alanı takip edeceğini bildirdi.

Bessent, İran ile ekonomik ilişkilerini sürdüren ülkelere de doğrudan uyarıda bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın dünya liderleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirerek İran ile ekonomik bağların kesilmesi konusunda taleplerini ilettiğini söyleyen Bessent, ülkelerin Washington tarafından tespit edilen faaliyetleri sona erdirmeleri gerektiğini ifade etti. İran’ın yabancı ülkelerde faaliyet gösteren banka şubelerinin kapatılması da gündemdeki önlemler arasında bulunuyor.

PARA AKLAYAN KURULUŞLARA DOLAR SİSTEMİ TEHDİDİ

Yeni yaptırım politikasının en dikkat çeken başlıklarından biri küresel finans kuruluşlarına yönelik uyarı oldu.

Bessent, Tahran’ın para aklamasına veya yaptırımları aşarak uluslararası finans sistemine erişmesine yardımcı olan kuruluşların ABD dolar sisteminden çıkarılabileceğini açıkladı.

Bu adım, yaptırımların yalnızca doğrudan İranlı kişi ve şirketlere değil, İran adına işlem yapan veya yaptırımları aşmasına yardımcı olduğu değerlendirilen üçüncü ülkelerdeki kuruluşlara kadar genişletilebileceği anlamına geliyor.

Bessent, hiçbir ülkenin ABD yaptırımlarının erişiminin dışında olmadığını belirterek Çin’i de doğrudan işaret etti.

“Çin dahil hiç kimse ABD yaptırımlarının erişiminin üzerinde değildir” diyen Bessent, ülkelere kamuoyu önünde belirli bir nihai süre açıklamadıklarını ancak Washington’ın sabrının da sınırsız olmadığını vurguladı.

Bessent, “Her ülke, İran’ı desteklemesi halinde ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya kalmaya hazırlıklı olmalı” mesajını verdi.

ABD Hazine Bakanı ayrıca hafta sonuna kadar büyük bir finans kuruluşuna yönelik yeni bir yaptırım kararının açıklanacağını duyurdu.

YAKLAŞIK 60 KİŞİ, KURUM VE GEMİYE YAPTIRIM

ABD Hazine Bakanlığı, yeni yaptırım hamlesinin ilk aşamasında İran bağlantılı yaklaşık 60 kişi, kurum ve gemiyi hedef aldı.

Yaptırımların İran’ın nükleer ve füze programları, siber faaliyetleri ve petrol gelirlerinin aktarılmasında rol oynadığı öne sürülen ağları kapsadığı bildirildi.

Bakanlığın yaptırım listesinde İran petrolünün taşınması ve satışından elde edilen gelirin aktarılmasında kullanıldığı öne sürülen aracı şirketler ile “gölge filo” olarak tanımlanan gemiler de bulunuyor.

Söz konusu ağın Birleşik Arap Emirlikleri, Hong Kong, Çin, Singapur, İsviçre ve Avrupa’daki şirket ve aracılar üzerinden faaliyet gösterdiği ifade edildi.

ABD yönetimi ayrıca İran’a yönelik bazı havale ödemelerine imkan sağlayan genel lisansları da askıya aldı.

Bu karar, İran’ın uluslararası para transferlerinde kullanabildiği kanalların daha da daraltılmasını amaçlayan yeni yaptırım politikasının finans ayağını oluşturuyor.

BEŞ KRİTİK SEKTÖR HEDEFTE

ABD Hazine Bakanlığı, olası ikincil yaptırımlar açısından İran ekonomisiyle bağlantılı beş sektörü özellikle hedef gösterecek.

Bunlar:

  • Dijital varlıklar
  • Teknoloji
  • Altın
  • Havacılık
  • Denizcilik

İkincil yaptırımlar, doğrudan İranlı olmayan ancak yaptırım kapsamındaki İranlı kişi, kuruluş veya sektörlerle belirli ekonomik faaliyetler yürüten üçüncü ülke kişi ve şirketlerini de ABD yaptırımlarının hedefi haline getirebiliyor. Washington’ın beş sektörü açık biçimde işaret etmesi, özellikle uluslararası bankalar, taşımacılık şirketleri, teknoloji firmaları ve ticaret kuruluşları üzerindeki yaptırım riskini artırıyor.

ABD Hazine Bakanlığı’nın son dönemdeki yaptırım kararlarında İran’ın dijital varlıkları, altını, aracı finans kuruluşlarını ve uluslararası taşımacılık şirketlerini yaptırımları aşmak amacıyla kullandığını öne çıkarması dikkat çekiyor. Bakanlık, Temmuz ve Ağustos aylarında da İran’ın finansal ve ticari ağlarına yönelik çok sayıda yaptırım kararı açıklamıştı.

WASHINGTON’DAN ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE AÇIK MESAJ

“Ekonomik Sürgün” operasyonunun en önemli yönünü, yaptırım baskısının İran sınırlarının dışına taşınması oluşturuyor.

Washington, İran’la ekonomik ilişkilerini devam ettiren ülke, banka, şirket ve aracıların Amerikan finans sistemine erişimlerini riske atabileceklerini açık biçimde ortaya koyuyor.

Bessent’in açıklamaları, ABD yönetiminin önümüzdeki dönemde İran’ın petrol gelirlerinin yanı sıra bankacılık, para transferleri, altın ticareti, kripto varlıklar, teknoloji tedariki, havacılık ve deniz taşımacılığı kanallarını daha sıkı takip edeceğine işaret ediyor.

ABD yönetiminin hedefi, İran’ın yaptırımları aşmak için kullandığını öne sürdüğü uluslararası şirket ve finans ağlarının karşısına, “İran ile ekonomik ilişkiyi sürdürmek ya da ABD finans sistemiyle çalışmak” şeklinde daha sert bir tercih çıkarmak.

Bessent ise yaptırım kampanyasının tek seferlik bir adım olmayacağını ve yeni kararlarla genişletileceğini belirterek, İran’ın uluslararası ekonomik bağlantılarının kesilmesine yönelik baskının devam edeceğinin mesajını verdi.

Suriye ve İsrail heyetleri “gerilimi azaltmak için” ABD arabuluculuğunda bir araya geldi

Suriye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının resmi haber ajansı SANA’ya yaptığı açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani başkanlığında üst düzey bir heyet ile İsrail heyeti, ABD arabuluculuğunda Ürdün’de bir araya geldi.

Görüşme, son İsrail hava saldırısının ardından Suriye topraklarındaki gerilimin tırmanmasını azaltmak ve Suriye ile bölgedeki istikrarı desteklemek amacıyla yapıldı.

Suriye Genel ve Askeri İstihbarat başkanlarının da yer aldığı görüşmede, İsrail saldırılarının, tutuklama operasyonlarının ve hedef almaların durdurulması için pratik mekanizmaların oluşturulması ele alındı.

Müzakere yolunun canlandırılmasıyla daha kapsamlı bir gelecek anlaşmasının temelini oluşturabilecek bir güvenlik anlaşmasına varılmasının amaçlandığı ifade edildi.

Görüşmede, Suriye’nin egemen bir devlet olduğu ve ulusal çıkarlarına uygun olarak ulusal ordusunu yeniden inşa etme, geliştirme ve ittifakları ile ortaklıklarını belirleme hakkının tam olduğunun teyit edildiği belirtilen açıklamada, Suriye’nin bu egemen hakları kısıtlayacak herhangi bir düzenleme veya mekanizmayı kabul etmeyeceği kaydedildi.

Suriye’nin, işgal altındaki Golan’ın Suriye toprağı olduğu yönündeki tutumunun görüşmede yinelendiği, Golan’ın nihai statüsünün tartışılması için henüz erken olduğunun belirtildiği, doğrudan önceliğin İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesi hatlara çekilmesi, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın yeniden yürürlüğe girmesi ve tam olarak uygulanması olduğu bildirildi.

Trump’tan İran’la müzakerelere dönüş sinyali: Yeniden başlayabilir

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin geleceğine ilişkin açıklamalarda bulundu. Beyaz Saray’da basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, görüşmelerin yeniden başlayıp başlamayacağına ilişkin olarak, bunun ilerleyen süreçte mümkün olabileceğini belirtti.

Trump, İran ile müzakerelere ne zaman devam edileceğinin sorulması üzerine, görüşmelerin “bir noktada” yeniden başlayabileceğini ifade ederken, mevcut durumda ABD’nin güçlü bir konumda olduğunu savundu.

Trump: Hürmüz Boğazı’nın kontrolü bizde

Hürmüz Boğazı’ndan belirli sayıda petrol tankerinin geçiş yaptığını belirten Trump, bölgedeki kontrolün ABD’nin elinde olduğunu öne sürdü.

Trump yönetimi daha önce de Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin güçlü askeri ve deniz kontrolüne sahip olduğunu açıklamıştı. Beyaz Saray’ın 28 Temmuz tarihli açıklamasında Trump, İran’ın boğazı kontrol etmediğini, kontrolün ABD’de bulunduğunu savunmuştu.

ABD yönetiminin resmi belgelerinde ise İran’ın haziran ayında imzalanan mutabakat kapsamında ticari gemilerin güvenli geçişi için gerekli düzenlemeleri yapmayı taahhüt ettiği, ancak temmuz ayında Hürmüz Boğazı’ndan geçen bazı ticari gemilere yönelik saldırıların ardından ABD’nin yeniden askeri operasyonlara başladığı belirtilmişti.

“İran’ın nükleer silahı olamaz”

İran’ın nükleer programına da değinen Trump, Tahran’ın nükleer silah geliştirmesine izin vermeyeceklerini bir kez daha vurguladı.

Trump, İran’ın nükleer silah kapasitesinden tamamen vazgeçmesi gerektiğini belirterek, İran’ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini söyledi.

Beyaz Saray da daha önce yaptığı açıklamalarda, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemenin ABD yönetiminin temel hedeflerinden biri olduğunu ifade etmişti.

ABD’den Türkiye-İsrail gerilimi açıklaması: Çatışmayı önleme mekanizması gündemde

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Suriye’nin kuzeyinde, Türkiye sınırına yakın İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Barrack, saldırının ardından Türkiye, İsrail ve Suriye arasında doğrudan bir çatışma riskinin ortaya çıkabileceğine işaret ederek, Amerika Birleşik Devletleri’nin taraflar arasında bir çatışmayı önleme mekanizması oluşturmak için çalışma yürüttüğünü söyledi.

Türkiye önceden bilgilendirilmedi

Türkiye’nin İsrail’in saldırısı konusunda önceden bilgilendirilmediğine dikkat çeken Barrack, Ankara’nın İsrail savaş uçaklarının Türkiye sınırına doğru hareket ettiğini gördüğünü belirtti.

Barrack, “Türkiye, İsrail uçaklarının kendi topraklarına doğru kuzeye yöneldiğini gördü ve dolayısıyla karşılık vermek üzere makul bir hazırlık içerisine girebilirdi” ifadelerini kullandı.

“Durumun daha da kötüleşmesi engellendi”

Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne yönelik saldırının daha büyük bir gerilime dönüşme ihtimaline değinen Barrack, tarafların sağduyulu hareket ettiğini belirtti.

Barrack, “Neyse ki sağduyulu davranılması sayesinde durumun daha da kötüleşmesi engellendi” dedi.

İsrail’in Suriye’deki hava üssüne yönelik saldırılarının, Türkiye’nin yakın gelecekte söz konusu üsteki varlığını artırabileceğine ilişkin bir algıyı yansıttığını ifade eden Barrack, bunun bölgede yeni bir iletişim mekanizmasına duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu söyledi.

ABD yeni mekanizma için devrede

Barrack, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yaşanabilecek yanlış anlaşılmaların önüne geçmek amacıyla çatışmayı önleyici bir mekanizma kurulması gerektiğini vurguladı.

“Bu durum, İsrail, Suriye ve Türkiye’yi kapsayan bir çatışmayı önleme mekanizmasına duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor” diyen Barrack, gelecekte yaşanabilecek iletişim sorunlarını önlemek amacıyla böyle bir yapının kurulması için aktif şekilde çalışıldığını bildirdi.

