Küresel tahvil piyasalarında satış baskısı derinleşiyor

Küresel tahvil piyasalarında satış baskısı güçleniyor. Orta Doğu’da yeniden tırmanan jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonist baskıların yeniden artabileceği endişesini öne çıkarıyor.

Hürmüz Boğazı kaynaklı arz riskleriyle enerji fiyatlarının yükselmesi, tahvil getirilerinin de yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.

ABD tahvil faizlerinde sert yükseliş

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,75 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşırken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Daha sonra 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,27 seviyesinde dengelendi.

Yüksek kamu borçlanma maliyetlerinin şirket ve tüketici kredilerine de yansıması, piyasalardaki baskıyı artıran unsurlar arasında gösteriliyor.

Avrupa’da da tahvil getirileri yükseldi

Avrupa’da yüksek borçlanma seviyeleri ve enflasyon baskıları uzun vadeli tahvil faizlerini yukarı taşıdı.

Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Fransa’nın 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,91 ile 2008’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Japonya’da 30 yılın zirvesi

Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,95 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Faiz daha sonra yüzde 2,93 seviyesinde dengelendi.

Japonya Merkez Bankasının enflasyonla mücadelede faiz artırımlarında yavaş kaldığı yönündeki beklentiler ve ülkenin mali görünümüne ilişkin endişeler satış baskısını artırdı.

Piyasalar daha sıkı para politikası ihtimalini fiyatlıyor

Piyasa uzmanlarına göre uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişte yüksek petrol fiyatları, kalıcı enflasyon beklentileri ve kamu borçlanma ihtiyacındaki artış etkili oluyor.

Yatırımcıların uzun vadeli tahvilleri elde tutmak için daha yüksek getiri talep etmesi de faizleri yukarı taşıyor.

ABD’nin yaklaşık 2 trilyon dolarlık bütçe açığı ve büyük yatırımcı ülkelerin ABD uzun vadeli tahvillerindeki pozisyonlarını azaltması da piyasaların yakından izlediği başlıklar arasında yer alıyor.

Yabancı portföy girişi güçlendi, DİBS ve özel sektör tahvillerinde hacim büyüdü

Yabancı portföyünde güçlü toparlanma

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 10 Nisan 2026 tarihli “Menkul Kıymet İstatistikleri” bülteni, finansal piyasalarda hem yabancı portföy hareketleri hem de borçlanma senetlerinin yatırımcı dağılımı açısından dikkat çekici bir haftayı ortaya koydu. Bültene göre yurt dışında yerleşik kişilerin portföyündeki hisse senedi ve borçlanma senetlerinin toplam stok değeri 144 milyar 28,8 milyon dolara yükseldi. Bir önceki hafta 137 milyar 932,5 milyon dolar olan toplam stokta güçlü bir toparlanma görüldü. Aynı dönemde net değişim genel toplamı 1 milyar 585,5 milyon dolar artı yazdı. Veriler, referans dönemi sonrasındaki hafta geçici olarak yayımlanırken, geçmiş hafta rakamlarının revizyona açık olduğu da not edildi.

Yurt içi piyasada hisse ve DİBS’e giriş

Yurt içi piyasa tarafında yabancıların elindeki portföy büyüklüğü 59 milyar 576,3 milyon dolara çıktı. Bunun 42 milyar 421,7 milyon dolarlık bölümünü hisse senetleri, 15 milyar 208,7 milyon dolarlık bölümünü ise kesin alım yoluyla tutulan DİBS oluşturdu. Ters repo bakiyesi 1 milyar 609,5 milyon dolar, teminat bakiyesi ise 4 milyar 455,5 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Yurt içi piyasadaki haftalık net değişim 1 milyar 220,3 milyon dolar olurken, bunun 430,3 milyon doları hisse senetlerinden, 712,7 milyon doları DİBS kesin alım kaleminden geldi. Özellikle önceki haftalarda görülen çıkışların ardından bu tablo, yabancı yatırımcı iştahında yeniden toparlanmaya işaret etti.

