Reklam Kurulu yanıltıcı reklamlara 218,5 milyon lira ceza kesti

Reklam Kurulu, tüketicileri aldatan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden, güveni zedeleyen ve haksız rekabete yol açan reklamlar ile ticari uygulamalara yönelik denetimlerini sürdürüyor.

13 Ağustos’ta yapılan toplantıda 105 dosya görüşüldü. Mevzuata aykırı bulunan 87 dosya hakkında toplam 32 milyon 683 bin 631 lira ceza uygulanmasına karar verildi.

Böylece yıl başından bu yana yaklaşık 26 bin başvuru değerlendirilirken, yanıltıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle kesilen toplam ceza 218 milyon 478 bin 14 liraya ulaştı.

Tüketici yorumunu yayımlamayan şirkete ceza

Kurulun gündemindeki dosyalardan birinde, bir tüketici yorumunun somut gerekçe gösterilmeden internet sitesinde yayımlanmadığı belirlendi.

Yorumun başka bir değerlendirme kategorisinde yayımlanması mümkün olmasına rağmen sorumluluğun tüketiciye yüklenerek reddedildiği gerekçesiyle ilgili şirkete 2 milyon 167 bin 412 lira ceza verildi.

Sahte işletme ve adresler de mercek altında

Bir başka incelemede, fiilen tek bir restoran bulunmasına rağmen çevrim içi yemek siparişi platformlarında farklı işletme isimleri ve sahte adresler kullanıldığı tespit edildi.

Bu uygulamanın tüketicilerde birbirinden bağımsız çok sayıda işletme varmış gibi algı oluşturduğu ve haksız rekabete yol açtığı değerlendirildi. İlgili iki şirket hakkında idari yaptırım kararı alındı.

Ambalajdaki görseller yanıltıcı bulundu

Kurul ayrıca “çerez tatlısı” adıyla satılan bir ürünün ambalajını da inceledi. Ambalajda fındık, Antep fıstığı ve kayısı çekirdeği görselleri öne çıkarılırken, ürünün yüzde 49,5 oranında yer fıstığı içerdiği ancak yer fıstığının görsel sunumda yer almadığı belirlendi.

Bu sunumun tüketicilerde ürün içeriği konusunda gerçeği yansıtmayan bir algı oluşturabileceği değerlendirilerek para cezası uygulanmasına karar verildi.

Ticaret Bakanlığı 7 ayda 282 bin firmayı denetledi: 1,8 milyar lira ceza kesildi

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk 7 ayına ilişkin piyasa denetim verilerini açıkladı.

Bakanlık tarafından ocak-temmuz döneminde 282 bin 153 firma ile 34 milyon 278 bin 291 ürün denetlendi. Yapılan denetimlerde toplam 1 milyar 874 milyon lira idari para cezası kesildi.

Denetimlerde piyasa dengesini bozabilecek uygulamalar, fahiş fiyat, stokçuluk, otomotiv, emlak, kuyum, haksız ticari uygulamalar ve tüketici sözleşmeleri mercek altına alındı.

Fahiş fiyatlara 400 milyon liraya yakın ceza

Otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyum, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar ve ödeme sürelerine ilişkin denetimlerde 48 bin 735 gerçek ve tüzel kişi incelendi.

Aykırı uygulamalarda bulunan 4 bin 686 gerçek ve tüzel kişiye 633,4 milyon lira ceza uygulandı.

İç Ticaret Genel Müdürlüğünün denetimlerinde fahiş fiyatlara yaklaşık 400 milyon lira, otomotiv sektörüne 135 milyon lira, emlak sektörüne 34,4 milyon lira, kuyum sektörüne ise 11,3 milyon lira ceza kesildi.

Ticari elektronik ileti, çalışma saatleri ve lisanslı depolara ilişkin denetimlerde uygulanan ceza ise 51 milyon liraya ulaştı.

Tüketici işlemlerine 613,5 milyon lira ceza

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından 31 bin 446 gerçek ve tüzel kişi denetlendi.

Aykırılık tespit edilen 1206 gerçek ve tüzel kişiye toplam 613,5 milyon lira idari para cezası uygulandı.

Ön ödemeli konut satışları, abonelik, mesafeli satış, taksitli satış, paket tur ve devre tatil gibi sözleşmelerdeki aykırılıklar nedeniyle 418,3 milyon lira ceza kesildi.

Reklam ve haksız ticari uygulamalarda 185,8 milyon lira, ürün güvenliği denetimlerinde ise 9,4 milyon lira ceza uygulandı.

Ankara’da 12,2 milyon ürün denetlendi

Ticaret il müdürlükleri aracılığıyla gerçekleştirilen denetimlerde 201 bin 972 firma incelendi. Bunlardan 39 bin 547’sine toplam 627,3 milyon lira ceza kesildi.

Ürün denetimlerinde Ankara ilk sırada yer aldı. Ankara’da 12 milyon 204 bin 904 ürün, İstanbul’da 4 milyon 793 bin 233 ürün, Antalya’da ise 3 milyon 915 bin 575 ürün denetlendi.

İstanbul’da aykırılık belirlenen 103 bin 414 ürün için yaklaşık 494 milyon lira idari para cezası uygulandı.

Rekabet cezaları 17,2 milyar liraya çıktı

Rekabet Kurumu tarafından 2025 yılında 227 firmaya 13,2 milyar lira ceza uygulanırken, 2026 yılının ilk 7 ayında 218 firmaya 17,2 milyar lira idari para cezası kesildi.

Cezaların iş gücü piyasaları, bilişim teknolojileri ve platform hizmetleri, otomotiv sektörü ile gıda endüstrisinde faaliyet gösteren firmalara yönelik olduğu belirtildi.

Mobilya harcamada otomobili geride bıraktı: Tüketici 12 ay taksit istiyor

Türkiye’de tüketicilerin mobilya satın alma davranışları, ödeme tercihleri ve gelecek dönem beklentilerini inceleyen kapsamlı bir araştırmada dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı.

16 Haziran-13 Temmuz 2026 tarihleri arasında Türkiye genelindeki 12 istatistiki bölgede yer alan 26 ilde gerçekleştirilen araştırmaya, 25-55 yaş aralığında ve mobilya satın alma kararında söz sahibi 1.600 tüketici katıldı. Araştırma, mobilyanın artık yalnızca temel bir ihtiyaç değil, konfor ve yaşam kalitesiyle doğrudan ilişkilendirilen önemli bir harcama kalemi haline geldiğini gösterdi.