ABD’li Büyükelçi, şu aşamada önceliğin gerilimin düşürülmesi ve tarafların daha ölçülü hareket edebilmesi için diplomatik alan oluşturulması olduğunu kaydetti.

Bilgi paylaşımı ve diyalog artırılacak

Barrack, yaşanan son gelişmenin yürütülen diplomatik girişimlerin hızlandırılması gerektiğini gösterdiğini belirterek, ABD’nin taraflar arasında bilgi paylaşımı ve doğrudan diyaloğu kolaylaştıracak bir sistem için arabuluculuk yaptığını açıkladı.

Barrack, “Bu sabah yaşanan olay, söz konusu çabaların yoğunlaştırılması ve sürecin kapsamının genişletilmesi gerektiğini ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

Küresel tahvil piyasalarında satış baskısı derinleşiyor

Küresel tahvil piyasalarında satış baskısı güçleniyor. Orta Doğu’da yeniden tırmanan jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonist baskıların yeniden artabileceği endişesini öne çıkarıyor.

Hürmüz Boğazı kaynaklı arz riskleriyle enerji fiyatlarının yükselmesi, tahvil getirilerinin de yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.

ABD tahvil faizlerinde sert yükseliş

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,75 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşırken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Daha sonra 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,27 seviyesinde dengelendi.

Yüksek kamu borçlanma maliyetlerinin şirket ve tüketici kredilerine de yansıması, piyasalardaki baskıyı artıran unsurlar arasında gösteriliyor.

Avrupa’da da tahvil getirileri yükseldi

Avrupa’da yüksek borçlanma seviyeleri ve enflasyon baskıları uzun vadeli tahvil faizlerini yukarı taşıdı.

Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Fransa’nın 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,91 ile 2008’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Japonya’da 30 yılın zirvesi

Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,95 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Faiz daha sonra yüzde 2,93 seviyesinde dengelendi.

Japonya Merkez Bankasının enflasyonla mücadelede faiz artırımlarında yavaş kaldığı yönündeki beklentiler ve ülkenin mali görünümüne ilişkin endişeler satış baskısını artırdı.

Piyasalar daha sıkı para politikası ihtimalini fiyatlıyor

Piyasa uzmanlarına göre uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişte yüksek petrol fiyatları, kalıcı enflasyon beklentileri ve kamu borçlanma ihtiyacındaki artış etkili oluyor.

Yatırımcıların uzun vadeli tahvilleri elde tutmak için daha yüksek getiri talep etmesi de faizleri yukarı taşıyor.

ABD’nin yaklaşık 2 trilyon dolarlık bütçe açığı ve büyük yatırımcı ülkelerin ABD uzun vadeli tahvillerindeki pozisyonlarını azaltması da piyasaların yakından izlediği başlıklar arasında yer alıyor.

Küresel piyasalar, tahvil piyasasındaki satış baskısı ve teknoloji hisselerindeki düşüşle negatif seyrediyor

Uzun vadeli tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve artan petrol fiyatları küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden olurken, faiz oranlarına duyarlı teknoloji hisselerinde de düşüşler görülüyor.

İran ile ABD arasında ateşkes süresinin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin artan güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşırken, Brent petrolün 91 doların üzerinde seyretmesi enflasyon ve para politikası görünümü açısından piyasaların odağında kalmaya devam ediyor. Son dönemde açıklanan zayıf ABD büyüme ve istihdam göstergeleri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yeniden faiz artıracağına yönelik beklentileri azaltmasına rağmen uzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerini koruması, riskli varlıklar açısından önemli bir baskı unsuru olarak öne çıkıyor.

Yüksek enerji fiyatları ve uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin bir araya gelmesi de küresel piyasalarda risk algısını artırıyor.

Enflasyonist endişeler ve ülkelerin artan kamu borçlarına ilişkin kaygılar tahvil getirilerini yukarı taşırken, bu durum borsalar üzerinde baskı oluşturuyor.

Çip şirketlerinin hisselerindeki düşüş de pay piyasalarındaki satış eğiliminde etkili oldu.

Jeopolitik çalkantıların ekonomileri arz şoklarına karşı daha savunmasız hale getireceğine yönelik endişeler görülürken, yatırımcılar hükümetlerin harcamaları dizginleyememesi konusunda da endişe taşıyor.

Jeopolitik gelişmeler de piyasaların odağında yer alıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı’nın “ABD toprağı” olarak gösterildiği bir harita paylaştı.

Trump, 14 Ağustos’ta katıldığı bir etkinlikte, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda tam bir abluka uyguladığını savunarak, “İran’ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğim.” diye konuşmuştu.

İran’la devam eden ya da planlanan hiçbir müzakere olmadığını belirten Trump, Hürmüz Boğazı’nın açık ve ABD’nin kontrolü altında olduğunu savundu.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı da İran’la tüm ticari faaliyetlerin, alışverişlerin ve mali işlemlerin ikinci bir duyuruya kadar durdurulduğunu duyurdu.

Tüm bu gelişmelerin yanı sıra ticaret tarafında ise ABD Başkanı Donald Trump, Kanada’dan ithal edilen bazı ürünlere yerel saatle çarşamba sabahından itibaren uygulanması planlanan yüzde 50 oranındaki gümrük vergilerini üç günlüğüne durdurduğunu açıkladı.

Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ithalat fiyat endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,4, ihracat fiyat endeksi yüzde 1,3 azaldı. Ülkede sanayi üretimi de temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 ile piyasa beklentilerinin altında arttı.

Dün yüzde 4,75 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,69’da denge buldu. Dün yüzde 5,34 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,27’de dengelendi.

Öte yandan yatırımcılar, Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) bugünkü toplantı tutanaklarından bankanın bundan sonra uygulayacağı politikalara ilişkin ipucu arayacak.

ABD ve İran arasındaki gerginliklerin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizliklerle ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,6 dolara yükseldi.

Fed’e ilişkin faiz artırım beklentilerinin gücünü kaybetmesiyle dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 91,6’da seyrederken, altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 346 dolardan işlem görüyor.

ABD ve Japonya’nın yene yönelik müdahalesi de dolar endeksindeki düşüşte etkili olan önemli faktörler arasında yer alıyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelerin altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olabileceğini söyledi.

New York borsası geriledi

New York borsası dün teknoloji şirketlerinde görülen satış baskısının etkisiyle negatif seyretti.

Nvidia’nın hisseleri yüzde 2,3, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 7 ve Broadcom’un hisseleri yüzde 3,2 değer kaybetti.

Philadelphia Yarı İletken Endeksi de yüzde 5 geriledi.

“Çocukların ruh sağlığına zarar verdiği” iddiasıyla Meta’ya karşı açılan dava, California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde görülmeye başlanırken, şirketin hisseleri yüzde 4,5 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,22, S&P 500 endeksi yüzde 0,69 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,33 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Jeopolitik tansiyonun yeniden artması Avrupa borsalarında satış baskısının devam etmesine neden olurken, Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç negatif bir seyir izlendi.

Petrol fiyatlarındaki ve tahvil faizlerindeki yükselişler Avrupa piyasalarında risk algısını artırıyor. Bu durum, enflasyonist endişelerin yansıması olarak değerlendiriliyor.

Avrupa’da özellikle teknoloji hisselerindeki satış baskısı öne çıktı.

Bu gelişmelerle Avro Bölgesi’nde yılın geri kalanında enflasyonun yüzde 2’lik hedefin üzerinde kalabileceği tahmin ediliyor.

Enerji fiyatlarına bağlı olarak bölgede enflasyonun yüzde 3 seviyelerine çıkabileceği öngörülüyor.

Tahvil piyasalarındaki satış baskısı Avrupa piyasalarının da yönü üzerinde etkili oldu.

Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeye, Fransa’nın 30 yıllık tahvil faizi yüzde 4,91 ile 2008’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Öte yandan Almanya, artan kamu borcu ve kalıcı enflasyon endişelerinin piyasaları baskılamasıyla uzun vadeli tahvil ihracında son 15 yılın en yüksek borçlanma maliyetiyle karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor.

Analistler, ülkede açıklanan reform paketinden dolayı harcamaların artacağına dair endişelerin de görüldüğünü söyledi.

Almanya’da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye güveni ise ağustosta artışını sürdürdü.

Almanya merkezli Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi’nin ağustos ayı sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, temmuzda 26,3 puan olan endeks, ağustosta 7,9 puan artarak 34,2 puana yükseldi.

İngiltere’de ise işsizlik nisan-haziran döneminde yüzde 4,9 ile değişmedi.

Bu gelişmelerle Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,82, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,71 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,06 değer kaybederken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,07 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Asya borsaları Hong Kong hariç geriledi

New York borsasında dün teknoloji şirketlerinin hisselerindeki sert düşüş Asya borsalarına da taşındı.

Sert düşüşler sonrasında Güney Kore borsasında işlemlere kısa bir süre ara verildi.

SK Hynix’in hisseleri yüzde 9,2, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 7,8 değer kaybetti.

Tahvil getirilerindeki yükselişin etkileri Asya borsalarındaki satış baskısında etkili olmaya devam ediyor.

Dün yüzde 2,95 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gören Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 2,93’te dengelendi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 değer kaybederken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kazandı.

Borsa günü yatay tamamladı

Dün yatay bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,03 azalışla 14.127,98 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,07 geriledi. Dolar/TL dün günü önceki kapanışın hemen altında 47,9074’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,9350’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde enflasyon, ABD’de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı cari işlemler dengesi

11.30 İngiltere, haziran ayı konut fiyat endeksi

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

21.00 ABD, temmuz ayı FOMC toplantı tutanakları

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Liderler görüşmede, Türkiye-ABD ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran ile ABD arasındaki gerilimde diplomasiden azami ölçüde istifade edilmesinin mühim olduğunu, görüşmelerin sürmesini temenni ettiğimizi ve Türkiye’nin barış çabalarına destek vermeye devam edeceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan ve Suudi Arabistan ile birlikte imzaladığımız Ortak Savunma Anlaşması’yla bölgesel istikrar ve güvenliğin temini için güçlü bir duruş sergilediğimizi ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze barış sürecinde ikinci aşamaya geçilmesini hedeflediğimiz bir dönemde İsrail yönetiminin Filistinlileri hedef alan eylemlerinde artış yaşandığını, Türkiye olarak bölgede kalıcı barışa ve Gazze’nin yeniden imarı için atılacak adımlara destek vermeyi sürdüreceğimizi vurguladı.

 

Trump’tan İran mesajı: 60 günlük mutabakat uzatılmayacak

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakereler ve bölgedeki gelişmelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran’la 17 Ağustos itibarıyla süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmanın uzatılmasını istemediklerini söyledi.

Oval Ofis’te düzenlenen basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump’a, İran ile yapılan geçici mutabakatın uzatılıp uzatılmayacağı soruldu.

Trump bu soruya net bir şekilde, “Hayır” yanıtını verdi.

“Anlaşma yapmak istiyorlar ancak istediğimiz türde değil”

İran ile nihai bir anlaşmaya varılmasının mümkün olup olmadığına ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, Tahran yönetiminin anlaşma istediğini ancak ABD’nin talep ettiği şartları henüz kabul etmediğini savundu.

Trump, “Anlaşma yapmak istiyorlar ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar” ifadelerini kullandı.

İran’ın nükleer programına ilişkin Washington yönetiminin beklentilerinin karşılanmadığını belirten Trump, Tahran’ın hiçbir koşulda nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.

İran ile 60 günlük süreç sona erdi

Trump’ın açıklamasıyla birlikte İran ile yürütülen 60 günlük çerçeve anlaşmanın uzatılması konusunda ABD yönetiminin tutumu da netleşmiş oldu.

Washington yönetiminin açıklamalarına göre yeni dönemde İran’ın nükleer programına ilişkin talepler ile bölgesel güvenlik konuları müzakerelerin merkezinde yer almaya devam edecek.

Trump’ın sözleri, taraflar arasında yeni bir anlaşmaya ilişkin belirsizliğin sürdüğüne işaret ederken, ABD Başkanı mevcut şartlarla anlaşmaya sıcak bakmadığını ortaya koydu.

Trump’tan Umman açıklaması

Trump’ın gündemindeki bir diğer başlık Umman oldu.

