Nöbetçi Eczaneler
İslam dünyasında Muharrem ayının 10. günü olarak bilinen Aşure Günü, 2026 yılında 25 Haziran Perşembe günü idrak ediliyor. Hicri takvime göre 10 Muharrem 1448’e denk gelen bu özel gün, ibadet, hüzün, tefekkür, paylaşma ve bereket geleneğiyle asırlardır yaşatılıyor.
Muharrem ayı 2026 yılında 16 Haziran Salı günü başladı. Aşure Günü ise Muharrem ayının 10. günü olan 25 Haziran Perşembe gününe denk geldi. Aşure pişirme ve dağıtma geleneği 10 Muharrem’den itibaren başlamakla birlikte, birçok bölgede Muharrem ayı boyunca devam ediyor. 1 Safer 1448’in 15 Temmuz Çarşamba günü başlamasıyla Muharrem ayı 14 Temmuz Salı günü tamamlanmış olacak.
Aşure günü ne zaman?
Aşure Günü, hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem’in 10. günüdür. 2026 yılı için Aşure Günü, 25 Haziran Perşembe günüdür.
Aşure günü, dinî ve kültürel gelenekte hem oruç ve ibadetle hem de aşure pişirilip paylaşılmasıyla değerlendirilir. Aşure yapımı genel olarak Muharrem ayının 10. gününden itibaren başlar. Ancak gelenekte aşurenin yalnızca aynı gün yapılması şart değildir; Muharrem ayı boyunca aşure pişirilip dağıtılabilir.
Aşure günü ne zaman biter?
Aşure Günü, 10 Muharrem günü olarak idrak edilir. 2026 yılında bu tarih 25 Haziran Perşembe günüdür. Dinî takvimde günlerin başlangıcı ve bitişi konusunda akşam vakti esas alınmakla birlikte, yaygın kullanımda Aşure Günü 25 Haziran Perşembe olarak kabul edilmektedir.
Aşure pişirme ve paylaşma geleneği ise Muharrem ayı boyunca sürdürülebilir. 2026 yılında Muharrem ayı 16 Haziran Salı günü başlamış, 14 Temmuz Salı günü tamamlanacak; 15 Temmuz Çarşamba günü ise Safer ayı başlayacaktır.
2026 Muharrem ayı ve Aşure Günü takvimi
| Tarih | Gün | Hicri tarih | Özel gün |
|---|---|---|---|
| 16 Haziran 2026 | Salı | 1 Muharrem 1448 | Hicri yılbaşı |
| 25 Haziran 2026 | Perşembe | 10 Muharrem 1448 | Aşure Günü |
| 14 Temmuz 2026 | Salı | 29 Muharrem 1448 | Muharrem ayının son günü |
| 15 Temmuz 2026 | Çarşamba | 1 Safer 1448 | Safer ayının başlangıcı |
Aşure kelimesinin anlamı
“Aşure” veya “Âşûrâ” kelimesi, Arapçada “on” anlamıyla ilişkilendirilen bir kavramdır. Muharrem ayının 10. gününe denk geldiği için bu gün “Âşûrâ” olarak anılmıştır.
Aşure, zamanla yalnızca bir günün adı olmaktan çıkmış; aynı zamanda bu günde pişirilen, birçok farklı malzemenin aynı kazanda buluştuğu geleneksel tatlının da adı haline gelmiştir. Türk-İslam kültüründe aşure, bereketin, paylaşmanın, komşuluğun ve dayanışmanın sembolü olarak kabul edilir.
Aşure hikayesi ve tarihçesi
Aşure geleneği, İslam kültüründe farklı tarihî ve dinî rivayetlerle ilişkilendirilir. Bunların en yaygınlarından biri Hz. Nûh’un gemisiyle ilgili anlatıdır. Rivayete göre tufanın ardından gemide kalan son erzaklar bir araya getirilmiş, farklı tahıl ve bakliyatların aynı kazanda pişirilmesiyle bereketi simgeleyen bir yemek ortaya çıkmıştır.
Bu rivayet, halk kültüründe aşurenin bereket ve paylaşma anlamını güçlendirmiştir. Farklı malzemelerin aynı kazanda birleşmesi; toplumda farklılıkların bir arada huzurla yaşayabileceği düşüncesinin sembolü olarak da yorumlanır.
