Kendinize zaman ayıramadığınızı gösteren 5 önemli işaret! Uzmanından ruh sağlığı için kritik uyarılar

Günlük hayatın yoğun temposu içerisinde iş, aile ve sosyal sorumluluklara yetişmeye çalışan birçok kişi, kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atabiliyor. Yapılması gereken işler, tamamlanması beklenen görevler ve çevrenin beklentileri arasında dinlenmek, sevilen aktivitelerle ilgilenmek veya yalnızca kendine vakit ayırmak çoğu zaman erteleniyor.

Ancak dinlenme ihtiyacının sürekli göz ardı edilmesi, zamanla fiziksel ve ruhsal sağlık üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.

Klinik Psikolog Merve Çelik, kendine zaman ayırmanın bir lüks olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Kişinin kendisine zaman ayırması bir lüks değil, ruhsal ve fiziksel sağlığını korumasına yardımcı olan önemli bir ihtiyaç” ifadelerini kullandı.

Sürekli stres fiziksel belirtilerle de kendini gösterebilir

Günlük sorumlulukların yoğunluğu nedeniyle sürekli çalışmak ve üretmek zorunda hisseden kişilerde zaman içerisinde stres düzeyi artabiliyor.

Klinik Psikolog Merve Çelik, uzun süre devam eden stresin yalnızca ruhsal durum üzerinde değil, fiziksel sağlık üzerinde de etkili olabileceğine dikkat çekti.

Çelik, konuyla ilgili şu açıklamada bulundu:

“Uzun süre devam eden stres yalnızca ruhsal değil, fiziksel belirtilerle de kendini gösterebilir. Baş ağrısı, kas gerginliği, uyku düzensizlikleri, sindirim sorunları, dikkat dağınıklığı, tahammülsüzlük ve sürekli yorgunluk hissinin göz ardı edilmemesi önemli.”

Uzmanlara göre bu tür belirtilerin sık yaşanması, günlük yaşam alışkanlıklarının ve dinlenmeye ayrılan zamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret edebiliyor.

Kendinize yeterince zaman ayırmadığınızı gösteren 5 işaret

Klinik Psikolog Merve Çelik, kişinin kendi ihtiyaçlarını ihmal ettiğini gösterebilecek beş önemli belirtiye dikkat çekti.

1. Sürekli yorgun ve bitkin hissetmek

Yeterince dinlenildiği düşünüldüğü halde enerjisiz, halsiz ve bitkin hissetmek, günlük yaşamın fiziksel ve zihinsel açıdan yorucu hale geldiğinin işaretlerinden biri olabiliyor.

Dinlenmeye rağmen devam eden yorgunluk hissi, kişinin günlük alışkanlıklarını gözden geçirmesini gerektirebiliyor.

2. Tahammül seviyesinin azalması

Günlük hayatta daha önce sorun edilmeyen durumlara karşı çabuk öfkelenmek, sabırsız davranmak ve küçük olaylara yoğun tepkiler vermek, stresin artmasıyla ilişkili olabiliyor.

Özellikle sürekli sorumluluk altında hisseden kişilerde tahammül seviyesinin azalması dikkat çekebiliyor.

3. Sevilen aktivitelerden uzaklaşmak

Daha önce keyif alınan hobilerden, sosyal etkinliklerden ve günlük aktivitelerden uzaklaşmak da kişinin kendine yeterince zaman ayıramadığını gösteren işaretlerden biri olabiliyor.

Kitap okumak, müzik dinlemek veya arkadaşlarla vakit geçirmek gibi aktiviteler için isteksizlik hissedilmesi, dinlenme ve öz bakım ihtiyacının gözden geçirilmesini gerektirebiliyor.

4. Uyku düzeninin bozulması

Uykuya dalmakta güçlük çekmek, gece boyunca sık sık uyanmak veya yeterli süre uyunduğu halde sabah dinlenmemiş hissetmek, yoğun stres dönemlerinde görülebiliyor.

Uyku düzenindeki bozulmaların günlük yaşam kalitesini de olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiliyor.

5. Zihnin sürekli meşgul olması

Dinlenme sırasında bile yapılacak işleri düşünmek, günlük sorumluluklardan zihinsel olarak uzaklaşamamak ve sürekli bir şeyleri yetiştirme telaşı yaşamak da önemli işaretler arasında bulunuyor.

Klinik Psikolog Çelik, bu belirtilerin kişinin yaşam temposunu ve kendine ayırdığı zamanı yeniden değerlendirmesi gerektiğini gösterebileceğini belirtiyor.

Ruhsal sağlığınızı korumak için günlük yaşamda 5 öneri

Kendine zaman ayırmak için uzun tatillere veya kapsamlı planlara ihtiyaç olmadığını belirten Klinik Psikolog Merve Çelik, günlük yaşama eklenecek küçük alışkanlıkların stresle baş etmeye yardımcı olabileceğini ifade etti.

Çelik, “Günlük rutine eklenecek küçük alışkanlıklar, kişinin kendisini daha iyi hissetmesine ve stresle baş etmesine yardımcı olabiliyor” diyerek şu önerilerde bulundu:

Güne kendinize zaman ayırarak başlayın: Sabahları aceleyle güne başlamak yerine çayınızı veya kahvenizi sakin bir ortamda içmek için birkaç dakika ayırın. Güne daha sakin başlamak, günlük sorumluluklara hazırlanmayı kolaylaştırabilir.

Kısa yürüyüşleri alışkanlık haline getirin: Açık havada yürüyüş yapmak hem fiziksel aktiviteyi artırmaya hem de zihinsel açıdan rahatlamaya yardımcı olabilir. Gün içerisinde kısa yürüyüşler için zaman oluşturun.

Sevdiğiniz aktivitelere vakit ayırın: Kitap okumak, müzik dinlemek, yemek yapmak veya bir hobiyle ilgilenmek için kendinize özel zamanlar belirleyin. Keyif aldığınız aktiviteleri sürekli ertelememeye özen gösterin.

Gün içerisinde kısa molalar verin: İş veya ev sorumlulukları arasında kısa süreliğine durmak, dinlenmek ve zihninizi günlük yoğunluktan uzaklaştırmak için fırsat oluşturun.

Sosyal ilişkilerinizi ihmal etmeyin: Aile üyeleri, arkadaşlar ve sevilen kişilerle vakit geçirmek, sohbet etmek ve sosyal bağları sürdürmek psikolojik iyi oluşu destekleyebilir.

Dinlenirken suçluluk hissetmeyin

Klinik Psikolog Merve Çelik, öz bakımın yalnızca dinlenmek veya kişisel bakım uygulamalarıyla sınırlı olmadığını belirtti.

Kişinin kendi ihtiyaçlarını tanımasının, sınırlarını korumasının ve kendisine iyi gelmeyen alışkanlıkları fark etmesinin de öz bakım sürecinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

Çelik, özellikle dinlenmeye zaman ayırırken suçluluk hissedilmemesi gerektiğine dikkat çekerek günlük yaşamda kaçınılması gereken davranışları anlattı.

Her şeye yetişmeye çalışmak stres düzeyini artırabilir

Günlük yaşamda bütün sorumlulukları tek başına üstlenmeye çalışmak, kişinin fiziksel ve zihinsel açıdan yorulmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle yapılacak işlerin öncelik sırasına konulması ve gerektiğinde bazı taleplere hayır denilebilmesi önem taşıyor.

Klinik Psikolog Merve Çelik, öz bakım konusunda şu noktalara dikkat çekti:

  • Dinlenmeyi sürekli ertelemeyin: Bütün işlerin tamamlanmasını beklemek, dinlenmeye hiçbir zaman yeterli zaman kalmamasına yol açabilir.

  • Her şeye yetişmeye çalışmayın: Bütün sorumlulukları üstlenmek yerine önceliklerinizi belirleyin ve gerektiğinde hayır demeyi öğrenin.

  • Dinlenirken suçluluk hissetmeyin: Kendinize ayırdığınız zamanı verimsizlik veya zaman kaybı olarak değerlendirmeyin.

  • Kendi ihtiyaçlarınızı görmezden gelmeyin: Başkalarının beklentilerini karşılarken kendi fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarınızı ihmal etmeyin.

  • Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın: Herkesin yaşam koşulları, ihtiyaçları ve dinlenme biçimi farklıdır. Kendinize uygun bir yaşam temposu oluşturmaya çalışın.

Kendinize zaman ayırmak ruhsal ve fiziksel sağlığı destekliyor

Yoğun yaşam temposu içerisinde kişinin kendi ihtiyaçlarını sürekli ertelemesi, zamanla stresin artmasına ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesine yol açabiliyor.

Klinik Psikolog Merve Çelik, dinlenmenin, kişisel sınırların korunmasının ve sevilen aktivitelere zaman ayrılmasının ruhsal ve fiziksel sağlığın desteklenmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.

Günlük yaşamda uygulanabilecek küçük değişikliklerin stresle baş etmeyi kolaylaştırabileceğini belirten Çelik, kişilerin kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Özellikle sürekli yorgunluk, uyku düzensizlikleri, tahammülsüzlük ve zihinsel yoğunluk gibi belirtilerin uzun süre devam etmesi durumunda, bu sorunların nedenlerinin değerlendirilmesi ve gerektiğinde profesyonel destek alınması önem taşıyor.

El yıkarken yapılan bu 5 hata enfeksiyon riskini artırıyor! Uzmanından önemli uyarılar

Gün boyunca farkında olmadan dokunulan pek çok yüzey, mikroorganizmaların ellerimize taşınmasına neden olabiliyor. Özellikle kapı kolları, cep telefonları, toplu taşıma araçları ve ortak kullanılan eşyalar, mikroorganizmaların bulaşması açısından dikkat edilmesi gereken yüzeyler arasında bulunuyor.

Yıkanmamış ellerle gözlere, buruna ve ağza dokunulması ise mikroorganizmaların vücuda girişini kolaylaştırarak solunum yolu ve sindirim sistemi enfeksiyonlarına yakalanma riskini artırabiliyor.

Doğru el hijyeni, özellikle ishal ve akut solunum yolu enfeksiyonlarının önlenmesinde en temel koruyucu önlemlerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak ellerin yalnızca su ve sabunla yıkanması değil, temizliğin doğru yöntemle yapılması da büyük önem taşıyor.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Aytan Seydaliyeva, el temizliğinde yapılan yanlışların enfeksiyon riskini artırabileceğine dikkat çekerek, “Ellerimizi ne zaman, ne kadar süreyle ve nasıl temizlediğimiz de hastalıkları önlemede büyük rol oynuyor” uyarısında bulundu.

Dr. Seydaliyeva, doğru el hijyeni için dikkat edilmesi gereken 5 önemli noktayı anlattı.

1. Ellerinizi en az 20 saniye sabunla ovalayın

El yıkama sırasında en sık yapılan hatalardan biri, elleri birkaç saniye sabunladıktan sonra durulamak.

Oysa etkili bir temizlik için ellerin sabunla en az 20 saniye boyunca ovalanması gerekiyor.

Bilimsel çalışmalar, ellerin daha kısa süre yıkanması durumunda mikroorganizmaların ve zararlı kimyasalların yeterince uzaklaştırılamadığını gösteriyor.

Doğru el yıkama işleminde öncelikle eller temiz akan suyla ıslatılmalı, ardından sabunla iyice köpürtülmeli. Ellerin bütün yüzeyleri en az 20 saniye boyunca ovalandıktan sonra temiz akan su altında durulanmalı ve tamamen kurulanmalı.

Uzmanlar, doğru el yıkamanın beş temel aşamadan oluştuğunu belirtiyor: Islat, köpürt, ovala, durula ve kurula.

2. Parmak aralarını ve tırnak altlarını unutmayın

Ellerin yalnızca avuç içlerini birbirine sürterek yıkanması, etkili bir temizlik için yeterli olmuyor.

Mikroorganizmalar, el sırtlarında, parmak aralarında ve tırnak altlarında da bulunabiliyor. Bu nedenle el yıkama sırasında bütün yüzeylerin sabunla iyice temizlenmesi gerekiyor.

Dr. Seydaliyeva, yıkama sonrasında ellerin tamamen kurulanmasının da önemli olduğunu vurguluyor.

Çünkü mikroorganizmalar, ıslak ellere ve ıslak ellerden diğer yüzeylere daha kolay aktarılabiliyor.

Ellerin temiz havluyla veya hava ile kurutulması arasında hangisinin daha etkili olduğuna ilişkin yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor. Burada önemli olan, ellerin tamamen kurutulması.

3. Elleriniz temiz görünse bile yıkamayı ihmal etmeyin

Ellerin gözle temiz görünmesi, mikroorganizma taşımadığı anlamına gelmiyor.

Bu nedenle el hijyeninin yalnızca eller kirlendiğinde değil, günlük yaşamın belirli aşamalarında da sağlanması gerekiyor.

Özellikle yemek hazırlamadan, yemek yemeden, bir başkasını beslemeden veya emzirmeden önce ellerin mutlaka yıkanması öneriliyor.

Tuvalet kullanımından sonra, öksürme, hapşırma ve burun temizleme sonrasında da el temizliği büyük önem taşıyor.

Bunun yanı sıra kusma veya ishali bulunan bir hastanın bakımından önce ve sonra, yara bakımı sırasında, hayvanlarla veya hayvan atıklarıyla temasın ardından ve çöpe dokunduktan sonra da ellerin yıkanması gerekiyor.

Uzmanlar, bu alışkanlıkların günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesinin enfeksiyonların yayılma riskini azaltabileceğini belirtiyor.

4. Sıcak suyun elleri daha iyi temizlediğini düşünmeyin

El yıkamayla ilgili yaygın yanlışlardan biri de sıcak suyun mikroorganizmaları soğuk suya göre daha etkili temizlediği düşüncesi.

Ancak sıcak ve soğuk suyun ellerden benzer miktarda mikroorganizmanın uzaklaştırılmasını sağladığı belirtiliyor.

Bu nedenle etkili el temizliğinde suyun sıcaklığından çok, ellerin bütün yüzeylerinin yeterli süre sabunla ovalanması önem taşıyor.

Ellerin temiz akan su altında iyice durulanması ve tamamen kurutulması da temizlik işleminin önemli aşamalarını oluşturuyor.

Üstelik çok sıcak su kullanılması, ciltte tahrişe ve hatta yanıklara neden olabiliyor.

Bu nedenle el yıkama sırasında kişinin tercihine göre soğuk veya ılık su kullanılması yeterli görülüyor.

5. El antiseptiğini her durumda sabunun yerine kullanmayın

Alkol bazlı el antiseptikleri, mikroorganizmaların azaltılmasında yararlı olmakla birlikte her durumda sabun ve suyun yerini tutmuyor.

Dr. Seydaliyeva, sabun ve suya erişilemediğinde, eller görünür biçimde kirli değilse en az yüzde 60 alkol içeren el antiseptiklerinin kullanılabileceğini belirtiyor.

Antiseptiğin etkili olabilmesi için ellerin bütün yüzeylerine yayılması ve tamamen kuruyana kadar ovuşturulması gerekiyor.

Ancak eller görünür şekilde kirliyse sabun ve suyla yıkama tercih edilmeli.

Özellikle norovirüs gibi bazı enfeksiyon etkenlerinin ellerden uzaklaştırılmasında sabun ve su, alkol bazlı antiseptiklerden daha etkili olabiliyor.

Bu nedenle el antiseptikleri, sabun ve suyla yapılan el temizliğinin daha güçlü bir alternatifi olarak değil, uygun koşullarda kullanılabilecek bir seçenek olarak değerlendirilmeli.