Daha önce Hürmüz Boğazı konusunda karşılarına çıkması halinde Umman’a yönelik askeri seçeneklerin gündeme gelebileceği yönündeki sözlerine ilişkin konuşan Trump, bu ülkenin ABD açısından temel bir sorun oluşturmadığını söyledi.

Umman’a karşı sabrının tükenip tükenmediğinin sorulması üzerine Trump, “Hayır ancak pek iyi davrandıklarını düşünmüyorum. Diğer konularda olduğu gibi onlarla da çok kolay başa çıkabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı tartışmasına destek verdi

ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın ABD toprağı sayılması yönündeki tartışmalarla ilgili de konuştu.

Bu fikri desteklediğini belirten Trump, söz konusu öneriyi “harika bir fikir” olarak nitelendirdi.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nda kontrolün tamamen ABD’de olduğunu öne sürerek, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının etkili şekilde sürdüğünü savundu.

Güney Kore’ye İran tepkisi

Trump’ın açıklamalarında Güney Kore de geniş yer tuttu.

ABD’nin yıllardır Kuzey Kore’ye karşı Güney Kore’nin savunmasına büyük miktarda kaynak ayırdığını belirten Trump, buna rağmen Seul yönetiminin İran konusunda Washington’a destek vermemesini eleştirdi.

ABD Başkanı, Güney Kore’yi Kuzey Kore’ye karşı korumak için milyarlarca dolar harcadıklarını belirterek benzer bir durumun Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ve Avrupa için de geçerli olduğunu söyledi.

Trump, Avrupa’nın Rusya’ya karşı korunması için de yüz milyarlarca dolar harcandığını savundu.

“29 bin askerimiz var ancak yardım etmiyorlar”

Trump, Güney Kore liderini İran konusunda ABD’ye destek vermesi için aradığını ancak olumsuz yanıt aldığını belirtti.

Güney Kore’de yaklaşık 29 bin Amerikan askerinin bulunduğuna dikkat çeken Trump, Seul yönetiminin İran’a yönelik olası bir askeri operasyona destek vermemesini eleştirdi.

Trump, ABD’nin Güney Kore’yi Kuzey Kore lideri Kim Jong-un yönetiminden koruduğunu savunarak, buna rağmen İran konusunda destek alamamalarını “tuhaf” olarak değerlendirdi.

Kim Jong-un ile ilişkisine dikkat çekti

ABD Başkanı Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile ilişkilerine de değindi.

Kim ile iyi bir ilişkisinin bulunduğunu ve karşılıklı olarak birbirlerini anladıklarını söyleyen Trump, Kuzey Kore liderinin kendisine saygı duyduğunu ifade etti.

Trump, “Ben onu anlıyorum, o da beni anlıyor” diyerek Kim Jong-un’un önceki ABD başkanları Joe Biden ve Barack Obama ile iyi ilişkiler kuramadığını ancak kendisiyle farklı bir iletişim geliştirdiğini savundu.

Güney Kore ile tatbikatlar azaltılıyor

Trump ayrıca kendi başkanlığı döneminde Kuzey Kore’nin Güney Kore açısından büyük bir tehdit oluşturmadığını ileri sürdü.

ABD Başkanı, hem yüksek maliyetleri hem de Kim Jong-un ile kurduğu ilişkiyi gerekçe göstererek Güney Kore ile gerçekleştirilen ortak askeri tatbikatların önemli ölçüde azaltılması yönünde talimat verdiğini hatırlattı.

Washington yönetiminin İran’la geçici mutabakatı uzatmama kararı, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve ABD’nin bölgedeki müttefiklerine yönelik destek beklentisi, önümüzdeki dönemde uluslararası diplomasinin başlıca gündem maddeleri arasında yer alacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Al Jazeera’ya kapsamlı açıklamalar: Mekke Anlaşması, İran savaşı, Gazze, Şam ziyareti ve F-35 mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Doha merkezli Al Jazeera Arapça televizyonuna verdiği röportajda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Röportajı AK Parti’nin 25. yıl dönümü kutlamalarının yapıldığı günde verdiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Böylesi bir günde bir araya gelmek, bizim için gerçekten ayrı bir mutluluk. 25. yıl kutlamalarıyla birlikte daha nice çeyrek asırlara inşallah yürüyeceğiz.” diye konuştu.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında yakın zamanda imzalanan güvenlik odaklı Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Her şeyden önce Mekke Anlaşması, farklı bir değişimdi. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında Mekke’de bu üçlü anlaşmanın imzalanması, dünyaya önemli bir mesaj vermemize vesile oldu. Mekke’de bu anlaşmanın yapılmış olması, üçlü olarak bu anlaşmayı gerçekleştirmek bizlere ayrı bir güç ve dünyaya ayrı bir mesaj olmuştur. Bu konuda ben inanıyorum ki gerek Pakistan gerek Türkiye gerekse Suudi Arabistan, bu anlaşmadan çok çok önemli memnuniyetle ayrılmışlardır. Hayırlı olsun.”

ABD ile İran arasındaki sıkıntılı bir dönemde böyle bir anlaşmanın yapılmış olmasının dünya barışı için önemli bir mesaj oluşturduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dünya barışına önemli bir mesaj diyorum çünkü Türkiye barıştan yana tavır koyan bir ülke olarak Mekke’nin seçilmiş olması, bu barış için önemli bir adım olmuştur. İran ile ABD arasındaki süreçte barışın taraftarları olarak bizler de bunu sürekli vurguladık, sürekli barıştan yana olduğumuzu anlattık. Barıştan yana böyle bir süreci özellikle kovalayan ülkeler olarak bizler de Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan, bu barışın savunucuları olarak yerimizi aldık. Barışın savunucuları olarak da bundan sonraki süreçte yine bizler, barışı kovalayan ülkeler olarak bu yola devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Mekke Anlaşması’nın NATO’nun 5. maddesindeki savunma unsuruna benzerliği sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bunu şöyle ifade edeyim. Malum NATO’nun 5. maddesi neleri içeriyorsa aynı şekilde şu anda buradaki ortak savunma anlayışı da yine herhangi bir sıkıntının yaşanması hâlinde bu üç ülke burada gerekli adımı beraber atma şansına sahip olacaklardır. Bu, Türkiye’ye, Suudi Arabistan’a, Pakistan’a olabilir, hangisine olursa olsun, herhangi bir saldırı bu üç ülkeden birine olursa ortak savunma paktı olduğu için burada gerekli olan her türlü saldırıya karşı bu üç ülke birbirini savunma şansına sahiptir.” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, başka ülkelerin de Mekke Anlaşması’na katılımına ilişkin değerlendirmesinde, “Şu anda bu üç ülkenin dışında, bu üç ülkeye ilave olabilecek ülkeler her an olabilir. Sadece Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan değil ilave bazı ülkeler de aramıza katılabilir. Bunu anlaşmayı imzaladığımızda açıkladık, ‘Bundan sonraki süreçte katılacak bazı ülkeler olursa bunlara da kapımız açıktır.’ dedik ve kapıyı açık tuttuk.” şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Mısır da eğer arzu ederse bu üç ülke arasında anlaşmayı yapar ve Mısır’a da kapısını açar.” dedi.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşa ilişkin, temennisinin bir an önce barışın gerçekleşmesi olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının sıkıntı olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu trafiği bir an önce açmak, dünya petrol trafiğini kısa zamanda açmak suretiyle inşallah dünyanın petrol trafiğindeki bu zengin akışı durdurmamak lazım. Biz buna taraftarız, İran aynı şekilde buna taraftar. Temennimiz, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ücretsiz olarak eğer açılırsa bu çok daha isabetli olacaktır. Ücretsiz olması, buradaki trafiği açmak noktasında çok hayırlı olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD-İsrail’in İran’a ve Tahran yönetiminin Körfez ülkelerine saldırıları

ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Tahran’ın Körfez ülkelerine saldırıları karşısında Türkiye’nin tutumu sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz, buralarda kesinlikle savaştan yana değiliz, barıştan yanayız ama burada İsrail, bu savaşın baş aktörüdür. İsrail, burada savaşı sürekli teşvik etti, savaştan yana olmuştur. Savaştan yana olduğu için de burada diğer ülkeler çok bedel ödediler. Bunun da baş sorumlusu İsrail olmuştur.” diye konuştu.

“En kısa zamanda ben de inşallah bir Şam seyahati yapacağım”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD ile İran arasında çözüm bulma çabasındaki Katar ile Pakistan’ın arabuluculuğu rolüne ilişkin, her iki ülkenin de bu konuda önemli görevler üstlendiklerini, bundan sonraki süreçte de bunun devam edeceğine inandığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hep beraber el ele vereceğiz, her şeyden önce Müslümanlar olarak birliğimizi, beraberliğimizi koruyarak yolumuza devam edeceğiz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğindeki yeni yönetimle ilişkiler ve İsrail’in Suriye’ye saldırılarına ilişkin şunları dile getirdi:

“Suriye ile devlet mekanizmalarımız gayet güzel ilişki içindeler, bu birlikteliği, bu beraberliği sürdürüyoruz. Suriye, bizim kardeşimizdir, Suriye’yi asla yalnız bırakmayacağız. Bu süreçte Suriye, kardeşlerinin kendisine olan ilgi ve alakasını görecektir, hiç endişe etmesinler.”

Türkiye’nin, Suriye’nin istikrarına yönelik desteğine ilişkin soruyu Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Oranın istikrarı için Türkiye’nin üzerine ne düşüyorsa biz bunu sonuna kadar yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz.” diyerek yanıtladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de Beşşar Esed rejiminin devrilmesine giden süreçte Türkiye’nin rolüne ilişkin, “Elhamdülillah, bunu en güzel şekilde gerek Cumhurbaşkanı Şara gerek ilgili arkadaşlar gayet iyi biliyorlar. Üzerimize düşen neyse bunu sonuna kadar yaptık. Bundan sonraki süreçte de yapmaya devam edeceğiz. En kısa zamanda ben de inşallah bir Şam seyahati yapacağım.” ifadelerini kullandı.

İsrail’in Lübnan’a saldırıları

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın Türkiye ziyareti ve iki ülke ilişkilerini değerlendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Lübnan’a karşı yapılan bu saldırılar bizi ciddi manada üzmektedir. Sayın Cumhurbaşkanı ile burada görüşmemizi yaptık. Bundan sonraki süreçte de Lübnan’a elimizden gelen destek neyse bu desteği vermeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Lübnan’da ABD’nin sürece desteğine önem verdiklerini belirterek, “Bunu başarmak suretiyle Lübnan’ı bu yangın çemberinden kurtarmamız lazım.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in Lübnan’a saldırılarına ilişkin şunları kaydetti:

“Şu anda İsrail, saldırgan. Lübnan, şu anda sürekli İsrail saldırıları altında. Bir an önce Lübnan’ı bu saldırılardan kurtarmamız gerekiyor. Bu konuyu ABD ile görüştük, görüşmeye de devam ediyoruz. Bu meseleyi Sayın Trump ile Türkiye’yi ziyareti sırasında da görüştük. Elbette önümüzdeki dönemde de kendisiyle görüşmeye devam edeceğiz.”

“Gazze’yi biz kendi başına bırakamayız”

İsrail’in Gazze’ye devam eden saldırılarına ilişkin soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Gazze’yi biz kendi başına bırakamayız.
Üzerimize düşen görev neyse Gazze ile ilgili olarak bugüne kadar bunu yaptık, bundan sonra da yapmaya devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas’ın son dönemde ikinci aşamasına geçilmesi için ateşkesin maddelerine bağlı kalmayı, Gazze’deki yönetimden taviz vermeyi, silahlarının toplanmasını kabul etmesine ilişkin, “Burada Hamas, elinden gelen tüm samimi dayanışmayı ortaya koydu ama İsrail’den ise böyle olumlu bir yaklaşım söz konusu değil. Onlar hâlâ saldırgan tutumlarıyla Lübnan’a, Gazze’ye saldırmaya devam ediyorlar.” diye konuştu.

