Üre gübresinde üç ayda sert yükseliş: Ocakta 25-27 bin liraydı, mart sonunda 32 bin liranın üstüne çıktı

Türkiye’de buğdaydan mısıra, pancardan sebze üretimine kadar geniş bir alanda kullanılan üre gübresi, 2026’nın ilk çeyreğinde çiftçinin en ağır girdi kalemlerinden biri haline geldi. Ocak ayında açıklanan piyasa listelerinde ton fiyatı marka ve bölgeye göre 25 bin ile 27 bin 400 lira arasında değişirken, mart sonunda Tarım Kredi satış noktalarında 32 bin 200 liraya, bazı özel firma listelerinde ise 32 bin 500 liraya kadar çıktı.

Bu tablo, “stok var ama erişilebilir fiyat yok” eleştirisini büyüttü. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2 Mart’ta gübre stoklarının yeterli seviyede olduğunu ve arz güvenliğini tehdit eden bir durum bulunmadığını açıkladı. Ancak mart ayının son haftasında fiyat tabelalarının neredeyse gün aşırı değişmesi, üreticinin alım gücüyle stok durumu arasındaki farkı görünür hale getirdi.

Ocakta fiyatlar neydi, şimdi ne oldu?

Ocak ortasında yayımlanan iki farklı piyasa referansı, sezon başındaki üre fiyatını net biçimde gösteriyor. Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’nin 16 Ocak tarihli listesinde 50 kilogram üre 1.370 lira olarak açıklandı; bu rakam ton başına 27 bin 400 liraya karşılık geliyor. Aynı dönemde markalı piyasa listelerinde İGSAŞ ve Toros 46 üre azot gübresi 50 kilogramda 1.250 lira, yani ton başına 25 bin lira seviyesinde yer aldı.

30 Mart’a gelindiğinde Tarım Kredi’de üre gübresi 31 bin liradan 32 bin 200 liraya yükseldi. Aynı günlerde özel sektör fiyat listelerinde İGSAŞ’ta 30 bin 250 lira, Toros ve bazı firmalarda ise 32 bin 500 liraya kadar çıkan seviyeler görüldü. Bu da ocak ortasına göre, seçilen referansa bağlı olarak ton başına yaklaşık 4 bin 800 ila 7 bin 500 liralık artış anlamına geliyor.

Artış oranı kaç?

Rakamlar tek bir fiyatı değil, bayi, marka, nakliye ve ödeme koşullarına göre değişen bir bandı gösteriyor. Buna rağmen artışın boyutu net:

  • 27 bin 400 liradan 32 bin 200 liraya çıkış yaklaşık yüzde 17,5 artışa işaret ediyor.
  • 25 bin liradan 32 bin 200 liraya çıkış yaklaşık yüzde 28,8 artış demek.
  • 25 bin liradan 32 bin 500 liraya çıkan örneklerde artış yüzde 30’a ulaşıyor.

Bu nedenle sahadaki “yüzde 40’a yaklaştı” şikâyeti her bayi için birebir doğrulanmasa da, mart ayı içindeki çok hızlı fiyat güncellemeleri nedeniyle birçok üretici açısından artış algısı daha sert hissediliyor. Son bir ayı esas alan bazı sektör yayınları da fiyatın 21-25 bin liradan 34-35 bin liraya kadar çıktığını aktararak daha yüksek bir sıçramaya dikkat çekiyor; ancak bu rakamlar bölgesel ve satış kanalı farklılıkları nedeniyle genellenirken dikkatli okunmalı.

Savaş fiyatları neden bu kadar hızlı etkiledi?

TZOB, 26 Mart tarihli değerlendirmesinde İran-İsrail-ABD hattındaki savaşın petrol, doğalgaz ve gübre üretim merkezlerini doğrudan etkilediğini; sevkiyat yollarındaki risk nedeniyle girdi piyasasında maliyet baskısının büyüdüğünü belirtti. Aynı açıklamada savaş öncesine göre amonyum sülfatta yüzde 23,3, ürede yüzde 19,5, DAP’ta yüzde 9,6 artış olduğu; üre gübresinin ton fiyatının 31 bin 124 liraya çıktığı ifade edildi. Bu hesap, savaş öncesi baz fiyatın yaklaşık 26 bin lira seviyesinde olduğunu gösteriyor.