Doğru el hijyeni hastalıklardan korunmada önemli rol oynuyor

El hijyeninde yapılan küçük hatalar, mikroorganizmaların ellerden yeterince uzaklaştırılamamasına ve enfeksiyonların bulaşma riskinin artmasına neden olabiliyor.

Ellerin yeterli süre yıkanmaması, parmak araları ve tırnak altlarının ihmal edilmesi, yalnızca görünür kir bulunduğunda temizlik yapılması ve el antiseptiklerinin yanlış kullanılması, sık karşılaşılan hatalar arasında yer alıyor.

Dr. Aytan Seydaliyeva, ellerin doğru zamanda ve doğru yöntemle temizlenmesinin hastalıklardan korunmada büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Özellikle toplu taşıma araçları, iş yerleri, okullar ve ortak kullanım alanlarında el hijyenine dikkat edilmesi, mikroorganizmaların yayılma riskinin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Uzmanlar, ellerin sabunla en az 20 saniye ovalanmasının, bütün yüzeylerin temizlenmesinin ve yıkama sonrasında tamamen kurutulmasının günlük yaşamda alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörünün makam aracı Konya’da kaza yaptı! Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın eşi Prof. Dr. Sevim Aydın, kazada hayatını kaybetti

Konya’da bugün akşam saatlerinde meydana gelen trafik kazası, sağlık ve akademi dünyasını yasa boğdu.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, eşi Prof. Dr. Sevim Aydın ve sürücü Mehmet Uzunoğlu’nun bulunduğu otomobil, Konya’nın Kulu ilçesi yakınlarında kaza yaptı.

Edinilen bilgilere göre makam şoförü Mehmet Uzunoğlu’nun kullandığı, otomobil, Kırıkkale-Konya kara yolu üzerindeki Kulu Kavşağı yakınlarında kontrolden çıkarak şarampole devrildi.

Yoldan çıkarak araziye savrulan otomobilin takla attığı, kazanın ardından araçta yangın çıktığı bildirildi.

Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık, jandarma ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

İtfaiye ekipleri araçta çıkan yangına müdahale ederken sağlık ekipleri yaralıların hastaneye sevk edilmesini sağladı.

Prof. Dr. Sevim Aydın hastanede hayatını kaybetti

Kazada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, eşi Prof. Dr. Sevim Aydın ve otomobilin sürücüsü Mehmet Uzunoğlu yaralandı.

Olay yerinde ilk müdahaleleri yapılan üç yaralı, ambulanslarla Kulu Bölge Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Durumu ağır olan Prof. Dr. Sevim Aydın, hastanede acil tedavi altına alındı.

Ancak doktorların bütün müdahalelerine rağmen Sevim Aydın’ın hayatı kurtarılamadı.

Prof. Dr. Sevim Aydın’ın vefatı, ailesi ve yakınlarının yanı sıra akademi ve sağlık camiasında büyük üzüntüye neden oldu.

Rektör Kemalettin Aydın ve sürücünün sağlık durumu

Kazada yaralanan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın ile sürücü Mehmet Uzunoğlu’nun hastanede tedavi altına alındığı bildirildi.

İlk sağlık değerlendirmelerine göre Rektör Aydın ve sürücünün genel sağlık durumlarının iyi olduğu belirtildi.

İki yaralının tedavi ve kontrol süreçleri devam ederken sağlık durumlarına ilişkin yeni bir olumsuzluk bildirilmedi.

Konya Şehir Hastanesindeki programa katılmak üzere yola çıkmıştı

Rektör Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın, Konya’da düzenlenecek akademik programa katılmak üzere yolculuk yaptığı öğrenildi.

Aydın’ın, 20 Kasım 2026 Cuma günü saat 14.00’te Konya Şehir Hastanesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek Akademik Yükselme ve Belge Takdim Töreni ile Cübbe Giyme Programı’na katılması planlanıyordu.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi bünyesindeki akademisyenlerin yer alacağı program öncesinde meydana gelen kaza, üzüntüye neden oldu.

Konya Valisi İbrahim Akın ve Mustafa Akış hastaneye geldi

Kazanın ardından Aydın ailesinin yakınları Kulu Bölge Devlet Hastanesine geldi.

Olaydan haberdar olan Konya Valisi İbrahim Akın ile Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mustafa Akış da hastaneye giderek gelişmeler hakkında bilgi aldı.

Aydın ailesinin yakınları, Prof. Dr. Sevim Aydın’ın hayatını kaybetmesi üzerine büyük üzüntü yaşadı.

Kazanın nedenine ilişkin inceleme başlatıldı

Kırıkkale-Konya kara yolu üzerindeki Kulu Kavşağı yakınlarında meydana gelen kazanın ardından jandarma ekipleri inceleme başlattı.

Otomobilin hangi nedenle kontrolden çıktığının belirlenmesi için çalışmalar yürütülüyor.

Aracın şarampole devrilmesi ve sonrasında çıkan yangına ilişkin bulguların da inceleme kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.

Kazanın kesin nedeni henüz açıklanmadı.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın yaralandığı, eşi Prof. Dr. Sevim Aydın’ın ise hayatını kaybettiği kazayla ilgili adli inceleme devam ediyor.

TBMM Başkanı Kurtulmuş

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, şu ifadelere yer verdi:

“Değerli kardeşim, yol ve dava arkadaşımız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın kıymetli eşi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevim Aydın’ın vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim. Merhumeye Allah’tan rahmet, başta Kemalettin Aydın olmak üzere ailesine, yakınlarına ve öğrencilerine sabır ve başsağlığı diliyorum. Mekanı cennet, makamı ali olsun.”

AK Parti Sözcüsü Çelik

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

“Çok üzgünüz. Yol arkadaşımız, geçmiş dönemler milletvekilimiz, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörümüz Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın eşi Prof. Dr. Sevim Aydın elim bir trafik kazası neticesinde Hakk’ın rahmetine kavuştu. Prof. Dr. Sevim Aydın’a Allah’tan rahmet, Kemalettin hocamıza, ailesine, yakınlarına ve tüm yol arkadaşlarımıza başsağlığı diliyoruz. Mekanı cennet olsun.”

YÖK Başkanı Özvar’dan taziye mesajı

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

“Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörümüz Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın muhterem eşi, değerli akademisyen Prof. Dr. Sevim Aydın’ın elim bir trafik kazası neticesinde Hakk’ın rahmetine kavuşması bizleri derin bir teessüre sevk etmiştir. Merhume Sevim Hocamıza Allah’tan rahmet, Kemalettin Hocamıza, ailesine, yakınlarına ve akademi camiamıza sabır ve başsağlığı diliyorum. Mekanı cennet olsun.”

Ankara Üniversitesi Rektörü Ünüvar

Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

“Çok değerli kardeşim, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörümüz Kemalettin Aydın Hocamızın eşi, Tıp Fakültesi Öğretim Üyemiz Sevim Aydın Hocamız elim bir trafik kazası sonrası vefat etti. Allah rahmet eylesin. Çok çalışkan ve insani değerleri yüksek bir hocamızdı. Mekanı cennet olsun.”

Saç çıkaran tarak geliştirildi! 28 günde yüzde 97,85 başarı sağlandı, bilim dünyasında yeni umut

Saç dökülmesi ve kellik sorununa yönelik bilimsel araştırmalarda dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Çin’deki Beihang Üniversitesi öncülüğünde çalışan araştırmacılar, saç köklerini elektriksel olarak uyaran ve tedavi edici moleküllerin deri altına ulaşmasını sağlayan yeni bir tarak geliştirdi.

“Detangle” adı verilen biyoelektronik cihaz, özellikle genetik ve hormonal etkenlere bağlı saç dökülmesinin tedavisi için tasarlandı.

Araştırmanın sonuçları, 3 Kasım 2026 tarihinde uluslararası bilimsel dergi Nature Communications‘ta yayımlandı.

Deneylerde, laboratuvar ortamında saç dökülmesi oluşturulan fareler üzerinde 28 gün boyunca uygulanan yöntemin, tedavi edilen alanda yüzde 97,85’e ulaşan yeniden kıllanma sağladığı bildirildi.

Saç çıkaran tarak nasıl çalışıyor?

Bilim insanları tarafından geliştirilen Detangle, görünüş olarak sıradan bir tarağa benzese de teknolojik özellikleriyle farklılaşıyor.

Cihazda farklı uzunluklarda yerleştirilmiş özel elektrotlar ve tedavi edici moleküllerin deri altına iletilmesini sağlayan bölümler bulunuyor.

Tarak saç derisi üzerinde hareket ettirildiğinde darbeli elektrik alanları oluşturuyor. Bu elektrik alanları hem saç köklerini uyarıyor hem de tedavide kullanılan moleküllerin hedeflenen bölgelere ulaşmasını kolaylaştırıyor.

Araştırmacılara göre cihazın oluşturduğu elektrik alanları, geleneksel yüzeysel elektrik uygulamalarına kıyasla saç köklerinin bulunduğu bölgelere yaklaşık dokuz kat daha derin ulaşabiliyor.

Bu yöntemle yalnızca saç köklerinin uyarılması değil, dökülmeye neden olan biyolojik mekanizmaların da hedef alınması amaçlanıyor.

İki farklı moleküler tedavi birlikte uygulanıyor

Detangle sisteminin en önemli özelliklerinden biri, elektriksel uyarımı iki farklı moleküler tedaviyle aynı anda uygulaması.

Bunlardan ilki, saç köklerinin çevresindeki kan damarlarının gelişimini desteklemeyi amaçlayan VEGFA adlı büyüme faktörünün üretimini artırmaya yönelik genetik materyal.

İkinci bileşen ise saç köklerinin küçülmesinde rol oynayan dihidrotestosteron (DHT) hormonunun oluşumuyla ilişkili SRD5A2 enzimini hedefleyen siRNA molekülü.

Bu iki bileşen sayesinde saç köklerinin çevresindeki kan dolaşımının iyileştirilmesi ve hormonal nedenlerle meydana gelen saç dökülmesinin azaltılması hedefleniyor.

Elektriksel uyarım ise bu maddelerin hedef hücrelere ulaşmasına yardımcı oluyor.

Farelerde 28 günde yüzde 97,85 yeniden kıllanma

Araştırma kapsamında bilim insanları, erkek tipi saç dökülmesine benzer bir durum oluşturulan laboratuvar fareleri üzerinde deneyler gerçekleştirdi.

Deney hayvanlarının sırt bölgesindeki kıllar uzaklaştırılarak testosteron uygulamasıyla saç dökülmesine benzer bir model oluşturuldu.

Detangle cihazı, elektriksel uyarım ve iki tedavi edici molekül birlikte kullanılarak üç günde bir uygulandı.

Toplam 28 gün süren deneyin sonunda tedavi edilen bölgelerdeki kıl örtüsünün yüzde 97,85 oranında yeniden oluştuğu tespit edildi.

Bu sonuç, deneyde karşılaştırma amacıyla kullanılan bazı mevcut saç dökülmesi tedavilerinden daha yüksek bulundu.

Mevcut saç dökülmesi tedavilerini geride bıraktı

Araştırmacılar, Detangle yöntemini saç dökülmesinde yaygın olarak kullanılan minoksidil ve finasterid tedavileriyle de karşılaştırdı.

Fare deneylerinde minoksidil uygulanan grupta yaklaşık yüzde 70, finasterid uygulanan grupta ise yaklaşık yüzde 50 yeniden kıllanma gözlendi.

Yalnızca elektriksel uyarım uygulanan farelerde ise yaklaşık yüzde 40 oranında yeniden kıllanma sağlandı.

Elektriksel uyarımın iki moleküler tedaviyle birlikte kullanıldığı Detangle grubunda en yüksek sonuca ulaşıldı.

28 günlük fare deneyinin sonuçları

Uygulanan yöntem Yaklaşık yeniden kıllanma
Tedavi uygulanmayan grup %1
Yalnızca elektriksel uyarım %40
Finasterid %50
Minoksidil %70
Elektriksel uyarım + SRD5A2 siRNA %85
Elektriksel uyarım + VEGFA %90
Detangle tam kombinasyon %97,85

Saç köklerinde ve kan dolaşımında da değişim görüldü

Araştırmacılar, 28 günlük deneyin ardından tedavi uygulanan bölgelerdeki deri dokularını da inceledi.

Detangle yöntemiyle tedavi edilen farelerde saç kökleriyle ilişkili olumlu değişiklikler ve deri dokusundaki damarlaşmanın arttığı gözlendi.

Bilim insanları, elektriksel uyarım ve moleküler tedavinin birlikte uygulanmasının saçların yeniden büyümesini destekleyen biyolojik süreçleri harekete geçirdiği değerlendirmesinde bulundu.

Araştırma, elektriksel uyarımın yalnız başına uygulanmasından daha etkili sonuçların, tedavi edici moleküllerin de sisteme dahil edilmesiyle elde edildiğini ortaya koydu.

İnsanlarda da aynı sonucu verecek mi?

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarına rağmen bilim insanları, Detangle cihazının henüz insanlar üzerinde test edilmediğine dikkat çekiyor.

Farelerin deri yapısı ve saç köklerinin özellikleri, insan kafa derisinden farklılık gösteriyor.

Ayrıca deneylerdeki saç dökülmesi laboratuvar koşullarında yapay olarak oluşturuldu. İnsanlarda uzun yıllar içerisinde gelişen genetik ve hormonal saç dökülmesi aynı biyolojik özellikleri taşımayabilir.

Bu nedenle farelerde elde edilen yüzde 97,85’lik yeniden kıllanma oranının insanlarda da görüleceği henüz bilinmiyor.

Cihazın insan sağlığı açısından güvenli olup olmadığı, uzun süreli kullanımının nasıl sonuçlar doğuracağı ve elde edilen saçların kalıcılığı da araştırılması gereken konular arasında bulunuyor.

Saç çıkaran tarak satışa çıktı mı?

Detangle, henüz laboratuvar araştırmaları kapsamında geliştirilen deneysel bir prototip.

Cihazın tüketicilere yönelik satışa sunulduğuna veya insanlarda kullanılmak üzere onaylandığına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Araştırmacıların hayvan deneylerinde elde ettiği sonuçların insanlar için geçerli olup olmayacağının belirlenebilmesi amacıyla klinik araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.

Dolayısıyla cihazın ne zaman piyasaya çıkacağı ya da insanların kullanımına ne zaman sunulabileceği henüz belli değil.

Saç dökülmesinin tedavisinde yeni bir yöntem olabilir

Genetik ve hormonal nedenlere bağlı saç dökülmesi, dünya genelinde kadınları ve erkekleri etkileyen yaygın sağlık sorunları arasında bulunuyor.

Mevcut tedavi yöntemlerinde ilaçların saç köklerine yeterli miktarda ulaştırılması ve tedavinin uzun süreli etkisinin korunması önemli araştırma konuları arasında yer alıyor.

Detangle sistemi, elektriksel uyarımı doğrudan moleküler tedaviyle birleştirmesi bakımından farklı bir yaklaşım sunuyor.

Fareler üzerinde elde edilen sonuçlar, bu teknolojinin saç dökülmesi tedavisinde gelecekte kullanılabilecek yöntemler arasında değerlendirilebileceğini gösteriyor.

Ancak 28 günde yüzde 97,85 yeniden kıllanma sonucu yalnızca deney hayvanları için geçerli. Cihazın insanlarda saç dökülmesini tedavi ettiği veya kelliği ortadan kaldırdığı henüz bilimsel olarak kanıtlanmış değil.

Türkiye 8 aşıyı yerli üretecek!