Tüketicilerin yüzde 90’ı fiyat karşılaştırıyor

Araştırmaya göre tüketicilerin yüzde 90’ı mobilya satın almadan önce fiyat karşılaştırması yapıyor. Buna karşın fiyat tek başına belirleyici değil. Katılımcıların yüzde 84’ü ürün kalitesinin fiyattan daha önemli olduğunu belirtirken, yüzde 79’u uzun yıllar kullanacağı bir ürün için daha fazla ödeme yapabileceğini ifade ediyor.

Satın alma kriterlerinde dayanıklılık yüzde 44 ile ilk sırada yer alıyor. Bütçeye uygun fiyat yüzde 42, konfor ve kullanışlılık yüzde 41, kolay temizlenebilirlik yüzde 38, malzeme ve işçilik kalitesi ise yüzde 34 ile öne çıkıyor.

Mobilya, otomobilin önüne geçti

Tüketicilerin genel harcama önceliklerinde ev satın alma yüzde 44 ile ilk sırada bulunuyor. Eğitim harcamaları yüzde 15 ile ikinci sırada yer alırken, mobilya yüzde 13 ile üçüncü sıraya yükseldi.

Otomobil satın alma ise yüzde 9 ile mobilyanın gerisinde kaldı. Yazlık veya ikinci ev yüzde 6, beyaz eşya ise yüzde 5 seviyesinde yer aldı. Veriler, tüketicilerin yaşam alanlarına ve ev konforuna daha fazla önem vermeye başladığını ortaya koydu.

Mobilya değişiminde ilk neden eskime

Son bir yılda mobilya satın alan tüketicilerin yüzde 37’si mevcut ürünlerinin eskimesini gerekçe gösterdi. Katılımcıların yüzde 29’u daha modern, yüzde 27’si ise daha konforlu bir yaşam alanı oluşturmak amacıyla mobilyalarını değiştirdi.

Tüketicilerin evlerinde oluşturmak istedikleri ortamda konfor yüzde 58, huzur yüzde 53 ve düzen yüzde 50 ile ilk üç sırada yer aldı.

En sık değiştirilen ürün grubu yüzde 48 ile oturma grupları olurken, önümüzdeki bir yıl içinde değiştirilmesi planlanan ürünlerde de yüzde 43 ile yine oturma grupları ilk sırada bulunuyor.

Tüketicinin taksit beklentisi 12 ay

Ödeme koşulları da mobilya satın alma kararında önemli bir unsur olarak öne çıktı. Tüketicilerin yüzde 53’ü mobilya alışverişlerini kredi kartına taksitli gerçekleştiriyor.

Araştırmada tüketicilerin makul bulduğu ortalama taksit süresi 12 ay, aylık ödenebilir taksit tutarı ise yaklaşık 16 bin 600 Türk lirası olarak belirlendi. Mevcut 9 aylık kredi kartı taksit sınırı ile tüketicilerin 12 aylık beklentisi arasındaki fark dikkat çekti.

Kampanyada indirim ve taksit öne çıkıyor

Tüketicilerin yüzde 53’ü indirim kampanyalarını cazip bulurken, yüzde 50’si ödeme seçenekleri ve taksit avantajlarını önemsiyor. Eski mobilyayı yenisiyle değiştirme kampanyaları ile ücretsiz teslimat ve montaj seçenekleri de yüzde 40 oranında tercih ediliyor.

Alışveriş dijitalde başlıyor, mağazada tamamlanıyor

Mobilya alışverişinde dijital kanalların etkisi giderek artıyor. Tüketicilerin yüzde 94’ü araştırma sürecinde en az bir dijital kaynaktan yararlanırken, yüzde 70’i fiziksel kaynakları da kullanıyor.

Dijital araştırmada internet siteleri ve çevrim içi alışveriş kanalları öne çıkarken, fiziksel araştırmada mağazalar önemli rolünü koruyor. Bu tablo, tüketicilerin satın alma öncesinde internetten araştırma yaptığını ancak ürünü fiziksel olarak görme ve deneyimleme ihtiyacının devam ettiğini gösteriyor.

Kullanıcı yorumları influencer içeriklerini geride bıraktı

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de satın alma kararını etkileyen kaynaklarda ortaya çıktı. Kullanıcı yorumları ve videoları yüzde 59 ile en etkili kaynak olurken, birlikte yaşanan kişilerin görüşleri yüzde 57, arkadaş ve sosyal çevrenin etkisi yüzde 44 olarak ölçüldü.

Influencer içeriklerinin satın alma kararındaki etkisi ise yüzde 14 seviyesinde kaldı. Satın alma isteğini artıran içeriklerde de kullanıcı yorumları ve videoları yüzde 68 ile ilk sırada yer aldı.

Her 5 tüketiciden biri yapay zekâ kullanıyor

Mobilya alışverişinde yapay zekâ kullanımı da araştırmaya yansıdı. Katılımcıların yüzde 21’i mobilya alışverişi sürecinde yapay zekâdan yararlandığını belirtti.

Yapay zekâ kullanan tüketicilerin yüzde 59’u dekorasyon önerisi, yüzde 57’si fikir alma, yüzde 57’si oda görselleştirme, yüzde 53’ü ürün önerisi ve yüzde 49’u fiyat karşılaştırması amacıyla bu teknolojilerden yararlanıyor.

Satış sonrası hizmet rekabette belirleyici oluyor

Tüketicilerin yüzde 55’i son mobilya alışverişini herhangi bir sorun yaşamadan tamamladığını bildirirken, yüzde 14’ü teslimat gecikmesi, yüzde 13’ü satış sonrası destek yetersizliği, yüzde 12’si ise kurulum ve montaj sorunları yaşadığını belirtti.

Sonuçlar, mobilya sektöründe rekabetin yalnızca fiyat ve ürün kalitesiyle sınırlı kalmadığını; teslimat, kurulum ve satış sonrası hizmetlerin de tüketici tercihinde giderek daha belirleyici hale geldiğini ortaya koydu.

Ticaret Bakanlığı tüketicileri sık karşılaşılan uygulamalara karşı uyardı

Bakanlıktan yapılan açıklamada, vatandaşların alışveriş süreçlerinde doğru bilgilendirilmesini sağlamak, haksız uygulamaların önüne geçmek ve şeffaf ticaret ortamını güçlendirmek amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğü bildirildi.

