Nöbetçi Eczaneler
Bahar aylarıyla birlikte doğada yaşanan değişim, insan bedeninde ve ruh halinde de farklı etkiler oluşturabiliyor. Uzmanlara göre bazı kişiler bu dönemde kendini daha enerjik, motive ve olumlu hissederken, bazıları ise yorgunluk, isteksizlik ve motivasyon kaybı yaşayabiliyor.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, mevsim geçişlerinin vücutta biyolojik değişimlere yol açtığını belirterek, gün ışığının artmasıyla serotonin ve dopamin gibi iyi hissettiren nörokimyasalların üretiminin desteklenebildiğini söyledi. Aytop, bu durumun ruh halinde iyileşme, enerjide artış ve daha olumlu bir bakış açısıyla ilişkili olabileceğini ifade etti.
Herkes aynı şekilde etkilenmiyor
Aytop, baharın herkes üzerinde aynı etkiyi oluşturmadığını da vurguladı. Bazı bireyler bu dönemi enerjik ve neşeli geçirirken, bazı kişiler için bahar aylarının daha dalgalı bir ruh halini beraberinde getirebildiğini kaydetti. Genetik yapı, psikolojik dayanıklılık, sosyal destek sistemleri ve çevresel koşulların bu süreci doğrudan etkileyebildiğini belirtti.
Havadaki iyon dengesindeki değişiklikler ve polen artışı gibi çevresel etkenlerin de hem fiziksel hem ruhsal süreçler üzerinde etkili olabileceği bildirildi.
Uyku düzeni bozulabiliyor
Baharın gelişiyle birlikte biyolojik ritimde de değişiklikler yaşanabildiğini ifade eden Aytop, özellikle melatonin hormonunun azalması ve sirkadiyen ritimde kaymalar nedeniyle uyku kalitesinin olumsuz etkilenebileceğini söyledi. Uyku düzenindeki bozulmaların hem ruhsal hem fiziksel pek çok sorunu tetikleyebileceğine dikkat çekti.
Uzmanlara göre bu dönemde alerjik reaksiyonlar, nezle ve grip gibi enfeksiyonlar, cilt problemleri, mide-bağırsak rahatsızlıkları ve kalp-damar sistemiyle ilgili sorunlarda da artış görülebiliyor ya da mevcut şikayetler şiddetlenebiliyor.
İki haftadan uzun sürerse dikkat
Bahar aylarında sık görülen durumlardan birinin de bahar yorgunluğu olduğunu belirten Aytop, bunun enerji düşüklüğü, isteksizlik, çabuk yorulma, motivasyon kaybı ve erteleme davranışlarıyla kendini gösterebildiğini söyledi. Uyku ve iştah değişiklikleri, sabahları uyanmakta zorlanma ve odaklanma güçlüğünün de bu tabloya eşlik edebileceğini aktardı.
Bu belirtilerin genellikle birkaç hafta içinde azaldığını belirten Aytop, ancak iki haftadan uzun sürmesi halinde bahar depresyonu ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. Sürekli üzüntü hali, umutsuzluk, ilgi kaybı, yoğun yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, uyku ve iştah değişiklikleri gibi belirtiler görüldüğünde profesyonel destek alınmasının önemli olduğunu ifade etti.
Bipolar bozuklukta aşırı enerji artışı görülebiliyor
Aytop, baharın bazı bireylerde tam tersine aşırı enerji artışıyla kendini gösterebildiğini, özellikle bipolar bozukluğu olan kişilerde ilkbaharın manik ya da hipomanik dönemleri tetikleyebildiğini belirtti. Bu dönemlerde kişinin kendini aşırı enerjik, güçlü ve hareketli hissedebileceğini, daha az uyku ihtiyacı duyabileceğini, konuşkanlığının artabileceğini ve dürtüsel davranışlar sergileyebileceğini söyledi.
Uzmandan öneriler
Uzmanlara göre bu süreci daha sağlıklı yönetebilmek için dengeli beslenmek, yeterli su tüketmek, kafeini sınırlamak ve uyku hijyenine dikkat etmek gerekiyor. Düzenli fiziksel aktivite, sosyal medya ve ekran kullanımını azaltmak, sağlıklı hobiler edinmek ve iş-özel yaşam dengesini kurmak da önemli görülüyor.
Bilinçli farkındalık uygulamaları, doğayla temas kurmak, yavaş tempolu yürüyüşler yapmak ve duygu günlüğü tutmak da içsel dengeyi korumaya yardımcı yöntemler arasında gösteriliyor. Aytop, ihtiyaç duyulduğunda profesyonel destek almanın bireyin psikolojik dayanıklılığını artırmada önemli bir güç kaynağı olduğunu belirtti.