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda, Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesi üzerindeki görüşmeler sırasında milletvekillerinin sorularını ve eleştirilerini yanıtladı.

Türkiye’nin sağlık alanında yerli üretim kapasitesini geliştirmek için önemli adımlar atacağını belirten Memişoğlu, özellikle aşı üretimi, koruyucu sağlık hizmetleri, kanser taramaları ve sağlık altyapısına yönelik çalışmaları anlattı.

Bakan Memişoğlu’nun açıklamalarında en dikkat çekici başlık, Türkiye’de kullanılan 8 aşının yerli olarak üretilmesine yönelik hazırlıklar oldu.

8 aşı Türkiye’de üretilecek: Sözleşmeler kısa sürede yapılacak

Sağlık Bakanı Memişoğlu, milletvekillerinin aşı reddi ve HPV aşısına ilişkin sorularını yanıtlarken, yerli aşı üretiminde yeni bir döneme geçileceğini açıkladı.

Türkiye’deki aşı reddi oranlarının gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında daha düşük olduğunu belirten Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Aşı reddi oranları, gelişmiş ülkelerde yüzde 10 ila 20 bandında seyretmektedir. Ülkemizde ise bu oran yüzde 4-5 seviyesindedir. Aşı reddini engellemek ve aşı reddini azaltmak için 8 aşımızı yerli üreteceğiz, kısa sürede sözleşmelerini yapıp kendi aşısını üreten ve dünyaya ulaştıran ülke olacağız.”

Bakan Memişoğlu’nun açıklamasına göre, yerli aşı üretimine ilişkin sözleşmelerin kısa süre içerisinde yapılması planlanıyor.

Böylece Türkiye’nin yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılayan değil, ürettiği aşıları diğer ülkelere de ulaştırabilen bir konuma gelmesi hedefleniyor.

Ancak yerli üretimi planlanan 8 aşının hangileri olduğu, üretim tesisleri, kapasitesi ve ilk üretim takvimi konusunda bu açıklamada ayrıntılı bilgi verilmedi.

HPV aşısı ulusal aşı takvimine alınacak mı?

Bakan Memişoğlu, özellikle rahim ağzı kanserinin önlenmesinde önemli bir yere sahip olan HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasına ilişkin soruları da yanıtladı.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’nin rahim ağzı kanseri görülme sıklığı açısından düşük sıklıkta vaka görülen ülkeler arasında bulunduğunu belirten Memişoğlu, HPV enfeksiyonunun bu kanser türünün başlıca nedeni olduğuna dikkat çekti.

Memişoğlu, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

“Ülkemizde serviks kanseri, kadınlarda en sık görülen onuncu kanser türüdür. Başlıca nedeni HPV enfeksiyonudur. En ileri metot olan Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) temelli HPV tarama programı dünyada ilk kez ülkemizde başlatılmış olup, başarıyla yürütülmektedir. Mobil araçlarla da HPV testi yapan bir ülkeyiz. Alanında uzman akademisyenlerimizin yer aldığı bilim kurulunca HPV aşısının aşı takvimine alınmasıyla ilgili bilimsel değerlendirmeler ise devam etmektedir.”

Buna göre HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasına ilişkin süreç henüz sonuçlanmadı.

Bilim kurulunun değerlendirmelerinin ardından aşının takvime dahil edilip edilmeyeceğine ilişkin kararın netleşmesi bekleniyor.

HPV enfeksiyonuna karşı aşılama ve düzenli tarama, rahim ağzı kanserinden korunmada birbirini tamamlayan önemli uygulamalar arasında bulunuyor.

SMA hastaları için iki ilacın bedeli karşılanıyor

Sağlık Bakanı Memişoğlu, Spinal Müsküler Atrofi (SMA) hastalığıyla mücadele kapsamında yürütülen tarama ve tedavi çalışmalarına ilişkin de bilgi verdi.

Türkiye’de evlilik öncesi tarama ile yenidoğan tarama programlarının uygulandığını belirten Memişoğlu, SMA hastalarının tedavisinde kullanılan iki ilacın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından, Bakanlığın bilim kurulunun önerileri doğrultusunda ücretsiz karşılandığını söyledi.

Memişoğlu, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının (TÜSEB) SMA ve benzeri nadir hastalıklarla ilgili yürüttüğü çalışmalara ilişkin bilgilerin de kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı.

Türkiye’nin ortalama yaşam süresi 78,5 yıla yükseldi

Sağlık Bakanı Memişoğlu, sağlık hizmetlerinde yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde Türkiye’deki ortalama yaşam süresinin arttığını belirtti.

2002 yılında 72,5 yıl olan doğumda beklenen yaşam süresinin 2025 yılında 78,5 yıla yükseldiğini bildirdi.

Böylece açıklanan verilere göre 23 yıllık dönemde ortalama yaşam süresinde 6 yıllık artış gerçekleşti.

Memişoğlu, 2023 yılı yaşam süresi verilerindeki düşüşte 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin önemli etkisi bulunduğunu, bu nedenle söz konusu yılın diğer yıllarla karşılaştırılmasında dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

723 aile sağlığı merkezi hizmete açıldı, 372 merkez daha yapılıyor

Birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi için yürütülen yatırımları da anlatan Memişoğlu, Temmuz 2024’ten itibaren yüzlerce aile sağlığı merkezinin hizmete açıldığını açıkladı.

Bakan Memişoğlu, şunları kaydetti:

“2025 verisine göre, Temmuz 2024’ten bugüne kadar 723 Aile Sağlığı Merkezini vatandaşımızın hizmetine sunduk. 372 Aile Sağlığı Merkezimizin ise inşaatı devam etmektedir. Böylece toplam kazandırdığımız ASM sayısı, 1095 olacaktır. Hatay’da, 2023 yılında meydana gelen depremlerden sonra 17 birinci basamak sağlık tesisi yaptık. 93 adet birinci basamak sağlık tesisimizin yatırımına devam ediyoruz. Kısa zamanda deprem öncesinde ASM sayımızı geçeceğiz, 40’ı aşkın ASM yapacağız.”

Açıklanan yatırımlara ilişkin rakamlar şöyle:

Sağlık yatırımı Sayı
Hizmete açılan aile sağlığı merkezi 723
İnşaatı devam eden aile sağlığı merkezi 372
Tamamlanan ve yapımı süren toplam ASM 1.095
Hatay’da tamamlanan birinci basamak sağlık tesisi 17
Hatay’da yatırımı devam eden birinci basamak sağlık tesisi 93

Bakan Memişoğlu, aile hekimlerinin vatandaşları hastalanmadan önce sağlık taramalarına davet etmeye başladığını da hatırlatarak, koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine önem verdiklerini söyledi.

Anne ölümlerinde azalma: 102’den 86’ya geriledi

Sağlık Bakanı Memişoğlu, anne ve bebek sağlığına yönelik çalışmaların Bakanlığın öncelikleri arasında bulunduğunu vurguladı.

Özellikle riskli gebeliklerin erken tespit edilmesi ve anne adaylarının yakından takip edilmesi amacıyla çalışmalar yürütüldüğünü belirten Memişoğlu, anne ölümlerine ilişkin son verileri paylaştı.

“2025 yılının ilk 10 ayında 102 olan anne ölüm sayısı, bu yılın aynı döneminde 86’ya düştü. Riskli anne takibini başlattığımız için bu sayının gelecekte çok daha fazla düşeceğine eminim.”

Açıklanan verilere göre 2026 yılının ilk 10 ayında anne ölüm sayısı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 16 azaldı.

Bu durum, bildirilen sayılar üzerinden yaklaşık yüzde 15,7’lik düşüşe karşılık geliyor.

Şehir hastaneleri Türkiye’nin ileri tedavi merkezleri haline geldi

Bakan Memişoğlu, kamu-özel işbirliği modeliyle yapılan şehir hastanelerine yönelik eleştirileri de yanıtladı.

Şehir hastanelerinin yüksek kapasitesi, modern ameliyathaneleri, yoğun bakım üniteleri, acil servisleri ve gelişmiş tıbbi cihazlarıyla sağlık hizmetinin önemli merkezleri olduğunu belirten Memişoğlu, bu hastanelerin aynı zamanda araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü entegre sağlık merkezleri olarak hizmet verdiğini söyledi.

Memişoğlu, şehir hastanelerinde yüklenici firmaların sorumluluklarının sözleşmelerle güvence altına alındığını vurgulayarak şu açıklamayı yaptı:

“Yüklenici, bakım ve onarımdan temizlik ve güvenliğe kadar sözleşme kapsamındaki destek hizmetlerini uzun yıllar boyunca üstleniyor. Hastanelerimizin açılış günündeki hizmet standartlarını işletme süresi boyunca korumayı ve 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet sunmayı esas alıyoruz.

Yüklenicinin sunduğu hizmetleri belirlenen performans ölçütlerine göre düzenli denetliyoruz. Standartlar karşılanmadığında sözleşmede öngörülen yaptırımları uyguluyoruz. Bu modelde her yükümlülüğün bir takibi her aksaklığın bir bedeli var.”

Bakan Memişoğlu, denetimlerin kamu tarafından gerçekleştirildiğini, standartların karşılanmadığı durumlarda yaptırımların uygulandığını ifade etti.

Şehir hastanelerinin bütçedeki kullanım bedeli payı azalıyor

Şehir hastanelerine yapılan ödemeler hakkında da bilgi veren Memişoğlu, kamu-özel işbirliği kapsamındaki ödemelerin kullanım bedeli ve hizmet bedeli olmak üzere iki bölümden oluştuğunu anlattı.

Kullanım bedelinin hastane binalarının inşası, sağlık altyapısı, tıbbi teknoloji yatırımları ve akıllı bina sistemleri karşılığında ödendiğini belirten Memişoğlu, hizmet bedelinin ise laboratuvar, görüntüleme, temizlik, yemek ve bakım-onarım gibi hizmetleri kapsadığını söyledi.

Bakan Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Hastalarımız için yapılan tetkikler, hasta odalarının temizliği hatta hastalarımıza sunduğumuz yemek hizmeti için yaptığımız ödemelerin tamamını bir araya getirerek bu ödemeleri yalnızca müteahhide yapılan inşaat ödemesi gibi göstermek yanlıştır.”

Şehir hastanelerinin kullanım bedellerinin Bakanlık bütçesindeki payının yıllar içerisinde azaldığını açıklayan Memişoğlu, 2027 yılı için bu oranın yüzde 4,2 olarak öngörüldüğünü bildirdi.

Yıl Kullanım bedelinin Sağlık Bakanlığı bütçesindeki payı
2022 %10,5
2025 %5,5
2026 %4,6
2027 (öngörü) %4,2

Memişoğlu, şehir hastanelerinin Türkiye’deki toplam yatak kapasitesinin yüzde 17’sini oluşturduğunu, muayenelerin yüzde 13’ünün ve ABC grubu ameliyatlarının yüzde 19’unun bu hastanelerde gerçekleştirildiğini açıkladı.

Bu rakamların, şehir hastanelerinin özellikle ileri düzey tanı ve tedavi hizmetlerinde üstlendiği rolü gösterdiğini ifade etti.

Sayıştay raporlarındaki bulgu sayısı 19’dan 8’e düştü

Sağlık Bakanı Memişoğlu, kamu kaynaklarının kullanımı ve denetim süreçlerine ilişkin soruları da yanıtladı.

Bakanlık olarak hesap verebilirliği, şeffaflığı ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını temel ilkeler arasında gördüklerini belirten Memişoğlu, Sayıştay raporlarını yönetim süreçlerinin geliştirilmesi açısından önemli bir rehber olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Denetim raporlarında tespit edilen bulgu sayısının son yıllarda azaldığını açıklayan Memişoğlu, şu verileri paylaştı:

Sayıştay denetim yılı Bulgu sayısı
2023 19
2024 12
2025 8

Memişoğlu, 2025 yılı denetim raporlarında belirtilen hususların takip edildiğini ve gerekli çalışmaların sürdürüldüğünü bildirdi.

Fon soruşturmasında adı geçen bürokrat için üç müfettiş görevlendirildi

Bakan Memişoğlu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen fon soruşturmasında adı geçen Sağlık Bakanlığı bürokratına ilişkin iddialar hakkında da açıklama yaptı.

Söz konusu iddiaların incelenmesi amacıyla Bakanlık tarafından müfettiş görevlendirildiğini belirten Memişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Söz konusu iddialarla ilgili 15 Ekim 2026 tarihinde 3 müfettiş görevlendirilerek, o dönemlere ait inceleme başlatılmıştır. Konuyla ilgili başlatılan inceleme halen devam etmektedir.”

Bakan Memişoğlu’nun açıklamasına göre idari inceleme henüz tamamlanmadı.

Sağlık İstatistikleri Yıllığı aralık ayında yayımlanacak

Sağlık Bakanlığına ait istatistiklerin yayımlanma takvimine ilişkin eleştirileri de yanıtlayan Memişoğlu, sağlık verilerinin Resmî İstatistik Programı kapsamında kamuoyuyla paylaşıldığını belirtti.

Memişoğlu, açıklamasında şunları söyledi:

“Sağlık İstatistiği Yıllığı ‘Resmi İstatistik Programı’ kapsamında olup, ‘Ulusal Veri Yayınlama Takvimine’ göre yayımlanmaktadır. Bu takvim çerçevesinde, 30 Eylül 2026 tarihinde Sağlık İstatistikleri Yıllığı haber bülteni yayımlanmış olup, web sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Diğer taraftan yine belirlenen takvime uygun olarak her yılın aralık ayı sonunda ‘2025 Yılı Sağlık İstatistiği Yıllığı’ yayımlanacaktır. Biz istatistik yıllığını takvimine göre yayınlıyoruz.”

Buna göre 2025 yılına ait kapsamlı Sağlık İstatistikleri Yıllığı’nın Aralık 2026 sonunda yayımlanması planlanıyor.

Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesi komisyondan geçti

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun milletvekillerinin sorularını yanıtlamasının ardından TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bütçe görüşmeleri tamamlandı.

Komisyonda Sağlık Bakanlığı, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının 2027 yılı bütçeleri kabul edildi.

Ayrıca Sağlık Bilim ve Teknolojileri Anonim Şirketinin Sayıştay raporu da kabul edildi.

Bakan Memişoğlu’nun açıklamalarıyla birlikte 2027 yılında yerli aşı üretimi, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, kanser taramalarının yaygınlaştırılması, nadir hastalıklara yönelik çalışmalar ve şehir hastanelerinin hizmet kapasitesinin geliştirilmesi sağlık alanındaki önemli başlıklar olarak öne çıktı.

Özellikle 8 aşının yerli üretimine yönelik sözleşmelerin yapılması ve HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınmasına ilişkin bilimsel değerlendirmelerin sonuçlanması, önümüzdeki dönemde takip edilecek gelişmeler arasında bulunuyor.

Kontakt lens kullananlar dikkat: Göz sağlığını korumanın 6 önemli kuralı

Sonbahar ve kış aylarında kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması, kaloriferlerin havayı kurutması ve uzun süre ekran kullanımı göz sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle kontakt lens kullanıcılarında yanma, batma, kızarıklık ve göz kuruluğu şikâyetleri daha sık görülebiliyor.

 Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Evren Baca, yanlış lens kullanımı ve hijyen kurallarına uyulmamasının ciddi göz enfeksiyonlarına yol açabileceğini belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Kontakt lens kullanımında 6 kritik kural

1. Hijyene dikkat edin: Lensleri takmadan ve çıkarmadan önce ellerinizi sabunla yıkayın. Lensleri musluk suyu veya tükürükle temizlemeyin, yalnızca uygun solüsyonları kullanın.

