TÜİK açıkladı: Tahıl ve meyve üretiminde büyük artış bekleniyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 23 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı 2026 Yılı Bitkisel Üretim İkinci Tahmini ile Türkiye’nin tarımsal üretim görünümünü ortaya koydu. Verilere göre, geçen yıla kıyasla tahıllar ile diğer bitkisel ürünlerde ve meyve üretiminde önemli artışlar beklenirken sebze üretiminde sınırlı gerileme öngörülüyor.

TÜİK’in tahminlerine göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin (yem bitkileri hariç) toplam üretim miktarının yüzde 17,3 artarak 78,6 milyon tona ulaşması bekleniyor. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artışla 31,5 milyon ton üretim tahmin edilirken sebzelerde yüzde 0,8 azalışla 33 milyon tonluk üretim öngörülüyor.

Buğday ve arpa üretiminde güçlü artış beklentisi

Tahıl üretiminin 2026 yılında bir önceki yıla göre yüzde 30,9 artarak yaklaşık 44,8 milyon tona ulaşacağı hesaplandı. Özellikle Türkiye’nin temel tarım ürünleri arasında yer alan buğday ve arpadaki yükseliş tahminleri öne çıktı.

Buğday üretiminin yüzde 37,9 artışla 24,8 milyon tona, arpa üretiminin ise yüzde 66,7 yükselişle 10 milyon tona çıkması bekleniyor.

Tahıl ürünlerine ilişkin üretim tahminleri şöyle:

Ürün 2026 üretim tahmini Yıllık değişim
Buğday 24,8 milyon ton +%37,9
Arpa 10 milyon ton +%66,7
Mısır 8,1 milyon ton -%4,7
Çavdar 247 bin ton +%21,5
Yulaf 298,7 bin ton +%3,9

Buğday ve arpadaki belirgin yükselişe karşılık mısır üretiminin yüzde 4,7 azalarak 8,1 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

Şeker pancarında üretim 22 milyon tona ulaşacak

TÜİK’in açıkladığı verilerde şeker pancarı üretimine ilişkin tahminler de dikkat çekti. Türkiye genelinde şeker pancarı üretiminin 2025 yılına göre yüzde 5,8 artarak 22 milyon tona ulaşacağı öngörüldü.

Yağlı tohumlarda ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Ayçiçeği üretiminin yüzde 21,8 artarak 2,4 milyon tona yükselmesi beklenirken soya üretiminde yüzde 14,3 azalış tahmin edildi.

Diğer önemli tarla ürünlerine ilişkin tahminler şöyle:

Ürün 2026 üretim tahmini Yıllık değişim
Şeker pancarı 22 milyon ton +%5,8
Ayçiçeği 2,4 milyon ton +%21,8
Soya 127,6 bin ton -%14,3
Patates 6,2 milyon ton -%3,1
Nohut 525 bin ton Belirtilmedi
Kuru fasulye 204,3 bin ton Belirtilmedi
Kırmızı mercimek 368,6 bin ton Belirtilmedi

Şeker pancarı ve ayçiçeğinde artış beklenmesine rağmen patates ve soyada üretim kaybı öngörülmesi, tarla bitkilerindeki değişimin ürünlere göre farklılaştığını gösterdi.

Konya tarımı açısından buğday, arpa ve pancar verileri öne çıkıyor

Türkiye’nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden Konya’da, TÜİK’in özellikle buğday, arpa, mısır ve şeker pancarına ilişkin tahminleri yakından takip ediliyor.

Konya Ovası’nda geniş ekim alanlarına sahip buğday ve arpa için ülke genelinde açıklanan artış tahminleri, tarımsal üretim açısından olumlu bir görünüm sunuyor. Bununla birlikte Türkiye genelindeki artış oranlarının Konya’da da aynı düzeyde gerçekleşeceği anlamına gelmediği, il bazındaki kesin değerlendirmenin bölgesel üretim verileriyle yapılabileceği belirtilmeli.

Şeker pancarında ülke genelinde beklenen yüzde 5,8’lik artış da Konya açısından önem taşıyor. Türkiye’nin şeker pancarı üretiminde önde gelen illerinden olan Konya’da üretim miktarının yanı sıra alım fiyatları, sulama giderleri, gübre, enerji ve işçilik maliyetleri çiftçilerin ekonomik durumunu belirleyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

Bu nedenle üretim miktarındaki artışın çiftçi gelirlerine nasıl yansıyacağı, hasat sonuçları ve ürün fiyatlarının netleşmesiyle daha açık görülebilecek.

Sebze üretiminde düşüş bekleniyor

TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde sebze üretiminin 2026 yılında yüzde 0,8 azalarak yaklaşık 33 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Sebze grubunda bazı ürünlerin üretiminde artış öngörülürken özellikle kuru soğandaki düşüş tahmini dikkat çekti.