Trump ile İsrail’e ilişkin yaptığı görüşmelere değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Trump’ın bu gelişmelerden rahatsız olduğunu görüyorum. Bizler de bu noktada her türlü uyarıyı yapıyoruz. Bundan sonraki süreçte de bu uyarıları yapmaya devam edeceğiz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’deki siyasiler ile basında Türkiye’ye yönelik saldırgan tutuma ilişkin soru üzerine, “Bakın, sizinle savaşı konuşmuyoruz, barışı konuşuyoruz, dünya barışını nasıl temin ederiz, bunu konuşuyoruz ama Türkiye’ye barış değil de savaş için saldıracak olanlar olursa Türkiye, bu savaştan da çekinmez, kaçmaz, bunu da çok açık ve net bir şekilde söylüyorum. Böyle bir şeyi yaşamak istemeyiz.” ifadelerini kullandı.

Sudan ile ilişkiler

Sudan ile ilişkilere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sudan’daki gelişmeleri iyi görmüyorum ancak Sudan’a da her türlü desteği vermeye devam ediyoruz. Bu konuyla ilgili olarak Sayın Başkan ile ilişkilerimiz de çok iyi. Sudan’da gerçekten mutedil, ideal bir yönetim şekli söz konusu. Sayın Başkan, kısa süre önce bizim konuğumuz oldu ve kendisiyle görüşmelerimizi gerçekleştirdik. Gerçekten Sudan’ın liderini, bu aşamada Sudan’a layık bir lider olarak gördüm.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Libya’daki gelişmelere ilişkin, “Libya ile ilişkilerimiz kararlı bir şekilde devam ediyor. Libya’yı da atılan adımlarda yalnız bırakmayacağız. Özellikle Libya’nın petrol rezervlerini beraberce değerlendirmekte Türkiye Petrolleri olarak biz de adımlarımızı attık, atıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD ve Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD ile ilişkilerle ilgili, “Şu anda elbette Sayın Trump’ın F-35 uçakları konusunda verdiği sözü yerine getirmesini bekliyoruz. Bize F-35’lerle ilgili söz vermiştir ve bu sözün yerine gelmesi, Türkiye açısından önem arz etmektedir, bu sözü bekliyoruz.” diye konuştu.

Türkiye ile ABD arasındaki en önemli dosyalar sorulan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dosyalar çok. Savunma sanayisiyle ilgili dosyalar var. Bunun yanında ticaret hacmi konusunda attığımız adımlar var. Atacağımız adımlar var.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-ABD ilişkilerinde İsrail’in yer almadığını vurgulayarak, “Biz, burada İsrail’i hiçbir şekilde masaya asla almış değiliz. Burada bizim muhatabımız Amerika’dır. Bu konuları Amerika ile görüşmek suretiyle adımlarımızı atıyoruz, atarız.” ifadelerini kullandı.

“Rusya ile ilişkilerimiz gayet iyi”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moskova ile ilişkileriyle alakalı, “Rusya ile ilişkilerimiz gayet iyi. İlişkilerimizi sürekli telefon diplomasisiyle devam ettiriyoruz. İlgili bakan arkadaşlarım sürekli Rusya’daki muhataplarını ararlar, onlar da benim ilgili bakanlarımı ararlar. Böylece görüşmelerimizi sürdürüyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Güçlü bir orduya sahibiz, güçlü bir jandarmamız var. Bu ordu, şu anda kendi içerisinde birlik ve beraberlik hâlinde hareket ediyor. Bu birlik ve beraberlik hâlinde hareket eden ordumuzun bu düzeni, bu kuruluşu herkesi gerçek manada kendi içinde sevindiriyor. Ordumuz birdir, beraberdir, bütündür ve yoluna da bu şekilde devam etmektedir. Politikayla askerimizin ilişiği yoktur.” dedi.

“Bizim için önceliğimiz Avrupa Birliği değil”

Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye ilişkileriyle ilgili soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Avrupa, 53 yıldır Türkiye’yi arasına almadığı gibi bundan sonraki süreçte de almayı düşünmüyor ama biz kapımızı kapamadık. Biz, yine Avrupa Birliği’ne katılmayı düşünüyoruz. Alırlarsa ne ala, almazlarsa ne ala. Bizim için önceliğimiz Avrupa Birliği değil ama Avrupa Birliği’ne sürekli söylüyoruz, kaybeden siz olursunuz, Türkiye olmaz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye’de AK Parti iktidarını takibe devam edin. AK Parti ile Türkiye, çok daha güçlü yarınlara yürüyecektir, bundan kimsenin endişesi, şüphesi olmasın. Türkiye, inşallah yarına çok daha güçlü girecek ve güçlü bir şekilde de yürüyecektir. Dünya barışında Türkiye’nin konumu çok daha farklı olacaktır.” diye konuştu.

Arap dünyasına seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hepsine selam ve sevgilerimi gönderiyorum. Biz, onların hepsini seviyoruz. Biz, biriz, beraberiz, iriyiz, aman birbirimizi kırmayalım, gücendirmeyelim, birlikte olmaya devam edelim.” ifadelerini kullandı.

 

Trump’ın uçak değişikliğine yol açan İsrail kaynaklı ‘İran tehdidi’ istihbaratı tartışılıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, NATO Zirvesi için temmuz ayında geldiği Ankara’dan dönüşünde İsrail kaynaklı bir İran tehdidi istihbaratı üzerine uçağını değiştirdiğinin ortaya çıkması, ABD’de tartışmaları beraberinde getirdi.

Washington Post’un ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İsrail’den gelen söz konusu istihbaratı “az güvenilir” olarak değerlendirdi.

Haberde bazı ABD’li yetkililerin, İsrail’in Washington yönetimini İran ile yaşanan çatışmanın içinde tutabilmek için benzer istihbarat hamlelerine başvurabileceği ve bu yöntemle Amerikan dış politikasını etkilemeye çalışabileceği yönündeki değerlendirmelerine yer verildi.

Van Hollen: Bağımsız kaynaklardan doğrulanması gerekiyor

Demokrat Senatör Chris Van Hollen, İsrail kaynaklı istihbaratın güvenilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtti.

Van Hollen, İsrail tarafından sağlanan bilginin yalnızca güvenilirliğinin değil, bağımsız kaynaklar tarafından ne ölçüde doğrulanabildiğinin de incelenmesi gerektiğini ifade etti.

İran’ın Trump’a yönelik bir tehdit oluşturma ihtimalini göz ardı etmediğini belirten Van Hollen, ortaya atılan iddiaların kendisine “biraz hayal ürünü” gibi geldiğini söyledi.

Joe Kent’ten ‘ABD politikasını etkileme’ uyarısı

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi eski Direktörü Joe Kent de İsrail kaynaklı istihbarata ilişkin şüphelerini sosyal medya hesabından paylaştı.

Kent, Trump’ın gizlice uçak değiştirmesine ilişkin olayın, ABD’nin İran’la yaşadığı gerilimin nasıl şekillendiğini gösteren önemli bir örnek olduğunu savundu.

Söz konusu istihbaratın ABD kaynaklı olmadığını ve Amerikan istihbarat kurumlarınca düşük güvenilirlikte değerlendirildiğini belirten Kent, yabancı bir istihbarat servisinden gelen bilgilerin yalnızca bilgi verme amacı taşımayabileceğine dikkati çekti.

Kent, ABD’nin tüm tehditleri ciddiye alması gerektiğini ancak İran’la savaşa girme gibi büyük kararların alınmasında, müttefik ülkelerin kendi siyasi ve stratejik çıkarlarını gözetebileceğinin hesaba katılması gerektiğini vurguladı.

‘Yabancı istihbarat kendi çıkarlarını önceleyebilir’

Filistin asıllı Amerikalı analist Abdelhalim Abdelrahman da ABD ile İsrail istihbarat sistemlerinin daha fazla entegre edilmesinin ciddi riskler barındırabileceğini savundu.

Yabancı ülkelerden gelen istihbaratın, Amerikan çıkarlarından önce o ülkenin kendi çıkarlarını gözetebileceğini belirten Abdelrahman, İsrail’in ABD istihbarat sistemine daha fazla dahil edilmesinin ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

İsrail’in Washington’daki güvenilirliği de tartışılabilir

İsrail Savunma İstihbaratında (IDI) 25 yıl görev yapan Danny Citrinowicz ise tartışmaların İsrail açısından da sonuçları olabileceğine dikkati çekti.

Citrinowicz, ABD’li karar vericilerin İsrail istihbaratının sahadaki gerçekleri aktarmaktan ziyade belirli siyasi hedefleri gerçekleştirmek amacıyla hazırlandığını düşünmeye başlaması halinde, İsrail’in Washington’daki güvenilirliğinin zarar görebileceğini belirtti.

Bu yöndeki bir algının güçlenmesinin, İsrail’in ABD üzerindeki siyasi ve diplomatik etkisini zaman içinde zayıflatabileceği değerlendirmesinde bulunuldu.

İran Dışişleri Bakanı Erakçi: ABD ile müzakere yürütmüyoruz

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile şu anda herhangi bir müzakere yürütmediklerini açıkladı. Erakçi, Washington yönetiminin mutabakat zaptında ihlal ettiği hususları telafi etmediği sürece müzakerelerin yeniden başlamasının mümkün olmadığını söyledi.

İran devlet televizyonuna açıklamalarda bulunan Erakçi, ABD ile temaslar ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Mesaj alışverişi var ancak bunun adı müzakere değil”

Taraflar arasında arabulucular üzerinden mesaj alışverişinin devam ettiğini belirten Erakçi, doğrudan müzakere yapılmadığını vurguladı.

Erakçi, “Şu anda ABD ile herhangi bir müzakere yürütmüyoruz. Arabulucular aracılığıyla mesaj alışverişi yapılıyor ancak bunun adı müzakere değil.” ifadelerini kullandı.

Arabulucuların taraflar arasında yeniden karşılıklı anlayış zemini oluşturmak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Erakçi, müzakerelerin yeniden başlayabilmesi için ABD’nin mutabakat zaptının ihlaline ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini belirtti.

Müzakerelerin yeniden başlaması için şart açıkladı

ABD’nin ihlal ettiği hususları telafi etmesi gerektiğini dile getiren Erakçi, “Muhtıranın ihlal edilmesi sona ermediği ve ABD, mutabakat zaptında ihlal ettiği hususları telafi etmediği sürece müzakerelerin yeniden başlaması mümkün değil.” dedi.

Hürmüz Boğazı için şartlar ABD’ye iletildi

Erakçi, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile yürütülen görüşmelere de değindi. Umman ile anlaşmaya varılmasının Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması anlamına gelmediğini belirten Erakçi, bunun için başka şartların da yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.

Erakçi, “Umman ile yürüttüğümüz müzakereler, Hürmüz Boğazı’nın açılacağı anlamına gelmiyor. Bunun gerçekleşmesi için başka şartların da sağlanması gerekiyor. Bu şartlar, aracılar vasıtasıyla ABD tarafına iletildi.” ifadelerini kullandı.

İran Devrim Muhafızları: ABD tüm şartlarımızı kabul edene kadar Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tutacağız

Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, ülkesinin stratejisinin “ABD, Tahran’ın tüm şartlarını kabul edene kadar Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tutmak” olduğunu söyledi.

İran devlet televizyonuna konuşan Muhibbi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hürmüz Boğazı’nın bugün İran açısından sadece bir su yolu değil aynı zamanda bir çatışma alanı da olduğunu belirten Muhibbi, “Stratejimiz, düşman tüm şartlarımızı kabul edene kadar boğazı kontrol altında tutmaktır.” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de dün yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD tarafından İslamabad Mutabakat Zaptı’nın ihlal edilmesinin telafi edilmesi dahil olmak üzere diğer şartlara bağlıdır.” demişti.

 

Trump’ın Beyaz Saray’daki balo salonuna temyiz engeli

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump yönetiminin Beyaz Saray’da yapmayı planladığı 400 milyon dolarlık balo salonuna ilişkin davada kararını açıkladı.

Üç yargıçtan oluşan heyet, 2’ye karşı 1 oyla aldığı kararda, projenin Kongre onayı olmadan sürdürülemeyeceğine hükmetti. Böylece balo salonunun yer üstü inşaat çalışmalarının durdurulması kararlaştırıldı.

“Kararı Kongre vermeli”

Mahkemenin çoğunluk kararında, Beyaz Saray gibi federal mülkiyet üzerindeki böylesine kapsamlı bir yapı projesi konusunda karar verme yetkisinin Kongre’ye ait olduğu belirtildi.