2. Göz kuruluğunu önleyin: Kalorifer, rüzgâr ve uzun süre ekran karşısında kalmak göz kuruluğunu artırabilir. Gerektiğinde göz hekiminizin önerdiği, lenslerle uyumlu nemlendirici damlaları kullanın.

3. Kullanım süresini aşmayın: Günlük, haftalık veya aylık lensleri önerilen süreden uzun kullanmayın. Lenslerde biriken protein ve hücre artıkları göz sağlığını olumsuz etkileyebilir.

4. Lensleri sudan uzak tutun: Kontakt lenslerle duş almayın, yüzmeyin ve uyumayın. Eve geldiğinizde lensleri çıkararak gözlerinizi dinlendirin.

5. Alerji belirtilerinde ara verin: Gözlerde kaşıntı, sulanma, kızarıklık veya şişlik oluşursa lensleri çıkarın. Şikâyetler geçene kadar kullanmayın.

6. Gözlerinizi ovuşturmayın: Viral göz enfeksiyonlarından korunmak için el hijyenine dikkat edin. Havlu ve yastık gibi kişisel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın.

Şiddetli ağrı ve görme kaybına dikkat

Kontakt lens kullanıcılarının bazı belirtileri kesinlikle ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Evren Baca, şu uyarıda bulundu:

“Gözde şiddetli ağrı, belirgin kızarıklık, ışığa hassasiyet veya ani görme azalması olursa lens hemen çıkarılmalı ve gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır.”

Uzmanlar, doğru lens kullanımı, düzenli hijyen ve göz hekimi kontrollerinin özellikle soğuk havalarda göz sağlığını korumak açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.

14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Uzmanlardan erken teşhis ve sağlıklı yaşam uyarısı

Dünya genelinde önemli halk sağlığı sorunları arasında yer alan diyabete dikkat çekmek amacıyla her yıl 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında farkındalık çalışmaları gerçekleştiriliyor. Diyabetin erken teşhisi, tedavisi ve yol açabileceği sağlık sorunlarının önlenmesi konusunda vatandaşlara önemli uyarılarda bulunuluyor.

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, pankreasın yeterli miktarda insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili şekilde kullanamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkıyor.

Kontrol altına alınmayan diyabet, zaman içerisinde kalp ve damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve sinir hasarı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Diyabet yalnızca ileri yaşlarda görülmüyor

Diyabetin iki temel türü bulunuyor. Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücrelere zarar vermesi sonucunda gelişiyor ve insülin tedavisi gerektiriyor.

Tip 2 diyabet ise vücudun insülini yeterince etkili kullanamaması veya ihtiyaç duyulan miktarda insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor.

Özellikle hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, fazla kilo ve ailede diyabet öyküsü bulunması, Tip 2 diyabet riskini artıran faktörler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, eskiden daha çok yetişkinlerde görülen Tip 2 diyabetin günümüzde çocuklarda ve gençlerde de ortaya çıkabildiğine dikkat çekiyor.

Bu belirtiler diyabetin habercisi olabilir

Diyabet, bazı kişilerde belirgin şikâyetler oluşturmadan ilerleyebiliyor. Bununla birlikte kan şekerinin yükselmesiyle birlikte çeşitli belirtiler görülebiliyor.

Diyabetin başlıca belirtileri

Belirti Açıklama
Sürekli susama Normalden fazla su içme ihtiyacı
Sık idrara çıkma Özellikle geceleri artan idrara çıkma
Halsizlik ve yorgunluk Dinlenmeye rağmen devam eden bitkinlik
Açıklanamayan kilo kaybı Beslenme alışkanlığı değişmeden kilo verme
Bulanık görme Görme netliğinde geçici değişiklikler
Geç iyileşen yaralar Yaraların iyileşmesinde gecikme
Sık enfeksiyon Tekrarlayan enfeksiyonlar
El ve ayaklarda uyuşma Karıncalanma ve his kaybı

Bu belirtilerden birinin veya birkaçının görülmesi doğrudan diyabet tanısı anlamına gelmiyor. Kesin tanı için hekim değerlendirmesi ve uygun kan testleri gerekiyor.

Diyabet böbrekleri, gözleri ve kalbi etkileyebiliyor

Diyabetin uzun süre kontrolsüz seyretmesi, vücudun farklı organlarında kalıcı hasarlara neden olabiliyor.

Yüksek kan şekeri, böbreklerin süzme işlevini olumsuz etkileyebilirken gözlerdeki küçük damarların zarar görmesi görme sorunlarına yol açabiliyor.

Diyabet aynı zamanda kalp ve damar hastalıkları açısından önemli bir risk faktörü oluşturuyor.

Bu nedenle yalnızca kan şekerinin değil, kan basıncının, kolesterol değerlerinin ve böbrek fonksiyonlarının da düzenli takip edilmesi gerekiyor.

Erken teşhis için kan şekeri kontrolleri önemli

Diyabetin erken dönemde belirlenmesi, hastalığın kontrol altına alınması ve komplikasyonların önlenmesi açısından büyük önem taşıyor.

Tanı ve takip sürecinde açlık kan şekeri, HbA1c ve hekim tarafından gerekli görülen diğer testlerden yararlanılıyor.

Özellikle ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, yüksek tansiyon hastası veya hareketsiz yaşam süren kişilerin risk durumlarına göre sağlık kontrollerini yaptırması öneriliyor.

Tip 2 diyabet riskini azaltmak mümkün

Uzmanlar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının Tip 2 diyabet riskinin azaltılmasında etkili olduğunu belirtiyor.

Bu kapsamda dengeli beslenme, düzenli egzersiz, sağlıklı kilonun korunması ve sigara kullanımından uzak durulması öneriliyor.

Günlük yaşamda yürüyüş gibi fiziksel aktivitelerin artırılması, sebze, tam tahıl ve lifli gıdaların tercih edilmesi, ilave şeker içeren içeceklerin sınırlandırılması önem taşıyor.

Tip 1 diyabetin ise yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilen bir hastalık olmadığı, tedavisinde insülin kullanımının hayati öneme sahip olduğu hatırlatılıyor.

14 Kasım Dünya Diyabet Günü neden kutlanıyor?

Dünya Diyabet Günü, insülinin keşfinde önemli rol oynayan bilim insanlarından Frederick Banting’in doğum günü olan 14 Kasım tarihinde düzenleniyor.

Uluslararası Diyabet Federasyonu ve Dünya Sağlık Örgütünün girişimleriyle 1991 yılında başlatılan farkındalık günü, 2006 yılında Birleşmiş Milletler tarafından da tanındı.

Dünya Diyabet Günü’nün simgesi olan mavi halka, diyabetle mücadelede küresel birlik ve dayanışmayı temsil ediyor.

14 Kasım kapsamında verilen temel mesaj ise diyabetin erken belirtilerinin tanınması, risk grubundaki kişilerin gerekli kontrolleri yaptırması ve diyabetle yaşayan bireylerin uygun tedaviye erişiminin sağlanması olarak öne çıkıyor.

İdrarda köpüklenmeye dikkat: Böbreklerde protein kaçağının habercisi olabilir

İdrarda zaman zaman görülen köpüklenme her zaman bir sağlık sorununa işaret etmese de sık tekrarlayan ve uzun süre devam eden köpüklenme, böbreklerin süzme işlevindeki bir bozukluğun habercisi olabiliyor.

Üroloji Uzmanı Op. Dr. Elnur Allahverdiyev, idrarda köpüklenmenin protein kaçağıyla ilişkili olabileceğini belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Böbreklerin kandaki atık maddeleri süzerek vücuttan uzaklaştırdığını ifade eden Allahverdiyev, şunları söyledi:

“Böbreklerin süzme mekanizmasında meydana gelen bazı bozukluklar, proteinlerin idrara geçmesine neden olabilir. Protein kaçağı olarak bilinen bu durum, özellikle böbreğin süzme birimlerini etkileyen hastalıklarda görülebilir. İdrarda köpüklenme protein kaçağının olası belirtilerinden biridir ancak tek başına tanı koydurmaz.”

Her köpüklü idrar böbrek hastalığı anlamına gelmiyor

İdrarın hızlı yapılması, yoğunlaşması veya tuvaletteki temizlik maddelerinin geçici köpüklenmeye neden olabileceğini belirten Allahverdiyev, sürekli tekrarlayan durumlarda inceleme yapılması gerektiğini vurguladı.

Allahverdiyev, “Protein kaybı belirgin olduğunda göz çevresinde, ayaklarda ve bacaklarda şişlik, bazen de vücutta yaygın ödem görülebilir. Bununla birlikte böbrek hastalıkları erken dönemde hiçbir belirti vermeden de ilerleyebilir.” dedi.

Protein kaçağı basit testlerle araştırılabiliyor

İdrarda protein bulunup bulunmadığının laboratuvar testleriyle belirlenebildiğini söyleyen Allahverdiyev, ilk değerlendirmede idrar tahlilinin önemli olduğunu ifade etti.

Gerekli durumlarda albümin/kreatinin ve protein/kreatinin oranlarının ölçülebildiğini belirten Allahverdiyev, kan kreatinin testi ve eGFR ölçümüyle böbrek fonksiyonlarının değerlendirildiğini, ihtiyaç halinde ultrasonografi ve nefroloji incelemesi yapılabileceğini kaydetti.

Diyabet ve yüksek tansiyon hastaları dikkat

Diyabet, yüksek tansiyon ve bazı böbrek hastalıklarının protein kaçağına neden olabileceğini hatırlatan Allahverdiyev, özellikle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini yaptırması gerektiğini belirtti.

Erken tanının böbrek hastalıklarının ilerlemesini önlemeye yönelik tedavi ve takip açısından önemli olduğunu vurgulayan Allahverdiyev, şu uyarıda bulundu:

“İdrarda sürekli köpüklenme fark edildiğinde bunun yalnızca görünümle değerlendirilmesi doğru değildir. Altta yatan nedenin belirlenmesi gerekir. Diyabet, yüksek tansiyon ve bazı böbrek hastalıkları protein kaçağına neden olabilir. Bu nedenle özellikle risk faktörleri bulunan kişilerin düzenli kontrollerini yaptırması ve kalıcı idrar değişikliklerini ihmal etmemesi kıymetli.”

Diyabetin erken belirtilerine dikkat: Sürekli susama ve yorgunluk hastalığın habercisi olabilir

Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen diyabet, yalnızca ileri yaşlarda değil, değişen yaşam alışkanlıkları nedeniyle gençlerde de giderek daha fazla önem kazanan sağlık sorunları arasında yer alıyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Selçuk Gündoğar, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, diyabetin erken belirtileri, risk faktörleri ve korunma yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Diyabetin pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili şekilde kullanamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıktığını belirten Gündoğar, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin hayati önem taşıdığını söyledi.

Tip 2 diyabet genç yaşlarda da görülebiliyor

Diyabetin Tip 1 ve Tip 2 olmak üzere iki temel türünün bulunduğunu belirten Dr. Gündoğar, Tip 1 diyabetin genellikle çocukluk veya gençlik döneminde ortaya çıktığını ve yaşam boyu insülin tedavisi gerektirdiğini ifade etti.

Tip 2 diyabetin ise vücudun insüline karşı direnç geliştirmesi veya yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıktığını anlatan Gündoğar, şunları söyledi:

“Vücudun ürettiği insüline karşı direnç geliştirmesi veya yeterli insülin üretememesiyle karakterizedir. Genellikle yetişkinlikte başlasa da, günümüzde artan hareketsizlik ve kötü beslenme alışkanlıkları nedeniyle daha erken yaşlarda da görülebilir.”

Bu belirtileri sıradan yorgunluk sanmayın

Diyabetin bazı kişilerde belirgin şikâyetler oluşturmadan ilerleyebildiğine dikkat çeken Dr. Gündoğar, günlük yaşamda sık karşılaşılan bazı belirtilerin hastalığın habercisi olabileceğini söyledi.

“Günlük koşturmacanın, stresin, yoğun iş temposunun veya yorgunluğun ardına saklanan belirtiler; aslında vücudumuzun imdat çağrıları olabilir.” diyen Gündoğar, dikkat edilmesi gereken belirtileri sıraladı.

Diyabetin erken belirtileri

Belirti Nasıl ortaya çıkabilir?
Sürekli susama Ağız kuruluğu ve normalden fazla su içme ihtiyacı
Sık idrara çıkma Özellikle geceleri tuvalete gitme ihtiyacının artması
Sürekli yorgunluk Dinlenmeye rağmen devam eden halsizlik ve bitkinlik
Açıklanamayan kilo kaybı Yeterli beslenmeye rağmen kilo verme
İştah değişiklikleri Ani iştah artışı ve sık acıkma
Bulanık görme Görme netliğinde değişiklik ve odaklanma sorunu
Geç iyileşen yaralar Kesik ve yaraların normalden geç iyileşmesi
Sık enfeksiyon Tekrarlayan enfeksiyonlar
El ve ayaklarda uyuşma Karıncalanma ve his değişiklikleri

Bu belirtilerin tek başına diyabet tanısı anlamına gelmediğini belirten uzmanlar, şikâyetlerin görülmesi halinde hekim değerlendirmesi ve gerekli kan testlerinin yapılmasının önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Genetik yatkınlık tek başına belirleyici değil

Tip 2 diyabetin gelişiminde aile öyküsünün önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Dr. Gündoğar, yaşam tarzının da hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğunu söyledi.

“Ancak genler tek başına kader değildir.” ifadelerini kullanan Gündoğar, sağlıksız beslenme, hareketsizlik, fazla kilo ve stresin diyabet riskini artırabileceğine dikkat çekti.

İşlenmiş gıdalar, ilave şeker içeren içecekler, beyaz un ve doymuş yağlardan zengin beslenmenin insülin direncini tetikleyebileceğini belirten Gündoğar, özellikle karın bölgesindeki yağlanmanın önemli bir risk faktörü olduğunu vurguladı.

Masa başında uzun süre geçirilen zamanın ve düzenli egzersiz yapılmamasının da kan şekeri kontrolünü olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Erken teşhis kalp, böbrek ve göz sağlığını koruyabilir

Diyabetin erken tanı ve uygun tedaviyle kontrol altında tutulabilen bir hastalık olduğunu belirten Dr. Gündoğar, kan şekeri kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Açlık kan şekeri ve HbA1c testlerinin diyabetin tanı ve takibinde önemli olduğunu ifade eden Gündoğar, düzenli kontroller sayesinde kalp-damar hastalıkları, böbrek sorunları ve görme kaybı gibi komplikasyonların önlenmesi veya geciktirilmesine katkı sağlanabileceğini belirtti.

Özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan kişilerin doktor kontrollerini aksatmaması gerektiğini vurguladı. Kontrol sıklığının kişinin yaşı, belirtileri ve risk durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi önem taşıyor.

Diyabetten korunmak için 5 önemli öneri

Dr. Selçuk Gündoğar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının Tip 2 diyabet riskini azaltmada etkili olabileceğini belirterek şu önerilerde bulundu:

  1. Sağlıklı beslenin: Lifli gıdalar, taze sebzeler, tam tahıllar ve kaliteli proteinleri tercih edin.

  2. Hareket edin: Düzenli egzersiz yapın. Günlük 30 dakikalık tempolu yürüyüşü alışkanlık haline getirin.

  3. Su tüketimini ihmal etmeyin: Günlük sıvı ihtiyacınızı karşılamaya özen gösterin.

  4. Kilo kontrolüne dikkat edin: Özellikle karın bölgesindeki fazla yağlanmayı azaltmaya yönelik sağlıklı alışkanlıklar geliştirin.