Sebze Yıllık üretim değişimi
Hıyar +%10,2
Havuç +%7,5
Beyaz lahana +%9,1
Karnabahar +%13,7
Kuru soğan -%30,8
Sakız kabak -%5,2
Kıvırcık marul -%13,0
Taze soğan -%12,6

Özellikle kuru soğan üretiminde beklenen yüzde 30,8’lik azalış, sebze grubundaki en belirgin düşüş tahminlerinden biri oldu.

Üretim miktarındaki azalma tek başına fiyat artışı anlamına gelmese de arz koşulları, stoklar, ithalat ve tüketim talebiyle birlikte piyasa fiyatlarını etkileyebilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Meyve üretiminde dikkat çeken yükseliş

TÜİK’in ikinci tahminine göre 2026 yılında meyveler, içecek ve baharat bitkilerinin toplam üretiminin yüzde 60,8 artarak 31,5 milyon tona ulaşması bekleniyor.

Meyve grubunda en yüksek artış oranlarından biri kirazda öngörüldü. Kiraz üretiminin geçen yıla göre yüzde 289,7 artacağı tahmin edildi.

Elma üretiminde yüzde 97,4, şeftalide yüzde 109,2, nektarinde yüzde 114,9 ve üzümde yüzde 60,5 artış beklentisi açıklandı.

Meyve Yıllık üretim değişimi
Kiraz +%289,7
Nektarin +%114,9
Şeftali +%109,2
Elma +%97,4
Üzüm +%60,5
Zeytin +%75,5
Muz -%2,4

Meyve üretimindeki yüksek artış tahminleri, 2025 yılına kıyasla önemli bir toparlanma beklentisine işaret ediyor. Ancak üretim miktarındaki artışın üretici ve tüketici fiyatlarına etkisi, hasat dönemindeki arz ve piyasa koşullarına bağlı olacak.

Turunçgiller ve sert kabuklu meyvelerde de artış var

TÜİK’in açıkladığı verilerde turunçgil üretiminin de geçen yıla göre artacağı öngörüldü.

Mandalina üretiminde yüzde 36, portakalda yüzde 76,4 ve limonda yüzde 65 artış hesaplandı.

Sert kabuklu meyvelerde ise fındık üretiminin yüzde 62,6, ceviz üretiminin yüzde 86,8 ve Antep fıstığı üretiminin yüzde 42,6 artması bekleniyor.

Ürün Yıllık üretim değişimi
Mandalina +%36,0
Portakal +%76,4
Limon +%65,0
Fındık +%62,6
Ceviz +%86,8
Antep fıstığı +%42,6

Muzda yüzde 2,4 üretim azalışı tahmin edilirken zeytin üretiminde yüzde 75,5 artış öngörüldü.

Üretim artışı çiftçinin kazancına yansıyacak mı?

TÜİK’in ikinci tahminleri, 2026 yılında Türkiye’nin tahıl ve meyve üretiminde geçen yıla göre önemli bir artış yaşanabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle buğday, arpa, kiraz, elma ve bazı turunçgil ürünlerindeki yüksek artış oranları tarımsal üretim görünümünde öne çıkıyor.

Bununla birlikte üretim miktarındaki yükseliş, üreticilerin gelirlerinde aynı oranda artış yaşanacağı anlamına gelmiyor. Ürün fiyatları, sulama, gübre, mazot, enerji ve işçilik maliyetleri ile pazarlama koşulları, çiftçilerin kazançlarını doğrudan etkiliyor.

Konya gibi geniş tarım alanlarına sahip bölgelerde de üretim miktarlarının yanı sıra çiftçinin ürününü hangi fiyattan satacağı ve üretim maliyetlerini ne ölçüde karşılayabileceği önem taşıyor.

Öte yandan TÜİK’in açıkladığı rakamlar kesinleşmiş hasat sonuçlarını değil, 2026 yılına ilişkin ikinci üretim tahminlerini kapsıyor. Yıl sonu gerçekleşmeleriyle tahminler arasında farklılıklar oluşabilecek.

Bitkisel üretimde rekor beklentisi: 140 milyon tonluk hasadın lokomotifi tahıl ve meyve olacak

Türkiye tarımında 2026 yılı, bitkisel üretim açısından tarihi bir dönüm noktası olmaya hazırlanıyor. Tarım sektöründe bu yılın, toplam üretim miktarı bakımından tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın, hasat sezonunun yaklaşık 140 milyon tonluk üretimle kapanacağını ve bunun tüm zamanların rekoru olacağını açıklamasının ardından, üretimdeki artışın hangi alanlardan kaynaklandığı da daha net biçimde ortaya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumunun “Bitkisel Üretim 1. Tahmini” verilerine göre, 2025 yılında yaklaşık 121 milyon ton olan toplam bitkisel üretimin, 2026’da 139,7 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Bu da bir yıl içinde yaklaşık 18,7 milyon tonluk ilave üretim anlamına geliyor.

Ortaya çıkan tablo, Türkiye tarımında bu yılın özellikle meyve üretimindeki güçlü toparlanma ve tahıl üretimindeki yüksek artış sayesinde rekorla tamamlanacağını gösteriyor.

