Nöbetçi Eczaneler
Yaz akşamlarının en sevilen aktivitelerinden biri olan mangal, doğru tercihler yapılmadığında kalp sağlığı açısından bazı riskleri beraberinde getirebiliyor.
Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, mangal sofrasında seçilen besinlerden kullanılan soslara, pişirme biçiminden porsiyon miktarına kadar birçok ayrıntının önemli olduğunu belirtti.
Koylan, fazla yağlı etler, işlenmiş ürünler, yüksek tuz tüketimi ve yanlış pişirme yöntemlerinin hipertansiyon, yüksek kolesterol ve damar hastalıkları açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti.
Küçük değişikliklerle daha sağlıklı hale gelebilir
Mangal sofralarının tamamen değiştirilmesine gerek olmadığını belirten Prof. Dr. Koylan, kullanılan malzemelerin, pişirme yöntemlerinin ve porsiyonların daha bilinçli seçilmesinin yeterli olabileceğini ifade etti.
Riskin çoğu zaman mangalın kendisinden değil; işlenmiş et ürünleri, aşırı tuzlu soslar, yanmış ve kömürleşmiş etler, şekerli içecekler ve büyük porsiyonlardan kaynaklandığını vurgulayan Koylan, aşırı sodyum ve doymuş yağ tüketiminin hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları riskini artırabildiğini belirtti.
1. Doğru proteinleri tercih edin
Sağlıklı bir mangal sofrasının temelinde doğru protein seçimi bulunuyor.
Izgara balık, derisiz tavuk, hindi eti ve az yağlı kırmızı et daha uygun seçenekler arasında yer alırken, sucuk, salam, sosis ve diğer işlenmiş et ürünlerinin daha sınırlı tüketilmesi öneriliyor.
İşlenmiş etler, yüksek sodyum ve koruyucu madde içerikleri nedeniyle kalp sağlığı açısından daha fazla risk oluşturabiliyor.
2. Eti yüksek ateşte yakmayın
Mangalda en sık yapılan hatalardan biri, etin doğrudan yüksek alevde ve uzun süre pişirilmesi.
Yüksek ısıda kömürleşen etlerde heterosiklik aminler (HCA) ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) adı verilen zararlı bileşikler oluşabiliyor.
Daha sağlıklı bir pişirme için etin doğrudan alevle temas ettirilmemesi, orta ısıda pişirilmesi, sık sık çevrilmesi ve kömürleşmiş bölümlerin tüketilmemesi öneriliyor.
Limon, sarımsak, zeytinyağı ve baharatlarla hazırlanan marinasyonların da hem lezzeti artırabileceği hem de zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltmaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.
3. Sebzelere sofrada daha fazla yer açın
Kabak, biber, domates, soğan, patlıcan ve mantar gibi sebzeler, lif ve antioksidan içerikleriyle mangal sofralarının daha dengeli hale gelmesine katkı sağlıyor.
Sebzeler daha uzun süre tokluk hissi sağlayabilirken, öğünün toplam kalori yoğunluğunun azaltılmasına da yardımcı olabiliyor.
Sebze ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme yaklaşımı da kalp sağlığı açısından öne çıkan beslenme modelleri arasında gösteriliyor.
4. Sos ve tuz tüketimine dikkat edin
Hazır barbekü sosları, ketçaplar ve işlenmiş çeşniler yüksek miktarda tuz, şeker, katkı maddesi ve doymuş yağ içerebiliyor.
Bunların yerine zeytinyağı, yoğurt bazlı hafif soslar, limon, kekik, kimyon, sarımsak ve taze otlar tercih edilebilir.
Özellikle hipertansiyonu olan kişilerin aşırı sodyum tüketiminden kaçınması önem taşıyor.
5. Şekerli içecekleri sınırlayın
Gazlı ve şekerli içecekler gereksiz kalori yüküne yol açarken, kan şekerinin hızlı yükselmesine ve trigliserit seviyelerinin artmasına neden olabiliyor.
Mangal sofralarında limonlu su, naneli ayran, şekersiz soğuk çay, maden suyu ve salatalıklı su gibi alternatifler tercih edilebilir.
Yaz aylarında artan sıvı kaybı nedeniyle düzenli su tüketiminin de ihmal edilmemesi gerekiyor.
6. Porsiyon kontrolünü unutmayın
Sağlıklı besinlerin tercih edilmesi kadar ne kadar tüketildiği de önem taşıyor.
Tabağın yarısının sebzelerden oluşması, etin yavaş tüketilmesi, küçük tabakların kullanılması ve sürekli atıştırmak yerine düzenli beslenilmesi porsiyon kontrolünü kolaylaştırabiliyor.
Uzmanlar, kalp dostu beslenmenin katı yasaklardan çok dengeli ve ölçülü tercihlere dayandığını vurguluyor.