  5. Kan şekeri kontrollerinizi yaptırın: Ailenizde diyabet öyküsü varsa hekiminizin önerdiği tarama ve takip programına uyun.

“Sağlığımıza gösterdiğimiz özen, yarınlarımıza en güzel yatırımdır”

Dünya Diyabet Günü dolayısıyla vatandaşlara sağlıklı yaşam çağrısında bulunan Dr. Selçuk Gündoğar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tabağınızı renklendirin; lifli gıdalar, taze sebzeler, tam tahıllar ve kaliteli proteinleri hayatınıza dahil edin. Hareketi alışkanlık haline getirin. Her gün tempolu bir 30 dakikalık yürüyüş bile insülin duyarlılığını ciddi oranda artırır. Günlük su ihtiyacınızı ihmal etmeyin. Ailenizde diyabet öyküsü varsa doktor kontrollerini aksatmayın.

Unutmayın; vücudumuzun sesini duymak bir zayıflık değil, kendimize duyduğumuz saygının ve sevginin en somut göstergesidir. Sağlığımıza gösterdiğimiz özen, yarınlarımıza ve sevdiklerimize yapabileceğimiz en güzel yatırımdır.”

Diyaliz hastalarını ilgilendiren yeni yönetmelik yürürlükte: Nakil bilgilendirmesi zorunlu oldu

Diyaliz hastalarının sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve tedavi süreçlerini iyileştirmek amacıyla hazırlanan “Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik”, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yeni yönetmelikle diyaliz ünite ve merkezlerinin planlanması, açılması, faaliyet göstermesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi.

Hasta odaklı sağlık hizmetlerinin geliştirilmesini hedefleyen düzenlemede böbrek nakline yönlendirme, diyaliz merkezlerinin kapasitesi, aylık zorunlu muayeneler, periton diyalizi, ev hemodiyalizi ve tatil diyalizi uygulamalarına ilişkin önemli değişikliklere yer verildi.

Böbrek nakli bilgilendirmesi 3 ay içinde yapılacak

Yönetmelikteki en önemli değişikliklerden biri, kronik diyaliz tedavisine yeni başlayan hastaların böbrek nakli konusunda bilgilendirilmesine ilişkin oldu.

Buna göre, kronik diyaliz tedavisine başlayan hastaların en geç 3 ay içerisinde böbrek nakli konusunda bilgilendirilmesi ve en yakın kamu organ nakli merkezine yönlendirilmesi zorunlu hale getirildi.

Düzenlemeyle böbrek yetmezliği bulunan hastaların nakil seçeneklerini erken dönemde öğrenmeleri ve uygun hastaların organ nakli değerlendirme süreçlerine daha hızlı erişmeleri amaçlanıyor.

Diyaliz merkezlerinde cihaz kapasitesi 80’e yükseltildi

Yeni yönetmelikle diyaliz merkezlerinde bulunabilecek cihaz sayısına ilişkin üst sınır da değiştirildi.

Daha önce 60 olan cihaz kapasitesi üst sınırı 80’e çıkarıldı.

Diyaliz merkezlerinin birleşmesi durumunda ise toplam cihaz kapasitesinin 80’i aşamayacağı hükme bağlandı.

Bu değişiklikle merkezlerin hizmet kapasitesinin artırılması ve hastaların tedaviye erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Hastalar farklı sağlık kuruluşlarında muayene olabilecek

Diyaliz tedavisi gören hastaların aylık zorunlu muayenelerine ilişkin uygulamada da esnekliğe gidildi.

Yeni düzenlemeyle hastalar, aylık zorunlu diyaliz muayenelerini tedavi gördükleri merkezin dışında bulunan kamu veya özel sağlık kuruluşlarında da yaptırabilecek.

Ayrıca düzenlenen diyaliz reçetesiyle farklı bir sağlık kuruluşunda tedavilerini sürdürebilecekler.

Bu uygulamanın özellikle seyahat eden, geçici olarak başka bir şehirde bulunan veya mevcut diyaliz merkezine ulaşmakta güçlük çeken hastalar açısından kolaylık sağlaması bekleniyor.

Periton diyalizi öncelikle değerlendirilecek

Yönetmelikle diyaliz raporlarında periton diyalizinin uygulanmama gerekçesinin belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Böylece hastaların sağlık durumlarına uygun tedavi yöntemleri değerlendirilirken periton diyalizinin de dikkate alınması ve evde uygulanabilecek tedavi seçeneklerine erişimin artırılması amaçlanıyor.

Periton diyalizi, karın zarının filtre görevi gördüğü ve uygun hastalarda ev ortamında uygulanabilen bir tedavi yöntemi olarak kullanılıyor.

Yeni düzenleme, bütün hastaların periton diyalizine geçirilmesini öngörmüyor. Tedavi yöntemi, hastanın tıbbi durumuna göre belirlenecek.

Tatil diyalizi dönemi 7 aya çıkarıldı

Farklı şehirlerde bulunan diyaliz hastalarının tedavilerini aksatmadan sürdürebilmeleri amacıyla tatil diyalizi uygulamasının süresi genişletildi.

Daha önce haziran-ekim dönemini kapsayan uygulama, yeni yönetmelikle mayıs ayından kasım ayı sonuna kadar uzatıldı.

Diyaliz merkezleri ve üniteleri, yönetmelikte belirtilen koşulları karşılamaları halinde bu dönemde cihaz kapasitelerini artırabilecek.

Bu değişiklik özellikle yazlık bölgelerde ve mevsimsel nüfus artışı yaşanan şehirlerde diyaliz hizmetlerine erişimin kolaylaştırılmasını hedefliyor.

Evde hemodiyalizi uygulaması devam edecek

Ev hemodiyalizine ilişkin mevcut uygulamanın temel esasları da yeni yönetmelikte korundu.

İl sağlık müdürlüğünden ev hemodiyalizi uygulama izni alan merkezler, hastanın talebi ve yazılı onayıyla gerekli tıbbi kontrolleri yaparak evde diyaliz tedavisi sunabilecek.

Bu uygulamada her hastaya bir diyaliz cihazı tahsis edilecek.

Aylık muayene, tedavi değerlendirmesi ve reçete düzenlenmesinde nefroloji uzmanı önceliği korunacak.

Diyaliz hastaları için yeni düzenlemeler

Düzenleme Yeni uygulama
Böbrek nakline yönlendirme Yeni hastalar en geç 3 ay içinde bilgilendirilecek ve nakil merkezine yönlendirilecek
Diyaliz merkezi cihaz kapasitesi Üst sınır 60’tan 80’e yükseltildi
Merkezlerin birleşmesi Toplam cihaz kapasitesi en fazla 80 olacak
Aylık zorunlu muayene Başka kamu veya özel sağlık kuruluşlarında yapılabilecek
Diyaliz reçetesi Farklı sağlık kuruluşlarında tedaviye devam edilebilecek
Tatil diyalizi dönemi Mayıs-kasım sonu
Periton diyalizi Uygulanmama gerekçesi yeni hasta raporlarında belirtilecek
Ev hemodiyalizi Hasta onayı ve gerekli izinlerle uygulanabilecek

Mevcut diyaliz hastaları için de geçiş süreci belirlendi

Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre, düzenleme yürürlüğe girmeden önce diyaliz tedavisi gören hastaların böbrek nakline yönlendirilmesine ilişkin işlemler için bir yıllık geçiş süresi tanındı.

Ayrıca mevcut diyaliz hastalarının daha önce düzenlenmiş raporlarında periton diyalizinin uygulanmama gerekçesinin belirtilmesi şartı aranmayacak.

Diyaliz merkezlerinin faaliyetleri, hasta güvenliği, personel yeterliliği ve tıbbi donanım gibi konulardaki denetimler de yeni yönetmelik hükümleri kapsamında yürütülecek.

Sağlık Bakanlığının hazırladığı düzenleme, 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Zatürreye karşı kış uyarısı: Uzmanından korunmak için 5 önemli öneri

Dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olan zatürre (pnömoni), özellikle sonbahar ve kış aylarında dikkat edilmesi gereken hastalıklar arasında yer alıyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Levent Safali, 12 Kasım Dünya Zatürre Günü kapsamında yaptığı açıklamada, soğuk havalarda kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirilmesinin solunum yolu enfeksiyonlarının yayılmasını kolaylaştırdığını belirtti.

Akciğer dokusunda enfeksiyona neden olan zatürre; öksürük, ateş, titreme, balgam, göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor.

Özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireyler, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler daha yüksek risk taşıyor.

Zatürreden korunmak için 5 öneri

Uzm. Dr. M. Levent Safali, zatürre riskini azaltmaya yardımcı olabilecek önlemleri şöyle sıraladı:

  1. Kapalı ortamları havalandırın: Bulunduğunuz ortamları düzenli olarak havalandırın.

  2. El hijyenine dikkat edin: Ellerinizi sık sık yıkayın ve hasta kişilerle yakın temastan kaçının.

  3. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarını sürdürün: Dengeli beslenin, yeterli uyuyun ve düzenli fiziksel aktivite yapın.

  4. Sigara dumanından uzak durun: Sigara ve pasif içicilik akciğer sağlığını olumsuz etkileyebilir.

  5. Aşılarınızı ihmal etmeyin: Özellikle risk grubundaysanız grip ve pnömokok aşıları konusunda hekiminize danışın.

Zatürre belirtilerini hafife almayın

Zatürrenin sıradan bir soğuk algınlığıyla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Safali, şu uyarıda bulundu:

Kişide öksürük ve ateşe nefes darlığı, göğüs ağrısı, titreme veya belirgin halsizliğin eşlik etmesi durumunda tıbbi değerlendirme alınması gerekiyor. Özellikle risk grubundaki kişilerde belirtilerin hafife alınmaması, erken tanı ve uygun tedavi açısından büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, zatürrede erken teşhis ve uygun tedavinin ciddi sağlık sorunlarının önlenmesinde önemli rol oynadığını vurguluyor.

Zatürre griple karıştırılabiliyor: Yaşlılarda belirtiler farklı ortaya çıkabiliyor

12 Kasım Dünya Zatürre Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürrenin özellikle ileri yaştaki kişilerde farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtti.

Akciğer dokusunda enfeksiyona yol açan zatürre (pnömoni), her mevsim görülebilmesine rağmen viral solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış aylarında daha sık ortaya çıkıyor.

Hastalığa bakteri ve virüslerin neden olabildiğini belirten Alzafer, bazı durumlarda viral enfeksiyona bakteriyel enfeksiyonun da eşlik edebildiğini söyledi.

Zatürrenin belirtilerine dikkat

Zatürrenin grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarıyla benzer şikâyetlere neden olabildiğini belirten Dr. Alzafer, özellikle şu belirtilerin önem taşıdığını ifade etti:

  • Uzun süren veya niteliği değişen öksürük

  • Ateş ve titreme

  • Göğüs ağrısı ve halsizlik

  • Sarı, yeşil veya pas renginde balgam

  • Balgamda kan görülmesi

  • İştahsızlık ve baş ağrısı

Dr. Süha Alzafer, “Öksürüğün niteliğinin değişmesi, balgam renginin sarı, yeşil veya pas rengine dönmesi, balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı, ateş ve titreme gibi belirtiler zatürre açısından önem taşır” dedi.

Yaşlılarda belirti vermeden ilerleyebiliyor

Zatürrenin özellikle ileri yaştaki kişilerde alışılmış belirtiler olmadan gelişebileceğine dikkat çeken Alzafer, hastalığın bazen kişilik ve davranış değişiklikleriyle kendini gösterebildiğini söyledi.

“Özellikle ileri yaştaki hastalarda bu belirtilerin hiçbiri olmayıp, daha farklı ve sinsi bir tabloyla, kişilik değişikliği veya depresyon belirtileriyle bile ortaya çıkabilmektedir.”

Uzmanlar, yaşlılarda aniden ortaya çıkan bilinç bulanıklığı, davranış değişikliği veya genel durum bozukluğunun da gecikmeden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Kimler daha fazla risk altında?

Zatürre özellikle ileri yaştaki kişilerde ve bazı kronik hastalıkları bulunan bireylerde daha ağır seyredebilir.

Dr. Alzafer, sigara ve alkol kullanımı, kalp hastalıkları, diyabet, kanser, kronik akciğer hastalıkları ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımını risk artıran faktörler arasında sıraladı.

Akciğer kanseri ve tüberkülozla karışabiliyor

Zatürre bazı durumlarda akciğer kanseri ve tüberkülozla benzer bulgular gösterebiliyor.

Dr. Alzafer, özellikle tedaviye rağmen akciğer görüntülemelerindeki bulguları uzun süre düzelmeyen hastaların farklı hastalıklar açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bazı akciğer kanseri türlerinin görüntüleme sonuçlarında zatürreyi taklit edebildiğini belirten Alzafer, bu nedenle geçmeyen şikâyetlerin ihmal edilmemesini önerdi.

Zatürre riskini azaltmak için 6 önemli önlem

Zatürreden korunmada şu önlemler önem taşıyor:

  1. Sigara kullanmayın: Sigara dumanından ve pasif içicilikten uzak durun.

  2. Aşılarınızı ihmal etmeyin: Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun pnömokok ve grip aşılarını doktorunuzla değerlendirin.

  3. El hijyenine dikkat edin: Ellerinizi düzenli yıkayın.

  4. Kapalı ortamları havalandırın: Solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşma riskini azaltacak önlemler alın.

  5. Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun: Diyabet, kalp ve akciğer hastalıklarının düzenli takibini yaptırın.

  6. Belirtileri hafife almayın: Özellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam ve genel durum bozukluğunda sağlık kuruluşuna başvurun.

Not: Altı korunma önerisi genel sağlık bilgileriyle hazırlanmıştır; kaynak metinde uzmanın bu başlık altında sıraladığı altı öneri bulunmuyor.

Zatürre, erken fark edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı bulunan kişilerde farklı belirtilerle ortaya çıkabilen hastalığın, grip sanılarak ihmal edilmemesi büyük önem taşıyor.

Tüp bebek tedavisinde başarı yalnızca gebelik testiyle ölçülmüyor

Tüp bebek tedavisinde başarı, yalnızca gebelik testinin pozitif çıkmasıyla değerlendirilmiyor. Anne ve baba adaylarının sağlık durumları, üreme hücrelerinin özellikleri ve yaşam alışkanlıkları da tedavi sürecinde önemli rol oynuyor.

7-13 Kasım Avrupa Fertilite Haftası kapsamında açıklamalarda bulunan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Emel Türkoğlu, tüp bebek tedavisinde başarıyı etkileyen faktörlere dikkat çekti.

Tüp bebekte başarıyı birçok faktör belirliyor

Kadının yaşı ve yumurta rezervinin yanı sıra erkeğin sperm özelliklerinin de tedavi sonucunu etkileyebildiğini belirten Türkoğlu, şunları söyledi:

“Kadının yaşı ve yumurta rezervinin yanı sıra erkeğin sperm sayısı, sperm yapısı ve genetik özellikleri de önem taşıyor. Rahmin ve endometriumun (rahim iç tabakası) durumu ile anne adayının önceki gebelik tedavilerine verdiği yanıt da başarıyı etkileyebiliyor. Bu nedenle her çiftin tedavi sürecinin kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekiyor.”

