Rekabet Kurulundan fındık sektöründe 7 şirkete soruşturma: Ferrero’nun alım fiyatları ve taahhütleri de incelenecek

Türkiye’nin önemli tarımsal ihracat ürünlerinden biri olan fındıkta alım fiyatları ve piyasa uygulamaları Rekabet Kurulunun incelemesine alındı. Rekabet Kurumu, fındık alım ve satımı alanında faaliyet gösteren 7 teşebbüs hakkında yürütülen ön araştırmanın tamamlanmasının ardından soruşturma açılmasına karar verdi.

Soruşturmanın odağında, şirketlerin fındık alım fiyatları ve alım politikalarını birbirleriyle koordineli şekilde belirleyerek piyasadaki rekabeti sınırlandırıp sınırlandırmadıkları bulunuyor.

Rekabet Kurumu, söz konusu uygulamaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediğini araştıracak.

Soruşturma açılan 7 şirketin tamamı açıklandı

Rekabet Kurulunun soruşturma başlattığı şirketler şöyle:

1. Ferrero Fındık İthalat İhracat ve Ticaret AŞ

2. Atalay Fındık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

3. Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ

4. Karaçuha Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

5. Ofi Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ

6. Özyılmaz Fındık Sanayi ve Ticaret AŞ

7. Şenocak Gıda Fındık Entegre Turizm Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Kurul, bu şirketlerin fındık piyasasındaki alım faaliyetlerini rekabet mevzuatı kapsamında inceleyecek.

Fındık alım fiyatlarının birlikte belirlenip belirlenmediği araştırılacak

Rekabet Kurumunun açıklamasına göre soruşturma, fındık piyasasında fiyat oluşumunun rekabet koşullarına uygun şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesini amaçlıyor.

Bu kapsamda şirketlerin fındık alım fiyatlarını ve alım politikalarını koordineli biçimde belirleyip belirlemedikleri araştırılacak.

Fındık alım piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin birbirinden bağımsız ticari kararlar alması, fiyatların rekabet koşulları içerisinde oluşması açısından önem taşıyor.

Alıcı şirketler arasında rekabeti kısıtlayıcı bir koordinasyon bulunup bulunmadığının belirlenmesi, üreticilerin ürünlerini sattıkları fiyatların oluşumuna ilişkin incelemenin temelini oluşturuyor.

Ferrero’nun 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki alımları da incelenecek

Soruşturmanın önemli başlıklarından birini Ferrero hakkında daha önce alınan Rekabet Kurulu kararı doğrultusunda bağlayıcı hâle getirilen taahhütlerin uygulanıp uygulanmadığı oluşturuyor.

Rekabet Kurumu, Ferrero’nun fındık alımlarında uyması gereken fiyat, miktar ve dönemsel alım şartlarını yerine getirip getirmediğini ayrıca araştıracak.

Söz konusu taahhütler 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsıyor.

Ferrero için üç önemli alım şartı bulunuyor

Rekabet Kurumunun açıklamasında Ferrero’nun uymakla yükümlü olduğu taahhütler şu şekilde sıralandı:

Rekabet Kurumu, bu taahhütlere uyulup uyulmadığını soruşturma kapsamında değerlendirecek.

TMO’nun referans fiyatının altında alım yapılıp yapılmadığı araştırılacak

Ferrero’nun daha önce verdiği taahhütlerden ilki, Toprak Mahsulleri Ofisinin belirlediği referans fiyatın altında kabuklu fındık satın almamasıyla ilgili.

Bu yükümlülük, Ferrero’nun alım fiyatlarının TMO referans fiyatının altına düşmemesini öngörüyor.

Soruşturmayla şirketin 2024, 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleştirdiği alımların bu koşula uygun olup olmadığı değerlendirilecek.

Rekabet Kurumunun 6 Kasım 2026 tarihli açıklamasında, fındık alım fiyatlarının koordineli biçimde belirlenerek üreticinin düşük fiyatlardan satış yapmaya zorlanıp zorlanmadığının da araştırılacağı belirtildi.