18,7 MİLYON TONLUK ARTIŞIN BÜYÜK KISMI MEYVE VE TAHILDAN

Toplam bitkisel üretimde beklenen yaklaşık 18,7 milyon tonluk artışın dağılımı incelendiğinde, artışın iki ana başlıkta yoğunlaştığı görülüyor.

Buna göre üretim artışının:

  • yaklaşık 11,4 milyon tonunun meyve, içecek ve baharat bitkilerinden,
  • yaklaşık 7,3 milyon tonunun ise tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerden

gelmesi bekleniyor.

Sebze grubunda ise dikkat çekici bir artış ya da düşüş öngörülmüyor. Bu nedenle 2026 yılı rekorunun ana motoru, açık biçimde meyve ve tahıl üretimi olarak öne çıkıyor.

TOPLAM ÜRETİMDE YENİ ZİRVE

2025 ve 2026 beklentileri karşılaştırıldığında Türkiye’nin bitkisel üretiminde önemli bir sıçrama yaşandığı görülüyor.

Bitkisel üretimde genel görünüm

Ürün grubu 2025 üretimi (milyon ton) 2026 beklentisi (milyon ton) Değişim
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler 67,1 75,4 %12,6
Tahıl ürünleri 34,2 41,6 %21,7
Sebze 33,3 33,3 Yatay
Meyve, içecek ve baharat bitkileri 19,6 31,0 %57,8
Toplam 121,0 139,7 +18,7 milyon ton

Bu tablo, 2026’da beklenen 139,7 milyon tonluk toplam üretimin, 140 milyon tonluk rekor beklentisiyle büyük ölçüde örtüştüğünü ortaya koyuyor.

EN ÇARPICI SIÇRAMA MEYVEDE

2026 yılına ilişkin tahminlerde en dikkat çekici artış, meyve, içecek ve baharat bitkileri grubunda görülüyor.

2025 yılında 19,6 milyon ton olan bu grubun üretiminin, 2026’da yaklaşık 31 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Bu da yüzde 57,8’lik çok güçlü bir artış anlamına geliyor.

Meyve üretimindeki bu artış, toplam bitkisel üretimde beklenen rekorun en güçlü dayanaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Ürün bazında bakıldığında ise bazı meyve türlerinde olağanüstü artış oranları dikkat çekiyor.

Meyve grubunda öne çıkan artışlar

Ürün 2026 üretim artışı beklentisi
Kayısı %292,7
Kiraz %255,7
Antep fıstığı %113,6
Nektarin %107,7
Ceviz %95,1
Elma %93,6
Şeftali %88,6

Bu veriler, meyve grubunda yalnızca genel bir toparlanma değil, bazı ürünlerde neredeyse katlanarak büyüyen bir üretim artışı beklendiğini gösteriyor.

MEYVEDEKİ SIÇRAMANIN ARKASINDA TOPARLANMA ETKİSİ VAR

Meyve üretimindeki bu dikkat çekici yükselişte, geçen yıl yaşanan kayıpların ardından gelen toparlanmanın etkili olduğu değerlendiriliyor.

2025 yılında bazı ürünlerde yaşanan üretim düşüşleri, 2026’da daha elverişli iklim koşulları ve yağışların katkısıyla yerini güçlü bir toparlanmaya bıraktı. Özellikle çok yıllık bitkilerde ve meyve ağaçlarında bu toparlanma etkisi daha belirgin hissedildi.

Kayısı, kiraz, nektarin, elma ve şeftali gibi ürünlerde öngörülen yüksek oranlı artışlar, yalnızca tarımsal hacim açısından değil, ihracat, işleme sanayi ve kırsal gelirler bakımından da önemli sonuçlar doğurabilecek nitelik taşıyor.

TAHIL ÜRETİMİ DE REKORUN DİĞER AYAĞI

Bitkisel üretimde bu yılki rekor beklentisinin ikinci büyük ayağını ise tahıllar oluşturuyor.

Geçen yıl 34,2 milyon ton olan tahıl üretiminin, bu yıl 41,6 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Bu da yüzde 21,7’lik önemli bir artış anlamına geliyor.

Tahıllardaki bu yükseliş, hem gıda arzı hem yem sanayi hem de tarımsal istikrar açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Tahılda genel görünüm

Kalem 2025 2026 beklentisi
Tahıl üretimi toplamı 34,2 milyon ton 41,6 milyon ton
Buğday 17,9 milyon ton 22,8 milyon ton
Arpa 6 milyon ton 9 milyon ton
Mısır 8,5 milyon ton 8 milyon ton

Verilere göre tahıl üretimindeki artışta özellikle buğday ve arpa belirleyici olacak.

BUĞDAY VE ARPADA GÜÇLÜ YÜKSELİŞ

Türkiye için stratejik önemdeki ürünlerden biri olan buğdayda dikkat çekici bir artış bekleniyor.