Yurt dışı piyasalarda sınırlı ama pozitif görünüm

Yurt dışı piyasalarda işlem gören Türk menkul kıymetlerinde de sınırlı ama pozitif bir görünüm öne çıktı. Yurt dışı piyasa toplamı 84 milyar 452,6 milyon dolara yükselirken, bunun 46 milyar 456 milyon doları genel yönetim ihraçlarından oluştu. Finansal olmayan kuruluş ihraçları 16 milyar 70,4 milyon dolar, banka ihraçları 20 milyar 323 milyon dolar, diğer finansal kuruluş ihraçları ise 1 milyar 603,3 milyon dolar olarak kayda geçti. Net değişim tarafında yurt dışı piyasa toplamı 365,2 milyon dolar arttı. Genel yönetim ihraçlarında 353,1 milyon dolarlık artış görülürken, banka ihraçlarında 14,9 milyon dolarlık gerileme yaşandı.

DİBS stokunda yükseliş sürdü

Devlet iç borçlanma senetleri cephesinde ise büyüme daha belirgin oldu. 10 Nisan itibarıyla DİBS’lerin yazılı değeri 8 trilyon 917,6 milyar TL, piyasa değeri ise 10 trilyon 669,2 milyar TL seviyesine çıktı. Bir önceki haftaya göre piyasa değerinde yaklaşık 193,7 milyar TL’lik artış gerçekleşti. Bu büyüklüğün 9 trilyon 992,2 milyar TL’lik kısmı yurt içi ekonomi tarafından tutulurken, dünyanın geri kalanının elindeki DİBS stoku 676,9 milyar TL olarak ölçüldü.

Bankalar DİBS’te ağırlığını korudu

DİBS yatırımcı kompozisyonunda bankalar açık ara en büyük taşıyıcı olmayı sürdürdü. Bankaların elindeki DİBS’lerin piyasa değeri 6 trilyon 199,5 milyar TL’ye çıktı. Emeklilik fonlarının payı 975,9 milyar TL, yatırım fonlarının payı 621,8 milyar TL, sigorta şirketlerinin payı ise 181,2 milyar TL oldu. Hanehalkının elindeki DİBS stoku da 498,9 milyar TL’ye yükseldi. Böylece hem kurumsal yatırımcıların hem de bireysel yatırımcıların devlet iç borçlanma kağıtlarına ilgisinin sürdüğü görüldü.

Uzun vadeli yapı baskınlığını korudu

Vade yapısı da dikkat çekici bir başka başlık oldu. DİBS toplam piyasa değerinin 9 trilyon 248,2 milyar TL’lik kısmı orijinal vadeye göre uzun vadeli senetlerden oluştu. Kalan vadeye göre bakıldığında da 7 trilyon 962 milyar TL ile yine uzun vadeli yapı öne çıktı. Bu tablo, kamu borçlanmasında uzun vadenin baskın konumunu koruduğunu gösterdi. Bankaların elindeki DİBS’lerde 5 trilyon 720,9 milyar TL’lik orijinal uzun vade, emeklilik fonlarında ise 806,1 milyar TL’lik uzun vade stoku dikkat çekti. Hanehalkında ise daha kısa vadeli yapı görece daha belirgin kaldı.

Yurt dışı kamu borçlanmasında dolar hakimiyeti

Genel yönetimin yurt dışında ihraç ettiği borçlanma senetlerinde toplam piyasa değeri 100 milyar 261,5 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu stokun 91 milyar 814,1 milyon doları dolar cinsi, 8 milyar 347,1 milyon doları euro cinsi, 100,3 milyon doları ise Japon yeni cinsi kıymetlerden oluştu. Dünyanın geri kalanının elindeki tutar 46 milyar 456 milyon dolar olurken, yurt içi ekonomi tarafında 53 milyar 805,5 milyon dolarlık stok görüldü. Bankalar 33 milyar 334 milyon dolarla bu menkul kıymetlerin en büyük yurt içi yatırımcı grubu oldu.

Özel sektörün yurt içi tahvil piyasası büyüdü

Özel sektörün yurt içinde ihraç ettiği borçlanma senetlerinde de büyüme sürdü. Finansal olmayan kuruluşların ihraç ettiği senetlerin piyasa değeri 185,7 milyar TL’ye, bankaların ihraç ettiği senetlerin piyasa değeri 214,2 milyar TL’ye, diğer finansal aracıların ihraç ettiği senetlerin piyasa değeri ise 410,7 milyar TL’ye ulaştı. Böylece yalnızca bu üç ana kalemde toplam yurt içi özel sektör borçlanma senedi stoku 810 milyar TL seviyesini aştı. Özellikle diğer finansal aracıların ihraçlarında haftalık artışın güçlü olması dikkat çekti. Bu kalem 3 Nisan’daki 395,7 milyar TL’den 410,7 milyar TL’ye çıktı.