Davayı açan tarihi koruma savunucularının itirazlarını haklı bulan mahkeme, devasa bir balo salonunun yapılıp yapılmayacağına yürütme organının tek başına karar veremeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

Karar 2 hafta askıda kalacak

Temyiz mahkemesi, Trump yönetimine ABD Yüksek Mahkemesine başvuru fırsatı tanımak amacıyla kararın yürürlüğe girmesini 2 hafta erteledi. Trump yönetiminin kararı Yüksek Mahkemeye taşıması bekleniyor.

Mahkeme kararı balo salonunun yer üstündeki inşaatını engellerken, ulusal güvenlikle bağlantılı bazı yer altı çalışmalarının devam etmesine izin veriyor.

Yerel mahkeme de inşaatı durdurmuştu

Balo salonu projesine ilişkin davada yerel mahkeme daha önce inşaat çalışmalarının durdurulması yönünde karar vermiş, Trump yönetimi ise bu kararı temyize taşımıştı.

Temyiz mahkemesinin son kararıyla birlikte, Trump yönetiminin Kongre’den gerekli onayı almadan 400 milyon dolarlık balo salonunun yapımına devam etmesinin önü kesilmiş oldu.

Küresel piyasalarda Orta Doğu bilinmezliği risk iştahını sınırlıyor

ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanmasına yönelik Körfez ülkelerinin de katılımıyla yürütülen görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmaması piyasalarda fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Bölgede geçen hafta artan jeopolitik gerilimler kısmen azalsa da kalıcı barışa yönelik olumlu gelişmelerin gecikmesi ve Tahran yönetiminden belirgin bir sinyal gelmemesi, yatırımcıları yeni bir çatışma yaşanabileceği endişelerine sürüklüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te düzenlediği başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, Tahran ile müzakerelerin bugün yeniden başladığını ve şu anda sürdüğünü belirterek, İran’ın müzakereler konusunda birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığını savundu.

Trump, “Şu anda İran’ın talebi üzerine, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer ülkelerin de desteklediği görüşmeleri yürütüyoruz. Bu, onların iyi bir anlaşma yapması için son şansı.” diye konuştu.

Söz konusu ülkelerden kendisine “saldırıları durdurması” çağrısı gelmese II. Dünya Savaşı’ndan sonraki en büyük saldırılardan birine başlamaya hazır olduklarını söyleyen Trump, adı geçen Körfez ülkelerinden gelen telefonla saldırıları durdurma kararı aldığını belirtti.

Öte yandan küresel enerji tedariki için önemli olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişleri sınırlı şekilde ilerlerken, petrol fiyatları yönünü yukarı çevirdi.

Söz konusu durum, para politikası tarafında ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırıyor. Geçen hafta Fed’in politika faizini sabit bıraktığı toplantıda 3 üyenin faiz artışı yönünde oy kullanması, piyasalarda bir sonraki toplantıda şahin bir adım atılabileceği beklentilerini güçlendirmişti.

Ancak ülkede beklentilerin altında kalan büyüme verisi ile enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) verisinin fiyat artışlarının yavaşlamaya işaret etmesi, söz konusu beklentilerin zayıflamasına neden oldu.

Halihazırda piyasalar, Fed’in yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğini büyük ölçüde fiyatlamaya devam ederken, cuma günü ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin bankanın faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirebileceği tahmin ediliyor.

Gözler SpaceX’in bilançosunda

Bir taraftan jeopolitik gelişmelerin ekonomiler üzerindeki etkilerini değerlendiren piyasalar, bir yandan da hızlanan bilanço sezonunda önemli şirket bilançolarını takip ediyor.

Bu doğrultuda yapay zeka tabanlı veri analitiği yazılımları geliştiren ABD’li teknoloji şirketi Palantir’in genel olarak olumlu gelen bilançosu ve şirketin gelecek döneme ilişkin gelir tahminlerini artırması New York borsasında risk iştahını artırdı.

Bugün önemli teknoloji şirketlerinin finansal sonuçları yakından izlenecek. Bu şirketlerden halka arz sonrası ilk çeyrek bilançosunu açıklayacak SpaceX ile Advanced Micro Devices’ın (AMD) finansal sonuçları yatırımcıların odağında olacak.

Bu arada ABD’de ISM imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisinin temmuzda 55,6 ile beklentilerin üzerinde gelmesi ülkede ekonomik aktivitenin canlılığını koruduğunu gösterdi.

Bu gelişmeler ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,70’de seyrederken, dolar endeksi 100 bandındaki duruşunu sürdürüyor. Altının ons fiyatı ise güne yüzde 0,2 artışla 4 bin 62 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 1,5 artışla 85 dolarda bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,48, Nasdaq endeksi yüzde 2,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,32 yükseldi. Dow Jones endeksi, kapanışta tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç pozitif seyrederken, Orta Doğu’da gerilimlerin azalabileceğine yönelik umutlar bölge piyasalarına yansıdı.

Bölgede dün açıklanan makroekonomik verilerde Avro Bölgesi’nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. İngiltere’de imalat PMI temmuzda son 4 ayın en düşüğüne gerileyerek 51,9 puan oldu. İmalat PMI haziranda 52,5 puan olmuştu.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Madrid ve Rabat’ın İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye (Ceuta) yönelik düzensiz göç girişimlerinin ardından geri dönüş işlemlerini hızlı şekilde yürütmelerini överek, tarafların İspanya ana karası ve Avrupa’ya yönelik yasa dışı hareketleri başarılı şekilde engellediğini belirtti.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,11, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,34 ve Almanya’da DAX 40 endeksi de yüzde 1,45 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

Asya borsaları Çin hariç negatif seyrediyor

Asya tarafında mevcut gelişmelerin paralelinde Çin hariç satıcılı bir seyir öne çıkıyor.

Yatırımcılar, bir süredir “yüksek değerleme” endişeleri nedeniyle sert satışlara maruz kalan teknoloji hisselerine temkinli şekilde yeniden yönelirken, bölge ekonomilerine ilişkin belirsizlikler toparlanma sürecini yavaşlatıyor.

Öte yandan ABD ile Japonya’nın ortak müdahaleleriyle Japon yeni dün dolar karşısında yaklaşık 3 ayın en yüksek seviyesini gördü. Dün 155,2 seviyesine inen dolar/yen paritesi, 6 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyeye indi. Parite yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 artışla 157,6 seviyesinde bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

VİOP’ta BIST 30 endeksi akşam seansında yükseldi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kaybederek 13.410,54 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,10 yükseldi.

Dolar/TL dünü 47,5310’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,5550’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD’de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.30 Türkiye, temmuz ayı reel efektif döviz kuru

15.30 ABD, haziran ayı dış ticaret dengesi

17.00 ABD, haziran ayı imalat sanayi yeni siparişleri

17.00 ABD, haziran ayı JOLTS açık iş sayısı

17.00 ABD, haziran ayı dayanıklı mal siparişleri

ABD’de restorana silahlı saldırı: 3 ölü, 7 yaralı

ABD’nin Idaho eyaletine bağlı Twin Falls bölgesinde bir restorana düzenlenen silahlı saldırı, can kaybına ve yaralanmalara yol açtı.

Güvenlik yetkililerinden yapılan açıklamaya göre saldırı, yerel saatle 14.00 sıralarında Idaho’nun güneyindeki Twin Falls’ta meydana geldi.

Yarı otomatik tüfekle restorana giren saldırgan, içeride bulunan kişilere ateş açtı. İlk belirlemelere göre saldırıda 3 kişi yaşamını yitirirken, 7 kişi de yaralandı.

Yaralılar, olay yerine sevk edilen sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından çevredeki hastanelere kaldırıldı. Yaralıların sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Saldırganın cesedi restoranın yakınında bulundu

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Güvenlik güçleri restoranın çevresini güvenlik çemberine alırken, yakın bölgelerde arama çalışması başlatıldı.

Polis ekipleri, saldırıyı gerçekleştirdiği değerlendirilen kişinin cesedini restoranın yakınında buldu. Saldırganın nasıl öldüğü konusunda resmi bir açıklama yapılmazken, olayın tüm yönleriyle araştırıldığı bildirildi.

Yetkililer, saldırının ardından bölgede başka bir tehdit bulunup bulunmadığının belirlenmesi için kapsamlı güvenlik taraması gerçekleştirdi.

Saldırganın kimliği henüz belirlenemedi

Twin Falls Polis Şefi Matthew Hicks, düzenlediği basın toplantısında saldırganın kimliğini belirlemeye yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Hicks, olay yerindeki delillerin incelendiğini, güvenlik kamerası görüntülerinin araştırıldığını ve görgü tanıklarının ifadelerine başvurulduğunu belirtti.

Saldırının nedeni ve saldırganın restorandaki kişilerle herhangi bir bağlantısının bulunup bulunmadığı henüz bilinmiyor.

Görgü tanıkları AR tipi silah taşıdığını ileri sürdü

Olayı gören bazı kişiler, saldırganın AR tipi uzun namlulu bir silah taşıdığını öne sürdü.

Görgü tanıklarından bazıları, saldırı sırasında tabancası bulunan başka bir kişinin saldırgana ateş açtığını iddia etti. Yetkililer, bu iddiayı henüz doğrulamazken saldırganın ölüm nedeninin yapılacak incelemelerin ardından kesinleşeceğini bildirdi.

Polis, olay sırasında silah kullandığı öne sürülen kişinin kimliğinin ve saldırganın etkisiz hale getirilmesinde rol oynayıp oynamadığının araştırıldığını kaydetti.

Saldırganın görüntüleri ortaya çıktı

Restoranın yakınındaki bir sürücü tarafından kaydedilen görüntülerde, siyah kıyafetler giyen ve elinde uzun namlulu tüfek bulunan bir kişinin beyaz renkli bir araca doğru yürüdüğü görüldü.

Görüntülerde silahlı kişinin aracın sürücü tarafındaki kapısını açtığı, ardından aracın bagajına yöneldiği anlar yer aldı.

Videoyu kaydeden sürücünün, şüphelinin aracın bagajından daha fazla silah alabileceği endişesiyle hızla bölgeden uzaklaştığı belirtildi.

Soruşturma devam ediyor

Polis ekipleri, saldırının yaşandığı restoran ile saldırganın yakınında bulunduğu araçta ayrıntılı inceleme yaptı.

Olay yerinden toplanan delillerin yanı sıra çevredeki iş yerleri ve araçlara ait güvenlik kamerası kayıtlarının da incelemeye alındığı bildirildi.

Yetkililer, saldırganın kimliğinin, silahları nasıl temin ettiğinin ve saldırıyı hangi nedenle gerçekleştirdiğinin belirlenmesi amacıyla soruşturmanın sürdüğünü açıkladı.

Küresel piyasalarda gözler ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi

Orta Doğu’ya ilişkin haber akışından gelen karışık sinyaller, teknoloji hisselerindeki sert dalgalanmalar, açıklanan bilançolar ve önde gelen merkez bankalarının faiz kararları geçen hafta küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici oldu.

Hafta başında İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamalar Orta Doğu’daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı.

Ancak daha sonra İran’ın Ürdün güçlerine saldırması, ABD Başkanı Donald Trump’ın da bu saldırılara cevaben İran’ı “çok sert bir şekilde” vuracaklarını söylemesi ve İran’daki askeri hedeflere yeni bir saldırı dalgaları başlatması tarafların hala anlaşmadan uzak oldukları değerlendirmelerine neden oldu. Bu durum da jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikleri yeniden artırırken piyasalardaki sert dalgalanmalarda etkili oldu.

Öte yandan Fed Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 3’e karşı 9 oyla alındı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana oy kullandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından düzenlenen basın toplantısında, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir yumuşamanın söz konusu olmadığını söyledi.

Buna karşın, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları bankanın para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Üyeler arasında fikir ayrılıklarının olması Fed’in enflasyonla mücadele için faiz artırımlarına başvurup başvurmayacağı konusunda yatırımcılarda kafa karışıklığına neden oldu.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un temkinli yorumları, piyasalarda gelecekte herhangi bir politika hamlesinin zamanlaması konusundaki belirsizlikleri öne çıkardı.