38 yaş sonrasında embriyo kalitesi düşebiliyor

Tüp bebek tedavisinde kadının yaşının önemli faktörlerden biri olduğunu ifade eden Türkoğlu, özellikle 38 yaş ve sonrasında embriyo kalitesinde düşüş görülebildiğini belirtti.

Türkoğlu, “Genç yaş, gebelik açısından avantaj sağlayabiliyor. Özellikle 38 yaş ve sonrasında embriyo kalitesinde düşüş görülebiliyor ve bu durum gebelik başarısını etkileyebiliyor. Ancak genç yaş, tek başına gebeliği garanti etmiyor” dedi.

Yaşam alışkanlıkları da önemli

Tüp bebek tedavisinde sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemine dikkat çeken Türkoğlu, sigara ve alkolden uzak durulması, dengeli beslenme, sağlıklı kilonun korunması ve stres yönetiminin tedavi sürecini destekleyebileceğini söyledi.

Türkoğlu, “Tedavi sürecinde sigara ve alkolden uzak durulması, ideal kilonun korunması, dengeli beslenilmesi ve stresin yönetilmesi gerekiyor. Stresin vücuttaki kortizol seviyeleriyle ilişkisi nedeniyle bu konuya da dikkat edilmesi önem taşıyor. Tedavi sürecinde fiziksel ve psikolojik iyilik halinin desteklenmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Pozitif gebelik testi tek başına yeterli değil

Tüp bebek tedavisinde gebeliğin oluşmasının önemli bir aşama olduğunu ancak başarı değerlendirmesinde canlı doğum oranının da dikkate alınması gerektiğini belirten Türkoğlu, her çiftin tedavi sürecinin bireysel koşullara göre planlanmasını önerdi.

Anne ve baba adaylarının sağlık durumları ile önceki tedavi deneyimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Türkoğlu, sürecin uzman hekim takibinde yürütülmesinin önemine dikkat çekti.

Diyet yapıyorum ama kilo veremiyorum diyenler dikkat: İşte kilo vermeyi zorlaştıran 5 neden

Kilo vermek isteyen pek çok kişi, beslenme alışkanlıklarını değiştirmesine ve fiziksel aktivitesini artırmasına rağmen istediği sonuçlara ulaşamayabiliyor. Ancak uzmanlar, kilo kaybının yalnızca az yemek veya daha fazla hareket etmekle açıklanamayacağını belirtiyor.

Op. Dr. Ahmet Bekin, metabolik, hormonal ve yaşam tarzına bağlı faktörlerin kilo kontrolünde önemli rol oynadığını belirterek kilo vermeyi zorlaştıran 5 temel nedene dikkat çekti.

1. İnsülin direnci kilo vermeyi zorlaştırabiliyor

İnsülin direnci, vücut hücrelerinin insülin hormonuna verdiği yanıtın azalmasıyla ortaya çıkıyor. Bu durum, özellikle karın bölgesinde yağlanma ve metabolik sorunlarla birlikte görülebiliyor.

İnsülin direnci bulunan herkesin kilo vermekte zorlanmayacağını belirten Bekin, gerekli durumlarda kan şekeri ve HbA1c gibi değerlerin değerlendirilmesini öneriyor.

2. Hormonal bozukluklar etkili olabiliyor

Tiroid bezinin yeterli hormon üretmemesi, metabolizmanın yavaşlamasına ve kilo artışına yol açabiliyor.

Polikistik over sendromu (PCOS) ve Cushing sendromu gibi bazı hormonal hastalıklar da kilo kontrolünü güçleştirebiliyor.

Uzmanlar, özellikle açıklanamayan kilo artışı, sürekli yorgunluk ve adet düzensizliği gibi belirtilerin bulunması durumunda hormonal nedenlerin araştırılmasının önemli olduğunu belirtiyor.

3. Uykusuzluk ve stres iştahı artırabiliyor

Yetersiz uyku, açlık ve tokluk mekanizmalarını etkileyerek yüksek kalorili yiyeceklere yönelmeyi artırabiliyor.

Kronik stres ise duygusal yeme davranışına neden olarak günlük kalori alımını yükseltebiliyor.

Bu nedenle kilo verme sürecinde yalnızca diyet değil, uyku düzeni ve stres yönetimi de önem taşıyor.

4. Fark edilmeyen kaloriler kilo kaybını engelleyebiliyor

Sağlıklı olduğu düşünülen yiyeceklerin büyük porsiyonlarda tüketilmesi, şekerli içecekler, sık atıştırma ve yüksek kalorili soslar günlük enerji alımını artırabiliyor.

Çok düşük kalorili ve katı diyetler ise uzun vadede sürdürülebilir olmayabiliyor.

Bekin, kısa süreli ve ağır diyetler yerine kişinin yaşam tarzına uygun, dengeli beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi gerektiğini vurguluyor.

5. Hareketsizlik ve metabolik değişimler

Günlük hareket miktarının az olması, vücudun harcadığı enerjiyi düşürerek kilo kontrolünü zorlaştırabiliyor.

Ayrıca kilo kaybı gerçekleştikçe vücudun enerji ihtiyacı azalıyor. Metabolik adaptasyon olarak bilinen bu süreç, kilo vermenin zamanla yavaşlamasına neden olabiliyor.

Düzenli yürüyüş ve kasları güçlendiren egzersizlerin kilo kontrolüne yardımcı olabileceğini belirten uzmanlar, fiziksel aktivitelerin kişinin sağlık durumuna uygun planlanmasını öneriyor.

Kilo veremeyenler ne yapmalı?

Op. Dr. Ahmet Bekin, uzun süredir kilo vermekte zorlanan kişilerin beslenme alışkanlıkları, uyku düzeni, fiziksel aktiviteleri, kullandıkları ilaçlar ve metabolik sağlık durumlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Obezite tedavisinde yaşam tarzı değişikliklerinin temel yaklaşım olduğunu belirten Bekin, bazı kişilerde hekim değerlendirmesi sonucunda ilaç tedavileri veya farklı tıbbi yöntemlerin gündeme gelebileceğini söyledi.

Uzmanlara göre sağlıklı kilo kontrolünde amaç yalnızca tartıdaki rakamı düşürmek değil, vücut yağ oranını azaltmak, kas kütlesini korumak ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları kazanmak olmalı.

Zatürre çocukları ve yaşlıları tehdit ediyor: Bu belirtilere dikkat!

Zatürre (pnömoni), dünya genelinde ciddi hastalıklara ve ölümlere neden olabilen enfeksiyonlar arasında yer alıyor. Her yaş grubunu etkileyebilen hastalık, özellikle küçük çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde daha ağır seyrede biliyor.

12 Kasım Dünya Zatürre Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, zatürrenin belirtileri, risk grupları ve korunma yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Zatürre kimler için daha tehlikeli?

Zatürrenin bakteri, virüs veya mantarların neden olduğu, akciğerlerdeki hava keseciklerini etkileyen bir enfeksiyon olduğunu belirten Dr. Mamçu, bazı kişilerin hastalığı daha ağır geçirebildiğini söyledi.

Özellikle 5 yaş altındaki çocuklar, 65 yaş üstü bireyler, diyabet, kalp, böbrek ve akciğer hastalığı bulunanlar, sigara kullananlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler risk grubunda yer alıyor.

Ateş, öksürük ve göğüs ağrısına dikkat

Dr. Mamçu, zatürrenin en sık görülen belirtilerini ateş, öksürük, balgam çıkarma ve göğüs ağrısı olarak sıraladı.

Hastalığın ağır seyrettiği durumlarda hastanede tedavi gerekebileceğini belirten Mamçu, şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Tanı; doktor muayenesi, laboratuvar testleri ve akciğer görüntülemelerinin birlikte değerlendirilmesiyle konuluyor.

Zatürre nasıl tedavi ediliyor?

Tedavi, hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirleniyor.

Bakteriyel zatürrede antibiyotik tedavisi uygulanırken, bazı viral enfeksiyonlarda antiviral ilaçlardan yararlanılabiliyor.

Ağır vakalarda oksijen desteği, sıvı tedavisi ve hastanede takip gerekebiliyor.

Zatürreden korunmak için 5 önemli önlem

Dr. Dilek Leyla Mamçu, hastalıktan korunmak için şu önerilerde bulundu:

  1. Dengeli ve yeterli beslenin.

  2. Sigara ve hava kirliliğinden uzak durun.

  3. Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun.

  4. Hastalık belirtilerini ihmal etmeyin, doktora başvurun.

  5. Risk grubundaysanız pnömokok ve yıllık grip aşılarını doktorunuzla değerlendirin.

Özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin aşılarını ihmal etmemesi gerektiğini belirten Mamçu, erken tanı ve uygun tedavinin ağır hastalık riskini azaltmada önemli olduğunu ifade etti.

Akciğer kanserinde tek risk sigara değil: Bu belirtilere dikkat!

Akciğer kanseri, erken evrelerde belirgin şikâyetlere yol açmadan ilerleyebiliyor. Kasım ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında açıklamalarda bulunan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Savaş Özsu, erken tanının tedavi başarısında önemli rol oynadığını vurguladı.

Sigaranın hastalığın en önemli risk faktörü olduğunu belirten Özsu, pasif içicilik, hava kirliliği, radon gazı, asbest ve zararlı kimyasallara maruziyet ile aile öyküsünün de riski artırabildiğine dikkat çekti.

Geçmeyen öksürük ve kanlı balgama dikkat

Doç. Dr. Savaş Özsu, akciğer kanserinin belirtilerine ilişkin şu uyarıda bulundu:

“Uzun süren veya giderek şiddetlenen öksürük, kanlı balgam, göğüs ağrısı, nefes darlığı, ses kısıklığı ve açıklanamayan kilo kaybı dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Özellikle tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve geçmeyen şikâyetler de mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.”

Bu şikâyetlerin farklı hastalıklarda da görülebileceğini belirten Özsu, kesin tanı için uzman değerlendirmesinin gerekli olduğunu söyledi.

Erken tanı hayat kurtarabilir

Akciğer kanseri tanısında hastanın şikâyetleri ve risk faktörlerinin değerlendirildiğini ifade eden Özsu, gerekli durumlarda bronkoskopi ve tomografi eşliğinde biyopsi gibi yöntemlerden yararlanıldığını belirtti.

Özellikle uzun süre yoğun sigara kullanan kişilerin akciğer kanseri taraması konusunda doktorlarına danışmasını önerdi.

Uzmanlar, akciğer kanseri riskini azaltmak için sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulmasını, pasif içicilikten kaçınılmasını ve zararlı maddelere karşı koruyucu önlemler alınmasını öneriyor.

İklim krizi yalnızca çevresel değil, ahlaki bir kriz!

Birleşmiş Milletler için hazırlanan ve Türkçeye çevrilen “Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi Bağlamında Çevre, Din ve Kültür” başlıklı belgede, iklim krizinin çevresel boyutunun yanı sıra ahlaki ve kültürel yönleri ele alındı.

Belgede, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, çölleşme ve çevre kirliliğiyle mücadelede toplumsal davranışların değiştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Dünya nüfusunun yüzde 80’inden fazlasının kendisini bir inanç topluluğuna ait hissettiği belirtilen çalışmada, dini ve kültürel değerlerin çevre bilincinin geliştirilmesinde etkili olabileceği ifade edildi.

Gelecek kuşaklara karşı sorumluluk vurgusu

Çalışmada, doğanın korunması, israfın önlenmesi, kaynakların ölçülü kullanılması ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakılması gerektiği vurgulandı.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. İbrahim Özdemir, iklim krizinin temelinde ahlaki sorunların da bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“İklim krizinin özünde ahlaki bir kriz olduğunu vurgulamak istedik. Aradan geçen sürede uyarılarımız daha da acil hâle geldi. COP31 müzakereleri yalnızca emisyon hedefleri ve finansman üzerinden değil; adalet, sorumluluk ve gelecek kuşaklara karşı özen yükümlülüğü üzerinden de yürütülmelidir.”

Çalışmada, çevre sorunlarının çözümünde teknik tedbirlerin yanı sıra bireysel sorumluluk, toplumsal dayanışma ve ortak ahlaki değerlerin de önem taşıdığına dikkat çekildi.

Yüksek kolesterol sinsice ilerliyor: İşte doğru bilinen 4 tehlikeli yanlış

Kalp ve damar hastalıklarının en önemli risk faktörlerinden biri olan yüksek kolesterol, günümüzde gençler için de ciddi bir sağlık sorunu oluşturuyor. Belirti vermeden ilerleyebilen yüksek kolesterol, damar sertliği, kalp krizi ve inme riskini artırabiliyor.

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol değerlerinin kişisel risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, sağlıklı beslenme ve egzersizin her zaman tek başına yeterli olmayabileceği konusunda uyardı.

Kolesterol hakkında doğru sanılan 4 yanlış

1. “Kolesterolüm normal, sağlığımda sorun yok.”

Kolesterol değerinin normal aralıkta olması, kalp ve damar hastalığı riskinin bulunmadığı anlamına gelmiyor. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi faktörlere göre hedef LDL kolesterol değeri değişebiliyor.

Doç. Dr. Sonsöz, özellikle yüksek risk taşıyan kişilerin kolesterol sonuçlarını mutlaka hekimleriyle değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

2. “Diyet ve spor yaparsam ilaç kullanmama gerek kalmaz.”

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz kolesterolün düşürülmesine yardımcı oluyor. Ancak özellikle daha önce kalp krizi geçirmiş veya stent takılmış hastalarda yaşam tarzı değişiklikleri tek başına yeterli olmayabiliyor.

Sonsöz, yüksek riskli hastalarda LDL kolesterolün çok daha düşük seviyelere indirilmesinin gerekebileceğini, bu nedenle doktorun uygun gördüğü ilaç tedavisinin önem taşıdığını vurguladı.

3. “Kolesterol ilaçlarının yan etkileri daha tehlikelidir.”

Kolesterol ilaçlarına ilişkin yan etki endişesi, bazı hastaların tedavilerini ertelemesine veya kendi kararlarıyla ilaçlarını bırakmasına neden olabiliyor.

Doç. Dr. Sonsöz, ciddi yan etkilerin nadir görüldüğünü belirterek ilaçların doktor önerisi olmadan bırakılmaması gerektiğini söyledi.

4. “Doğal takviyeler kolesterol ilaçlarının yerini tutar.”

İnternet ve sosyal medyada kolesterolü düşürdüğü iddia edilen takviye ürünler, bilinçsiz kullanıldığında sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Bazı takviyelerin ilaçlarla etkileşime girebildiğine dikkat çeken Sonsöz, doktor önerisi olmadan kullanılan ürünlerin reçeteli tedavinin yerine geçmemesi gerektiğini ifade etti.

Kolesterolü düşürmeye yardımcı 5 önemli alışkanlık

Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kalp ve damar sağlığını korumak için günlük yaşamda uygulanabilecek önlemleri şöyle sıraladı:

Önlem Öneri
1. Kalp dostu beslenme Doymuş ve trans yağları azaltın; sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve balık tüketimine ağırlık verin.
2. Düzenli egzersiz Haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapın.
3. Sigarayı bırakma Sigara ve elektronik sigaradan uzak durun, pasif içicilikten kaçının.
4. Sağlıklı kilo Fazla kilolardan kurtulmaya ve ideal kiloyu korumaya çalışın.
5. Düzenli uyku Günde 7-9 saat kaliteli ve düzenli uyumaya özen gösterin.

Yüksek kolesterol belirti vermeden ilerleyebilir

Yüksek kolesterolün en önemli tehlikelerinden biri, uzun süre herhangi bir belirtiye neden olmadan damar sağlığını olumsuz etkileyebilmesi.