Vatandaşların, alışveriş ve hizmet alma süreçlerinde karşılaşabilecekleri uygulamalara ilişkin temel hususlara yönelik bilgi verilen açıklamada, “Restoran, kafe ve benzeri işletmelerde servis, masa, kuver ücreti veya benzeri adlarla, fiyat listesinde yer almayan ilave ücret talep edilemez. Bahşiş ise tamamen tüketicinin kendi iradesine bağlı olup, gönüllülük esasına dayalıdır.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, menülerin “yalnızca” karekod (QR kod) ile sunulamayacağına işaret edilen açıklamada, işletmelerin, dijital erişimin yanında tüketicilerin görebileceği basılı fiyat listelerini de bulundurmakla yükümlü olduğu bildirildi.

Etiket fiyatıyla kasa fiyatının farklı olduğu durumlarda tüketici lehine olan, yani daha düşük fiyatın uygulandığı anımsatılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Açıkta satılan ürünlerde, ürünün konulduğu kap veya ambalajın ağırlığı (dara) fiyatlandırmaya dahil edilemez. Tüketici yalnızca satın aldığı ürünün net ağırlığı üzerinden ödeme yapar. Haklarını bilen tüketici, adil ticaretin en güçlü destekçisidir. Bakanlık olarak piyasalarda şeffaflığı, dürüst ticareti ve tüketici memnuniyetini esas alan denetim ve düzenlemelerimizle vatandaşlarımızın haklarını korumaya, tüketicilerimizin ekonomik menfaatlerini güvence altına almaya ve güvenilir ticaret ortamını güçlendirmeye devam ediyoruz.”

Bakanlığın NSosyal hesabından paylaşılan infografiklerde de söz konusu uygulamaların detaylarına yer verildi.

Restoran ve kafelerde “menülerde içerik belirtme” zorunluluğu başladı

Restoran, kafe ve kantin gibi işletmelerde gıdaların içerikleri ile kalori bilgilerinin menüler, dijital ekranlar veya karekod (QR) aracılığıyla müşterilere sunulması uygulaması başladı.

Tarım ve Orman Bakanlığından 28 Mart’ta yapılan açıklamada, güvenilir gıda süreçlerinde büyük bir yeniliğin hayata geçirildiği belirtilmiş, restoran, kafe ve kantin gibi işletmelerde, menülerin yanında gıdaların içeriklerini ve alerjen bilgilerini belirtme zorunluluğunun getirileceği bildirilmişti.

Restoran, kafe ve yemekhane gibi toplu tüketim yerlerinde gıdaların içerik ve enerji (kalori) değerlerinin tüketiciye sunulması temmuz ayı itibarıyla başladı.

Söz konusu içerikler, menülerde, duvar tahtalarında, broşürlerde, dijital ekranlarda veya karekod aracılığıyla sunulacak. Bilgiler karekod ile veriliyorsa işletmelerin görünür bir yerine, “Bu bilgilere karekod ile ulaşabilirsiniz. Karekod kullanamayan tüketiciler talep ederse bilgi kendilerine ayrıca sunulur.” yazısının asılması gerekecek.

Uygulama, tüketicinin bilinçli seçim yapmasını sağlamak, alerjenlerden korumak, dini, sağlık veya kişisel tercihlere uygun seçimleri kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirildi.

“Güvenli gıdaya erişim açısından önemli bir adım”

Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, dün itibarıyla başlayan yeni süreci yakından takip ettiklerini ve aylardır üyelerini ve sektörü bilgilendirdiklerini söyledi.

Turşak, “Bu düzenleme sadece bir mevzuat değişikliği değil, aynı zamanda tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve güvenli gıdaya erişimi açısından önemli bir adım. Özellikle gıda alerjisi bulunan vatandaşlarımız ile özel beslenme gereksinimi olan bireyler için menülerde yer alacak bilgiler büyük önem taşıyor.” dedi.

Rıdvan Turşak, menülerde yer alacak besin değerlerinin mutlaka uzmanlar tarafından hazırlanması gerektiğinin altını çizerek, işletmeleri yapay zeka ile hazırlanan analizlere güvenmemeleri konusunda uyardı.

Yapay zekanın her alanda büyük kolaylıklar sağlayabildiğini dile getiren Turşak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yapay zekanın faydası da var ancak menülerde yer alacak besin değerleri ve alerjen bilgilerinin doğruluğu yapay zekayla değil uzman raporlarıyla belgelenmelidir. Diyetisyenler, gıda mühendisleri ve bu alanda yetkin kuruluşlardan profesyonel hizmet alınması hem işletmeler hem de tüketiciler açısından büyük önem taşımaktadır. Denetmen restorana geldiğinde ve bu değerleri neye göre hazırladınız dediğinde sorunun cevabı uzmanlardan alınan bir analiz raporu olmalıdır. Yapay zeka bu şekilde güvenilir bir rapor vermemektedir.”

“Menüde yer alan her bilgi işletmenin beyanıdır”

TÜRES Genel Sekreteri Turşak, konuya ilişkin değerlendirmelerin Tarım ve Orman İl Müdürlükleri tarafından yapılacağını belirterek, menülerde yer alan tüm bilgilerin “işletmenin beyanı esastır” düsturuna göre değerlendirileceğini söyledi.

Bir ürünün alerjen içermediği belirtilmesine rağmen gerçekte farklı bir durumun ortaya çıkması halinde işletmelerin hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalabileceğini vurgulayan Turşak, “Bu nedenle hazırlanan tüm içeriklerin bilimsel verilere dayanması ve uzmanlar tarafından doğrulanması gerekiyor.” diye konuştu.

Turşak, işletmelere çağrıda bulunarak, “Bu uygulama kapsamında menülerde içerik belirtme zorunluluğu bulunan tüm işletmelerimiz hazırlıklarını tamamlamalı. İhtiyaç duyan üyelerimiz TÜRES aracılığıyla alanında uzman kuruluşlara yönlendirilerek profesyonel destek alabilir.” ifadesini kullandı.

Sağlıklı ve güvenilir gıda sunumunun sektörün en önemli sorumluluklarından biri olduğuna dikkati çeken Turşak, “Tüketicinin doğru bilgilendirilmesini sağlayacak bu düzenlemeyi destekliyor, sektörümüzün de en doğru şekilde uygulayacağına inanıyoruz.” şeklinde konuştu.

Rıdvan Turşak, uygulamanın 1 Temmuz itibarıyla birden fazla şubesi bulunan restoran ve kafeler için, 2027 yıl başından itibaren de tüm yeme-içme işletmeleri için geçerli olacağını sözlerine ekledi.