2025 yılında 17,9 milyon ton olan buğday üretiminin, 2026’da yaklaşık 22,8 milyon tona yükselmesi öngörülüyor. Bu artış, hem un, makarna ve yem sanayi hem de iç piyasa arz güvenliği açısından önem taşıyor.

Arpada da benzer şekilde güçlü bir yükseliş beklentisi bulunuyor. Geçen yıl 6 milyon ton olan arpa üretiminin bu yıl 9 milyon tona çıkacağı tahmin ediliyor.

Bu iki üründeki yükseliş, tahıl grubunun toplam üretimini belirgin biçimde yukarı taşıyor.

MISIRDA SINIRLI GERİLEME BEKLENTİSİ

Tahıl grubunda genel görünüm olumlu olsa da tüm ürünlerde artış beklenmiyor.

Örneğin mısır üretiminin geçen yılki 8,5 milyon ton seviyesinden bu yıl 8 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

Bu düşüşe rağmen buğday ve arpadaki yüksek artış, tahıl grubunun toplam performansını güçlü tutmaya yetiyor.

TAHILLAR VE DİĞER BİTKİSEL ÜRÜNLERDE 75,4 MİLYON TON BEKLENTİSİ

Tahıllar ile diğer bitkisel ürünlerin tamamı birlikte değerlendirildiğinde, 2025 yılında 67,1 milyon ton olan üretimin, 2026’da 75,4 milyon tona çıkması bekleniyor.

Bu kalemdeki artış oranı yüzde 12,6 seviyesinde hesaplanıyor.

Bu artış, tek başına değerlendirildiğinde dahi toplam bitkisel üretimdeki yükselişin önemli bölümünü açıklıyor.

SEBZE ÜRETİMİ YATAY SEYREDECEK

2026 yılı verilerinde dikkat çeken bir başka unsur ise sebze grubundaki yatay görünüm.

2025 yılında yaklaşık 33,3 milyon ton olan sebze üretiminin, 2026’da da yine 33,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu da sebze tarafında kayda değer bir sıçrama ya da gerileme öngörülmediğini gösteriyor.

Dolayısıyla toplam bitkisel üretimdeki rekor artış, sebzeden değil daha çok meyve ve tahıl grubundaki genişlemeden kaynaklanıyor.

140 MİLYON TONLUK ÜRETİM TARIM POLİTİKALARI AÇISINDAN DA ÖNEMLİ

Beklenen 140 milyon tonluk üretim yalnızca niceliksel bir rekor olarak değerlendirilmemeli. Bu tablo aynı zamanda Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi, gıda arz güvenliği, sanayiye ham madde temini ve ihracat potansiyeli açısından da önemli mesajlar veriyor.

Özellikle tahıldaki yükselişin, un ve yem sektöründen hayvancılığa kadar geniş bir alanda etkisi olacak. Meyve üretimindeki güçlü toparlanma ise hem iç tüketim hem ihracat hem de işlenmiş gıda sanayi açısından yeni bir ivme anlamına geliyor.

Buna karşılık ürün bazındaki değişkenlikler, tarımda iklim koşullarının, su yönetiminin, üretim planlamasının ve depolama-politika araçlarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

REKORUN LOKOMOTİFİ AÇIK: TAHIL VE MEYVE

2026 yılı için ortaya çıkan üretim tahminleri, Türkiye tarımında bu yıl beklenen rekorun tesadüfi olmadığını gösteriyor.

Toplam üretimdeki yaklaşık 18,7 milyon tonluk artışın büyük kısmı meyve ve tahıl gruplarından geliyor. Meyve üretimindeki yüzde 57,8’lik sıçrama ile tahıldaki yüzde 21,7’lik artış, 140 milyon tonluk toplam üretim hedefinin temel dayanaklarını oluşturuyor.

Sebze üretiminin yatay kaldığı bir tabloda, bu yılın bitkisel üretim performansını belirleyen asıl unsurların tahıl ve meyveler olacağı net biçimde görülüyor.

Türkiye tarımı açısından 2026’nın, hem üretim büyüklüğü hem ürün deseni hem de rekor beklentisi bakımından dikkat çekici bir yıl olarak kayıtlara geçmesi bekleniyor.

Bitkisel üretimde 2026 tahmini: Tahıl ve meyvede güçlü artış bekleniyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı “Bitkisel Üretim 1. Tahmini, 2026” bültenine göre, 2026 yılında bitkisel üretimde genel olarak artış bekleniyor. TÜİK’in 21 Mayıs 2026 tarihli bülteninde, üretim miktarlarının tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 12,6, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 57,8 artacağının tahmin edildiği bildirildi.

Buna göre, 2026 yılında yaklaşık üretim miktarlarının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 75,4 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31 milyon ton olarak gerçekleşeceği öngörüldü. Sebze üretiminde ise bir önceki yıla göre önemli bir değişiklik beklenmiyor.