Bu nedenle kişinin kendisini sağlıklı hissetmesi, kolesterol değerlerinin ve kalp-damar hastalığı riskinin normal olduğu anlamına gelmiyor.

Doç. Dr. Sonsöz, kolesterol kontrolünde düzenli sağlık değerlendirmelerinin, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının ve gerekli durumlarda ilaç tedavisinin birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Özellikle kalp ve damar hastalığı bulunan, diyabet veya hipertansiyon tanısı olan ve sigara kullanan kişilerin kolesterol hedeflerinin bireysel olarak belirlenmesi önem taşıyor.

Mide botoksu gerçekten kilo verdiriyor mu? Uzmanından önemli uyarılar

Fazla kilolarından kurtulmak isteyenlerin araştırdığı yöntemler arasında yer alan mide botoksu, cerrahi kesi gerektirmeden uygulanabilmesi nedeniyle ilgi görüyor. Ancak mide botoksunun kilo kaybı üzerindeki etkileri, uygulamanın kimler için uygun olabileceği ve olası riskleri merak edilen konular arasında bulunuyor.

Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Bekin, mide botoksunun tek başına kalıcı kilo kaybı sağlayan bir yöntem olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Bekin, obezite tedavisinde kişinin genel sağlık durumu ve yaşam alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Mide botoksu nedir, nasıl uygulanır?

Mide botoksu, botulinum toksininin endoskopik yöntemle mide duvarının belirli bölgelerine enjekte edilmesiyle gerçekleştirilen bir işlem olarak biliniyor.

Uygulamayla mide hareketlerinin ve mide boşalma süresinin etkilenmesi, böylece tokluk hissinin daha uzun sürmesi amaçlanıyor.

Cerrahi kesi gerektirmeyen işlem endoskopi aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Ancak ameliyatsız uygulanması, yöntemin herkes için uygun veya kesin sonuç veren bir tedavi olduğu anlamına gelmiyor.

Mide botoksunun kilo kaybındaki etkinliğine ilişkin bilimsel araştırmaların farklı sonuçlar ortaya koyması nedeniyle uygulama, etkinliği kesin olarak kanıtlanmış standart bir obezite tedavisi olarak kabul edilmiyor.

Mide botoksu gerçekten kilo verdiriyor mu?

Mide botoksu hakkında en fazla merak edilen soruların başında uygulamanın ne kadar kilo verdirdiği geliyor.

Botulinum toksininin mide hareketlerini etkileyerek tokluk hissini artırabileceği düşünülse de işlemin her hastada belirgin kilo kaybı sağlaması beklenmiyor.

Bilimsel araştırmalarda bazı hastalarda kilo kaybı bildirilirken, plasebo kontrollü çalışmaları değerlendiren analizlerde uygulamanın anlamlı bir üstünlük göstermediği sonuçlara da ulaşıldı.

Bu nedenle mide botoksu yaptıran kişilerin belirli bir miktarda kilo vereceği yönünde kesin bir beklenti oluşturulması doğru değil.

Op. Dr. Ahmet Bekin, uzun vadeli kilo kontrolünde beslenme düzeni, fiziksel aktivite, uyku alışkanlıkları ve davranış değişikliklerinin belirleyici olduğunu ifade etti.

Mide botoksu kimler için uygun?

Mide botoksunun her fazla kilolu kişi için uygun olmadığını belirten Bekin, tedavi seçenekleri belirlenmeden önce kapsamlı bir sağlık değerlendirmesi yapılması gerektiğini vurguladı.

Bu değerlendirmede kişinin vücut kitle indeksi, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve geçmişte uyguladığı kilo verme yöntemleri dikkate alınıyor.

Özellikle diyabet, mide boşalma bozuklukları ve nöromüsküler hastalıkların varlığı işlem öncesinde değerlendirilmesi gereken durumlar arasında bulunuyor.

Mide botoksunun uzun dönem etkinliği ve güvenliği konusundaki belirsizliklerin de hastalara açık şekilde anlatılması gerekiyor.

İşlem sonrasında beslenme düzeni neden önemli?

Mide botoksu uygulansa bile kişinin beslenme alışkanlıklarını değiştirmemesi, kilo kontrolünü zorlaştırabiliyor.

Özellikle yüksek kalorili yiyeceklerin sık tüketilmesi, şekerli içecekler ve düzensiz öğün alışkanlıkları kilo verme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle kilo kontrolü için kişiye özel beslenme programları, yeterli protein ve lif alımı ile düzenli fiziksel aktivite önem taşıyor.

Uzmanlar, yalnızca tıbbi işlemlere odaklanmak yerine sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerinin benimsenmesi gerektiğini belirtiyor.

Mide botoksunun riskleri var mı?

Mide botoksu cerrahi kesi gerektirmese de tamamen risksiz bir işlem değil.

Uygulamanın ardından karın ağrısı, bulantı ve sindirim sistemiyle ilgili çeşitli şikâyetler görülebiliyor. Ayrıca endoskopi ve sedasyona bağlı komplikasyonlar da ortaya çıkabiliyor.

Botulinum toksininin nadir görülen ancak ciddi sonuçlara yol açabilen sistemik etkileri de olası riskler arasında yer alıyor.

İşlemin uygulanacağı sağlık kuruluşunun koşulları, kullanılan ürünün uygunluğu, uygulayıcının yetkinliği ve hastanın tıbbi geçmişi güvenlik açısından önem taşıyor.

Kalıcı kilo vermenin yolu kişiye özel tedaviden geçiyor

Obezite tedavisinde tek bir yöntemin bütün hastalar için uygun olmadığını belirten Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Bekin, kilo kontrolünün bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

Günümüzde fazla kilo ve obezite tedavisinde beslenme düzenlemeleri, fiziksel aktivite, davranış değişikliği, uygun hastalarda ilaç tedavileri ve obezite cerrahisi gibi farklı seçenekler bulunuyor.

Hangi tedavinin uygulanacağı, kişinin vücut kitle indeksi, obeziteyle ilişkili hastalıkları, daha önceki tedavi deneyimleri ve genel sağlık durumuna göre belirleniyor.

Mide botoksunun ameliyatsız uygulanabilmesi tek başına tercih nedeni olmamalı. Yöntemin bilimsel etkinliği, olası riskleri ve alternatif tedavi seçenekleri hekimle birlikte değerlendirilmeli.

Op. Dr. Ahmet Bekin, sağlıklı ve kalıcı kilo kontrolünün temelinde dengeli beslenme, düzenli hareket, kişiye özel tıbbi değerlendirme ve sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerinin bulunduğunu vurguladı.

Soğuk hava kalbi zorluyor: Kalp sağlığı için 9 önemli önlem

Sonbaharla birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi, solunum yolu enfeksiyonlarının artması ve günlük yaşam alışkanlıklarının değişmesi kalp sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bekir Sıtkı Cebeci, soğuk havalarda damarların daralmasının kan basıncını yükselterek kalbin iş yükünü artırabileceğini belirtti.

Özellikle kalp hastalığı bulunan kişilerin mevsim geçişlerinde daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Cebeci, enfeksiyonların ve hareketsizliğin de kalp sağlığı açısından risk oluşturduğunu ifade etti.

Soğuk havada ağır egzersize dikkat

Soğuk havalarda özellikle sabah saatlerinde yapılan ağır egzersizler, kalbin oksijen ihtiyacını ve kan basıncını artırabiliyor.

Uzmanlar, egzersiz öncesinde ısınma hareketlerinin yapılmasını, hava koşullarına uygun giyinilmesini ve aşırı efordan kaçınılmasını öneriyor.

Grip ve enfeksiyonları hafife almayın

Sonbahar ve kış aylarında artan solunum yolu enfeksiyonları, özellikle kalp hastalarında ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

El hijyenine dikkat edilmesi, kapalı ortamların havalandırılması ve hekim tarafından önerilen aşıların yaptırılması önem taşıyor.

Kalp sağlığını korumak için 9 önlem

  1. Ağır egzersizden kaçının: Soğuk havalarda ani ve yoğun fiziksel aktiviteler yerine kontrollü egzersiz yapın.

  2. Gribe karşı önlem alın: Enfeksiyonlardan korunmaya özen gösterin.

  3. Hareketsiz kalmayın: Günlük yürüyüşleri ve uygun fiziksel aktiviteleri sürdürün.

  4. Tuz tüketimini azaltın: Yemeklere fazladan tuz eklemeyin.

  5. Sağlıklı beslenin: Sebze, meyve, tam tahıl ve balık tüketimine ağırlık verin.

  6. Sağlık kontrollerini aksatmayın: Tansiyon, kolesterol ve kan şekerinizi düzenli takip edin.

  7. Belirtileri önemseyin: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ve bacaklarda şişlik gibi şikâyetleri ihmal etmeyin.

  8. Hava kirliliğine dikkat edin: Kirli havalarda açık hava aktivitelerini sınırlandırın.

  9. Sigara ve alkolden uzak durun: Tütün ürünleri, elektronik sigara ve pasif içicilikten kaçının.

Göğüs ağrısı ve nefes darlığını ihmal etmeyin

Prof. Dr. Cebeci, kalp hastalığı bulunan kişilerin kilo değişimlerini, nefes darlığını ve bacaklarda oluşabilecek şişlikleri takip etmeleri gerektiğini belirtti.

Özellikle yeni başlayan göğüs ağrısı, göğüste baskı hissi, şiddetli nefes darlığı, soğuk terleme ve bayılma gibi belirtilerin ciddi kalp sorunlarının habercisi olabileceğini vurguladı.

Uzmanlar, kalp krizi şüphesi oluşturan belirtilerde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nden yardım istenmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Çene eklemi sorunları kulak ağrısına yol açıyor

Çene ekleminde meydana gelen sorunlar, çiğneme güçlüğünün yanı sıra kulak ağrısı ve tıkanıklık hissine de neden olabiliyor. Özellikle yemek yerken çeneden ses gelmesi ve ağrı oluşması, çene eklemi rahatsızlıklarına işaret edebiliyor.

Kulak Burun Boğaz Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, çene eklemindeki sorunların kulakta ağrı şeklinde hissedilebildiğini belirtti.

Tek taraflı çiğnemeye dikkat

Sürekli tek taraflı çiğnemenin çene eklemine zarar verebileceğini belirten Rahimi, “Çiğneme hareketi ince bir kıkırdak üzerinden gerçekleşir. Tek taraflı çiğneme nedeniyle bu kıkırdak ezilebilir, bunun sonucunda ağrı ve ödem oluşabilir” dedi.

Diş çürükleri, eksik dişler ve gece diş sıkma alışkanlığı da çene eklemi sorunlarını artırabiliyor.

Sert yiyeceklerden uzak durulmalı

Çene eklemi rahatsızlıklarında dengeli çiğnemenin önemli olduğunu vurgulayan Rahimi, iyileşme döneminde sert yiyecekler, kuruyemişler ve büyük lokmalardan kaçınılmasını önerdi.

Uzmanlar, sürekli kulak ağrısı, çene kilitlenmesi ve çiğneme güçlüğü yaşayan kişilerin hekime başvurması gerektiğini belirtiyor.

El hastalıkları gençlerde yaygınlaşıyor: Telefon ve bilgisayar kullanırken bu belirtilere dikkat!

Günlük hayatın vazgeçilmezleri arasında yer alan akıllı telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar, ellerin uzun süre aynı hareketleri tekrarlamasına neden oluyor. Özellikle saatlerce mesaj yazmak, sosyal medyada gezinmek, klavye kullanmak ve bilgisayar faresiyle çalışmak el ve bileklerde zorlanmaya yol açabiliyor.

Geçmişte daha çok ileri yaş gruplarında veya tekrarlayan el hareketleri gerektiren işlerde çalışanlarda görülen bazı el hastalıkları, günümüzde genç yetişkinlerde de önemli bir sağlık sorunu olarak gündeme geliyor.

Uzmanlar, özellikle karpal tünel sendromu, tetik parmak ve başparmak kök eklem kireçlenmesi konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.

Bununla birlikte telefon ve bilgisayar kullanımının bu hastalıkların tek nedeni olmadığı, yaş, genetik yatkınlık, mevcut sağlık sorunları ve çalışma koşulları gibi etkenlerin de rol oynayabildiği vurgulanıyor.

1. Karpal tünel sendromu: Gece artan uyuşma ve ağrıya dikkat

Karpal tünel sendromu, el bileğindeki dar bir kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalması sonucunda gelişiyor.

Hastalık özellikle başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir bölümünde uyuşma, karıncalanma ve his kaybıyla kendini gösterebiliyor.

En dikkat çekici belirtilerinden biri ise geceleri artan ağrı ve uyuşma nedeniyle uykudan uyanmak.

Bazı kişiler sabah uyandıklarında ellerinde belirgin bir ağırlık, sertlik veya güçsüzlük hissedebiliyor.

Hastalığın ilerlemesi durumunda telefon, bardak veya başka eşyaları elde tutmak zorlaşabiliyor. Kişi, tuttuğu nesneleri farkında olmadan düşürebiliyor.

Tedavi edilmeyen ileri vakalarda sinir hasarı ve başparmak çevresindeki kaslarda güç kaybı veya erime gelişebiliyor.

2. Tetik parmak: Parmağınız açılırken takılıyor mu?

Tetik parmak hastalığı, parmakların hareketini sağlayan tendonların ve çevresindeki kılıfın kalınlaşması sonucunda ortaya çıkıyor.

Bu durumda parmak bükülürken veya açılırken takılabiliyor. Bazı kişilerde parmak kısa süre kilitli kaldıktan sonra ani bir hareketle açılıyor.

Hastalık sırasında parmak kökünde ağrı, hassasiyet ve küçük, sert bir şişlik de hissedilebiliyor.

Özellikle tekrarlayan kavrama hareketleri ve parmakların uzun süre zorlanması şikâyetleri artırabiliyor.

Parmağın sık sık kilitlenmesi veya diğer el yardımıyla açılmak zorunda kalması durumunda hekime başvurulması gerekiyor.

Erken dönemde uygulanacak uygun tedavi yöntemleriyle şikâyetlerin kontrol altına alınması mümkün olabiliyor.

3. Başparmak kök eklem kireçlenmesi: Kavanoz açarken ağrıya dikkat

Tıbbi adı rizartroz olan başparmak kök eklem kireçlenmesi, başparmağın el bileğiyle birleştiği eklemdeki kıkırdağın aşınması sonucunda gelişiyor.

Hastalığın önemli belirtilerinden biri, başparmak kökünde hissedilen ağrı.

Özellikle kavanoz kapağı açarken, anahtar çevirirken, telefon tutarken veya bir nesneyi sıkıca kavrarken ağrı artabiliyor.

Geniş ekranlı ve ağır telefonların sürekli tek elle tutulması, başparmağın tekrar tekrar zorlanmasına neden olabiliyor.

Ancak başparmak kökündeki her ağrı kireçlenme anlamına gelmiyor. Kesin tanı için hekim muayenesi ve gerektiğinde görüntüleme yöntemlerinden yararlanılması gerekiyor.

Telefon ve bilgisayar kullanırken bu hataları yapmayın

El ve bilek sağlığını korumak için günlük dijital alışkanlıkların gözden geçirilmesi önem taşıyor.

Uzun süre aynı pozisyonda telefon tutmak, yalnızca başparmakla mesaj yazmak, bilgisayar faresini sürekli sıkıca kavramak ve bileği zorlayacak açılarda çalışmak şikâyetleri artırabiliyor.