Üre üretiminde doğalgaz temel maliyet kalemlerinden biri olduğu için enerji fiyatlarındaki her sert sıçrama gübre maliyetine doğrudan yansıyor. Reuters ve diğer piyasa raporlarında mart boyunca Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve enerji fiyatlarını yukarı ittiği, bunun da emtia zinciri boyunca maliyetleri artırdığı vurgulanıyor. Türkiye’de çiftçinin hissettiği baskı, tam da bu küresel enerji-jeopolitik denklemden besleniyor.

Tarım Kredi ve özel sektör arasındaki fark ne söylüyor?

Mart ayında yalnızca özel firmalar değil, Tarım Kredi satış noktaları da peş peşe fiyat güncellemelerine gitti. 10 Mart’ta üre gübresi 29 bin 900 lira olarak duyurulurken, 30 Mart’ta 32 bin 200 liraya çıktı. Yani yalnızca 20 günlük dönemde yaklaşık yüzde 7,7’lik ek artış yaşandı. Bu da fiyat baskısının tek seferlik değil, kademeli ve hızlı bir zam zinciri halinde ilerlediğini gösteriyor.

Özel sektör listelerinde ise aynı tarihlerde 30 bin 250 lira ile 32 bin 500 lira arasında değişen fiyatlar görüldü. Bu tablo, çiftçinin bulunduğu il, bağlı olduğu kooperatif, ödeme şekli ve tercih ettiği markaya göre farklı rakamlarla karşılaşmasına yol açıyor. Başka bir ifadeyle, piyasada “tek fiyat” değil “yüksek fiyat bandı” oluşmuş durumda.

Resmî veriler uzun vadede ne diyor?

TZOB’un 2025 yıl sonu değerlendirmesinde üre gübresinin yıllık bazda 17 bin 167 liradan 26 bin 11 liraya yükseldiği kaydedildi. Aynı kurumun ocak değerlendirmesinde de üre gübresindeki yıllık artış oranı yüzde 38,2 olarak verildi. TÜİK’in Tarım-GFE takvimine göre ocak 2026 tarımsal girdi verileri mart ortasında yayımlandı; aralık 2025 bülteninde ise tarımsal girdilerde yıllık artışın sürdüğü görülmüştü. Bu da mart sonunda yaşanan yeni sıçramanın, zaten yüksek seyreden bir maliyet zemininin üstüne geldiğini gösteriyor.

Çiftçi neden “stok var ama alamıyoruz” diyor?

Çünkü sorun artık yalnızca piyasada mal bulunup bulunmaması değil, nakit akışı ve finansman. Üre, özellikle üst gübreleme döneminde ertelenemeyen bir girdi. Çiftçi ya zamanında alacak ya da verim kaybı riskini üstlenecek. Mart sonunda ton fiyatının 32 bin liranın üzerine çıkması, 30 tonluk bir kamyon için yaklaşık 966 bin lira ila 975 bin lira arasında bir maliyet anlamına geliyor. Bu da sahadaki “bir kamyon üre neredeyse 1 milyon lira oldu” ifadesini matematiksel olarak doğruluyor.

Maliyet baskısı sadece gübreyle sınırlı değil. Mazot, finansman giderleri ve diğer girdilerdeki artışla birleştiğinde çiftçi, eksik gübreleme ya da daha dar alanda üretim gibi seçeneklere zorlanıyor. Tarım yayınları ve sektör temsilcileri, bunun yaz aylarında verim ve rekolte üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği uyarısını yapıyor.

