Nöbetçi Eczaneler
Ankara’da çalışmalarını sürdüren çocuk diş hekimi Nurgül Demir, okul çağındaki çocuklarda estetik algısının güçlenmesiyle birlikte diş yüzeyindeki renklenmelerin daha görünür ve daha çok konuşulur hale geldiğini söyledi. Demir’e göre yiyecek-içecek kaynaklı lekelenmeler sık görülse de, bazı renk değişimleri doğuştan gelen metabolik sorunlar, kalıtsal hastalıklar veya sistemik rahatsızlıklarla ilişkili olabiliyor.
Doğuştan renklenme: Bazı lekeler kalıcı olabiliyor
Demir, dişlerin kahverengi, sarı-yeşil ya da kırmızı-kahverengi tonlarda sürmesinin bazı metabolik etkenlerle ilişkili olabileceğini; kimi vakalarda çocuk büyüdükçe bu görünümün azalabildiğini, bazı durumlarda ise erişkin döneme taşınarak beyazlatma işlemlerine yanıt vermeyebileceğini aktardı. Kalıtsal bazı tabloların da grimsi-sarı/kahverengi görüntüye yol açabildiğini belirterek, ailelerin bunu “çürük” sanabildiğini ifade etti.
“Her siyahlık çürük değildir”
Demir, çocuklarda diş renklenmesine neden olabilen başlıklar arasında ilaçlar ve takviyeler, yetersiz ağız hijyeni ve kromojenik bakterileri gösterdi. En sık karşılaşılan örneklerden birinin demir takviyesi kullanan çocuklarda görülen siyaha yakın dışsal lekeler olduğunu vurgulayan Demir, bu durumun çürükle karıştırılabildiğini söyledi. Literatürde de çocuklarda “black stain” olarak bilinen bu lekelenmelerin demirle ilişkisine işaret ediliyor.
Demir, bu tür durumlarda ağız hijyeni alışkanlığının sürekliliğinin sağlanmasının ve çürüğe zemin oluşturabilecek faktörlerin kontrol edilmesinin önemine dikkat çekti.
Süt dişi travması, kalıcı dişte leke bırakabilir
Diş minesini etkileyen renk değişimlerinde önemli nedenlerden birinin süt dişine gelen travma veya enfeksiyonlar olduğunu belirten Demir, kalıcı dişlerde beyaz, sarı ya da kahverengi opasiteler görülebileceğini ifade etti. Süt dişine alınan travmaların, alttan gelen kalıcı dişte gelişimsel mine kusurlarına yol açabildiğini gösteren çalışmalar mevcut.
Demir ayrıca; D vitamini/kalsiyum eksikliği, bazı enfeksiyon hastalıkları ve belirli ilaç kullanımlarının da mine yapısını etkileyerek renk değişimine neden olabileceğini kaydetti.
“Kalp ve böbrek sağlığı için dişleri dinleyin” uyarısı
Demir, bazı sistemik hastalıklarda dişlerde mine gelişim kusurları ve renklenmeler görülebileceğini, bunun çürük riskini artırabileceğini söyledi. Özellikle kronik böbrek hastalığı/ yetmezliği olan çocuklarda mine hipoplazisi ve renk değişimleri bildirilirken, doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda da ağız-diş sağlığı sorunlarının ve çürük riskinin daha yüksek olabildiğine dair yayınlar bulunuyor.
Ne zaman diş hekimine başvurmalı?
Nurgül Demir, dişlerdeki renk değişimi “masum bir leke” gibi görünse bile; hızlı artış, yaygınlık, hassasiyet, ağrı, kırılma/çentiklenme veya genel sağlıkla ilgili başka bulgular eşlik ediyorsa gecikmeden değerlendirme yapılması gerektiğini vurguladı.