Tarımda “rekor” beklentisi bu yıl tüketiciye de bolluk vadediyor

Derlenilen bilgiye göre, geçen yıl yaşanan zirai don ve kuraklığın etkisi üretim verilerine de yansıdı. Tahıllar, meyve ve sebze üretiminde 2025’te azalma yaşandı.

Bitkisel üretim tahmini verileri kapsamında, geçen yıl bir önceki yıla kıyasla tahıl ve diğer bitkisel ürünlerin üretimi yüzde 10,4 azalışla 67 milyon 60 bin 312 ton, sebze üretimi yüzde 0,8 düşüşle 33 milyon 315 bin 678 ton, meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi de yüzde 30,4 azalışla 19 milyon 767 bin 12 ton olarak gerçekleşti.

Tahıl ürünlerinde üretim de bir önceki yıla göre yüzde 12,3 düşerek yaklaşık 34,2 milyon ton oldu.

Yağışların artışıyla üretimde toparlanma sürecine girildi

Bu yıl ise hava koşullarının olumlu seyretmesi ve son yılların en yüksek miktardaki yağışlarının alınmasıyla tarımsal üretimde de verimli bir döneme girildi.

Son dönemde kış yağışlarının hem miktar hem de süreklilik açısından belirgin bir şekilde artmasıyla tarımsal üretim açısından geçen yıla kıyasla olumlu bir tablo ortaya çıktı. Bu durum su kaynaklarına da olumlu yansıdı.

Kış yağışlarının etkili olması toprak nemi açısından avantaj sağlarken ilkbahar yağışlarının normalinin ve geçen yılın üzerinde gerçekleşmesiyle, tarımsal kuraklık etkileri büyük ölçüde azaldı ve hububat başta olmak üzere bitkisel üretimde rekor beklentisi güçlendi.

Hava koşullarındaki olumlu seyir, bu yılın bitkisel üretim tahminlerine de pozitif yansıdı.

Meyveler ve içecek bitkilerinde yıllık yüzde 57,8 artış tahmini

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan “Bitkisel Üretim Birinci Tahmini” verilerine göre üretim miktarlarında önemli ölçüde artış bekleniyor.

Üretim miktarlarının geçen yıla kıyasla tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 12,6, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 57,8 artması öngörülüyor.

Yaklaşık üretim miktarlarının, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 75,4 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31 milyon ton olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Hububatta artış bekleniyor

Tahıl ürünleri üretim miktarlarının, bu yıl geçen yıla kıyasla yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon ton olacağı öngörülüyor. Bu kapsamda, buğday üretiminin yüzde 26,7 artışla yaklaşık 22,8 milyon ton, arpa üretiminin yüzde 50 yükselişle 9 milyon ton olması bekleniyor.

Özellikle arpa üretimindeki artışın, yem maliyetlerine olumlu yansıması, sektörün yıllık ihtiyacı bakımından rahatlama sağlaması, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta süt ve besi yemi maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifletmesi beklentisi bulunuyor.

Kuru baklagiller grubunda, nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretiminin sırasıyla 510 bin ton, 210 bin ton ve 385 bin ton olacağı tahmin ediliyor. Şeker pancarı üretiminin de yüzde 5,8 artışla 22 milyon tonu bulması öngörülüyor.

“Bereket yılı” bolluğu bekleniyor

Geçen yıl dondan en çok etkilenen ürünler arasında yer alan meyveler grubunda ise elmada yıllık yüzde 93,6, çilekte yüzde 1,4, şeftalide yüzde 88,6, nektarinde yüzde 107,7, kirazda yüzde 255,7, üzümde yüzde 53 üretim artışı bekleniyor.

Turunçgillerden mandalinada yüzde 46,3, portakalda yüzde 63,9, limonda yüzde 63,8 üretim artışı hesaplandı. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 62,2, cevizde yüzde 95,1 ve Antep fıstığında yüzde 113,6 üretim artışı tahmininde bulunuldu.

Böylece söz konusu olumlu süreçle birlikte, üretimde güçlü ve bereketli bir yıl olması bekleniyor. Tarım ve gıdada üretim kapsamında sorun öngörülmezken bu doğrultuda ihracatta da rekor bekleniyor.

Üretimdeki artış öngörüsüyle iç piyasada bolluk oluşacağı, tüketicilerin de meyveler başta olmak üzere gıdaya erişiminin kolaylaşacağı belirtiliyor.

Market ve restoranlarda yeni dönem: etiket ve menülerde yanıltıcı ifadeler yasaklanıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin korunması ve gıda konusunda doğru bilgilendirilmesi amacıyla etiket ve menülerde yeni bir dönemi başlattı. Son 2 yılda “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği”nde yapılan kapsamlı düzenlemelerle, gıdalarda yanıltıcı görsel, isim ve ifadelerin önüne geçilmesi hedeflendi.

Düzenlemelerle gıda etiketlerinin daha kolay okunması, tüketicinin ürünü satın almadan önce doğru bilgiye ulaşması ve gıda okuryazarlığının desteklenmesi amaçlandı.

Yeni kurallar kapsamında marketlerde satılan ürünlerden restoran menülerine kadar birçok alanda etiketleme, adlandırma ve bilgilendirme şartları değiştirildi.

32 gıda kapsam dışında bırakıldı

Yapılan düzenleme çerçevesinde Avrupa Birliği listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar mevzuat kapsamına alındı.

AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni düzenlemeye dahil edilirken, 32 gıda ise çeşitli nedenlerle kapsam dışında bırakıldı. Bu gıdaların kapsam dışında tutulmasında GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı olması veya böcek içermesi gibi gerekçelerin etkili olduğu belirtildi.

Etiketlerde ürün adı ve net miktar daha görünür olacak

Yeni dönemde gıdaların adı ve net miktarının tüketicinin kolaylıkla görebileceği bir yerde bulunması zorunlu hale getirildi.

Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde ise bu bilgilerin diğer bilgilerden ayrı, açık ve belirgin biçimde yazılması şartı getirildi.

Böylece tüketicinin ürün içeriğini daha hızlı ve net şekilde görmesi, yanıltıcı ambalaj ve ifade kullanımının azaltılması hedefleniyor.

Aromalı ürünlerde gerçek gıda görseli kullanılamayacak

Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerde de önemli değişikliğe gidildi. Bu ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanılmasına yasak getirildi.