Ocak–mart üre fiyat karşılaştırması

Tarih / kaynak Fiyat Ton karşılığı Not
16 Ocak 2026 – Bursa DSYB listesi 1.370 TL / 50 kg 27.400 TL Perakende referans
17 Ocak 2026 – İGSAŞ/Toros liste 1.250 TL / 50 kg 25.000 TL Marka bazlı piyasa referansı
10 Mart 2026 – Tarım Kredi 29.900 TL / ton 29.900 TL Zamlı liste
30 Mart 2026 – Tarım Kredi 32.200 TL / ton 32.200 TL Güncel kooperatif satışı
28-30 Mart 2026 – özel firma listeleri 30.250–32.500 TL / ton 30.250–32.500 TL Firma ve bölgeye göre değişiyor

Mart sonunda gelinen tablo, üre gübresinde geçici bir dalgalanmadan çok, savaş ve enerji maliyetleriyle beslenen yeni bir fiyat eşiğine işaret ediyor. Bakanlık cephesi arz güvenliği sorunu olmadığını vurgulasa da, çiftçi açısından asıl mesele malın depoda olması değil, tarlaya zamanında ve alınabilir bedelle ulaşması. Ocakta 25-27 bin lira bandında olan ürenin mart sonunda 32 bin liranın üstüne çıkması, üretim sezonunun en kritik aşamasında çiftçinin hesaplarını bozmuş durumda.

Tarım Kredi’den Gübreye 5’inci Zam: Ton Başına Fiyatlar Yükseldi

Tarım Kredi Kooperatifleri, 10 Mart 2026 itibarıyla gübre fiyatlarına yeni bir zam daha yansıttı. Bahar dönemi öncesinde gelen artışlar, üretim sezonuna hazırlanan çiftçinin maliyet yükünü artırdı.

Son düzenlemeyle birlikte üre gübresine ton başına 700 TL, DAP gübresine 1.000 TL ve amonyum sülfat gübresine 600 TL zam yapıldı. Böylece güncel satış fiyatları yeni seviyelere çıktı.

Yeni fiyat listesine göre üre gübresi 29 bin 900 TL, DAP gübresi 34 bin 400 TL, amonyum sülfat gübresi ise 16 bin 200 TL’den satılmaya başlandı.

Verilere göre 28 Şubat ile 10 Mart arasındaki 10 günlük süreçte en yüksek artış amonyum sülfatta görüldü. Bu dönemde amonyum sülfat fiyatı yüzde 14,08, üre fiyatı yüzde 11,15, DAP fiyatı ise yüzde 5,79 oranında yükseldi.

Tarım sektöründe maliyet baskısını artıran son fiyat artışlarının, özellikle hububat ve bakliyat ekim döneminde üretici üzerinde daha fazla baskı oluşturmasından endişe ediliyor. Uzmanlar, gübre fiyatlarındaki sert yükselişin çiftçinin kullanım miktarını azaltabileceğini, bunun da verim ve rekolte üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Gübrede yaşanan artışların önümüzdeki dönemde tarımsal üretim maliyetleri üzerinden gıda fiyatlarına da yansıması bekleniyor.

Tarım Kredi’de Gübreye Bir Haftada Üçüncü Zam

Tarım sektöründe üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen gübre fiyatlarında yeni bir artış dalgası yaşandı. Tarım Kredi Kooperatifleri’nin uyguladığı fiyat tarifesinde, bir hafta içinde üçüncü kez zam yapıldığı görüldü. Özellikle temel gübre kalemlerinde peş peşe gelen artışlar, ekim ve üretim planlaması yapan çiftçilerin mali yükünü ağırlaştırdı.

Paylaşılan güncel fiyat tablosuna göre, 28 Şubat ile 6 Mart 2026 arasındaki dönemde en dikkat çekici yükseliş üre gübresinde gerçekleşti. 28 Şubat’ta ton başına 26 bin 900 lira olan üre gübresi, 1 Mart’ta 27 bin 500 liraya, 4 Mart’ta 28 bin 500 liraya ve 6 Mart’ta 29 bin 200 liraya çıktı. Böylece bir haftalık toplam artış 2 bin 300 lirayı buldu.