Aşure Günü’nün İslam tarihindeki en hüzünlü anlamı ise Kerbelâ Hadisesi’yle ilgilidir. Hz. Peygamber’in torunu Hz. Hüseyin ve beraberindekiler, 10 Muharrem 61’de Kerbelâ’da şehit edilmiştir. Bu olay, Aşure Günü’nü özellikle Ehl-i beyt sevgisi, haksızlığa karşı duruş ve mazlumun yanında yer alma bilinciyle de özdeşleştirmiştir.
Aşure ve Kerbelâ şehitlerini anma geleneği
Aşure Günü, Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edildiği gün olması sebebiyle İslam dünyasında derin bir hüzünle anılır. Özellikle Alevî-Bektaşî geleneğinde Muharrem ayı matem ayı olarak kabul edilir. Bu dönemde Hz. Hüseyin ve Kerbelâ şehitleri anılır, 12 günlük Muharrem matemi tutulur ve ardından aşure pişirilerek paylaşılır.
Alevî inancında aşure, 12 günlük matem orucunun ardından hazırlanır. Bu gelenekte 12 farklı malzemeyle aşure yapılması yaygındır. Anadolu’nun farklı bölgelerinde ise 7, 10 veya daha fazla malzemeyle aşure hazırlandığı görülür.
Muharrem matemi boyunca can incitmemek, kimseyi kırmamak, dedikodudan uzak durmak, canlılara zarar vermemek ve haksızlık karşısında duyarlı olmak temel değerler arasında görülür. Aşure ise bu matem döneminin ardından paylaşmanın, şükrün ve toplumsal dayanışmanın sembolü olarak dağıtılır.
Aşure anlamı ve önemi
Aşure, Türk-İslam kültüründe yalnızca bir tatlı değil, güçlü bir manevî semboldür. İçinde yer alan buğday, nohut, fasulye, kuru meyveler, kuruyemişler ve farklı malzemeler bolluk ve bereketi temsil eder.
Aynı kazanda birleşen farklı malzemeler, toplumdaki farklı insanların bir arada yaşayabilme kültürüne işaret eder. Bu yönüyle aşure; paylaşmayı, hoşgörüyü, dayanışmayı, komşuluğu ve kardeşliği simgeler.
Aşureyi pişirip komşulara, akrabalara, ihtiyaç sahiplerine ve çevredeki insanlara dağıtmak, bu geleneğin en önemli parçasıdır. Çünkü aşurenin anlamı yalnızca yapılmasında değil, paylaşılmasında saklıdır.
10 Muharrem’de yaşandığı rivayet edilen olaylar
Aşure Günü, İslam kültüründe birçok önemli olayla ilişkilendirilmiştir. Bu olayların bir kısmı sahih rivayetlerle desteklenirken, bir kısmı dinî kültürde yer alan rivayetler olarak aktarılır. Bu nedenle söz konusu anlatıların tamamını kesin tarihî bilgi olarak değil, “rivayet edilen hadiseler” olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
| Rivayet edilen olay | Kısa açıklama | Değerlendirme |
| Hz. Mûsâ’nın Firavun’dan kurtuluşu | Hz. Mûsâ ve İsrailoğulları’nın Firavun’un zulmünden kurtulduğu gün olarak rivayet edilir. | Âşûrâ orucuyla ilgili en güçlü rivayetler arasında yer alır. |
| Hz. Nûh’un gemisinin Cûdî’ye oturması | Tufanın ardından geminin Cûdî Dağı’na oturduğu gün olarak anlatılır. | Halk kültüründe aşure geleneğiyle ilişkilendirilir. |
| Hz. Yûnus’un balığın karnından kurtulması | Hz. Yûnus’un balığın karnından çıkarıldığı gün olarak rivayet edilir. | Dinî kültürde yer alan rivayetlerdendir. |
| Hz. Âdem’in tövbesinin kabul edilmesi | Hz. Âdem’in tövbesinin bugün kabul edildiği aktarılır. | Kesinliği tartışmalı rivayetler arasındadır. |