Fed Başkanı Warsh’un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını vurgulamasına karşın bunun tam olarak nasıl yapılacağı konusunda somut bir açıklama yapmaması da yatırımcılara bankanın enflasyonla mücadele etmek için ne yapacağına ilişkin bir ipucu vermedi.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da öne çıktı.

Söz konusu açıklamaların ardından enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerine göre hareket eden uzun vadeli tahvil getirilerinde belirgin yükseliş görüldü. Analistler, bunun yatırımcıların Fed’in enflasyonu kontrol altına almak için yeterince çaba göstermeyebileceğinden endişe duyduklarının bir işareti olarak algılanabileceğini kaydetti.

Fed Başkanı Kevin Warsh’un piyasalar tarafından şahin adımlar atmaya isteksiz olarak algılanan tutumu da bankanın enflasyonla mücadeledeki kararlılığı ve güvenilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Bu gelişmelerle, ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,28’le son 19 yılın en yüksek en yüksek seviyesini test etti. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de haftayı 6 baz puan artışla yüzde 4,72’ye çıktı.

Dolar endeksi de yüzde 1,7 azalışla 99,7 seviyesine geriledi.

ABD’de açıklanan makroekonomik veriler de geçen hafta piyasaların odağındaydı.

ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülkede ekonomik büyüme birinci çeyreğe göre yavaşladı.

Fed’in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Ülkede, azalan kişisel tüketim harcamalarıyla yavaşlayan büyüme Fed’in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için biraz daha alana sahip olabileceğine dair iyimserliği artırırken, olası bir ikinci faiz artırım beklentilerinin de zayıflamasını sağladı.

Diğer taraftan haftayı altının onsu yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 46 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 azalışla 87,9 dolardan tamamladı.

ABD’de gelecek hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

New York borsasında bilançoların iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişler etkili oldu

New York borsası şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle geçen hafta pozitif seyretti.

Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının kara dönüşeceğine dair iyimserlikler New York borsasının yönü üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 1,04, S&P 500 endeksi yüzde 1,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 artışla tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi günü imalat sanayi PMI, salı günü JOLTS açık iş sayısı, imalat sanayi yeni siparişleri, çarşamba hizmet sektörü PMI, ISM hizmet sektörü PMI, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı takip edilecek.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında bilanço sezonuna ilişkin iyimserlikle geçen hafta pozitif bir seyir izlendi.

Şirketlerin bilançolarının genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarında risk iştahını destekleyen temel unsur olarak öne çıktı.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75’te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun (PPK) açıklamasında, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6 üyenin politika faizini sabit bırakma, 3’ünün ise 25 baz puan artışla yüzde 4’e çıkarma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, Orta Doğu’daki savaş sonrası yaşanan enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkilerinin belirsizliğini koruduğu vurgulandı.

BoE Başkanı Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun beklediklerinden daha hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu’daki savaşın enerji fiyatlarının yüksek ve dalgalı seyrini sürdürmesine neden olmaya devam ettiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi’nde ikinci çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri bölgede büyümenin önceki çeyreğe göre hızlandığını ortaya koydu.

Bölgede temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,23, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,11 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,64 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi’nde, İngiltere’de ve Almanya’da imalat sanayi PMI, çarşamba Avro Bölgesi’nde, İngiltere’de ve Almanya’da hizmet sektörü PMI, Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe Almanya’da imalat sanayi yeni siparişleri, cuma Almanya’da sanayi üretimi takip edilecek.

Asya borsaları karışık seyretti

Asya borsaları, teknoloji hisselerinde görülen sert dalgalanmaların etkisiyle geçen hafta karışık seyretti.

SK Hynix’in hisseleri, şirketin gelirlerinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 257 artarak 79,3 trilyon wona, operasyonel karının yüzde 557 artarak 60,5 trilyon wona çıkmasına karşın bilançosunun beklentileri karşılayamamasının ardından haftalık bazda yüzde 2,33 düştü.

Şirketin bilançosunun beklentileri karşılayamaması yapay zeka talebinin hız kaybedebileceğine yönelik endişeleri artırdı.

Japon teknoloji şirketlerinden SoftBank Group’un hisseleri geçen hafta yüzde 4,36, Tokyo Electron’un hisseleri yüzde 11,4 geriledi.

Samsung’un 2. çeyreğe ilişkin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesinin ardından şirketin hisseleri geçen hafta yüzde 5,2 arttı.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1’de sabit tuttu.

Karar 8’e karşı 1 oyla alınırken, BoJ üyesi Hajime Takata faiz artırımı yönünde oy kullandı.

Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği bildirilen BoJ açıklamasında, bankanın ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edeceği kaydedildi.

Bölgede Japon yeni, dolar karşısında atağa kalkarken ülke yönetiminin kura müdahale ettiğine yönelik değerlendirmeler öne çıktı. Dolar/yen paritesi haftayı yüzde 3,7 azalışla 157,6 seviyesinden tamamladı ve 29 Şubat 2024’ten bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,42, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kaybederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,47, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,69 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Çin’de imalat sanayi PMI, çarşamba hizmet sektörü PMI takip edilecek.

Gelecek hafta yurt içinde enflasyon takip edilecek

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 3,48 azalarak 13.458,10 puana geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,5280’den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi enflasyon, salı dış ticaret dengesi takip edilecek.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.

Ekonomistlerin temmuz ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,82) haziranda yüzde 32,11 olan yıllık enflasyonun temmuzda yüzde 31,80’e gerilemesi bekleniyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu.

California’da F-35B savaş uçağı düştü: Pilot fırlatma koltuğuyla kurtuldu

ABD’nin California eyaletine bağlı San Diego kentinde, F-35B Lightning II tipi hayalet savaş uçağı düştü.

ABD Deniz Piyadeleri tarafından yapılan açıklamada, kazanın San Diego’daki Miramar Deniz Piyadeleri Hava Üssü yakınlarında meydana geldiği bildirildi.

Pilot fırlatma koltuğuyla kurtuldu

ABD Deniz Piyadeleri 11. Hava Grubu’na bağlı olduğu belirtilen uçakta yalnızca pilotun bulunduğu açıklandı. Pilotun, uçağın düşmesinden önce fırlatma koltuğunu kullanarak uçaktan ayrıldığı ve sağ kurtulduğu kaydedildi.

Pilotun sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken, kazanın nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldığı belirtildi.

Uçak yere çarptıktan sonra alev aldı

F-35B savaş uçağının yere çarpmasının ardından alev aldığı, bölgeye çok sayıda itfaiye, sağlık ve acil müdahale ekibinin sevk edildiği bildirildi.

Yetkililer, olayın çevredeki yerleşim alanları veya askeri personel üzerinde başka bir can kaybı ya da yaralanmaya yol açıp açmadığına ilişkin henüz ayrıntılı açıklama yapmadı.

ABD Deniz Piyadeleri, uçağın düşmesini maddi hasarın yüksek olduğu veya ağır sonuçlara yol açan olaylar için kullanılan “A sınıfı kaza” kategorisinde değerlendirdi.

F-35B’nin özellikleri

F-35B, F-35 Lightning II savaş uçağı ailesinin kısa mesafeden kalkış ve dikey iniş yapabilen versiyonu olarak biliniyor.

Özellikle uçak gemileri, amfibi hücum gemileri ve kısa pistlerden operasyon gerçekleştirebilmesi amacıyla geliştirilen F-35B, gelişmiş radar sistemleri ve düşük görünürlük özellikleri nedeniyle “hayalet savaş uçağı” olarak nitelendiriliyor.

ABD Deniz Piyadeleri tarafından aktif olarak kullanılan uçak, keşif, hava savunma, yakın hava desteği ve taarruz görevlerinde kullanılabiliyor. Kazanın teknik bir arızadan mı yoksa pilotaj veya başka bir nedenden mi kaynaklandığı, yürütülecek soruşturmanın ardından netlik kazanacak.

Küresel piyasalarda Fed’e ilişkin belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerden kaynaklı satış baskısı hakim

Merkez bankalarının faiz kararları ve Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler piyasaların yönü üzerinde belirleyici oluyor. Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) iki gün süren toplantısının ardından Fed dün, politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu.

Karar 3’e karşı 9 oyla alındı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana oy kullandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından düzenlenen basın toplantısında, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir yumuşamanın söz konusu olmadığını söyledi.

Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları bankanın para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Üyeler arasında fikir ayrılıklarının olması Fed’in enflasyonla mücadele için faiz artırımlarına başvurup başvurmayacağı konusunda yatırımcılarda kafa karışıklığına neden oldu.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un temkinli yorumları, piyasalarda gelecekte herhangi bir politika hamlesinin zamanlaması konusundaki belirsizlikleri öne çıkardı.

Fed Başkanı Warsh’un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını vurgulamasına karşın bunun tam olarak nasıl yapılacağı konusunda somut bir açıklama yapmaması da yatırımcılara bankanın enflasyonla mücadele etmek için ne yapacağına ilişkin bir ipucu vermedi.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da pay piyasalarını baskıladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 80’lerden yüzde 65’e geriledi.

Orta Doğu’da artan gerilim nedeniyle petrol fiyatlarının yükselmesi enflasyon baskısına ilişkin endişeleri artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün’deki ABD güçlerine yönelik saldırılara cevaben İran’ı “çok sert bir şekilde” vuracaklarını söyledi.

Öte yandan ABD yönetimi, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gelir elde etmesini sağladığı belirtilen 2 şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle 8 gemi ve bunlarla bağlantılı 8 şirketi yaptırım kapsamına aldı.

Daha sonra ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) İran’daki askeri hedeflere yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıkladı.

Bu gelişmelerin yanı sıra çip hisselerindeki satış baskısı da küresel piyasaları etkilemeye devam ediyor.

Dün 8 baz puan artışla yüzde 4,69’a çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün 2 baz puan artışla yüzde 4,71’de seyrediyor. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,2359’la 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Orta Doğu’da gerilimin artmasıyla dün yüzde 7,3 artışla 88 dolara yükselen ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı, bugün yüzde 0,8 azalışla 87,3 dolara geriledi.

Fed kaynaklı etkilerle dün yüzde 0,6 düşüşle 100,8’e gerileyen dolar endeksi bugün Orta Doğu’da artan gerilimlerin etkisiyle yüzde 0,1 artışla 100,9 seviyesinde bulunuyor.

Yükselen tahvil faizleri ve dolardan destek bulan altının onsu da yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 43 dolardan işlem görüyor.

New York borsası sert düştü

Söz konusu gelişmelerle New York borsasında dün sert düşüşler görüldü. Öte yandan yapay zeka harcamalarına ilişkin endişelerle çip hisselerindeki satış baskısı devam etti.

Önde gelen çip üreticilerinden Nvidia’nın hisseleri yüzde 3,6, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 9,9, Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri yüzde 5,5 ve Applied Materials’ın hisseleri yüzde 8,4 değer kaybetti.

Diğer taraftan ABD’li teknoloji şirketlerinden Meta’nın net karı ise ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 14 azalarak 15,85 milyar dolara geriledi. Mali takviminde 30 Haziran’da biten üç aylık dönemi 2026 mali yılının dördüncü çeyreği kabul eden Microsoft da bilançosunu yayımladı. Microsoft’un net karı da söz konusu dönemde yüzde 31 artışla 35,8 milyar dolara yükseldi.

Piyasa sonrası işlemlerde Meta’nın hisseleri yüzde 7,2 düşerken, Microsoft’un hisseleri yüzde 7,5 arttı.

New York borsasının kapanışında Dow Jones endeksi yüzde 2,19, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi de yüzde 1,74 değer kaybetti.

ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı. Öte yandan ABD’de bugün açıklanacak büyüme verilerinin de piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

BoE’nin faiz kararı ve Avro Bölgesi’nde büyüme piyasaların odağında olacak

Orta Doğu’da tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarındaki yükseliş dün Avrupa piyasalarında risk iştahını baskıladı. Fransız Hermes’in net karı yılın ilk yarısında değişmezken, şirketin satışlarında artış görüldü.