Aynı dönemde DAP gübresi de yükselişini sürdürdü. 28 Şubat’ta 36 bin 300 lira olan ton fiyatı, 6 Mart itibarıyla 37 bin 400 liraya yükseldi. Bu kalemde toplam artış 1 bin 100 lira olarak kaydedildi. Amonyum sülfatta da benzer bir tablo ortaya çıktı. 28 Şubat’ta 14 bin 200 lira seviyesindeki fiyat, 6 Mart’ta 15 bin 600 liraya çıkarak ton başına 1 bin 400 liralık artış gösterdi.

Sürecin başında Ortadoğu’daki gerilimi gerekçe göstererek gübre satışlarını askıya alan ve kampanyalı satış listesinden gübreyi çıkaran Tarım Kredi Kooperatifleri’nin, ardından kısa aralıklarla fiyat artışına gitmesi dikkat çekti. Peş peşe gelen zamlar, özellikle bahar dönemi üretim hazırlığı yapan çiftçiler açısından maliyet hesabını daha da zorlaştırdı.

Tarım Kredi Gübre Fiyatları (Ton)

Gübre Türü 28.02.2026 1.03.2026 4.03.2026 6.03.2026 Toplam Tutar Artışı
ÜRE ₺26,900.00 ₺27,500.00 ₺28,500.00 ₺29,200.00 ₺2,300.00
DAP ₺36,300.00 ₺36,600.00 ₺37,000.00 ₺37,400.00 ₺1,100.00
A. SÜLFAT ₺14,200.00 ₺14,500.00 ₺15,200.00 ₺15,600.00 ₺1,400.00

Tarımda gübre, verimlilik ve üretim kapasitesi açısından en kritik girdiler arasında yer alıyor. Bu nedenle fiyatlardaki hızlı yükseliş yalnızca çiftçiyi değil, önümüzdeki dönemde tarımsal üretim maliyetleri üzerinden gıda fiyatlarını da etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Üreticiler ise belirsizliğin sona ermesini ve piyasada daha öngörülebilir bir fiyat yapısının oluşmasını bekliyor.

Tarım Kredi: Gübre Satışlarının Durduğu İddiaları Gerçek Dışı

Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Adem Darımla, İsrail-ABD ile İran arasında yaşanan savaşın ardından Türkiye’de gübre satışlarının durduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Darımla, ülke genelinde faaliyet gösteren 1.598 kooperatifte gübre satışlarının kesintisiz devam ettiğini belirtti.

Adem Darımla, Tarım Kredi Kooperatiflerinin Türkiye’nin en büyük gübre satıcılarından biri olduğunu ifade ederek, satışların durdurulduğuna yönelik söylemlerin bir “algı kampanyası” niteliği taşıdığını söyledi. Darımla, kooperatifler aracılığıyla üreticilerin ihtiyaç duyduğu gübre, yem, tohum ve ilaç gibi tarımsal girdilerin satışının sürdüğünü kaydetti.

Tarım Kredi bünyesinde satılan ürünlerin önemli bölümünün, Tarım Kredi Holding çatısı altındaki 18 şirket tarafından üretildiğini aktaran Darımla, üreticilerin ihtiyaç duyduğu girdilerin uygun zaman ve koşullarda çiftçilere ulaştırıldığını dile getirdi.

Grubun sanayi ve üretim kapasitesine de değinen Darımla, Tarım Kredi Grubu’nun ISO 500 listesinde 6 şirketle, Fortune 500 listesinde ise 5 şirketle yer aldığını söyledi. Gübretaş’ın Türkiye gübre sektöründe yaklaşık yüzde 30 pazar payına sahip olduğunu belirten Darımla, TK Yem’in de sektörde yaklaşık yüzde 15 paya ulaştığını ifade etti.