Uzmanlar, telefon kullanımında iki elden yararlanılmasını, ekran karşısında düzenli aralar verilmesini ve bileklerin mümkün olduğunca doğal pozisyonda tutulmasını öneriyor.

Bilgisayar kullanırken klavye ve farenin uygun yükseklikte bulunması, omuzların rahat bırakılması ve parmakların gereksiz yere zorlanmaması da önem taşıyor.

El sağlığını destekleyen 7 basit egzersiz

El ve parmakların hareketliliğini korumaya yardımcı olabilecek bazı hafif egzersizler günlük yaşamda uygulanabiliyor.

  1. Parmak açma ve kapama: Elinizi yavaşça yumruk yapın, ardından parmaklarınızı açın. Hareketi 10 kez tekrarlayın.

  2. Parmakları birbirinden ayırma: Elinizi düz bir zemine koyarak parmaklarınızı nazikçe birbirinden uzaklaştırın ve yeniden birleştirin.

  3. Başparmak dokunuşu: Başparmağınızın ucunu sırayla diğer dört parmağınızın ucuna dokundurun.

  4. Bilek hareketi: Ön kolunuzu destekleyerek el bileğinizi ağrısız hareket aralığında yavaşça yukarı ve aşağı hareket ettirin.

  5. Parmak kaldırma: Elinizi masa üzerine koyun. Parmaklarınızı sırayla hafifçe kaldırıp indirin.

  6. Hafif kavrama: Yumuşak bir süngeri ağrı oluşturmadan hafifçe sıkıp bırakın.

  7. El ve parmakları gevşetme: Ellerinizi rahat bırakın, parmaklarınızı açıp kapatarak kısa süreli gevşeme hareketleri yapın.

Bu hareketler genel el hareketliliğini desteklemek amacıyla öneriliyor. Ağrı, uyuşma veya kilitlenme varsa egzersiz zorlanarak sürdürülmemeli. Tanı konulmuş el hastalıklarında bazı hareketler şikâyetleri artırabileceğinden uygun egzersiz programı hekim veya fizyoterapist tarafından belirlenmeli.

Bu belirtiler varsa doktora başvurun

Ellerde tekrarlayan uyuşma, geceleri uykudan uyandıran ağrı, kavrama gücünde azalma, parmaklarda kilitlenme ve günlük işleri yapmayı zorlaştıran hareket kısıtlılığı ihmal edilmemeli.

Özellikle giderek artan güç kaybı ve kalıcı his değişiklikleri, sinir veya tendon sorunlarının işareti olabiliyor.

Erken tanı ve uygun tedaviyle birçok el hastalığının ilerlemesi önlenebilirken, günlük yaşam kalitesinin korunması da mümkün olabiliyor.

Sonbaharda enfeksiyonlara karşı bağışıklığı güçlendirmenin 7 önemli yolu

Sonbaharın gelmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte solunum yolu enfeksiyonları yeniden gündemin önemli sağlık konularından biri haline geldi. Kapalı alanlarda geçirilen sürenin artması, kalabalık ortamlarda yakın temasın yoğunlaşması ve mevsimsel değişiklikler, özellikle grip ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının yayılmasını kolaylaştırabiliyor.

Enfeksiyonlardan korunmada bağışıklık sisteminin sağlıklı işleyişi büyük önem taşıyor. Ancak uzmanlar, bağışıklığı desteklemenin tek bir besin, vitamin veya takviyeyle mümkün olmadığını, dengeli beslenme ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, fonksiyonel tıp alanında da çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, sonbahar ve kış aylarında bağışıklık sisteminin desteklenmesi için alınabilecek önlemleri açıkladı.

Prof. Dr. Öztürk, özellikle vitamin ve mineral takviyelerinin doktor kontrolü olmadan kullanılmaması gerektiğini belirterek şu uyarıda bulundu:

“Sonbahar ve kış aylarında bağışıklık sistemini güçlü tutmak, tek bir mucizevi besine veya takviyeye değil, bilimsel olarak kanıtlanmış bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine dayanır. Vitamin ve mineral takviyelerini gelişigüzel kullanmak fayda yerine uzun dönemde çok ciddi zararlara yol açabilir. Bu nedenle tetkikler yapılıp eksikler tespit edilmeden ve doktor önermeden gelişigüzel takviyeler kullanılmamalıdır.”

Prof. Dr. Öztürk, bağışıklık sistemini desteklemek için günlük yaşamda uygulanabilecek 7 önemli yöntemi şöyle sıraladı:

1. Probiyotik ve prebiyotik besinleri ihmal etmeyin

Bağırsak sağlığı, bağışıklık sisteminin düzenli çalışmasında önemli bir rol üstleniyor.

Bağırsaklarda bulunan ve bağırsak mikrobiyotasını oluşturan mikroorganizmalar, vücudun savunma mekanizmalarının düzenlenmesine katkıda bulunuyor.

Bağışıklık sistemiyle ilişkili hücrelerin önemli bir bölümünün bağırsaklarla bağlantılı olduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk, sağlıklı bağırsak florasının korunmasının enfeksiyonlara karşı savunmada önemli olduğunu ifade etti.

Bazı klinik araştırmalar, belirli probiyotiklerin üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Ancak bu etkiler kullanılan probiyotiğin türüne ve kişinin sağlık durumuna göre değişebiliyor.

Bu nedenle günlük beslenmede probiyotik ve prebiyotik içeren gıdalara yer verilmesi öneriliyor.

Bağırsak sağlığını destekleyen besinler arasında ev yapımı yoğurt, kefir, uygun koşullarda hazırlanmış fermente turşular, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahana ve pancar bulunuyor.

Bununla birlikte, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve bazı özel risk gruplarındaki bireylerin fermente gıdaları tüketmeden önce hekimlerine danışması önem taşıyor.

2. Vitamin ve mineral eksikliklerinizi kontrol ettirin

Bağışıklık sisteminin normal işleyişinde D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler önemli görevler üstleniyor.

Ancak bu vitamin ve minerallerin vücut için gerekli olması, herkesin takviye kullanması gerektiği anlamına gelmiyor.

Prof. Dr. Öztürk, özellikle D vitamini başta olmak üzere vitamin ve mineral düzeylerinin kişisel sağlık durumu ve hekim değerlendirmesine göre ele alınması gerektiğini belirtiyor.

Eksiklik saptanan bireylerde uygun dozlarda destek planlanması mümkün olurken, eksiklik bulunmayan kişilerin gelişigüzel takviye kullanması beklenen faydayı sağlamayabiliyor.

Uzmanlar, sağlıklı ve dengeli beslenmenin vitamin ve mineral ihtiyacının karşılanmasında temel yaklaşım olması gerektiğine dikkat çekiyor.

Bu kapsamda yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler, mevsim sebzeleri ve meyvelerin düzenli tüketilmesi öneriliyor.

Özellikle yüksek doz D vitamini ve diğer takviyelerin kontrolsüz kullanımı, zaman içerisinde ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

3. Her gün yeterli ve kaliteli uyuyun

Uyku düzeni, bağışıklık sistemini etkileyen en önemli yaşam alışkanlıklarından biri olarak gösteriliyor.

Yetersiz ve kalitesiz uyku, vücudun hormonal dengesini ve enfeksiyonlara karşı verdiği bağışıklık yanıtını olumsuz etkileyebiliyor.

Uyku süresinin azalması, stres hormonlarının düzenini bozabiliyor ve bağışıklık sistemi hücreleri arasında iletişimi sağlayan bazı proteinlerin üretimini etkileyebiliyor.

Prof. Dr. Öztürk, yetişkinlerin günlük ortalama 7 ila 9 saat kaliteli uyku uyumasının önemine dikkat çekiyor.

Uykunun yalnızca süresinin değil, düzenli ve dinlendirici olmasının da önemli olduğu belirtiliyor.

Her gün benzer saatlerde uyumak ve uyanmak, gece geç saatlerde yoğun ekran kullanımını azaltmak ve uyku ortamını uygun hale getirmek kaliteli uykuya katkıda bulunabiliyor.

Ayrıca düzenli uyku, vücudun biyolojik saatinin sağlıklı çalışmasına ve melatonin salgısının doğal ritminin korunmasına yardımcı oluyor.

4. Hareketsiz yaşamdan uzak durun

Düzenli fiziksel aktivite, yalnızca kalp ve damar sağlığını değil, bağışıklık sisteminin normal işleyişini de destekliyor.

Hareketsiz yaşam, metabolik sağlık üzerinde olumsuz sonuçlara neden olabilirken düzenli egzersiz vücudun genel dayanıklılığının korunmasına katkıda bulunuyor.

Prof. Dr. Öztürk, yetişkinlerin sağlık durumlarına uygun şekilde haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmalarının önemini vurguluyor.

Bunun için haftanın beş günü 30’ar dakika tempolu yürüyüş yapmak uygulanabilir seçenekler arasında bulunuyor.

Yürüyüşün yanı sıra bisiklete binmek, yüzmek ve kişinin fiziksel kapasitesine uygun diğer aktiviteler de günlük hareket miktarını artırabiliyor.

Ancak egzersizin kişinin yaşına, kronik hastalıklarına ve genel sağlık durumuna uygun planlanması gerekiyor.

Amaç, vücudu aşırı zorlamak yerine düzenli hareketi sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığına dönüştürmek.

5. Su içmek için susamayı beklemeyin

Soğuk havalarda susama hissinin azalması, günlük sıvı tüketiminin ihmal edilmesine yol açabiliyor.

Oysa vücudun su ihtiyacı yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca devam ediyor.

Burun, ağız ve boğaz yüzeylerini kaplayan mukozanın normal işlevini sürdürebilmesi için vücudun yeterli sıvı alması önem taşıyor.

Bu bölgelerdeki mukozal savunma mekanizmaları, solunum yollarının dış etkenlere karşı korunmasında görev yapıyor.

Prof. Dr. Öztürk, soğuk havalarda da yeterli su tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Günlük sıvı ihtiyacı; yaş, kilo, fiziksel aktivite, sağlık durumu ve çevresel koşullara göre değişiyor.

Bu nedenle bütün bireyler için geçerli tek bir su tüketim miktarı bulunmuyor.

Özellikle böbrek, kalp ve diğer kronik hastalıkları nedeniyle sıvı kısıtlaması gereken kişilerin su tüketimlerini hekimlerinin önerilerine göre düzenlemeleri gerekiyor.

6. Güneş ışığından güvenli şekilde yararlanın

Güneş ışığı, vücudun biyolojik ritminin düzenlenmesinde ve D vitamini üretiminde rol oynuyor.

Ancak sonbahar ve kış aylarında güneş ışınlarının geliş açısının değişmesi, özellikle Türkiye’nin bulunduğu enlemlerde ciltte D vitamini üretiminin azalmasına neden olabiliyor.

Prof. Dr. Öztürk, güneş ışığının yalnızca D vitamini üretimi açısından değil, uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesi bakımından da önem taşıdığını belirtiyor.

Gün ışığına uygun saatlerde maruz kalmak, vücudun biyolojik saatinin düzenlenmesine ve melatonin salgısının doğal ritminin korunmasına yardımcı oluyor.

Bununla birlikte güneş ışığından yararlanmak için cildi zararlı ultraviyole ışınlarına uzun süre maruz bırakmak önerilmiyor.

D vitamini eksikliği açısından risk taşıyan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesi ve gerektiğinde uygun dozda takviye kullanması önem taşıyor.

Prof. Dr. Öztürk, D vitamini takviyelerinin gelişigüzel ve yüksek dozda kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor.

7. Aşılarınızı yaptırın, hijyen kurallarına dikkat edin

Sonbahar ve kış aylarında artan solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak için aşılama ve hijyen önlemleri büyük önem taşıyor.

Özellikle ileri yaştaki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar, gebeler ve diğer risk gruplarının mevsimsel grip aşılarını zamanında yaptırmaları öneriliyor.

Aşılar, belirli enfeksiyonların ve bunlara bağlı ağır hastalıkların önlenmesinde etkili koruyucu sağlık uygulamaları arasında bulunuyor.

Kalabalık ve kapalı ortamlarda uygun maske kullanılması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması ve el hijyenine dikkat edilmesi de enfeksiyonların yayılma riskini azaltabiliyor.

Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, bu konuda şu uyarıda bulunuyor:

“Sonbahar ve kış aylarında hızla yayılan enfeksiyonlardan korunmak için, risk grupları başta olmak üzere mevsimsel grip aşılarının zamanında yapılması büyük önem taşıyor. Kalabalık yerlerde maske takılması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması ve ellerin en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanması gibi hijyen önlemleri de enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı oluyor.”

Bağışıklığı güçlendirmek için mucizevi bir yöntem yok

Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk’ün açıklamaları, bağışıklık sistemini desteklemenin tek bir besine, vitamin takviyesine veya kısa süreli uygulamaya bağlı olmadığını ortaya koyuyor.

Sağlıklı bir bağışıklık sistemi için dengeli beslenme, yeterli uyku, düzenli fiziksel aktivite, uygun sıvı tüketimi, güvenli güneş ışığı maruziyeti, aşılanma ve hijyen önlemlerinin birlikte uygulanması gerekiyor.

Özellikle enfeksiyonların daha sık görüldüğü sonbahar ve kış aylarında kişilerin kendi sağlık durumlarına uygun koruyucu önlemleri benimsemesi önem taşıyor.

Uzmanlar, vitamin ve mineral takviyelerinin ise gelişigüzel kullanılmaması, ihtiyaç duyulması halinde hekim kontrolünde planlanması gerektiğini vurguluyor.

Değişmekten korkan insan, sahip olduklarını kaybetmek istemiyor!

İnsanların değişime karşı gösterdiği direncin psikolojik nedenlerini değerlendiren Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, değişmek istemeyen kişilerin genellikle güvenli alanlarını korumaya çalıştığını söyledi.

Tarhan, “Değişmek istemeyen insanların arka plan korkuları vardır. Genellikle bu kişilerde düşünce katılığı, yani inatçı kişilik özellikleri vardır. Zihinsel esneklikleri zayıftır” dedi.

Değişime küçük adımlarla başlayın

Değişimin hayatın kaçınılmaz bir parçası olduğunu belirten Tarhan, insanların motivasyon beklemek yerine somut hedefler belirlemesi gerektiğini ifade etti.

“Motivasyonu beklemek gerekir düşüncesi yanlış. Küçük adımlarla başlamak gerekir. Motivasyon sonradan geliyor çünkü” diyen Tarhan, güçlü iradenin tek başına yeterli olmadığını, doğru stratejilerin de önemli olduğunu vurguladı.

“Ben böyleyim, değişmem” demek ilişkileri etkiliyor

Yakın ilişkilerde değişime direnmenin sorunlara yol açabileceğini belirten Tarhan, “Ben böyleyim, beni böyle kabul et” yaklaşımının kimi zaman savunma, kimi zaman da karşı taraf üzerinde hâkimiyet kurma amacı taşıyabileceğini söyledi.

İlişkilerde başkalarını değiştirmeye çalışmak yerine kişinin kendi davranışlarını sorgulamasının daha sağlıklı olduğunu ifade etti.

İnsan beyni her yaşta değişebilir

İnsan beyninin nöroplastik yapısına dikkat çeken Tarhan, “İnsan kaç yaşına gelirse gelsin, eğer yeni deneyimlere açıksa, farklı bakış açısına sahipse değişebilir” dedi.

Değişim sürecinde ani kararlar yerine düşünülmüş adımlar atılması gerektiğini belirten Tarhan, belirsizliği yönetmenin ve hesaplanabilir riskler almanın önemini vurguladı.