TÜİK bülteninde yer alan grafiğe göre, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde üretim 2025’te 67 milyon ton iken 2026’da 75,4 milyon tona çıkacak. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde üretimin 19,6 milyon tondan 31 milyon tona yükselmesi beklenirken, sebze üretiminin 33,3 milyon tonla aynı seviyede kalacağı tahmin edildi.

Genel üretim tahminleri

Ürün grubu 2025 üretimi 2026 tahmini Değişim Genel görünüm
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler 67,0 milyon ton 75,4 milyon ton %12,6 artış Üretimde belirgin artış bekleniyor
Sebzeler 33,3 milyon ton 33,3 milyon ton Önemli değişiklik yok Üretimin yatay seyretmesi öngörülüyor
Meyveler, içecek ve baharat bitkileri 19,6 milyon ton 31,0 milyon ton %57,8 artış En güçlü artış bu grupta bekleniyor

Tahıl üretiminde yüzde 21,7 artış öngörüldü

Tahıl ürünleri üretim miktarının 2026 yılında bir önceki yıla göre yüzde 21,7 artarak yaklaşık 41,6 milyon ton olacağı tahmin edildi.

Buğday ve arpada dikkat çekici artış beklenirken, mısır üretiminde düşüş öngörüldü. Buğday üretiminin yüzde 26,7 artışla 22,8 milyon tona, arpa üretiminin ise yüzde 50 artışla 9 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Çavdar ve yulaf üretiminde de artış tahmin edilirken, mısır üretiminin yüzde 5,9 azalarak 8 milyon tona gerileyeceği öngörüldü.

Tahıl ürünleri tablosu

Ürün 2026 üretim tahmini Bir önceki yıla göre değişim
Tahıl ürünleri toplamı 41,6 milyon ton %21,7 artış
Buğday 22,8 milyon ton %26,7 artış
Arpa 9,0 milyon ton %50,0 artış
Çavdar 228,3 bin ton %12,3 artış
Yulaf 300 bin ton %4,3 artış
Mısır 8,0 milyon ton %5,9 azalış

Baklagiller, yumru bitkiler ve yağlı tohumlarda beklentiler

Kuru baklagiller grubunda nohut üretiminin 510 bin ton, kuru fasulye üretiminin 210 bin ton, kırmızı mercimek üretiminin ise 385 bin ton olacağı tahmin edildi.

Yumru bitkilerden patates üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 3,1 azalarak 6,2 milyon tona düşeceği öngörüldü. Yağlı tohumlarda ise soya üretiminde düşüş, ayçiçeği üretiminde artış bekleniyor. Soya üretiminin yüzde 12,7 azalarak 129,9 bin tona gerileyeceği, ayçiçeği üretiminin ise yüzde 16,2 artışla 2,3 milyon tona ulaşacağı tahmin edildi.

Şeker pancarı üretiminin de yüzde 5,8 artarak 22 milyon ton olarak gerçekleşeceği öngörüldü.

Diğer tarla ürünleri tablosu

Ürün grubu Ürün 2026 üretim tahmini Değişim
Kuru baklagiller Nohut 510 bin ton Belirtilmedi
Kuru baklagiller Kuru fasulye 210 bin ton Belirtilmedi
Kuru baklagiller Kırmızı mercimek 385 bin ton Belirtilmedi
Yumru bitkiler Patates 6,2 milyon ton %3,1 azalış
Yağlı tohumlar Soya 129,9 bin ton %12,7 azalış
Yağlı tohumlar Ayçiçeği 2,3 milyon ton %16,2 artış
Endüstri bitkileri Şeker pancarı 22,0 milyon ton %5,8 artış

Sebze üretiminde yatay seyir bekleniyor

Sebze ürünleri üretim miktarının 2026 yılında 33,3 milyon ton olacağı tahmin edildi. Böylece sebze üretiminde bir önceki yıla göre önemli bir değişiklik beklenmediği açıklandı.

Sebzeler grubu ürünlerinden hıyar, kuru sarımsak ve salçalık kapya biberde üretim artışı öngörülürken; domates, karpuz ve kuru soğanda üretim azalışı bekleniyor. En yüksek artış beklentisi yüzde 17,5 ile kuru sarımsakta, en belirgin azalış beklentisi ise yüzde 13,5 ile kuru soğanda oldu.

Sebze üretimi tablosu

Ürün 2026 görünümü Değişim tahmini
Sebzeler toplamı Üretimin 33,3 milyon ton olması bekleniyor Önemli değişiklik yok
Hıyar Artış bekleniyor %8,8 artış
Kuru sarımsak Artış bekleniyor %17,5 artış
Salçalık kapya biber Artış bekleniyor %2,3 artış
Domates Azalış bekleniyor %0,6 azalış
Karpuz Azalış bekleniyor %1,9 azalış
Kuru soğan Azalış bekleniyor %13,5 azalış

Meyve üretiminde sert yükseliş tahmini

Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarının 2026 yılında bir önceki yıla göre yüzde 57,8 artarak yaklaşık 31 milyon ton olacağı tahmin edildi. Böylece bitkisel üretim grupları içinde en güçlü artış beklentisi meyveler, içecek ve baharat bitkileri grubunda görüldü.