Tarım Kredi’nin hem kooperatiflerinde hem de şirketlerinde teknolojik dönüşüm çalışmalarını sürdürdüğünü vurgulayan Darımla, iş süreçlerinin geliştirilmesi ve sistemlerin yenilenmesine yönelik yatırımların devam ettiğini belirtti. Üreticilerin tarımsal faaliyetlerine göre girdi ihtiyaçlarının sistemsel olarak analiz edildiğini kaydeden Darımla, kurum içinde kurumsallaşma çalışmalarına da ağırlık verildiğini söyledi.

Son yıllarda önemli yatırım projelerinin hayata geçirildiğini aktaran Darımla, son üç yılda yaklaşık 750 milyon dolarlık fabrika alımı, yapımı ve yenileme yatırımı gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu kapsamda Denizli’de Aynes Süt Fabrikası’nın, Sivas’ta süt ve yem fabrikasının, Afyonkarahisar’da ise entegre yağ tesisinin Tarım Kredi bünyesine katıldığını belirten Darımla, Erzurum’daki yeni yem fabrikası yatırımının sürdüğünü ve tesisin 2026 yılının sonunda faaliyete geçmesinin planlandığını bildirdi.

Darımla, satışların yoğun olduğu Konya çevresinde de yeni yatırım planlarının değerlendirildiğini ifade etti. Tarım Kredi’nin perakende satış kanalı olan Koop Marketlerin üretim zincirinin önemli bir halkasını oluşturduğunu vurgulayan Darımla, bu marketlerin üreticilerden hasat döneminde ürün alımına katkı sağladığını söyledi.

Gübre satışlarının durduğu iddialarını bir kez daha reddeden Darımla, Tarım Kredi kooperatiflerinde satışların kesintisiz sürdüğünü belirtti. Stokların etkin yönetilmesi ve haksız kazanç girişimlerinin önlenmesi amacıyla bazı tedbirlerin alındığını ifade eden Darımla, üreticilerin paniğe kapılmaması gerektiğini vurguladı. Tarım Kredi’nin gübre satışlarının rekor seviyede devam ettiğini kaydeden Darımla, günlük satış miktarının yaklaşık 20 bin ton düzeyinde olduğunu sözlerine ekledi.

Tarım Kredi’den Çiftçiye Kredi Kolaylığı: 400 Bin TL’ye Kadar Vergi Ve SGK Borcu Şartı Aranmayacak

Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri, tarımsal üretimde girdi finansmanına erişimi hızlandıracak yeni uygulamayı duyurdu. Uygulama; özellikle girdi maliyetlerinin arttığı dönemde, vergi/SGK borcu nedeniyle kredi süreçlerinde gecikme yaşayan üreticiler için kredi kanalını daha işlevsel hale getirmeyi hedefliyor.

Kapsam Ve Süre

Yeni düzenleme; yem, gübre ve motorin gibi temel tarımsal ürün alımlarında kullanılan kredileri kapsıyor. Uygulama, 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçerli olacak.

Sahada Ne Anlama Geliyor?

  • Belge trafiği azalıyor: 400 bin TL’ye kadar ayni kredilerde “borcu yoktur” şartı aranmadığı için süreçlerin daha kısa sürede sonuçlanması bekleniyor.

  • Nakit akışına nefes: Üretim sezonunda girdi alımını erteleyen üreticiler için, özellikle yem–gübre–yakıt gibi kalemlerde daha hızlı tedarik olanağı doğuyor. (Değerlendirme)

  • Limit kritik: Kolaylık 400 bin TL’ye kadar olan krediler için geçerli. Daha yüksek tutarlarda vergi/prim borcu şartları ve farklı uygulamalar devreye girebiliyor.

Üreticiler Ne Yapmalı?