Ayrıca ürünün “aromalı” olduğunun açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Bu kapsamda, örneğin yalnızca aroma vericiyle belirli bir tat kazandırılan ürünlerde, tüketicide gerçek meyve, süt ürünü veya başka bir ana bileşen kullanıldığı algısı oluşturulamayacak.

“Tadında”, “lezzeti” ve “keyfi” ifadeleri yasaklandı

Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan ifadeler de yasaklandı.

Bu kapsamda ürünlerde “tadında”, “lezzeti”, “keyfi” gibi tüketiciyi yanıltabilecek ifadeler kullanılamayacak.

Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti” ve “tereyağı keyfi” gibi ifadeler yer alamayacak.

Benzer şekilde kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti” ve “çikolata keyfi” gibi ifadelerin kullanımı da engellendi.

Sütlü buz ürünlerinde “dondurma keyfi” veya “dondurma lezzeti” gibi tüketicide dondurma algısı oluşturabilecek ifadeler de yasak kapsamına alındı.

Zeytinyağı algısı oluşturan görseller kullanılamayacak

Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri kullanılamayacak.

Bu ürünlerde “zeytinyağı tadında” veya “zeytinyağı lezzetinde” gibi ifadeler de yer alamayacak.

İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla birlikte tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde de yalnızca bu bileşenler öne çıkarılarak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırma yapılamayacak.

“Köy ürünü” algısına sınırlama

Düzenlemelerle, tüketicide “köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi.

Kanatlı hayvan ürünlerinde ise hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanılmasının önüne geçildi.

Bu adımla, özellikle doğal, geleneksel, köy üretimi veya özel yetiştirme yöntemi algısı oluşturan ancak gerçeği yansıtmayan tanıtımların engellenmesi amaçlanıyor.

Baklavada “yer fıstıklı” ifadesi zorunlu olacak

Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda da tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin, gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı.

Bu kapsamda, yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca “fıstıklı” ifadesi kullanılamayacak. Ürünün “yer fıstıklı” olduğu açık şekilde belirtilecek.

Yerli ve ithal ürünlerde yanıltıcı algı engellenecek

Düzenlemeler kapsamında, yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı.

Aynı şekilde ithal ürünlerde de yurt içinde üretildiği izlenimi verecek ifade ve görseller kullanılamayacak.

Bu düzenlemeyle tüketicinin ürünün menşei konusunda yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bazı şekil ve görsellerle gıda satışı yapılamayacak

Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesi de yasaklandı.

Bu adımla özellikle çocukları etkileyebilecek, gıda algısını bozabilecek veya uygunsuz çağrışımlar oluşturabilecek sunumların engellenmesi amaçlandı.

Krema yoksa “krema sos” yazacak

Yeni düzenlemeyle içeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi kullanılamayacak.

Bu tür ürünlerde “krema sos” ifadesi yer alacak. Böylece tüketicinin ürün içeriği konusunda yanlış yönlendirilmesinin önüne geçilecek.

Bitki çaylarında ise hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.

Restoran menülerinde içerik ve enerji bilgisi yer alacak

Düzenlemeler yalnızca market ürünleriyle sınırlı kalmayacak. Restoran, kafe ve toplu tüketim yerlerinde de tüketiciyi bilgilendirmeye yönelik yeni kurallar uygulanacak.

Menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı getirildi.

Bu uygulamayla tüketicilerin özellikle alerjen, kalori, içerik ve ürün bileşeni bakımından daha bilinçli tercih yapabilmesi hedefleniyor.

Amaç tüketicinin doğru bilgilendirilmesi

Tarım ve Orman Bakanlığının hayata geçirdiği düzenlemelerle gıda etiketlerinde şeffaflığın artırılması, yanıltıcı isim ve görsellerin önüne geçilmesi, tüketicinin satın aldığı ürün hakkında açık bilgiye ulaşması amaçlanıyor.

Yeni dönemle birlikte market raflarında, paketli ürünlerde, restoran menülerinde ve toplu tüketim yerlerinde daha açık, anlaşılır ve doğru bilgilendirme yapılması zorunlu hale gelecek.

Bakanlıktan ayakkabıda domuz derisi iddialarına açıklama

Ticaret Bakanlığının NSosyal hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Bazı sosyal medya mecralarında, bir marketler zincirinde satışa sunulduğu iddia edilen ayakkabı ürününde domuz derisi bulunduğuna ilişkin paylaşımlar üzerine derhal inceleme ve denetim başlatıldığı bildirilen paylaşımda, şunlar kaydedildi:

“İstanbul Ticaret İl Müdürlüğümüz denetim ekiplerince 17 Nisan’da farklı şubelerde gerçekleştirilen denetimlerde söz konusu ürünün satışına rastlanmamış olup, ilgili ürünün güncel satışta bulunmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, Reklam Kurulumuz tarafından daha önce yürütülen incelemeler kapsamında, ürün içeriğinde hayvansal menşeli bileşen bulunmasına rağmen bu hususu tüketicilere açık şekilde bildirmeyen firmalara yönelik idari yaptırımlar uygulanmış, mevzuata aykırı tanıtım ve ilanlara ilişkin durdurma cezaları verilmiştir.”

Ayrıca 9 Nisan 2025 tarihli mevzuat düzenlemesiyle hayvansal menşeli parça içeren tüketici ürünlerinde, bu parçanın hangi hayvandan elde edildiğine ilişkin bilginin etiket, ambalaj veya ürün açıklamalarında açıkça belirtilmesinin zorunlu hale getirildiğine işaret edilen paylaşımda, “Ticaret Bakanlığı olarak, tüketicilerimizin doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi amacıyla piyasadaki ürünlere yönelik denetimlerimiz kesintisiz şekilde sürdürülmekte olup, mevzuata aykırı uygulamalara karşı gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla uygulanmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

İkinci el araç piyasasında dijital fiyat tartışması büyüyor

Türkiye ikinci el otomotiv piyasasında, sahadaki ekonomik gerçeklikle dijital platformlarda oluşan fiyatlar arasındaki farkın giderek büyüdüğü belirtiliyor. Sektör temsilcileri, özellikle ilan sitelerinde oluşan yapay fiyat seviyelerinin piyasada gerçek değer algısını zayıflattığını savunuyor.

