Nöbetçi Eczaneler
Çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunmasında günlük alışkanlıklar belirleyici rol oynuyor. İlk süt dişlerinin çıkmasıyla başlaması gereken ağız bakımı, yalnızca çürüklerin önlenmesine değil; beslenme, konuşma, çene gelişimi ve daimi dişlerin sağlıklı şekilde sürmesine de katkı sağlıyor.
Çocuk Diş Hekimi Dt. Nurgül Demir, çocukluk döneminde düzenli ve doğru şekilde sürdürülen ağız bakımının, ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek birçok sorunun önlenmesine yardımcı olduğunu belirtti.
Ağız bakımı ilk süt dişiyle başlamalı
İlk süt dişleri genellikle bebekliğin 6-12’nci ayları arasında çıkmaya başlıyor. Bu dönemden itibaren ağız hijyeninin günlük bir alışkanlık hâline getirilmesi gerekiyor.
Yaklaşık 2,5-3 yaşında tamamlanan 20 süt dişinin düzenli temizlenmemesi, çürük ve enfeksiyon riskini artırabiliyor.
“Süt dişleri nasıl olsa değişecek” düşüncesinin yanlış olduğunu vurgulayan Demir, süt dişlerinin çocuğun beslenmesi, konuşma gelişimi, çene yapısı ve ileride çıkacak daimi dişlerin sağlıklı dizilimi açısından önemli olduğunu kaydetti.
Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı
Çocukların erken yaşlarda anne ve babalarını gözlemleyerek alışkanlık kazandığını belirten Demir, diş fırçalamanın ailece yapılan keyifli bir rutine dönüştürülmesini önerdi.
Fırçalamanın bir ceza veya zorunluluk gibi gösterilmemesi gerektiğini ifade eden Demir, ebeveynlerin sürece aktif katılımının ağız bakımının kalıcı bir alışkanlık hâline gelmesini kolaylaştıracağını söyledi.
Daimi dişlerin tamamlanmasına kadar fırçalamanın ebeveyn kontrolünde yapılması gerektiğini belirten Demir, özellikle süt dişlerinin yerini daimi dişlere bıraktığı karma dişlenme döneminin dikkatle takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Diş macunu miktarı yaşa göre belirlenmeli
Çocuklarda kullanılan diş macununun miktarı da yaşa göre ayarlanmalı.
Demir’in verdiği bilgilere göre 3 yaşına kadar pirinç tanesi, 3-6 yaş arasında ise bezelye tanesi büyüklüğünde diş macunu kullanılması öneriliyor.
Dişlerin günde iki kez doğru teknikle fırçalanması, ağız ve diş sağlığının temelini oluşturuyor. Düzenli diş hekimi kontrolleri ise oluşabilecek problemlerin erken dönemde fark edilmesini sağlıyor.
Probiyotikler ağız bakımının yerine geçmiyor
Dünya Sağlık Örgütünün probiyotikleri, yeterli miktarda alındığında sağlık yararı sağlayan canlı mikroorganizmalar olarak tanımladığını hatırlatan Demir, bazı güncel araştırmalarda belirli probiyotik türlerinin çürüğe neden olan bakterilerin seviyesini azaltabileceğinin gösterildiğini aktardı.
Probiyotiklerin tükürük akışını, ağızdaki pH dengesini ve tamponlama kapasitesini destekleyebileceğini belirten Demir, bunların düzenli ağız bakımının yerine geçmediğinin altını çizdi.
Sağlıklı bir ağız yapısı için doğru fırçalama, dengeli beslenme ve düzenli hekim kontrollerinin temel yaklaşım olmaya devam ettiği belirtildi.
Ağız sağlığı genel sağlıktan ayrı düşünülmemeli
Ağız ve diş sağlığının yalnızca estetik bir konu olmadığını belirten Demir, ağızda gelişen enfeksiyonların genel sağlık üzerinde de etkili olabileceğine dikkat çekti.
Düzenli fırçalamanın diş eti problemleri ve enfeksiyonların önlenmesine yardımcı olduğunu ifade eden Demir, ağızda oluşan enfeksiyonların kontrol altında tutulmasının genel sağlık açısından da önem taşıdığını söyledi.
Ekran karşısında yemek çürük riskini artırabilir
Tablet ve telefon kullanımının çocukların günlük yaşamındaki yerinin giderek arttığını belirten Demir, ekran karşısında yemek yemenin ağız ve diş sağlığı bakımından bazı riskler taşıdığını söyledi.
Ekrana odaklanan çocuklarda çiğneme süresinin uzayabileceğini veya yiyecekleri ağızda bekletme alışkanlığı gelişebileceğini belirten Demir, özellikle şeker ve karbonhidrat içeren besinlerin ağızda uzun süre kalmasının çürük riskini artırabileceğini aktardı.
Çocuğun yemeğe yeterince odaklanmamasının, ağız açık şekilde yemek yeme alışkanlığına yol açabileceği ve bu durumun çene gelişimini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Yanlış duruş çene gelişimini etkileyebilir
Telefon ve tabletlerin uzun süre göz hizasının altında kullanılması, çocuğun başının sürekli öne eğik pozisyonda kalmasına neden olabiliyor.
Demir, bu duruşun zamanla boyun postürü, solunum fonksiyonları, çene gelişimi ve çene eklemi sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini söyledi.
Uzun süreli yanlış duruş alışkanlıklarının gelişim dönemindeki çocuklarda yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
Ağızdan nefes alma alışkanlığına dikkat
Diş sıkma, travmalar ve postür bozukluklarının çocuklarda çene eklemi problemlerine yol açabileceğini belirten Demir, çene hareketlerinde kısıtlılık, çiğneme sırasında zorlanma veya eklemden ses gelmesi gibi belirtilerin önemsenmesi gerektiğini söyledi.
Uzun süreli ekran kullanımının bazı çocuklarda ağızdan nefes alma alışkanlığını da tetikleyebileceğini ifade eden Demir, ağız solunumunun dilin doğru konumlanmasını engelleyerek üst çene gelişimini etkileyebileceğine dikkat çekti.
Erken dönemde fark edilmeyen bu durumların ilerleyen yıllarda çene darlığı, kapanış bozuklukları ve yüz gelişimiyle ilgili problemlere yol açabileceği belirtildi.
Düzenli kontroller ihmal edilmemeli
Çocuklarda sağlıklı ağız ve çene yapısının temelinin erken yaşlarda atıldığını vurgulayan Demir, ebeveynlere şu önerilerde bulundu:
“Düzenli diş fırçalama, doğru ürün kullanımı, dengeli beslenme, ekran kullanım alışkanlıklarının kontrol edilmesi ve düzenli diş hekimi kontrolleri, çocukların yaşam boyu ağız sağlığını destekleyecek ilk ve en önemli adımlardır.”
Ağız ve diş sağlığının çocuğun genel sağlığı, gelişimi ve yaşam kalitesinin önemli bir parçası olduğu vurgulandı.