| Hz. Yûsuf’un kuyudan çıkarılması | Hz. Yûsuf’un kardeşleri tarafından atıldığı kuyudan çıkarıldığı gün olarak anlatılır. | Rivayet niteliğindedir. |
| Hz. İbrâhim’in ateşten kurtulması | Hz. İbrâhim’in ateşte yanmadığı hadisenin bu güne denk geldiği belirtilir. | Günü kesin olarak belirleyen sahih bilgi bulunmamaktadır. |
| Hz. Eyyûb’un şifa bulması | Hz. Eyyûb’un hastalığından kurtulduğu gün olarak rivayet edilir. | Halk anlatılarında yer alır. |
| Hz. Yâkub’un gözlerinin açılması | Hz. Yâkub’un Hz. Yûsuf’a duyduğu hasret nedeniyle kapanan gözlerinin yeniden görmeye başladığı aktarılır. | Rivayet niteliğindedir. |
| Hz. Dâvûd’un tövbesinin kabul edilmesi | Hz. Dâvûd’un tövbesinin kabul edildiği gün olarak anlatılır. | Kesinliği tartışmalıdır. |
| Hz. Îsâ’nın doğumu veya göğe yükseltilmesi | Bazı kaynaklarda Hz. Îsâ’nın doğumu veya semaya yükseltilmesi bu günle ilişkilendirilir. | Sağlam delillerle desteklenmeyen rivayetler arasında değerlendirilir. |
| Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi | Hz. Peygamber’in torunu Hz. Hüseyin ve beraberindekiler 10 Muharrem 61’de Kerbelâ’da şehit edildi. | Tarihî olarak sabit en önemli olaydır. |
Aşurenin faydaları nelerdir?
Aşure; buğday, bakliyat, kuru meyve, kuruyemiş ve çeşitli tahılları bir araya getiren besleyici bir tatlıdır. İçeriğindeki malzemeler sebebiyle enerji, lif, bitkisel protein, vitamin ve mineral bakımından zengin olabilir. Ancak şeker oranı yüksek hazırlanabildiği için özellikle diyabet hastalarının, insülin direnci bulunanların ve özel beslenme programı uygulayanların dikkatli tüketmesi gerekir.
Kalp dostu besinler içerir
Aşurede kullanılan kuru baklagiller, tahıllar ve ceviz gibi kuruyemişler bitkisel kaynaklı besinlerdir. Ceviz gibi yağlı tohumlar omega-3 açısından, baklagiller ise lif açısından değerlidir. Bu yönüyle ölçülü tüketildiğinde dengeli beslenmeye katkı sağlayabilir.
Bağışıklık sistemini destekleyebilir
Kuru meyveler, kuruyemişler, baklagiller ve tahıllar vitamin, mineral ve antioksidan yönünden zengin içerikler sunabilir. Bu malzemeler vücudun günlük besin çeşitliliğine katkıda bulunur.
Bağırsak hareketlerine katkı sağlayabilir
Aşurede kullanılan kuru kayısı, kuru incir, buğday, nohut ve fasulye gibi lif içeren malzemeler bağırsak hareketlerini destekleyebilir. Ancak porsiyon kontrolü önemlidir.
Bitkisel protein kaynağı olabilir
Nohut, fasulye ve buğday gibi malzemeler aşureyi bitkisel protein açısından değerli hale getirir. Bu yönüyle et tüketmeyenler için de destekleyici bir ara öğün olabilir.
Enerji verir
Aşure, karbonhidrat ve doğal şeker içeren malzemelerle hazırlandığı için enerji verici bir besindir. Ancak fazla şeker eklenmesi kalori miktarını artırabilir. Bu nedenle daha az şekerle hazırlanması daha dengeli bir tercih olabilir.
Aşure Günü ne yapılmalı?
Aşure Günü’nde oruç tutmak İslam geleneğinde faziletli kabul edilir. Hz. Peygamber’in Âşûrâ orucunu tavsiye ettiğine dair sahih rivayetler vardır. Yahudi geleneğinden ayrışmak için yalnızca 10 Muharrem’de değil, 9-10 veya 10-11 Muharrem günlerinde oruç tutulması tavsiye edilmiştir.