Meyveler grubunda en yüksek artış beklentisi kirazda oldu. Kiraz üretiminin yüzde 255,7 artacağı öngörüldü. Nektarinde yüzde 107,7, elmada yüzde 93,6, şeftalide yüzde 88,6, üzümde ise yüzde 53 artış bekleniyor. Çilek üretiminin ise yüzde 1,4 artacağı tahmin edildi.

Meyve üretimi tablosu

Ürün 2026 görünümü Değişim tahmini
Meyveler, içecek ve baharat bitkileri toplamı Üretimin 31,0 milyon tona yükselmesi bekleniyor %57,8 artış
Elma Güçlü artış bekleniyor %93,6 artış
Çilek Sınırlı artış bekleniyor %1,4 artış
Şeftali Güçlü artış bekleniyor %88,6 artış
Nektarin İki kattan fazla artış bekleniyor %107,7 artış
Kiraz En yüksek artış beklentisi %255,7 artış
Üzüm Belirgin artış bekleniyor %53,0 artış

Turunçgillerde üretim artışı öngörüldü

Turunçgil meyvelerinde de 2026 yılı için güçlü artış tahminleri yapıldı. Mandalina üretiminin yüzde 46,3, portakal üretiminin yüzde 63,9, limon üretiminin ise yüzde 63,8 artacağı öngörüldü.

Turunçgil üretimi tablosu

Ürün 2026 görünümü Değişim tahmini
Mandalina Üretimde artış bekleniyor %46,3 artış
Portakal Güçlü artış bekleniyor %63,9 artış
Limon Güçlü artış bekleniyor %63,8 artış

Sert kabuklu meyvelerde yüksek oranlı artış beklentisi

Sert kabuklu meyvelerde de üretim artışı öngörüldü. Fındık üretiminin yüzde 62,2, ceviz üretiminin yüzde 95,1, Antep fıstığı üretiminin ise yüzde 113,6 artacağı tahmin edildi. Bu grupta en yüksek artış beklentisi Antep fıstığında kaydedildi.

Zeytin üretiminin yüzde 55,7 artacağı öngörülürken, muz üretiminde yüzde 1,3 oranında azalış bekleniyor.

Sert kabuklu meyveler ve diğer ürünler tablosu

Ürün 2026 görünümü Değişim tahmini
Fındık Üretimde güçlü artış bekleniyor %62,2 artış
Ceviz Üretimde güçlü artış bekleniyor %95,1 artış
Antep fıstığı İki kattan fazla artış bekleniyor %113,6 artış
Muz Üretimde sınırlı azalış bekleniyor %1,3 azalış
Zeytin Üretimde güçlü artış bekleniyor %55,7 artış

En dikkat çekici artış ve azalışlar

Kategori Ürün Değişim
En yüksek artış Kiraz %255,7 artış
Meyvede yüksek artış Antep fıstığı %113,6 artış
Meyvede yüksek artış Nektarin %107,7 artış
Tahılda yüksek artış Arpa %50,0 artış
Sebzede en yüksek artış Kuru sarımsak %17,5 artış
En belirgin azalış Kuru soğan %13,5 azalış
Yağlı tohumlarda azalış Soya %12,7 azalış
Tahılda azalış Mısır %5,9 azalış

Bir sonraki bülten 23 Ekim’de yayımlanacak

TÜİK, bitkisel üretime ilişkin bir sonraki haber bülteninin 23 Ekim 2026 tarihinde yayımlanacağını duyurdu. Bültene göre, Türkiye’de yetiştirilen tarımsal ürünlerin üretim miktarlarına ilişkin tahminler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından derleniyor, Resmi İstatistik Programı kapsamında TÜİK tarafından yayımlanıyor.

 

Bitkisel ürünlerde en yüksek yeterlilik kayısı ve zerdalide

Tahıllarda yeterlilik oranı yüzde 91,1 oldu

Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı “Bitkisel Ürün Denge Tabloları, 2025” bültenine göre, tahıl ürünleri toplamında 2024-2025 piyasa döneminde yurt içi üretimin yurt içi talebi karşılama derecesi yüzde 91,1 olarak gerçekleşti. Toplam tahıl üretiminde en büyük paya sahip olan buğdayda yeterlilik derecesi yüzde 104,3 oldu. Bu oran durum buğdayında yüzde 202,0’ye çıkarken, diğer buğdayda yüzde 92,3 seviyesinde kaldı. Arpada yeterlilik derecesi yüzde 84,6, mısırda yüzde 73,1, soyada ise yalnızca yüzde 4,2 olarak hesaplandı. Sayfa 1’deki grafik, nohudun yüzde 117,5 ile seçilmiş tarla ürünleri arasında en yüksek yeterlilik oranına sahip ürünlerden biri olduğunu gösteriyor.