Yatırım fonları ve emeklilik fonları öne çıktı

Yurt içi özel sektör borçlanma kağıtlarında yatırım fonları yine öne çıkan ana alıcılar arasında yer aldı. Finansal olmayan kuruluş ihraçlarında yatırım fonlarının taşıdığı tutar 74,7 milyar TL, banka ihraçlarında 38,4 milyar TL, diğer finansal aracı ihraçlarında ise 179,5 milyar TL oldu. Emeklilik fonları da finansal olmayan kuruluş ihraçlarında 30 milyar TL’ye, diğer finansal aracı ihraçlarında 42,2 milyar TL’ye yaklaşan portföyleriyle önemli bir yer tuttu. Bu görünüm, kurumsal yatırımcıların özel sektör borçlanma araçlarında belirleyici ağırlığını sürdürdüğünü gösterdi.

Yurt dışı özel sektör ihraçlarında bankalar başı çekti

Özel sektörün yurt dışında ihraç ettiği borçlanma senetleri tarafında ise bankalar başı çekti. Banka ihraçlarının piyasa değeri 61 milyar 545,9 milyon dolar olarak ölçülürken, finansal olmayan kuruluş ihraçları 18 milyar 660,1 milyon dolar, diğer finansal aracı ihraçları ise 2 milyar 360,1 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Banka ihraçlarında para cinsi dağılımına bakıldığında 47 milyar 988 milyon dolar ile dolar cinsi senetler ilk sırada, 11 milyar 811,7 milyon dolar ile euro cinsi senetler ikinci sırada yer aldı. Bu durum, dış finansmanda doların baskın konumunu koruduğunu ortaya koydu.

ESG temalı ihraçlar sınırlı ama izlenmeye değer

Bültendeki “bilgi için” bölümü ise çevresel, sosyal ve yönetişimsel borçlanma senetlerinde sınırlı fakat izlenmeye değer bir hacme işaret etti. Yurt içinde ihraç edilen ESG temalı borçlanma senetlerinde finansal olmayan kuruluşlar için toplam yazılı değer 6 milyar 702,6 milyon TL, bankalar için ise 12 milyar 122,5 milyon TL olarak yer aldı. Yurt dışında ihraç edilen ESG temalı borçlanma senetlerinde ise finansal olmayan kuruluşlar için toplam 2 milyar 650 milyon dolar, bankalar için 0 dolar, diğer finansal kuruluşlar için de 10 Nisan haftasında 0 dolar göründü; 20 ve 13 Mart haftalarında diğer finansal kuruluş kaleminde 600 milyon dolarlık bakiye bulunduğu görüldü.

Genel tablo ne söylüyor?

Genel tabloya bakıldığında 10 Nisan haftası, yabancı yatırımcının Türk finansal varlıklarına yeniden giriş yaptığı, devlet iç borçlanma senetlerinde hacmin büyüdüğü ve özel sektör tahvil piyasasında kurumsal yatırımcı ağırlığının daha da pekiştiği bir dönem olarak öne çıktı. Özellikle hisse senedi ve DİBS tarafındaki yabancı net alımı, piyasalarda risk iştahının toparlandığına dair önemli bir sinyal verdi. Aynı zamanda kamunun dış borçlanma enstrümanlarında dolar hakimiyetinin, özel sektörün yurt içi ve yurt dışı borçlanmasında ise banka ve yatırım fonu ekseninin sürdüğü görüldü.

Yabancı portföyü 151,8 milyar dolara indi

ANKARA – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 6 Şubat 2026 tarihli “Menkul Kıymet İstatistikleri”ne göre, yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi ve borçlanma senetlerinden oluşan portföy stokunun piyasa değeri 151,8 milyar ABD dolarına geriledi. Stok düzeyindeki sınırlı düşüşe karşın, fiyat ve kur/parite hareketlerinden arındırılmış net değişim verileri, aynı haftada portföyde 748,3 milyon dolarlık artış (net giriş) olduğunu gösterdi.

Stok geriledi, net giriş pozitif: değerleme etkisi belirleyici

Verilere göre toplam stok 151.821,4 milyon dolar olurken (yaklaşık 151,8 milyar dolar), bir önceki hafta olan 30 Ocak 2026’da 152.074,1 milyon dolar seviyesindeydi. Böylece stok yaklaşık 252,7 milyon dolar azaldı. Buna karşılık, net değişimin +748,3 milyon dolar olması, toplam stokta fiyat-kur kaynaklı değerleme etkisinin haftalık bazda negatif seyrettiğine işaret ediyor.