Aşure Günü’nde yapılabilecekler şöyle sıralanabilir:
| Yapılabilecek ibadet ve gelenekler | Açıklama |
| Oruç tutmak | 9-10 veya 10-11 Muharrem şeklinde tutulması tavsiye edilir. |
| Dua ve tefekkür | Gün, ibadet ve manevî muhasebe ile değerlendirilebilir. |
| Aşure pişirmek | Muharrem’in 10. gününden itibaren aşure hazırlanabilir. |
| Aşure dağıtmak | Komşulara, akrabalara ve ihtiyaç sahiplerine ikram edilebilir. |
| Sadaka vermek | Yardımlaşma ve dayanışma ruhu güçlendirilebilir. |
| Kerbelâ’yı anmak | Hz. Hüseyin ve Kerbelâ şehitleri rahmetle yad edilebilir. |
| Gönül almak | Akrabalar, komşular ve kırgınlık yaşanan kişiler ziyaret edilebilir. |
Aşure Günü hakkında sıkça sorulan sorular
2026’da Aşure Günü ne zaman?
2026 yılında Aşure Günü, 25 Haziran Perşembe günüdür. Hicri takvime göre bu tarih 10 Muharrem 1448’e denk gelmektedir.
Muharrem ayı ne zaman başladı?
2026 yılında Muharrem ayı 16 Haziran Salı günü başladı. Bu tarih aynı zamanda Hicri yılbaşıdır.
Muharrem ayı ne zaman biter?
Muharrem ayı 14 Temmuz 2026 Salı günü tamamlanır. 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü ise Safer ayı başlar.
Aşure ayı ne zaman başlar ve biter?
Aşure geleneği, Muharrem ayının 10. günü olan Aşure Günü ile başlar. 2026 yılında bu tarih 25 Haziran Perşembe günüdür. Aşure pişirme ve dağıtma geleneği Muharrem ayı boyunca sürdürülebilir.
Aşure sadece 10 Muharrem’de mi yapılır?
Hayır. Gelenekte aşure yapımı 10 Muharrem’de başlar ancak Muharrem ayı boyunca aşure pişirilip dağıtılabilir.
Aşure Günü oruç tutulur mu?
Evet. Aşure Günü oruç tutmak faziletli kabul edilir. İslam geleneğinde 9-10 Muharrem veya 10-11 Muharrem günlerinde oruç tutulması tavsiye edilmiştir.
Aşure kaç malzemeyle yapılır?
Alevî geleneğinde 12 günlük matem orucunun ardından 12 malzemeyle aşure yapılması yaygındır. Anadolu’nun farklı bölgelerinde 7, 10 veya daha fazla malzemeyle de aşure hazırlanır.
Aşure neyi simgeler?
Aşure; bereketi, paylaşmayı, dayanışmayı, kardeşliği ve farklılıkların aynı kazanda uyumla birleşmesini simgeler. Aynı zamanda Kerbelâ hüznüyle birlikte Hz. Hüseyin’in adalet ve hakikat uğruna verdiği mücadelenin hatırlanmasına vesile olur.
Aşurede hayvansal ürün olur mu?
Geleneksel aşure genellikle bitkisel malzemelerle hazırlanır. Özellikle Muharrem matemi geleneğinde hayvansal ürün kullanılmaması, canlı incitmemeye ve matem hassasiyetine bağlı bir uygulama olarak görülür.
Aşure Günü’nün bugüne verdiği mesaj
Aşure Günü, geçmişten bugüne uzanan güçlü bir manevî hafızayı temsil eder. Bir yönüyle peygamberler tarihine dair kurtuluş ve sabır rivayetlerini; diğer yönüyle Kerbelâ’nın derin hüznünü ve Hz. Hüseyin’in adalet uğruna verdiği mücadeleyi hatırlatır.
Aşure kazanında birleşen farklı malzemeler ise toplum hayatı için güçlü bir semboldür. Farklılıkların aynı değerler etrafında buluşabileceğini, paylaşmanın bereketi artırdığını ve dayanışmanın toplumsal huzuru güçlendirdiğini gösterir.
Bu nedenle Aşure Günü yalnızca bir takvim günü değil; ibadet, hüzün, sabır, adalet, paylaşma ve kardeşlik çağrısı yapan önemli bir manevî gündür.