Ekonomik gerçeklikle ilan fiyatları arasındaki makas açılıyor

Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, ikinci el araç piyasasında dijital platformlarda oluşan suni fiyatlamaların artık yalnızca bir piyasa davranışı değil, doğrudan sistemik bir sorun haline geldiğini ifade etti. Karakaş, “Sanal fiyatlar piyasayı kilitliyor, gerçek değer algısı kayboldu” değerlendirmesinde bulundu.

Karakaş, mevcut tabloda aylık finansman maliyetlerinin yüzde 4’e, operasyonel giderlerin ise yüzde 2 seviyelerine ulaştığını belirterek, toplam sermaye maliyetinin yüzde 6’ları bulduğu bir ortamda fiyatların gevşememesinin ekonomik akılla açıklanamayacağını söyledi. Yüksek stok maliyetine rağmen fiyatların aşağı gelmemesinin nedeninin gerçek talepten çok, dijital platformlarda oluşan suni fiyat algısı olduğunu savundu.

Piyasa deneme tahtasına dönüştü

İlan platformlarında görülen çok sayıda fiyatın işlem görmeyen ancak piyasayı yukarı çeken birer referans rakama dönüştüğünü kaydeden Karakaş, bu durumun piyasa işleyişini bozduğunu belirtti. Kontrolsüz ilan girişlerinin piyasayı bir test alanına çevirdiğini dile getiren Karakaş, araç sahiplerinin herhangi bir stok maliyeti üstlenmeden istedikleri fiyatı yazarak piyasayı denediğini, bunun da gerçek satış verileriyle ilan fiyatları arasındaki makası daha da açtığını ifade etti.

Yapay fiyat ortamı en çok tüketiciyi etkiliyor

Söz konusu tablonun en büyük etkisinin tüketici üzerinde hissedildiğini belirten Karakaş, gerçek alıcının yapay fiyat ortamında doğru referans bulmakta zorlandığını söyledi. Bu nedenle bazı vatandaşların piyasadan çekildiğini, bazılarının ise gerçeği yansıtmayan seviyelerden işlem yapmak zorunda kaldığını vurguladı.

Dijitalleşme fiyat algısını değiştirdi

İkinci el pazarında en kritik kırılmanın fiyat algısının kaybı olduğunu ifade eden Karakaş, geçmişte piyasanın normalinin alıcı ile satıcının buluştuğu gerçek işlem fiyatı olduğunu, bugün ise satılmayan ancak ekranlarda yer alan rakamların yeni normal gibi algılandığını kaydetti. Bu durumun piyasa sağlığı açısından ciddi risk taşıdığına dikkat çekti.

Çözüm için şeffaflık ve ilan disiplini çağrısı

Karakaş, çözüm için dijital platformlarda daha şeffaf ve disiplinli bir yapıya ihtiyaç olduğunu belirtti. Buna göre, ilan kaldırılmadan önce gerçekleşen satış fiyatının anonim biçimde paylaşılması, piyasa şartlarının üzerinde fiyatlanan spekülatif ilanların sınırlandırılması, uzun süre satılamayan araçlarda indirimli fiyat güncellemesinin zorunlu hale getirilmesi ve fahiş fiyat artışlarının kontrol altına alınması gerektiğini söyledi.

Sağlıklı piyasa için ortak hareket vurgusu

Sektörün sürdürülebilirliği açısından kamu, platformlar ve sektör oyuncularının ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Karakaş, ikinci el otomotiv pazarında sağlıklı fiyat oluşumunun yalnızca sektör için değil, makro ekonomik dengeler açısından da önemli olduğunu belirtti. Dijitalleşmenin suistimal için değil, şeffaflık, kolaylık ve güven için kullanılması gerektiğini ifade etti.

Uzmanından Gıdadaki Fiyat Farkı Oyununa Dijital Takip Önerisi

Sebze ve meyve fiyatlarındaki yükseliş yeniden tartışma konusu olurken, Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının dijital sistemlerle izlenmesi gerektiğini söyledi.

Gıda enflasyonunun yıllık yüzde 36,44 seviyesinde yüksek seyrini sürdürdüğüne dikkat çeken Ağaoğlu, market raflarındaki fiyatların tüketiciyi zorladığını belirtti. Buna göre patlıcanın kilosu 180 liraya, kabağın kilosu 110 liraya, domatesin kilosu ise 90 liraya kadar çıktı. Meyve fiyatlarında da muz 100 lirayı, mandalina 60 lirayı, portakal ise 55 lirayı gördü.

Türkiye Gazetesi’nde yer alan değerlendirmelere göre Ağaoğlu, küresel ölçekte birçok üründe fiyatların düştüğünü ya da sınırlı arttığını, buna karşın Türkiye’de bazı tarım ürünlerinin çift ve üç haneli rakamlardan satılmasının dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Ağaoğlu, kamuoyunda “Yeni Hal Yasası” olarak bilinen düzenlemenin gecikmesinin fırsatçılara alan açtığını savundu. Üreticiden çıkan ürünün fiyatının müstahsil makbuzlarında gerçeğinden farklı gösterilebildiğini belirten Ağaoğlu, bu yöntemin hem üreticiyi zarara uğrattığını hem de tüketiciyi yanıltarak fiyat şeffaflığını bozduğunu söyledi.

“Bu makbuzlar halden çıkmak için kullanılıyor sonra yerlere atılıyor” değerlendirmesinde bulunan Ağaoğlu, zincir marketler, toptancı şirketler ve aracı yapıların yüksek kâr oranlarıyla sistemde belirleyici hale geldiğini dile getirdi.

Çiftçinin ürününü çoğu zaman maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını, tüketicinin ise yüksek fiyat nedeniyle alım gücü baskısı yaşadığını belirten Ağaoğlu, bu dengesizlik yüzünden satılamayan ürünlerin önemli bölümünün tezgâhlarda çürüyerek israfa dönüştüğünü ifade etti.

Gıdada fiyat istikrarının sağlanabilmesi için dijital takip sisteminin devreye alınması gerektiğini vurgulayan Ağaoğlu, temel gıda maddelerinde fahiş kazanç sağladığı tespit edilen aktörlerin Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından daha sıkı denetlenmesi ve yaptırımların ağırlaştırılması çağrısında bulundu.