  

Meyvelerde zirve kayısı ve zerdalinin

Bültende meyveler ve içecek bitkileri grubunda en yüksek yeterlilik derecesinin yüzde 594,9 ile kayısı ve zerdalide gerçekleştiği belirtildi. Sayfa 2’deki grafiğe göre fındıkta yeterlilik oranı yüzde 592,5, greyfurtta yüzde 271,8, incirde yüzde 264,4 oldu. Elma yüzde 148,2, mandalina yüzde 142,9, limon yüzde 137,3 ve portakal yüzde 122,7 ile iç talebin üzerinde üretim yapılan ürünler arasında yer aldı. TÜİK, turunçgiller grubunda yer alan meyvelerin tamamında üretimin kendine yeterli olduğunu bildirdi. Buna karşılık çayda yeterlilik derecesi yüzde 96,1, cevizde yüzde 82,8 ve muzda yüzde 80,7 olarak kaydedildi.

Sebzelerde üretim iç talebi aştı

Sebze ürünleri toplamı için 2024-2025 piyasa döneminde yurt içi üretimin yurt içi talebi karşılama derecesi yüzde 108,8 oldu. Sayfa 2’de yer alan grafiğe göre sebzelerde en yüksek yeterlilik dereceleri yüzde 116,2 ile sakız kabakta, yüzde 115,7 ile hıyarda ve yüzde 112,3 ile domateste görüldü. Biberde oran yüzde 109,8, havuçta yüzde 108,4, taze bezelyede yüzde 106,5 olarak hesaplandı. Buna karşılık bamyada yeterlilik derecesi yüzde 97,8, kuru sarımsakta ise yüzde 94,7’de kaldı.

Düşük oran ithalat baskısını, yüksek oran ihracat ve stok imkanını gösteriyor

TÜİK açıklamasına göre ürün denge tabloları, tarımsal ürünlerin arz kaynakları ile kullanım şekillerini belirli bir referans dönemi boyunca karşılaştırıyor. Yeterlilik derecesinin 100’ün altında olması, üretimin yurt içi talebi tam olarak karşılayamadığını; 100’ün üzerinde olması ise iç ihtiyacın üzerinde, ihraç edilebilir veya stoklanabilir miktarın bulunduğunu gösteriyor. Bültende yer alan hesaplamaların 2024 yılı üretim miktarları esas alınarak 2024-2025 piyasa dönemine göre yapıldığı da belirtildi.

İklim Değişikliği, Tarımsal Üretimi de Etkiliyor

KTO Karatay Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Enerji Yönetimi Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Fatma Didem Tunçez, küresel iklimde yaşanan değişimlerin özellikle yarı kurak kuşakta yer alan Türkiye açısından dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirterek; “Bilimsel veriler, son yüzyılda dünya yüzey sıcaklığının yaklaşık 0,6°C arttığını, atmosferin alt katmanlarında ise her on yılda ortalama 0,15°C’lik bir yükseliş kaydedildiğini gösteriyor. Kar ve deniz buzullarındaki azalma, iklim sistemindeki dönüşümün önemli göstergeleri arasında yer alıyor. Buzul alanlarında ve kar örtüsünde gözlenen değişimler ile birlikte sıcak hava dalgaları ve kurak dönemlerin daha belirgin hale geldiği görülüyor. Bu sürecin etkileri Akdeniz Havzası’nda da yakından izlenmektedir. Kuzey Kutbu’nda buz kalınlığının yaz aylarında yaklaşık %40 oranında inceldiği tespit edilirken; orta ve yüksek enlemlerde şiddetli yağışların arttığı, subtropikal bölgelerde ise kurak koşulların daha yaygın hale geldiği ifade ediliyor. Ayrıca sıcak günlerin sayısında artış gözlenirken, soğuk hava dalgalarının daha sınırlı yaşandığı değerlendirilmektedir” dedi. 

“İklim Değişikliği, Tarımsal Üretimi de Etkiliyor” 

Tunçez, küresel ısınmanın Türkiye ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu: “Türkiye’nin büyük bir bölümünün yarı kurak iklim kuşağında yer alması, iklim değişikliğinin etkilerinin daha yakından izlenmesini gerekli kılıyor. Çölleşme eğilimleri, tarım topraklarında nem dengesinin korunması, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve kıyı alanlarının korunması gibi başlıklar önem kazanıyor. Bununla birlikte sel, taşkın ve orman yangınlarına karşı önleyici tedbirlerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. İklim değişikliği tarımsal üretim süreçlerini de yeniden şekillendiriyor. Sıcaklık artışları ve yağış rejimindeki değişimler, ürün verimliliğinin korunmasına yönelik yeni uygulamaları gündeme getirirken; hasat takvimlerinin planlanması, sulama imkânlarının etkin kullanımı ve hayvancılıkta verimliliği artıracak stratejiler üzerinde duruluyor.” 