Buna karşın şirketin Çin pazarındaki faaliyetlerinin zayıf olduğuna dair uyarıda bulunmasıyla hisseleri yüzde 11,4 düştü. Diğer bir Fransa merkezli lüks tüketim merkezi Gucci’nin satışlarının artmasıyla şirketin sahibi Kering’in hisseleri yüzde 16,9 arttı.

Bilançosu beklentilerden iyi gelen Deutsche Bank’ın hisseleri yüzde 1,1 arttı.

Avrupa’da bugün İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı ve Avro Bölgesi’nde büyüme piyasaların odağında olacak. BoE’nin yüzde 3,75 düzeyinde olan politika faizini sabit bırakması beklenirken, önceki toplantıda 25 baz puan artış yönünde oy kullanan iki üyenin kararlarında bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

Bu gelişmelerle, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,6, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,01 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49 gerilerken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,34 değer kazandı.

Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.

Asya borsaları Japonya hariç geriledi

Asya borsalarında da şirketlerin yapay zeka harcamalarının sürdürülebilirliğine yönelik endişelerle satış ağırlıklı bir seyir izleniyor. Güney Kore hükümeti, bireysel yatırımcıların kaldıraçlı borsa yatırım fonlarına erişimini kısıtlamak için önlemler almayı taahhüt etti. Bu önlemler arasında bireylerin bu fonlara yaptığı yatırımlara sınırlamalar getirilmesi de yer alıyor.

Maliye Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Katılımcılar, tek hisse senedine dayalı kaldıraçlı ürünlerde yoğunlaşan işlemlerin piyasa oynaklığının artmasına katkıda bulunduğu konusunda hemfikir oldular ve hızlı ve kararlı bir şekilde yanıt verme sözü verdiler” denildi.

Samsung’un 2. çeyreğe ilişkin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesine karşın şirketin hisseleri yüzde 0,1 azaldı. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1 değer kazanırken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,03 geriledi.

Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kaybederek 13.501,55 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,4 geriledi.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 47,3878’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,4150’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile ekonomik güven endeksinin, yurt dışında Almanya, ABD ve Avro Bölgesi’nde büyüme verileri, BoE’nin faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.300 puanın destek, 13.600 ve 13.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, temmuz ayı ekonomik güven endeksi

10.00 Türkiye, haziran ayı işsizlik oranı

10.00 Türkiye, haziran ayı Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE)

11.00 Almanya, 2. Çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı tüketici güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, 2. Çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla

12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı işsizlik oranı

14.00 İngiltere, temmuz ayı İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.00 Almanya, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

15.30 ABD, haziran ayı kişisel gelirler

15.30 ABD, haziran ayı kişisel harcamalar

15.30 ABD, haziran ayı kişisel tüketim harcamaları

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları

15.30 ABD, 2. Çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla

ABD, yabancı ülkelerde üretilen insansı robotları ulusal güvenlik riski ilan etti

ABD yönetimi, yabancı ülkelerde imal edilen gelişmiş robotik cihazlara yönelik dikkat çekici bir güvenlik kararı aldı. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), insansı robotlar ile dört ayaklı robotik sistemlerin ulusal güvenlik riski oluşturan iletişim ekipmanları listesine dahil edildiğini duyurdu.

FCC’den yapılan yazılı açıklamada, ABD’nin ulusal güvenliği açısından risk oluşturduğu değerlendirilen ekipmanları kapsayan listenin genişletildiği bildirildi.

İnsansı ve dört ayaklı robotlar listeye eklendi

Yeni düzenleme kapsamında insansı robotların yanı sıra güvenlik, lojistik, gözetim, üretim ve arama kurtarma gibi alanlarda kullanılabilen dört ayaklı gelişmiş robotik cihazlar da riskli ürünler arasına alındı.

Bu kategoride bulunan yabancı menşeli ürünlerin ABD’de pazarlanması ve satışı için FCC tarafından gerekli onayların verilmeyeceği belirtildi.

Kararın yalnızca belirli bir üreticiyi veya ülkeyi değil, ABD dışında üretilen gelişmiş robotik sistemleri kapsadığı ifade edildi.

Şebekeye bağlı güç invertörleri de kapsamda

FCC’nin genişlettiği listeye, elektrik ve enerji sistemlerinde kullanılan şebekeye entegre güç invertörleri de dahil edildi.

Güneş enerjisi sistemleri, enerji depolama tesisleri ve çeşitli elektrik altyapılarında kullanılan bu cihazların uzaktan erişim, veri aktarımı ve şebeke kontrolü gibi özelliklerinin güvenlik açısından risk oluşturabileceği değerlendirildi.

Kararla birlikte yabancı ülkelerde üretilen ve iletişim şebekelerine bağlı şekilde çalışan söz konusu cihazların ABD pazarına girişine yönelik denetimlerin sıkılaştırılması bekleniyor.

Beyaz Saray öncülüğünde uzman ekip oluşturuldu

Açıklamada, karar öncesinde Beyaz Saray öncülüğünde bir uzman ekibin toplandığı kaydedildi.

Uzmanların yaptığı değerlendirme sonucunda gelişmiş robotik cihazlar ile şebekeye entegre güç invertörlerinin, üretildikleri ülkeye bakılmaksızın ABD’nin ulusal güvenliği açısından “kabul edilemez riskler” oluşturduğu sonucuna varıldığı bildirildi.

Bu değerlendirmede cihazların iletişim altyapılarına bağlanabilmesi, veri toplayabilmesi, uzaktan kontrol edilebilmesi ve kritik sistemlerle entegre çalışabilmesi gibi özelliklerin etkili olduğu değerlendiriliyor.

ABD pazarına girişleri sınırlandırılacak

FCC’nin kararının ardından kapsam dahilindeki yabancı menşeli ürünlerin ABD’de satışa sunulabilmesi için gerekli cihaz onaylarının alınması mümkün olmayacak.

Düzenlemenin, başta insansı robot teknolojileri olmak üzere gelişmiş robotik sistemler geliştiren yabancı şirketlerin ABD pazarındaki faaliyetlerini doğrudan etkilemesi bekleniyor.

Karar aynı zamanda yapay zekâ destekli robotların üretim, savunma, lojistik, sağlık ve güvenlik alanlarında giderek daha fazla kullanılmaya başladığı bir dönemde, teknoloji rekabetinin ulusal güvenlik politikalarıyla daha güçlü şekilde ilişkilendirildiğini ortaya koydu.

OpenAI, güvenlik ihlaliyle sonuçlanan testte sanılandan fazla hizmetin etkilendiğini duyurdu

Şirketin internet sitesinden yapılan yazılı açıklamada, yapay zeka modellerinin siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik testin Hugging Face altyapısındaki güvenlik ihlaliyle sonuçlandığı olayla ilgili yeni bulgular paylaşıldı.

Açıklamada, devam eden incelemeler sonucunda, test sırasında Hugging Face dışında ismi açıklanmayan diğer hizmetler bünyesindeki bazı hesapların da etkilendiği belirtildi.

Testte kullanılan yapay zeka modellerinin, kamuya açık 4 hizmete ait 4 hesabı tespit ettiği ve kullandığı kaydedilen açıklamada, bu sağlayıcılara büyük çaplı bir etki olduğuna veya bünyelerindeki diğer hesapların ihlal edildiğine dair bulguya rastlanmadığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca olaya ilişkin inceleme sürecinde Hugging Face ile işbirliğine devam edildiği aktarıldı.

OpenAI, 21 Temmuz’daki açıklamasında, siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik dahili bir test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin Hugging Face’in altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu duyurmuştu.

Açıklamada, “Bu olayı, en ileri düzey siber kabiliyetleri içeren benzeri görülmemiş bir siber olay olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde müdahale ediyoruz.” ifadeleri kullanılmıştı.

Trump: İran’a karşı şu anda çok güçlü bir konumdayız

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile artan gerilime ve bölgede devam eden diplomatik girişimlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Fox News’e konuşan Trump, ABD’nin İran karşısında güçlü bir konumda olduğunu savunarak, askerî operasyonların genişletilmesi yerine yeni bir anlaşmaya ulaşılmasının daha doğru olacağını söyledi.

Trump, “İran’a karşı şu an çok güçlü konumdayız. İran ile bir anlaşmaya varmak, ülkenin geri kalanını yok etmekten daha iyidir” ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslar devam ederken Trump yönetimi, yeni bir anlaşmaya varılamaması durumunda askerî operasyonların yeniden başlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Altyapı tesislerini hedef almak istemediğini söyledi

İran’ın enerji santrallerine ve köprülerine yönelik saldırılardan kaçınmak istediğini belirten Trump, bu tür altyapıların hedef alınmasının gündeminde olmadığını ifade etti.

Trump, kendisine İran’daki enerji ve ulaşım altyapısını hedef almayı düşünüp düşünmediğinin sorulması üzerine, “Böyle bir niyetim yok” yanıtını verdi.

Beyaz Saray, daha önce yaptığı açıklamalarda İran ile kapsamlı bir barış anlaşması sağlanmasını amaçladığını ve diplomasinin askerî seçeneğe tercih edildiğini savunmuştu.

“Netanyahu savaşa devam etmek istiyor”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun savaşı sürdürmek istediğini öne süren Trump, İran’ın daha önce varılan mutabakatlara uyması gerektiğini belirtti.

Trump, “İran’ın artık anlaşmaları bozmasına izin veremeyiz” dedi.

Trump ile Netanyahu’nun İran politikasına ilişkin yaklaşımları arasında son dönemde farklılıklar bulunduğu; Netanyahu’nun askerî baskının sürdürülmesini savunurken Trump’ın diplomatik bir anlaşmaya daha sıcak yaklaştığı bildiriliyor.

Gözler diplomatik görüşmelerde

ABD ve İran arasında gerilimi düşürmek amacıyla yürütülen temasların bölgedeki askerî hareketliliğin geleceği açısından belirleyici olması bekleniyor.

Trump, anlaşmaya varılmasından yana olduğunu vurgularken, İran’ın mutabakat şartlarına uymaması durumunda Washington’ın yeniden askerî seçeneğe başvurabileceğinin mesajını verdi.

ABD’de yemek festivalinde düzenlenen silahlı saldırıda 2 kişi öldü, 5 kişi yaralandı

Seattle İtfaiye Departmanı Sözcüsü Grace Nunez, Seattle’daki gözlem kulesi Space Needle yakınlarında düzenlenen “Bite of Seattle” yemek festivalinde yerel saatle 18.00 sularında silahlı saldırı gerçekleştirildiğini duyurdu.

Nunez, 2 kişinin olay yerinde yaşamını yitirdiğini, biri ağır olmak üzere yaralanan 5 kişinin Harborview Tıp Merkezi’ne sevk edildiğini belirtti.

Hastane Sözcüsü Susan Gregg de kol, karın ve bacak bölgelerinden yaralanan kişilerin tedavilerine başlandığını kaydetti.

Olay yerindeki güvenlik önlemleri artırıldı

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda polis ve ilk yardım ekibi sevk edildi, etkinlik alanının çevresi boşaltıldı.

Şüphelinin gözaltına alınıp alınmadığı bilinmiyor.

Washington Eyalet Valisi Bob Ferguson, yaptığı açıklamada, eyalet devriyesi özel harekat timlerinin, yerel polise destek vermek amacıyla bölgeye sevk edildiğini bildirdi.

Ferguson, “Dualarım, kurbanların aileleriyle ve insanların güvenliğini sağlamak için çalışan görevlilerle.” ifadesini kullandı.

İlk olarak 1982’de düzenlenen ve 3 gün süren geleneksel yemek festivaline her yıl yaklaşık 350 bin kişinin katıldığı belirtiliyor.

Küresel piyasalar, haftaya jeopolitik gerilimlerin hafiflemesiyle pozitif başladı

Küresel piyasalar geçen hafta, Orta Doğu’daki jeopolitik riskler, ABD’deki tarife gündemi ve yapay zeka temasının devam edip etmeyeceğine yönelik değerlendirmelerle karışık seyretmişti.

Yeni haftada ise jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi küresel piyasalarda pozitif bir havanın oluşmasını sağladı.

Axios haber sitesine isim vermeden konuşan iki kaynak, ABD Başkanı Donald Trump’ın, cuma günü İran’a yönelik daha fazla saldırı planına onay vermediğini iddia etti.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya da dün yaptığı açıklamada ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu, buna bağlı olarak misillemelerinin de durduğunu söyledi.

