Nöbetçi Eczaneler
Teknoloji ve tıp alanındaki gelişmeler, endometriozis kaynaklı çikolata kistlerinin tedavisinde yeni seçenekleri gündeme getiriyor. Uzun yıllardır cerrahi yöntemlerle tedavi edilen endometriomalar için ameliyatsız uygulanabilen Ethanol Skleroterapi, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar açısından dikkat çekiyor.
Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fırat Tülek, yöntemin cerrahiye alternatif minimal invaziv bir girişim olduğunu belirterek, uygun hastalarda yumurtalık rezervinin korunmasına katkı sağlayabildiğini söyledi.
Yumurtalık dokusunun korunması hedefleniyor
Endometriozis, normalde rahim içini döşeyen dokuya benzer yapıların rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkıyor. Yumurtalıklarda oluşan endometriomalar ise koyu renkli içerikleri nedeniyle halk arasında çikolata kisti olarak adlandırılıyor.
Hastalık şiddetli ağrıya neden olabildiği gibi doğurganlığı da olumsuz etkileyebiliyor. Klasik cerrahi tedavide kist çıkarılırken sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görme ihtimali, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda yumurtalık rezervinin azalması riskini beraberinde getirebiliyor.
Doç. Dr. Tülek, “Doğru hastalarda uygulanan bu yöntem, yumurtalık dokusunu korumayı hedefleyen ameliyatsız bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor.” dedi.
İşlem ultrason eşliğinde yapılıyor
Dünyada ilk kez 1988 yılında tanımlanan ve 2000’li yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başlayan Ethanol Skleroterapi, Türkiye’de de uygulanıyor.
İşlem sırasında vajinal ultrason eşliğinde ince bir iğneyle kiste ulaşılıyor. Kistin içindeki sıvı tamamen boşaltıldıktan sonra kist boşluğuna belirli oranda etil alkol veriliyor.
Doç. Dr. Tülek, uygulamayı şu sözlerle anlattı:
“Etil alkol, kist duvarındaki hücreleri etkisiz hale getiriyor. Böylece kistin zamanla küçülmesi, bazı hastalarda ise tamamen kaybolması sağlanabiliyor. Karında kesi yapılmıyor, dikiş gerekmiyor ve hasta birkaç saat sonra taburcu edilerek günlük yaşamına dönebiliyor.”
Tüp bebek tedavisinde gebelik şansını artırabilir
Bilimsel çalışmaların, uygun hastalarda Ethanol Skleroterapi sonrasında tüp bebek tedavisindeki gebelik şansının artabileceğini gösterdiğini belirten Tülek, yöntemin özellikle yumurtalık rezervi düşük kadınlarda önemli bir seçenek olabileceğini ifade etti.
Cerrahi müdahaleyle sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görebilmesi, yumurta sayısında azalmaya yol açabiliyor. Minimal invaziv yöntemde ise yumurtalığın korunması hedefleniyor.
Ancak yöntemin her çikolata kisti bulunan hastaya uygulanamayacağı ve tedavi kararının kişiye özel değerlendirme sonrasında verilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Tekrarlayan kistlerde de uygulanabiliyor
Daha önce ameliyat geçiren ancak çikolata kisti yeniden oluşan hastalarda ikinci bir cerrahi girişim, yumurtalık rezervini daha fazla etkileyebiliyor.
Doç. Dr. Tülek, Ethanol Skleroterapi’nin uygun hastalarda tekrar uygulanabildiğini belirterek, “Yumurtalık rezervi azalmış kadınlarda yeniden cerrahi uygulamak her zaman tercih edilmeyebiliyor. Bu yöntemi doğru seçilmiş hastalarda güvenle tekrar edebiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Çalışmalarda kistin yeniden oluşma riskinin yaklaşık yüzde 20 düzeyinde olduğu ve bu oranın cerrahi tedaviyle benzer seyrettiği belirtiliyor.
Her hastaya uygulanamıyor
Ethanol Skleroterapi’nin uygulanabilmesi için kistin yapısının, büyüklüğünün ve hastanın genel durumunun ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekiyor.
Yöntemin uygulanamadığı durumlar arasında şunlar bulunuyor:
- Kistte kanser şüphesi olması
- Aktif enfeksiyon bulunması
- Yaygın endometriozis nedeniyle cerrahi gereksiniminin bulunması
- Kistin görüntüleme bulgularının işleme uygun olmaması
Uzmanlar, tedavi kararının ayrıntılı muayene, ultrason değerlendirmesi, yumurtalık rezervi ve hastanın gebelik planı dikkate alınarak verilmesi gerektiğini belirtiyor.
Aynı gün taburcu olunabiliyor
Karında kesi yapılmaması ve genel olarak kısa sürede tamamlanması, yöntemin öne çıkan avantajları arasında gösteriliyor.
Hastalar işlem sonrasında birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün taburcu edilebiliyor. Günlük yaşama dönüş süresinin cerrahi tedaviye kıyasla daha kısa olması da yöntemin tercih edilme nedenleri arasında yer alıyor.
Uzmanlar, Ethanol Skleroterapi’nin cerrahinin tamamen yerine geçen bir yöntem olmadığını, ancak doğru seçilmiş hastalarda yumurtalık dokusunu koruyan önemli bir alternatif sunduğunu vurguluyor.