Sürekli arama, SMS, sesli mesaj: Dijital platformlara “satış baskısı” tepkisi büyüyor

Türkiye’de dijital yayın platformları ve çeşitli abonelik hizmetleri, sözleşme bitiş tarihinden aylar önce başlattıkları telefon araması, SMS ve otomatik sesli mesaj trafiği nedeniyle eleştiriliyor. Özellikle günün farklı saatlerine yayılan tekrar eden aramaların, “bilgilendirme” sınırını aşıp tacize varan bir arama düzenine dönüştüğü yönünde şikâyetler artıyor. Başta Digiturk olmak üzere, sürekli müşteriyi arayan paltformların aramaları, vatandaşlarda ciddi tepkilere neden oluyor. Nerede ise hergün aranan, bununla birlikte SMS mesaj gönderilen, bununla da yetinmeyip bir de sesli otaomatik mesaj gönderen vatandaşlar, konunun bir pazarlama politikasından çıkıp, insanları taciz etme aymazlığına dönüştüğünü ifade ediyor. İsminin açıklanmasını istemeyen bir tüketici, daha altı ay varken aboneliğin aranmaya başlandığını, kendisini aramamalarını ifade ettiği halde durmadan, olduk, olmadık zamanlarda aranıp durduğunu ifade ediyor. 

Tüketicilerin ortak itirazı üç başlıkta toplanıyor:

  1. Arama sıklığının yüksekliği (sabah–akşam tekrar eden aramalar),
  2. Birden fazla kanaldan aynı baskının sürmesi (arama + SMS + sesli mesaj),
  3. “İptal/ret” talebine rağmen devam eden iletişim.

“İkna etmiyor, soğutuyor”

Kullanıcıların en net mesajı ise şu: Bu iletişim biçimi kampanya tanıtımı yapmak yerine markaya güveni zedeliyor. “Üye olduğuma pişman oldum” tepkisi, yalnızca tek bir platforma değil; benzer yöntemleri kullanan dijital hizmet sağlayıcılarına da yöneliyor. Tüketici davranışı açısından bakıldığında, sürekli tekrarın “hatırlatma” değil “baskı” olarak algılanması, müşteri kaybını hızlandıran bir etkene dönüşebiliyor.

Şirketlere çağrı: “İnsani, ölçülü ve şeffaf iletişim”

Eleştirilerin odağında şu öneriler var:

  • İletişim sıklığına üst sınır (ör. haftada 1 arama gibi net kural)
  • Arama yerine tek kanallı ve tercihe dayalı bilgilendirme
  • “Ret” beyanı sonrası anında durdurma ve bunun yazılı teyidi
  • Kampanya anlatmak yerine, sözleşme bitiş tarihi + seçenekler gibi şeffaf içerik

Tüketici ne yapabilir? Resmî şikâyet kanalları

İstenmeyen ticari iletiler için vatandaşların kullanabileceği iki ana kamu kanalı bulunuyor:

  • e-Devlet “Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (İYS)” üzerinden izinleri görüntüleme ve yönetme.
  • Ticaret Bakanlığı “Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi” üzerinden şikâyet başvurusu.

İletişim hizmetleri boyutunda (operatör/hat üzerinden gelen istenmeyen aramalar vb.) ise BTK Tüketici Şikâyet kanalı kullanılabiliyor.

Ayrıca kişisel verilerin rıza dışı/ölçüsüz işlendiği iddialarında KVKK çerçevesi de gündeme gelebiliyor; KVKK’nın açık rıza ve veri işleme ilkelerine dair resmi metinleri ve Kurul karar özetleri kamuya açık kaynaklarda yer alıyor.

Editör notu

Bu haber, tüketici şikâyetleri ve kamusal başvuru kanallarına ilişkin çerçeveyle hazırlanmıştır. İlgili şirketlerin uygulamalarına dair yanıt ve açıklamalar geldiğinde haber güncellenecektir.

 

Kredi kartlarında yeni dönem 16 Şubat’ta başlıyor! Limitlerde düşüş, borçlara yapılandırma geliyor

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kararıyla 16 Şubat 2026 itibarıyla limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kredi kartlarına kısıtlama geliyor. Toplam limit 400–750 bin TL aralığında olanlarda limit yüzde 50, 750 bin TL’nin üzerinde olanlarda ise yüzde 80 azaltılacak. Düzenleme kapsamında, belirli kredi kartı borçları ile gecikmiş ihtiyaç kredileri 48 aya kadar yeniden yapılandırılabilecek.

Türkiye’de kredi kartı kullanımı 2025’te rekor seviyelere çıkarken, yeni düzenleme limitler ve borç yönetimi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. 2025’te kredi kartıyla yapılan harcamalar 20,5 trilyon TL seviyesine ulaştı.

400 bin TL eşiği: Limitlerde iki kademeli düşüş

16 Şubat Pazartesi gününden itibaren limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kredi kartlarında yeni uygulama devreye girecek.

  • Toplam kredi kartı limiti 400–750 bin TL arasında olanlarda limit, en yüksek harcamanın yapıldığı ay esas alınarak yüzde 50 düşürülecek.
  • Toplam kredi kartı limiti 750 bin TL’nin üzerinde olanlarda limit yüzde 80 azaltılacak.
  • Eğitim ve sağlık harcamaları limit hesabının dışında tutulacak.

Borçlara 48 aya kadar yeniden yapılandırma

Yeni düzenleme kapsamında:

  • Dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları,
  • Ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri,
    borçlunun 3 ay içinde başvurması halinde, yapılandırma tarihindeki borç bakiyesi üzerinden azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılabilecek.

Tüketici örgütlerinden eleştiri

Tüketici Örgütleri Konfederasyonu (TÖK) Genel Başkanı Fuat Engin, limit düşürme ve yapılandırma adımlarının hanelerde geçim baskısını artıracağını savundu. Tüketici Hakları Derneği (THD) Genel Başkanı Ergün Kılıç da düzenlemelerin tüketimi kısmaya dönük olduğunu ileri sürdü.

Kart sayısı ve alışveriş hacmi

2025 sonunda Türkiye’de toplam banka ve kredi kartı sayısı 460 milyona ulaştı. Bunun 142 milyonu kredi kartı, 318 milyonu banka kartı olarak kaydedildi. 2025’te banka ve kredi kartlarıyla yapılan toplam alışveriş hacmi 24 trilyon 62 milyar TL, kredi kartı harcaması ise 20 trilyon 425 milyar TL oldu.

 

Kredi kartı limitlerinde yeni dönem: BDDK gerekçeyi açıkladı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), 30 Ocak 2026’da kamuoyuna duyurulan “koordineli makro ihtiyati” kararların ardından kredi kartı limitlerine ilişkin düzenlemelerin gerekçesini ayrıntılandıran bir açıklama yayımladı. Paket; bireysel kredi kartı borçları ve gecikmiş ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı (KMH) limitlerinin belirlenmesi ile konut kredilerinde kredi değer oranına (LTV) ilişkin değişiklikleri kapsıyor.