Ferrero’nun sezonluk 100 bin tonluk alım sınırına uyumu incelenecek

Ferrero için bağlayıcı hâle getirilen ikinci taahhüt, sezonluk kabuklu fındık alım miktarını kapsıyor.

Buna göre şirketin her fındık sezonunda 100 bin tondan fazla kabuklu fındık satın almaması gerekiyor.

Rekabet Kurulu, şirketin söz konusu yıllardaki alım miktarlarının belirlenen sınır içerisinde kalıp kalmadığını inceleyecek.

Soruşturmanın bu bölümü, şirketin fındık tedarik piyasasındaki faaliyetlerinin daha önce kabul edilen taahhütlere uygunluğunun belirlenmesini amaçlıyor.

Eylül-aralık döneminde en az 45 bin ton fındık alma taahhüdü

Ferrero’nun üçüncü taahhüdü ise fındık üreticilerinin hasat sonrasında ürünlerini piyasaya sunduğu dönemde yapılacak alımları ilgilendiriyor.

Şirketin her yıl eylül-aralık döneminde en az 45 bin ton kabuklu fındık satın alması gerekiyor.

Bu yükümlülük, fındık üreticilerinin nakit ihtiyacının yoğunlaştığı dönemde piyasadaki alım faaliyetlerinin sürdürülmesini amaçlıyor.

Rekabet Kurulu, Ferrero’nun bu dönemde gerçekleştirdiği alımların taahhüt edilen miktara ulaşıp ulaşmadığını da araştıracak.

Fındıktan geçimini sağlayan 400 bin aileyi ilgilendiriyor

Rekabet Kurumu, resmi internet sitesinde 6 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı açıklamada, fındık sektöründeki incelemenin yaklaşık 400 bin ailenin geçim kaynağını ilgilendirdiğini vurguladı.

Kurumun açıklamasına göre soruşturma kapsamında, piyasanın önde gelen alıcılarının fiyatları yapay biçimde baskılayıp baskılamadığı ve üreticileri düşük fiyatlardan satış yapmaya zorlayan uygulamalarda bulunup bulunmadığı araştırılacak.

Rekabet Kurumu ayrıca, rekabet ihlali tespit edilmesi halinde ilgili şirketlere idari para cezası uygulanabileceğini bildirdi.

Rekabet ihlali tespit edilirse şirketlere yaptırım uygulanabilecek

Fındık alım fiyatlarına yönelik soruşturma, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülecek.

İnceleme sonucunda şirketlerin rekabeti kısıtlayıcı anlaşma veya koordineli uygulamalar yoluyla kanunu ihlal ettiklerinin belirlenmesi halinde, mevzuatta öngörülen idari yaptırımlar gündeme gelebilecek.

Ferrero açısından ise piyasa uygulamalarına yönelik incelemenin yanı sıra daha önce bağlayıcı hâle getirilen taahhütlere uyulup uyulmadığı da ayrıca değerlendirilecek.

Soruşturma açılması şirketlerin suçlu olduğu anlamına gelmiyor

Rekabet Kurumu, soruşturma kararının hukuki niteliğine ilişkin de açıklamada bulundu.

Kurul tarafından soruşturma açılması, ilgili şirketlerin rekabet mevzuatını ihlal ettiklerinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Soruşturma sürecinde toplanacak bilgi ve belgeler ile yapılacak değerlendirmeler sonucunda şirketlerin rekabet kurallarına aykırı davranıp davranmadığı belirlenecek.

Dolayısıyla Ferrero, Atalay Fındık, Balsu Gıda, Karaçuha Tarım, Ofi Tarım, Özyılmaz Fındık ve Şenocak Gıda hakkında alınan soruşturma kararı, bu şirketlere yaptırım uygulandığı veya mutlaka uygulanacağı anlamına gelmiyor.

Rekabet Kurulunun başlattığı soruşturmayla fındık piyasasında fiyatların oluşumuna ilişkin uygulamalar ve Ferrero’nun alım taahhütleri incelenirken, soruşturmanın sonucunda ortaya çıkacak tespitler sektör açısından önem taşıyor.