İklim Değişikliğinin Turizm ve Enerjiye Yansımaları

İklim değişikliğinin tarımın yanı sıra turizm ve enerji sektörüne de etki ettiğine değinen Tunçez; “İklimde yaşanan değişimler, farklı sektörlerde planlama ve uyum çalışmalarının önemini artırıyor. Kış turizmi bölgelerinde sezon sürelerinin yeniden şekillenebileceği, yaz aylarında ise artan sıcaklıkların destinasyon tercihlerinde değişimlere yol açabileceği öngörülüyor. Enerji tarafında, hidroelektrik üretiminin su seviyelerindeki dalgalanmalardan etkilenmesi ve artan soğutma ihtiyacının elektrik talebini desteklemesi söz konusu olabilir. Bu süreç, enerji arz ve talep dengesinin dikkatle yönetilmesini gerekli kılıyor. Ayrıca güneş enerjisi santrallerinin sıcak ve kurak dönemlerde oluşabilecek çevresel etkilere karşı hazırlıklı olması, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının ise tüm enerji tesisleri açısından önemini koruduğu değerlendirilmektedir” şeklinde konuştu. 

“Geleceğimiz İçin Bilinçli Adımlar Atmalıyız”

Türkiye’nin iklim değişikliğine karşı uyum kapasitesini güçlendirecek politikalarla önemli bir dönüşüm fırsatına sahip olduğuna dikkat çeken Tunçez; “Geleceğimiz için doğru planlama ve zamanında atılacak bilinçli adımlar ile olası riskleri yönetilebilir düzeye indirebiliriz. Türkiye’nin sahip olduğu doğal kaynaklar, genç nüfus ve teknik altyapı, bu sürecin başarıyla yönetilmesinde önemli avantajlar sağlıyor. İklim değişikliğini doğru strateji ile ele alındığımızda çevresel sürdürülebilirlik, enerji verimliliği ve ekonomik dayanıklılık açısından yeni fırsatlar da sunabilir. Etkin su yönetimi ve tasarruf uygulamalarının yaygınlaştırılması, kuraklığa dayanıklı ve verimliliği artıran tarım tekniklerinin geliştirilmesi gibi adımlar hem çevresel dengeyi korumaya hem de ekonomik istikrarı güçlendirmeye katkı sağlayacaktır” diyerek bilinçli ve duyarlı adımlar atılmasının, sürdürülebilir bir gelecek inşasında belirleyici olacağını ifade etti. 

2025’te tarımsal destek bütçesi 158,55 milyar TL’ye çıktı

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın İstatistik Bülteni’nde yer alan verilere göre, 2025 yılında harcanan 158,55 milyar TL’lik tarımsal destek bütçesinin en büyük bölümünü bitkisel üretim oluşturdu. Bütçe dağılımında bitkisel üretimin payı %74,1, hayvansal üretimin payı %17,7, kırsal kalkınmanın payı %6,6, tarımsal Ar-Ge’nin payı %1,4 ve su ürünlerinin payı %0,2 olarak kaydedildi.

Son çeyrekte 45,93 milyar TL’lik ödeme

Bülten tablosuna göre 2025’in IV. çeyreğinde (Ekim–Aralık) yapılan tarımsal destek ödemesi 45,932 milyar TL oldu. Yılın ilk üç çeyreğiyle birlikte Ocak–Aralık 2025 toplam ödeme tutarı 147,189 milyar TL olarak hesaplandı.

Bültende ayrıca, 2025 yılından kalan 11,36 milyar TL’nin aktarımının 2026 Ocak–Şubat döneminde gerçekleştirileceği bilgisi paylaşıldı; zirai don desteği için verilen ödeneğin bitkisel üretim bütçesine dâhil edildiği belirtildi.

Zirai don desteği ilk sırada

  1. çeyrekte seçilmiş destek kalemleri içinde en yüksek ödeme zirai don başlığında gerçekleşti. Buna göre:
  • Zirai don:159 üreticiye 23,771 milyar TL
  • Bitkisel ürün sigortası:702 üreticiye 5,573 milyar TL
  • Sertifikalı tohum kullanımı:386 üreticiye 2,661 milyar TL

Hayvansal üretimde ise öne çıkan destekler; çiğ süt (2,792 milyar TL), hayvan hastalıkları tazminatı (1,207 milyar TL), ipek böceği (168 milyon TL) ve tiftik üretimi (62 milyon TL) oldu.

Kırsal kalkınma başlığında kırsal kalkınma yatırımları (3,253 milyar TL) ve IPARD ulusal eş finansman (2,987 milyar TL) dikkat çekerken; bireysel sulama sistemleri için 517 milyon TL, tarımsal yayım ve danışmanlık için 104 milyon TL ödeme yapıldığı kaydedildi.

2,9 milyon çiftçi desteklerden yararlandı

Bültende, bakanlık kayıt sistemlerine kayıtlı olup tarımsal desteklerden yararlanan çiftçi sayısının 2,9 milyon olduğu bilgisi de yer aldı.