Kararlar neden alındı?

BDDK, kararların; finansal istikrarın güçlendirilmesi ve finansal tüketicinin korunması hedefleriyle, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile koordinasyon içinde hazırlandığını kaydetti. Açıklamada ayrıca, 31 Ekim 2025 tarihli 2025/18 sayılı genelgeyle yürürlüğe giren yasa dışı bahis ve kumarla mücadele eylem planı kapsamındaki görevler ile 21 Ocak 2026 tarihli Finansal İstikrar Komitesi toplantısında yapılan değerlendirmelerin de paketin arka planını oluşturduğu vurgulandı.

BDDK’nın gerekçelendirmesinde öne çıkan başlıklar şöyle sıralandı:

  • Borçluluğun gelirle uyumunun sağlanması ve sürdürülebilir ödeme performansı

  • Kullanılmayan yüksek limitlerin suistimali kaynaklı tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi

  • Kartların dolandırıcılık girişimlerine konu edilmesiyle oluşabilecek risklerin azaltılması

  • Yasa dışı bahisle mücadeleye katkı

  • Bankacılık düzenlemelerinin uluslararası çerçeveyle uyumunun güçlendirilmesi

“Limitler neden yeniden belirlendi?” sorusuna verilen yanıt

BDDK, limit düzenlemesinin temel hedefini, kredi kartı harcamalarının gelirle orantılı yürütülmesi ve ödeme performansının daha sürdürülebilir hale getirilmesi olarak açıkladı. Kurumun paylaştığı Aralık 2025 verilerine göre sektörde yaklaşık 13,3 trilyon TL bireysel kredi kartı limiti bulunuyor; bunun yüzde 21’i kullanılırken yüzde 79’u kullanılmıyor.

Bu çerçevede düzenleme, “yüksek fakat aktif kullanılmayan” limitlerin daha ihtiyatlı bir çerçeveye çekilmesini; dar ve orta gelirli kart kullanıcılarının mevcut limitlerinin korunmasını amaçlıyor.

Kim etkilenecek?

BDDK açıklamasına göre Aralık 2025 itibarıyla sektörde 40,7 milyon tekil kredi kartı kullanıcısı bulunuyor. Bu kitlenin 30,6 milyonu (yaklaşık yüzde 75) toplam kart limiti 400 bin TL’nin altında olduğu için düzenlemeden etkilenmeyecek. 750 bin TL’nin altında limite sahip kullanıcıların toplam içindeki payı ise yaklaşık yüzde 90 olarak verildi.

BDDK, 750 bin TL üzeri limite sahip kullanıcıların toplam limitten aldığı payın yüzde 48 düzeyinde olduğunu; bu grubun limit doluluk oranının ise yaklaşık yüzde 20 seviyesinde seyrettiğini de not etti.

Kesinti nasıl uygulanacak, takvim ne?

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılarda, bir kişinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti esas alınacak. Buna göre; toplam limit 400 bin TL’nin üzerinde olan kart hamillerinde limit azaltımı gündeme gelecek. Uygulamada, son bir yılda en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim dönemindeki kullanılmayan limit dikkate alınacak.

Kamuoyuna yansıyan kararlara göre:

  • Toplam limit 400 bin – 750 bin TL aralığındaysa yüzde 50,

  • Toplam limit 750 bin TL’nin üzerindeyse yüzde 80 oranında azaltım öngörülüyor.

Uygulama takvimi açısından, limit azaltım işlemlerinin en geç 15 Şubat 2026 tarihine kadar tamamlanması hedefleniyor. Azaltım sonrası toplam limiti 400 bin TL ve altına inen kart hamillerinin, bu tarihten sonra 400 bin TL’ye kadar yapacakları limit artış taleplerinde gelir esaslı sınırlamaların uygulanmayacağı da aktarıldı.

Gelirle uyum şartı: 1 Ocak 2027’ye kadar geçiş süreci

Mevzuattaki “limit–gelir” ilişkisinin uygulanmasında da yöntem netleştirildi. Buna göre yeni kart çıkarılması veya limit artırımı süreçlerinde, yalnızca kart hamilinin aylık/yıllık ortalama geliri esas alınacak; gelir teyidi bankaların “ispata elverişli” gördüğü belgeler üzerinden yapılacak. Bankaların, kart limitlerini 1 Ocak 2027 tarihine kadar tüketicinin gelirine uyumlu hale getirmesi öngörülüyor.

BDDK ayrıca, gelir doğrulaması yapılması halinde bireysel kredi kartı kullanıcılarının gelirinin dört katına kadar limit kullanımının önünde bir engel bulunmadığını vurguladı.

Yapılandırma tarafı: 48 ay, 3 ay başvuru penceresi

Limit düzenlemesiyle eş zamanlı olarak, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinde, borçlunun talep etmesi halinde azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırma imkânı getirildi. Başvurular için karar tarihini izleyen 3 aylık süre öngörüldü.

Yapılandırmada öne çıkan başlıklar da şöyle:

  • Taksit tutarının, ilgili ayın asgari ödeme tutarına eklenmesi

  • Yapılandırılan borcun yüzde 50’si ödenene kadar kart limitinin artırılmaması

  • Yapılandırma tutarı kart limitini aşarsa, aşan kısmın “limit aşımı” sayılmaması

  • Yapılandırmada uygulanacak aylık akdi faiz oranının, TCMB’nin belirlediği referans oranı aşamayacağı; gecikme halinde mevcut azami gecikme faizinin geçerli olacağı

KMH ve konut kredileri düzenlemesi de paketin parçası

Paket kapsamında, bireysel müşterilerin KMH limitleri için “gelire dayalı üst sınır” yaklaşımı benimsendi; eğitim ödemeleri amacıyla tanımlanan bazı KMH limitlerinin ise istisna tutulduğu bildirildi.

Konut kredilerinde ise birinci el–ikinci el ayrımının kaldırıldığı; enerji verimliliği ve bina yaşı gibi kriterlerle kredi değer oranı uygulamasında güncellemeye gidildiği kaydedildi.

Sonuç: BDDK, kararların “tekil” değil, finansal istikrarı korumaya dönük bütüncül bir çerçevede alındığını; kredi kartı limitlerindeki yeniden belirlemenin de bu yaklaşımın bir parçası olduğunu bildirdi.