Önde gelen merkez bankalarının toplantılarıyla, şirket bilançolarının öne çıkacağı yoğun bir haftada taraflardan gelen olumlu haberlerle petrol fiyatları geriledi. Bu durumun enflasyonist endişeleri azaltması ve tahvil faizlerinde görülen düşüş piyasalardaki risk iştahını destekliyor.

Diğer taraftan Yemen’deki İran destekli Husilerin (Ensarullah Hareketi), hafta sonu Suudi Arabistan’ın Yenbu ve Cazan bölgelerinde yer alan milli petrol şirketi Aramco’ya ait tesisleri füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alması gerilimin artacağına dair endişeleri artırmıştı.

Ticaret politikalarına ilişkin gelişmeler de takip edilirken, Trump, Avrupa Birliği’nin (AB) Amerikan teknoloji şirketlerine uyguladığı para cezalarını eleştirerek, birliğe karşı 301. Bölüm kapsamında soruşturma başlatılacağını ve tarife uygulanabileceğini bildirdi.

AB’nin “büyük Amerikan şirketlerini hedef aldığını” savunan Trump, Apple, Meta ve Amazon gibi şirketlere uygulanan cezaların ardından Google’ın da 1 milyar dolarlık yeni bir cezaya çarptırıldığını anımsattı.

Trump, Google’a verilen son cezayla birlikte, şirketin AB kaynaklı toplam cezasının 18 milyar doların üzerine çıktığına işaret ederek, söz konusu uygulamaları “yasa dışı ve son derece ayrımcı” olarak nitelendirdi.

Bu gelişmelerin yanı sıra makroekonomik veriler de yakından takip ediliyor. ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) temmuzda beklentilerin altında kalırken hizmet sektörü güçlendi.

İmalat sanayi PMI, temmuzda 53,8 ile 4 ayın en düşük seviyesine gerilerken, hizmet sektörü PMI 53,6 ile 8 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Bu hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı piyasaların odağında yer alacak. Fed’in bu toplantıda faizlerde bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor. Toplantıda haziran toplantısında sadeleşen karar metninde yer alan ekonomik görünüme yönelik değerlendirmelerde belirgin bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

İleriye dönük yönlendirme yapmaktan uzak duran Fed Başkanı Kevin Warsh’un Fed görev grupları çalışmaları ve para politikası duruşuna yönelik aktaracağı bilgiler de takip edilecek.

Orta Doğu’da gerilimin azalmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalışla yüzde 4,64’te, dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 101,1 seviyesinde seyrederken, eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,8 azalışla 92,2 dolara geriledi. Altının onsu ise yüzde 0,9 artışla 4 bin 90 dolardan işlem görüyor.

New York borsası karışık seyretti

New York borsası, büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarının yapay zeka yatırımlarına yönelik artan sermaye harcamalarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıması ve Orta Doğu’daki gerilimin yarattığı belirsizliklerle cuma günü karışık seyretti.

ABD’li çip üreticisi Intel’in geliri, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 25 arttı. Şirket, bu yılın üçüncü çeyreğindeki gelir beklentisinin 15,8 milyar ile 16,8 milyar dolar aralığında olduğunu bildirdi. İkinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşmasına rağmen Intel’in hisseleri yüzde 7,9 değer kaybetti.

Analistler, Alphabet, Tesla, IBM ve Intel’in geçen hafta açıkladığı bilançoların ardından bu hafta hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple’ın finansal sonuçlarının izleneceğini belirtti.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi, yüzde 0,46, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 değer kazanırken, Nasdaq endeksi yüzde 0,64 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında şirketlerin açıkladığı bilançoların büyük bir kısmının beklentileri aşmasıyla cuma günü pozitif bir hava hakimdi. Bölgede cuma günü teknoloji ve bankacılık şirketlerindeki iyimserlik öne çıktı.

Almanya borsasında işlem gören SAP’nin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesiyle şirketin hisseleri yüzde 9,3 arttı. Petrol fiyatlarının 100 doların altına düşmesi de Avrupa piyasalarında iyimserliği artırdı.

Öte yandan Avrupa’da açıklanan Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin iyi gelmesi de bölgede risk iştahını artıran başka bir unsur olarak öne çıktı. Avro Bölgesi’nde bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) dört ay sonra ilk kez artış göstererek 51,9 puana yükseldi.

Bölgede, hizmet sektörü PMI hazirandaki 49,4 puan seviyesinden temmuzda 51,6 puana yükselirken, imalat PMI da 52 puan oldu. İmalat sanayi PMI haziranda 51,4 puan seviyesindeydi.

Almanya’da imalat sanayi PMI 52,2 puanla son dört ayın en yüksek seviyesini gördü. Ülkede, bileşik PMI temmuzda 51,2’ye yükselerek dört ay sonra ilk kez büyüme eşiği olan 50 değerinin üzerine çıktı.

İngiltere’de de bileşik PMI temmuzda 52,1 puanla 3 ayın en yüksek seviyesini görürken, hizmet sektörü PMI ise hazirandaki 48,8 seviyesinden temmuzda 51,8 puana ulaştı. Ülkede, haziran ayına ilişkin imalat PMI 52,5’ten 52,8’e yükseldi.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz kararı bu hafta Avrupa piyasalarının en önemli gündemi olacak. Bankanın yüzde 3,75 düzeyinde olan politika faizini sabit bırakması beklenirken, önceki toplantıda 25 baz puan artış yönünde oy kullanan iki üyenin kararlarında bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

Bu gelişmelerle, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,91, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,88 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,36 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında da pozitif bir seyir izleniyor.

Çinli çip üreticisi CXMT’nin hisseleri Şanghay borsasındaki ilk işlem gününde yüzde 500’ün üzerinde değer kazandı. Öte yandan Çin’de haziran ayına ilişkin sanayi karları yıllık bazda yüzde 15,1 arttı.

Güney Koreli internet ve bulut hizmeti devi Naver’in hisseleri de Nvidia’nın şirkete 1 milyar dolarlık yatırım yapacağına dair haberlerle yüzde 10 yükseldi.

Asya da bu hafta Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz kararı takip edilecek. BoJ’un bu toplantıda yüzde 1 olan politika faizinde bir değişiklik yapması beklenmiyor.

Para piyasasındaki fiyatlamalarda BoJ’un politika faizini yıl sonuna kadar yüzde 1,25’e kadar çıkarması yönünde ancak toplantıda verilecek mesajlara bağlı olarak bu beklentinin değişebileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

Moody’s, Türkiye’ye ilişkin periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,95 değer kaybederek 13.943,87 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 geriledi. Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 47,3330’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,3560’tan işlem görüyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin kredi notuyla ilgili bir karar almazken ülkeye ilişkin periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da Ifo iş dünyası güven endeksi ABD’de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

11.00 Almanya, temmuz ayı Ifo iş dünyası güven endeksi

15.30 ABD, haziran ayı dayanıklı mal siparişleri

17.30 ABD, temmuz ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi

ABD Başkanı Trump, gelecek başkanlık seçimlerinde “bir kez daha aday olacağını” açıkladı

Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneğinin (WHCA) başkent Washington’daki Waldorf Astoria otelde düzenlenen yemeğinde konuştu.

İlki 25 Nisan’da yapılan ve silahlı saldırı nedeniyle yarıda kesilen etkinliğin bugünkü programına yeniden katılan Trump, önce şaka olduğunu söylediği dördüncü kez başkanlık adaylığı konusunu konuşmasını bitirirken tekrar dile getirdi.

Trump, “ABD başkanlığına dördüncü kez aday olma niyetim var. Resmi bir adım atacağım. Aslında sanırım bunu zaten yaptım; üç kez kazandım, şimdi bunu tekrar yapacağım.” ifadelerine yer verdi.

Konuya, “Basına ne kadar önem verdiğimi göstermek ve reytinglerinizi kurtarmak adına bir duyuru yapmaktan memnuniyet duyuyorum.” sözleriyle giren Trump, yeniden başkanlığa adaylığını açıklamasının salondaki gazeteciler için “bir nevi özel haber niteliğinde” olduğunu söyledi.

Trump, yeniden başkanlık için aday olmanın ve yarışı kazanmanın kendisi için “kolay olacağını” belirttiği konuşmasında, “Ben bu işi yürütme konusunda çok iyiyim.” diye ekledi.

ABD Başkanı, yeniden başkanlık yarışına gireceğine dair açıklama yaparken seçim çalışmalarında kullandığı kırmızı renkli şapkayı cebinden çıkararak taktı.

Şapkada “TRUMP 2028” yazdığı görülürken, Trump’ın açıklaması karşısında gazetecilerle dolu salon bir süreliğine sessizliğe büründü.

Adaylık konusunda daha önce çelişen açıklamalarda bulunmuştu

Trump, 5 Mayıs 2025’te yaptığı bir açıklamada 8 yılın sonunda başkanlık görevini devredeceğini söylemişti.

ABD Başkanı Trump daha önce, 1 Nisan 2025’te ise üçüncü dönem için adaylığına bir şekilde izin verilmesi durumunda, eski ABD Başkanı Barack Obama’yı rakip olarak görmeyi “çok istediğini” söylemişti.

ABD Anayasası’nın 22. ek maddesinde, “Hiç kimse cumhurbaşkanlığı makamına iki kereden fazla seçilemez.” ifadesi yer alıyor.

Öte yandan, ABD Kongresi’nin hem Temsilciler Meclisi hem de Senato kanadının üçte ikisinin veya eyalet meclislerinin üçte ikisinin desteğiyle bu kuralın değiştirilme ihtimali bulunuyor.

“Washington’un, İsrail’in veya Orta Doğu’nun nükleer silahla yok edilmesini istemiyoruz”

Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneğinin yemeğinde İran’a ilişkin açıklamalarda bulundu.

“İran’ı ele geçirdiğini” savunan Trump, “Hepsi (İran’a ilişkin saldırılar) son derece iyi gidiyor. Sahte haberlere inanmayın.” değerlendirmesinde bulundu.

Trump, saldırılarda İran’ın donanması ve hava kuvvetlerinin yok olduğunu öne sürerek, “250 jet ve 159 bot artık yok. İyi botlardı. Onları kullanabilirdik. Ama hepsi denizin dibinde. Radarları yok. Gördüklerinizin aksine, çok az insansız hava araçları kaldı. Pek bir şeyleri kalmadı.” dedi.

İran ile müzakerelere ilişkin konuşan Trump, “Bu arada, şu anda (İranlı heyet) bizimle konuşuyor, bir anlaşma yapmak istiyor. Bence henüz hazır değiller, henüz zamanı değil ama dinlemeye hazırım.” ifadelerini kullandı.

Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini” yineleyerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Washington D.C.’nin, şehirlerimizin, İsrail’in veya açıkçası Orta Doğu’nun nükleer silahla yok edilmesini istemiyoruz. Bunun olmasına izin vermeyeceğiz. Yani her şey bununla ilgili. Onların nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceğiz.”

Etkinlikte ayrıca, ABD Gizli Servisi ajanı Victor Gonzales, nisan ayındaki akşam yemeğinde güvenlik kontrol noktasından geçerken silahlı saldırganı durdurma çabalarından dolayı WHCA Başkanı’nın Olağanüstü Hizmet Ödülü’ne layık görüldü.

Silahlı saldırının yaşandığı bir önceki programdan kesitler içeren bir video gösterisine de yer verilen etkinliğe Trump’ın eşi Melania Trump katılmadı.

WHCA gala yemeğinde silahlı saldırı

25 Nisan’da Washington Hilton’da düzenlenen akşam yemeği, güvenlik kontrol noktası yakınında silah sesleri duyulmasının ardından Gizli Servis ajanlarının Trump’ı salondan tahliye etmesiyle aniden sona ermişti.

Yetkililer daha sonra, birkaç yönetim yetkilisini hedef almayı planladığı iddia edilen 31 yaşındaki Cole Tomas Allen’ı tutuklamıştı.

Allen, ABD Başkanı’na suikast girişiminde bulunmak da dahil olmak üzere dört federal suçlamayla yargılanıyor.