Yurt içi piyasada hisse stoku geriledi, DİBS’te artış var

Yabancıların yurt içi piyasadaki menkul kıymet stokunun (hisse senedi + DİBS kesin alım + genel yönetim dışı sektör ihraçları) piyasa değeri 65.651,4 milyon dolar (yaklaşık 65,7 milyar dolar) oldu. Bu kalem bir önceki haftaya göre gerilerken, alt kırılımlar şöyle gerçekleşti:

  • Hisse senetleri: 41.537,1 milyon dolar (önceki hafta 42.371,0 milyon dolar)

  • DİBS (kesin alım): 22.572,3 milyon dolar (önceki hafta 22.407,0 milyon dolar)

  • Genel yönetim dışındaki sektör ihraçları: 1.542,1 milyon dolar (önceki hafta 1.541,2 milyon dolar)

Aynı tabloda, DİBS ters repo (1.288,3 milyon dolar) ve DİBS teminat (4.540,8 milyon dolar) kalemleri ayrıca gösterilirken, dipnota göre bu bakiyeler toplam stok hesaplarına dahil edilmiyor.

Net değişim (fiyat ve kurdan arındırılmış) tarafında ise yurt içi piyasada 394,6 milyon dolarlık artış kaydedildi. Bunun 134,3 milyon doları hisse senedinde, 255,6 milyon doları DİBS kesin alımda gerçekleşti.

Yurt dışı ihraçlarda 86,2 milyar dolar: şirket ihraçları öne çıktı

Yabancıların yurt dışı piyasadaki (Türkiye kaynaklı yurt dışı ihraçlar) portföy stoku 86.170,0 milyon dolara (yaklaşık 86,2 milyar dolar) yükseldi. Haftalık net değişim ise +353,7 milyon dolar oldu.

Alt kırılımlar, net girişin ağırlıkla finansal olmayan kuruluş ihraçlarından kaynaklandığını gösterdi:

  • Genel yönetim ihraçları (yurt dışı): stok 47.410,0 milyon dolar, net değişim +51,5 milyon dolar

  • Finansal olmayan kuruluş ihraçları: stok 16.824,4 milyon dolar, net değişim +529,6 milyon dolar

  • Banka ihraçları: stok 21.119,9 milyon dolar, net değişim -220,5 milyon dolar

  • Diğer finansal kuruluş ihraçları: stok 815,6 milyon dolar, net değişim -6,9 milyon dolar

DİBS piyasası 10,5 trilyon TL: yabancı payı yaklaşık %9,3

TCMB verilerine göre Devlet İç Borçlanma Senetleri’nin (DİBS) toplamı, piyasa değeriyle 10.501.169,9 milyon TL (yaklaşık 10,5 trilyon TL) düzeyinde izlendi. Dünyanın geri kalanı (yurt dışı yerleşikler) kategorisinin elindeki DİBS piyasa değeri ise 980.888,5 milyon TL (yaklaşık 980,9 milyar TL) oldu. Bu büyüklük, toplam DİBS piyasa değerinin yaklaşık %9,3’üne karşılık geliyor.

Sektörel dağılımda en büyük pay finansal kuruluşlarda yer aldı. Piyasa değeri üzerinden, bankaların elindeki DİBS stoku 5.925.377,2 milyon TL ile toplamın yaklaşık %56’sını oluşturdu.

Yurt dışı ihraç edilen genel yönetim borçlanma senetleri 101,2 milyar dolar

Genel yönetimin yurt dışında ihraç ettiği borçlanma senetlerinde piyasa değeri 101.179,9 milyon dolar (yaklaşık 101,2 milyar dolar) olarak verildi. Bu stokun para cinsi kompozisyonu ağırlıkla ABD dolarında şekillendi:

  • USD cinsi: 93.138,3 milyon dolar (toplamın yaklaşık %92,1’i)

  • EUR cinsi: 7.939,0 milyon dolar (yaklaşık %7,8)

  • JPY cinsi: 102,6 milyon dolar (yaklaşık %0,1)

Veri notu

TCMB dipnotlarına göre, bu istatistikler referans dönemi takip eden haftada geçici olarak yayımlanıyor ve geçmiş hafta verileri revizyona tabi bulunuyor. Net değişim kalemi ise piyasa fiyatı ve kur/parite hareketlerinden arındırılmış büyüklükleri ifade ediyor.