Duyuruların genel çerçevesi net olsa da vade–faiz/kar payı–teminat ve ürün kapsamı gibi ayrıntılar kooperatif ve ürün/üretim türüne göre değişebileceği için üreticilerin bağlı oldukları Tarım Kredi Kooperatifi üzerinden:

  • başvuru prosedürünü,

  • ayni kredi kapsamındaki ürün/harcama kalemlerini,

  • vade–faiz ve teminat koşullarını
    öğrenmeleri öneriliyor. (Bilgilendirme)

Resmi Gazete’de Yayınlandı; Vergi ve Bağ-Kur Borcu Olan Çiftçilere, Esnafa “Borcu Yoktur” Yazısı Alma Kolaylığı Getirildi

15 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Ziraat Bankası, Ziraat Katılım, Halkbank ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden kullandırılan Hazine destekli kredi/finansmanlarda vergi ve SGK (Bağ-Kur dâhil) borcu nedeniyle yaşanan engellere ilişkin koşullar yeniden düzenlendi. Düzenleme kapsamında “borcu yoktur” belgesi, yapılandırma imkânı, borca mahsup oranı ve üst limitler netleştirildi.

Kredi kullanımında genel çerçeve

Karara göre Hazine destekli kredi/finansman kullandırımı için, kredi kullandırım tarihinden en fazla 15 gün önce alınmış belgeyle vergi dairesi ve SGK’ya vadesi geçmiş borç bulunmadığının tevsiki gerekecek. Borcu bulunmasına rağmen borcunu yapılandırmış veya taksitlendirmiş ve yapılandırması bozulmamış kişiler de kredi kullanabilecek.

Şartların sağlanamaması hâlinde ise vadesi geçmiş borcun, Hazine destekli kredinin azami yüzde 25’ine kadar olan kısmı banka/kurum tarafından doğrudan ilgili tahsil dairesine aktarılacak. Bu uygulamada yıllık üst sınır 300 bin TL olarak belirlendi.

Çiftçi ve üreticiler için

Vergi veya SGK borcu bulunan üreticilerin kullanacağı kredinin en fazla yüzde 25’i, vadesi geçmiş borçların ödenmesi amacıyla kesilerek ilgili kurumlara aktarılacak; yıllık üst limit 300 bin TL olacak.

Esnaf ve sanatkârlar için

Esnaf kredilerinde de vergi/SGK borcu bulunması hâlinde kredinin yüzde 25’ine kadar olan kısmı borç ödemesinde kullanılmak üzere mahsup edilecek. Bu kalemde de yıllık üst limit 300 bin TL olarak uygulanacak.

400 bin TL’lik önemli istisna

Temel bitkisel ve hayvansal üretim konularında, 400 bin TL’ye kadar olan ve ayni (mal/hizmet) olarak kullandırılan kredilerde 31 Aralık 2026’ya kadar “borcu yoktur” yazısı şartı aranmayacak.

Konuya ilişkin bir açıklama yapan, Aksaray Ziraat Odası Başkanı Emin Koçak, kararın uzun süredir gündeme taşıdıkları mağduriyet başlığında “önemli düzenlemeler” içerdiğini belirterek karar için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etti.

Koçak’ın konuya ilişkin paylaşımında, “Uzun zamandır çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden sübvansiyonlu, kredi kullanmasının önünü kesen Bağ-Kur ve vergi borçları nedeniyle yaşanan mağduriyeti yaptığımız basın açıklamalarıyla ve Sayın Cumhurbaşkanımıza ilettiğimiz mektupla gündeme taşımıştık. Bu kapsamda, Resmî Gazete’de yayımlanan karar ile esnaf ve çiftçilerimize yönelik kredi kullanım şartlarında önemli düzenlemeler yapılmıştır. Çiftçilerimizin ve esnafımızın finansmana erişimini kolaylaştıran bu düzenlemenin üretime, istihdama ve ülke ekonomimize katkı sağlamasını temenni ediyor; alınan kararın hayırlı olmasını diliyoruz.

Düzenleme için Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a, Genel Başkanımız Sayın Şemsi Bayraktar’a ve emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz.” ifadeleri yer aldı. 

Resmî Gazete’de yayımlanan karar metni ise şöyle: