Karnabaharın faydaları dikkat çekiyor: Düşük kalorili, liften zengin ve tok tutuyor

Turpgiller ailesinde yer alan karnabahar, düşük enerji içeriğine karşın vitamin, mineral ve lif bakımından zengin sebzeler arasında bulunuyor.

Beyaz renginin yanı sıra mor, turuncu ve yeşil çeşitleri de bulunan karnabahar, farklı pişirme yöntemleriyle ana yemeklerden salatalara kadar çok sayıda tarifte kullanılabiliyor.

Beslenme Uzmanı Şükrü Can Gülşen, karnabaharın özellikle lif, C vitamini ve bitkisel bileşenler açısından dikkat çektiğini ifade ediyor.

100 gramında yaklaşık 25 kalori var

Kaynakta verilen besin değerlerine göre 100 gram karnabaharda yaklaşık:

  • 25 kalori
  • 5 gram karbonhidrat
  • 2 gram lif
  • 2 gram şeker
  • 2 gram protein

bulunuyor.

Düşük kalorili olması, karnabaharı enerji alımını kontrol etmek isteyen kişiler açısından avantajlı hale getiriyor.

C vitamini açısından zengin

Karnabaharın önemli özelliklerinden biri C vitamini içeriği.

Kaynakta 100 gram karnabaharın günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık yüzde 58’ini karşılayabildiği belirtiliyor.

Ayrıca karnabahar;

  • K vitamini,
  • B6 vitamini,
  • folat,
  • potasyum,
  • magnezyum,
  • fosfor

gibi çeşitli vitamin ve mineraller de içeriyor.

Lif içeriği bağırsakların çalışmasını destekliyor

Karnabaharda bulunan diyet lifi, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkıda bulunabiliyor.

Yeterli lif tüketimi dışkı hacmini artırarak bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olurken, kabızlık riskinin azaltılmasına destek sağlayabiliyor.

Ancak lif tüketiminin artırıldığı dönemlerde yeterli su içilmesi de önem taşıyor.

Kilo kontrolüne yardımcı olabilir

Karnabaharın yaklaşık yüzde 90’ının sudan oluşması ve lif içermesi, öğünlerde daha uzun süre tok kalmaya yardımcı olabiliyor.

Kalori yoğunluğunun düşük olması nedeniyle, yüksek kalorili bazı besinlerin yerine karnabahar gibi sebzelere yer verilmesi toplam günlük enerji alımının azaltılmasını kolaylaştırabilir.

Ancak tek başına hiçbir besinin kilo verdirmediği; kilo kontrolünde toplam beslenme düzeni, porsiyonlar ve fiziksel aktivitenin belirleyici olduğu unutulmamalı.

Kalp dostu beslenmenin parçası olabilir

Karnabaharın lif, potasyum ve antioksidan bileşenleri nedeniyle kalp-damar sağlığını destekleyen dengeli bir beslenme düzeninin parçası olabileceği belirtiliyor.

Turpgillerde bulunan sülforafan ve izotiyosiyanat gibi bitkisel bileşikler de bilimsel araştırmalarda antioksidan ve hücresel koruyucu etkileri açısından inceleniyor.

Bu nedenle karnabaharın sebze ağırlıklı beslenme düzeninde düzenli olarak tüketilmesi önerilebiliyor.

“Kansere karşı korur” ifadesine dikkat

Karnabahar ve diğer turpgillerde bulunan bazı bitkisel bileşiklerin kanser gelişim mekanizmaları üzerindeki etkileri araştırılıyor.

Bununla birlikte, karnabaharın tek başına kanseri önlediğini veya tedavi ettiğini söylemek mümkün değil. Bu tür besinlerin yararı, sebze ve meyvelerden zengin dengeli bir beslenme düzeninin parçası olarak değerlendirilmelidir.

Kolin içeriğiyle sinir sistemi için de önemli

Karnabahar, sinir sistemi ve hücre fonksiyonlarında görev alan kolin de içeriyor.

Kolin; hücre zarlarının yapısı, sinir iletimi ve normal beyin fonksiyonlarının sürdürülmesi açısından gerekli besin öğelerinden biri.

Bu nedenle karnabahar, farklı sebzelerle birlikte çeşitlendirilmiş bir beslenme planında yer alabilecek seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Nasıl tüketilmeli?

Karnabahar haşlanarak, fırınlanarak, buharda pişirilerek veya yemeklerde kullanılabiliyor.

Vitamin kayıplarını azaltmak için uzun süre yüksek sıcaklıkta pişirmek yerine buharda veya kısa süreli pişirme yöntemleri tercih edilebilir.

Kızartma veya fazla yağ eklenerek yapılan tariflerde ise karnabaharın doğal olarak düşük olan kalori değeri önemli ölçüde yükselebilir.

Sağlıklı beslenmede çeşitlilik önemli

Karnabahar düşük kalorisi, lif içeriği ve vitamin-mineral profili nedeniyle sağlıklı beslenmenin değerli sebzelerinden biri olsa da uzmanların temel önerisi tek bir besine odaklanmak yerine sebze, meyve, tam tahıl, kaliteli protein ve sağlıklı yağların dengeli biçimde tüketilmesi.

Özellikle mevsiminde tüketilen karnabahar, beslenme çeşitliliğini artırmak isteyenler için güçlü alternatiflerden biri olarak öne çıkıyor.

Kalp dostu mangal keyfi için 6 öneri

Yaz akşamlarının en sevilen aktivitelerinden biri olan mangal, doğru tercihler yapılmadığında kalp sağlığı açısından bazı riskleri beraberinde getirebiliyor.

Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, mangal sofrasında seçilen besinlerden kullanılan soslara, pişirme biçiminden porsiyon miktarına kadar birçok ayrıntının önemli olduğunu belirtti.

Koylan, fazla yağlı etler, işlenmiş ürünler, yüksek tuz tüketimi ve yanlış pişirme yöntemlerinin hipertansiyon, yüksek kolesterol ve damar hastalıkları açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti.

Küçük değişikliklerle daha sağlıklı hale gelebilir

Mangal sofralarının tamamen değiştirilmesine gerek olmadığını belirten Prof. Dr. Koylan, kullanılan malzemelerin, pişirme yöntemlerinin ve porsiyonların daha bilinçli seçilmesinin yeterli olabileceğini ifade etti.

Riskin çoğu zaman mangalın kendisinden değil; işlenmiş et ürünleri, aşırı tuzlu soslar, yanmış ve kömürleşmiş etler, şekerli içecekler ve büyük porsiyonlardan kaynaklandığını vurgulayan Koylan, aşırı sodyum ve doymuş yağ tüketiminin hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları riskini artırabildiğini belirtti.

1. Doğru proteinleri tercih edin

Sağlıklı bir mangal sofrasının temelinde doğru protein seçimi bulunuyor.

Izgara balık, derisiz tavuk, hindi eti ve az yağlı kırmızı et daha uygun seçenekler arasında yer alırken, sucuk, salam, sosis ve diğer işlenmiş et ürünlerinin daha sınırlı tüketilmesi öneriliyor.

İşlenmiş etler, yüksek sodyum ve koruyucu madde içerikleri nedeniyle kalp sağlığı açısından daha fazla risk oluşturabiliyor.

2. Eti yüksek ateşte yakmayın

Mangalda en sık yapılan hatalardan biri, etin doğrudan yüksek alevde ve uzun süre pişirilmesi.

Yüksek ısıda kömürleşen etlerde heterosiklik aminler (HCA) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) adı verilen zararlı bileşikler oluşabiliyor.

Daha sağlıklı bir pişirme için etin doğrudan alevle temas ettirilmemesi, orta ısıda pişirilmesi, sık sık çevrilmesi ve kömürleşmiş bölümlerin tüketilmemesi öneriliyor.

Limon, sarımsak, zeytinyağı ve baharatlarla hazırlanan marinasyonların da hem lezzeti artırabileceği hem de zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltmaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.

3. Sebzelere sofrada daha fazla yer açın

Kabak, biber, domates, soğan, patlıcan ve mantar gibi sebzeler, lif ve antioksidan içerikleriyle mangal sofralarının daha dengeli hale gelmesine katkı sağlıyor.

Sebzeler daha uzun süre tokluk hissi sağlayabilirken, öğünün toplam kalori yoğunluğunun azaltılmasına da yardımcı olabiliyor.

Sebze ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme yaklaşımı da kalp sağlığı açısından öne çıkan beslenme modelleri arasında gösteriliyor.

4. Sos ve tuz tüketimine dikkat edin

Hazır barbekü sosları, ketçaplar ve işlenmiş çeşniler yüksek miktarda tuz, şeker, katkı maddesi ve doymuş yağ içerebiliyor.

Bunların yerine zeytinyağı, yoğurt bazlı hafif soslar, limon, kekik, kimyon, sarımsak ve taze otlar tercih edilebilir.

Özellikle hipertansiyonu olan kişilerin aşırı sodyum tüketiminden kaçınması önem taşıyor.

5. Şekerli içecekleri sınırlayın

Gazlı ve şekerli içecekler gereksiz kalori yüküne yol açarken, kan şekerinin hızlı yükselmesine ve trigliserit seviyelerinin artmasına neden olabiliyor.

Mangal sofralarında limonlu su, naneli ayran, şekersiz soğuk çay, maden suyu ve salatalıklı su gibi alternatifler tercih edilebilir.

Yaz aylarında artan sıvı kaybı nedeniyle düzenli su tüketiminin de ihmal edilmemesi gerekiyor.

6. Porsiyon kontrolünü unutmayın

Sağlıklı besinlerin tercih edilmesi kadar ne kadar tüketildiği de önem taşıyor.

Tabağın yarısının sebzelerden oluşması, etin yavaş tüketilmesi, küçük tabakların kullanılması ve sürekli atıştırmak yerine düzenli beslenilmesi porsiyon kontrolünü kolaylaştırabiliyor.

Uzmanlar, kalp dostu beslenmenin katı yasaklardan çok dengeli ve ölçülü tercihlere dayandığını vurguluyor.

Tarımda üretici fiyatları temmuzda arttı: Yıllık artış yüzde 18,81

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Temmuz 2026 dönemine ilişkin Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) sonuçlarını açıkladı. Tarımsal üretici fiyatlarındaki değişimi gösteren endeks temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 2,31 yükselirken, yıllık artış yüzde 18,81 olarak gerçekleşti.

Tarım-ÜFE, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 10,22, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 35,12 arttı. Böylece tarımsal üretici fiyatlarında yıllık artış devam ederken, ürün ve sektör grupları arasındaki farklılaşma da belirginleşti.

Tarım-ÜFE’de dört temel gösterge

Gösterge Temmuz 2026 değişimi
Aylık değişim %2,31
Aralık 2025’e göre değişim %10,22
Yıllık değişim %18,81
12 aylık ortalamalara göre değişim %35,12

Temmuz verileri, tarımsal üretici fiyatlarının kısa vadede yeniden yukarı yönlü hareket ettiğini ortaya koydu. Yıllık artış yüzde 18,81 seviyesinde gerçekleşirken, on iki aylık ortalamalara göre artışın yüzde 35,12 olması geçmiş aylardaki yüksek fiyat artışlarının ortalamalar üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.

Çok yıllık bitkisel ürünlerde aylık artış yüzde 8,33

Sektörler bazında temmuz ayında tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 2,52 arttı. Ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 1,66 düşüş yaşanırken, balık ve diğer balıkçılık ürünleri ile su ürünlerinde yüzde 0,82 artış kaydedildi.

Ana gruplara bakıldığında ise en belirgin aylık yükseliş çok yıllık bitkisel ürünlerde görüldü. Bu grupta fiyatlar aylık yüzde 8,33 artarken, tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,62 düşüş yaşandı. Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde ise aylık artış yüzde 0,67 oldu.

Sektör ve ana gruplarda tablo nasıl oluştu?

Sektör / ana grup Endeks Aylık değişim Aralık ayına göre Yıllık değişim 12 aylık ortalama
Tarım-ÜFE 1.125,42 %2,31 %10,22 %18,81 %35,12
Tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetler 1.105,21 %2,52 %9,42 %17,98 %34,60
Tek yıllık bitkisel ürünler 1.015,19 %-0,62 %18,18 %48,57 %35,70
Çok yıllık bitkisel ürünler 1.118,67 %8,33 %-12,35 %-21,86 %38,11
Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler 1.220,94 %0,67 %20,97 %36,98 %30,75
Orman ürünleri ve ilgili hizmetler 1.501,83 %-1,66 %27,28 %32,85 %41,63
Balık ve diğer balıkçılık ürünleri, su ürünleri 1.480,76 %0,82 %17,58 %29,46 %44,73

TÜİK verilerine göre sektör ve ana gruplar arasında yıllık fiyat hareketleri oldukça farklı bir görünüm sergiledi. Tek yıllık bitkisel ürünlerde yıllık artış yüzde 48,57’ye ulaşırken, çok yıllık bitkisel ürünlerde yıllık bazda yüzde 21,86 düşüş gerçekleşti.

Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yıllık artış yüzde 36,98, orman ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 32,85, balık ve diğer balıkçılık ürünlerinde ise yüzde 29,46 oldu.

Tek yıllık bitkisel ürünler yıllık artışta öne çıktı

Ana gruplar arasında yıllık değişim bakımından en güçlü yükselişlerden biri tek yıllık bitkisel ürünlerde görüldü. Bu grupta üretici fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,57 arttı.

Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yıllık fiyat artışı yüzde 36,98 olurken, orman ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 32,85’lik artış kaydedildi.

Buna karşılık çok yıllık bitkisel ürünlerde yıllık fiyat değişimi eksi yüzde 21,86 olarak gerçekleşti. Bu grubun bir önceki yılın Aralık ayına göre de yüzde 12,35 gerilemesi dikkat çekti.

On iki aylık ortalamada balıkçılık ilk sırada

On iki aylık ortalamalara göre değişim oranları incelendiğinde en yüksek artış yüzde 44,73 ile balıkçılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde gerçekleşti.

Bu grubu yüzde 41,63 ile orman ürünleri ve ilgili hizmetler, yüzde 38,11 ile çok yıllık bitkisel ürünler ve yüzde 35,70 ile tek yıllık bitkisel ürünler izledi.

Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 30,75 ile diğer ana grupların altında kaldı.

Sebze grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 84,34

Alt ürün grupları arasındaki fiyat farklılıkları daha da belirgin oldu. TÜİK’in Temmuz 2026 grafiğine göre yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 84,34 artışla sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular oldu.

Yıllık bazda yüksek artış görülen diğer gruplar arasında süt sığırları ve bunlardan elde edilen işlenmemiş süt, diğer sığır ve manda grubu, diğer çiftlik hayvanları ile koyun ve keçi ürünleri yer aldı. TÜİK’in ikinci sayfadaki yıllık değişim grafiği ürün grupları arasındaki makasın oldukça genişlediğini ortaya koydu.

Alt gruplarda yıllık değişim

Alt grup Yıllık değişim
Sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular %84,34
Süt sığırları ve bunlardan elde edilen işlenmemiş süt %45,46
Diğer sığır, manda ve bunlardan elde edilen ürünler %40,54
Diğer çiftlik hayvanları ve hayvansal ürünler %38,65
Koyun ve keçi, canlı; bunların işlenmemiş süt ve yapağıları %33,49
Yağlı meyveler %26,49
Tahıllar, baklagiller ve yağlı tohumlar %23,54
Tarım-ÜFE %18,81
Diğer ağaç ve çalı meyveleri ile sert kabuklu meyveler %18,69
Lifli bitkiler %16,16
Çeltik %15,65
Canlı kümes hayvanları ve yumurtalar %-13,76
Tropikal ve subtropikal meyveler %-14,30
Yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyveler %-50,78

TÜİK’in ikinci sayfadaki grafiğinde yıllık fiyat değişimi en yüksek alt grup ile en düşük alt grup arasında yaklaşık 135 puanlık fark oluştuğu görülüyor. Sebze grubunda yüzde 84,34’lük artış yaşanırken, yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyvelerde yüzde 50,78’lik düşüş kaydedildi.

Aylıkta en sert düşüş tropikal meyvelerde

Aylık fiyat hareketlerinde ise tablo farklılaştı. Temmuz ayında en yüksek düşüş yüzde 13,61 ile tropikal ve subtropikal meyvelerde gerçekleşti. TÜİK bülteninde bu grup aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup olarak belirtildi.

Canlı kümes hayvanları ve yumurtalarda aylık yüzde 7,87, tahıllar, baklagiller ve yağlı tohumlarda yüzde 2,47 düşüş yaşandı.

Diğer çiftlik hayvanları ve hayvansal ürünlerde ise yüzde 3,91 ile alt gruplar arasındaki en güçlü aylık artışlardan biri kaydedildi.

Alt gruplarda aylık değişim

Alt grup Aylık değişim
Diğer çiftlik hayvanları ve hayvansal ürünler %3,91
Diğer ağaç ve çalı meyveleri ile sert kabuklu meyveler %3,30
Yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyveler %2,48
Lifli bitkiler %2,46
Çeltik %2,43
Tarım-ÜFE %2,31
Süt sığırları ve bunlardan elde edilen işlenmemiş süt %1,86
Diğer sığır, manda ve bunlardan elde edilen ürünler %0,67
Sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular %0,20
Yağlı meyveler %-0,09
Koyun ve keçi, canlı; bunların işlenmemiş süt ve yapağıları %-0,13
Tahıllar, baklagiller ve yağlı tohumlar %-2,47
Canlı kümes hayvanları ve yumurtalar %-7,87
Tropikal ve subtropikal meyveler %-13,61

Yıllık ve aylık tablo birbirinden ayrıştı

Temmuz verilerinin dikkat çeken yönlerinden biri, yıllık değişim ile aylık hareketlerin bazı ürün gruplarında birbirinden oldukça farklı seyretmesi oldu.

Sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 84,34’e ulaşmasına karşın temmuz ayındaki artış yüzde 0,20 ile sınırlı kaldı.

Yumuşak çekirdekli ve sert çekirdekli meyvelerde ise yıllık yüzde 50,78’lik gerilemeye karşılık temmuz ayında yüzde 2,48 artış yaşandı.

Tropikal ve subtropikal meyveler hem yıllık hem aylık bazda düşüş gösterdi. Bu grupta fiyatlar yıllık yüzde 14,30, aylık yüzde 13,61 geriledi.

Hayvansal ürünlerde yıllık artış güçlü

Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde ana grup endeksi 1.220,94 olarak hesaplandı. Bu grupta fiyatlar aylık yüzde 0,67, yılbaşından bu yana yüzde 20,97, yıllık yüzde 36,98 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 30,75 arttı.

Alt gruplarda süt sığırları ve bunlardan elde edilen işlenmemiş sütte yıllık artış yüzde 45,46’ya, diğer sığır ve manda grubunda yüzde 40,54’e, diğer çiftlik hayvanları ve hayvansal ürünlerde ise yüzde 38,65’e ulaştı.

Tarım-ÜFE’nin seyri yakından izlenecek

Tarım-ÜFE, üreticinin tarımsal ürünlerini ilk elden piyasaya sunduğu aşamadaki fiyat hareketlerini ortaya koyması nedeniyle tarım sektöründeki maliyet ve fiyat eğilimlerinin izlenmesinde önemli göstergeler arasında bulunuyor.

Temmuz verileri, toplam endeksteki yıllık artışın yüzde 18,81’e gerilemiş görünmesine karşın alt ürün gruplarında son derece farklı fiyat hareketlerinin sürdüğünü gösterdi. Bazı bitkisel ürünlerde sert yıllık gerilemeler görülürken sebze grubu ve hayvansal ürünlerin önemli bölümünde yüksek yıllık artışlar dikkat çekti.

TÜİK, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi’ne ilişkin bir sonraki haber bülteninin 15 Eylül 2026 tarihinde yayımlanacağını açıkladı.

Antalya hallerinde Ocak’ta miktar geriledi, fiyat endeksleri sert yükseldi

ANTALYA – 2 Şubat 2026 – Antalya Ticaret Borsası, 2026 Ocak ayına ilişkin hal endekslerini yayımladı. Borsa verilerine göre domates, meyve ve sebzede işlem miktar endeksleri hem aylık hem yıllık bazda düşerken, fiyat endeksleri özellikle domates ve sebzede güçlü artış kaydetti.

Endekslerin seviyesi: miktar düştü, fiyat yükseldi

ATB’nin açıkladığı Ocak ayı endeks değerleri şöyle gerçekleşti: miktar endeksi domateste 51, meyvede 33, sebzede 48; fiyat endeksi ise domateste 4440, meyvede 3127, sebzede 4151 oldu.

Miktar endeksinde aylık ve yıllık gerileme

Ocak ayında miktar endeksi değişimleri; aylık bazda domateste %13,67, meyvede %10,64, sebzede %20,19 azalış gösterdi. Yıllık bazda ise domateste %24,05, meyvede %16,06, sebzede %15,44 gerileme kaydedildi.

Yıllık fiyat artışı: domateste %85,23

ATB verilerine göre yıllık fiyat endeksi domateste %85,23, meyvede %49,72, sebzede %50,00 arttı. Aynı dönemde işlem miktarındaki düşüş, domateste %24,05, meyvede %16,06, sebzede %15,44 olarak raporlandı.

Sebzede aylık fiyat artışı “rekor”

Aylık bazda domates fiyat endeksi %63,37 artarken, meyve fiyat endeksi %2,28 yükseldi. Sebze fiyat endeksi ise %69,68 artışla “rekor” olarak kaydedildi.

“Son 7 yıl” kıyası: domates ve sebzede fiyat seviyesi ortalamanın üstünde

ATB’nin son yedi yılın Ocak verileriyle yaptığı karşılaştırmada; satış miktar endeksleri genel olarak ortalama civarında, domates ve sebzede fiyat seviyesi ortalamanın üzerinde, meyvede ise ortalama civarında gerçekleşti.

Özet tablo (ATB Hal Endeksi – Ocak 2026)

Ürün grubu Miktar endeksi Fiyat endeksi Aylık miktar değişimi Yıllık miktar değişimi Aylık fiyat değişimi Yıllık fiyat değişimi
Domates 51 4440 -%13,67 -%24,05 +%63,37 +%85,23
Meyve 33 3127 -%10,64 -%16,06 +%2,28 +%49,72
Sebze 48 4151 -%20,19 -%15,44 +%69,68 +%50,00

Kaynak: ATB Hal Endeksi bülteni.