Nöbetçi Eczaneler
Menopoz, kadınların yaşamında yalnızca hormon seviyelerinin değiştiği bir dönem olarak görülmüyor. Uzmanlara göre bu süreç, uzun vadeli sağlık alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesi açısından da önemli bir dönem.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Parvana Seyidova, menopoz döneminde hedefin yalnızca sıcak basması, uyku sorunları veya kilo kontrolü olmadığını; kas, kemik, kalp-damar sağlığı ve ruhsal iyilik halinin birlikte korunması gerektiğini belirtti.
Seyidova şu değerlendirmede bulundu:
“Menopoz yalnızca hormonların değiştiği bir dönem değil, kadının bedenini yeniden tanıdığı, ihtiyaçlarını yeniden keşfettiği ve gelecekte nasıl yaş almak istediğine bugünden karar verdiği yeni bir yaşam evresidir.”
1. Kaslarınıza yatırım yapın
Menopoz döneminde yaş ve hormonal değişikliklere bağlı olarak kas kütlesinde ve kas gücünde azalma görülebiliyor.
Kasların yalnızca fiziksel görünüm açısından değil; metabolik sağlık, insülin duyarlılığı, denge, kemik sağlığı ve ileri yaşlarda bağımsız hareket edebilme açısından da önem taşıdığı belirtiliyor.
Bu nedenle yalnızca yürüyüş yapmak yerine, kişinin sağlık durumuna uygun şekilde kuvvet ve direnç egzersizlerinin de yaşam düzenine eklenmesi öneriliyor.
2. Kemik sağlığını ihmal etmeyin
Menopoz sonrasında östrojen seviyelerinin azalmasıyla birlikte kemik kaybı hızlanabiliyor.
Bu nedenle ağırlık taşıyan egzersizler, direnç çalışmaları, yeterli protein tüketimi ve dengeli beslenme önem kazanıyor.
Kalsiyum ve D vitamini ihtiyacının ise kişiden kişiye değişebileceğini belirten uzmanlar, takviye kullanımının bireysel değerlendirme sonrasında planlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
Gerekli görülen kişilerde kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve osteoporoz risk değerlendirmesi yapılabiliyor.
3. Metabolizmayı aç bırakmak yerine doğru besleyin
Menopoz döneminde vücut kompozisyonu değişebilirken özellikle karın çevresinde yağlanma eğilimi artabiliyor.
Seyidova, çözümün sürekli daha az yemek olmadığını belirterek kaliteli protein, sebze, liften zengin besinler, sağlıklı yağlar ve mümkün olduğunca az işlenmiş gıdalardan oluşan dengeli beslenmenin önemini vurguluyor.
Beslenme düzeninin yalnızca tartıdaki rakama değil;
- kas kütlesinin korunmasına,
- kan şekeri dengesine,
- bağırsak sağlığına,
- kalp-damar sağlığına,
- günlük enerji düzeyine
katkı sağlayacak şekilde planlanması öneriliyor.
4. Uykuyu lüks olarak görmeyin
Menopoz döneminde uykuya dalmakta güçlük, gece sık uyanma ve sıcak basmalarına bağlı uyku bölünmeleri görülebiliyor.
Düzenli ve kaliteli uykunun metabolik denge, iştah kontrolü, bağışıklık sistemi ve zihinsel performans üzerinde önemli etkileri bulunuyor.
Düzenli uyku saatleri oluşturmak, akşamları yoğun ışık maruziyetini azaltmak, geç saatlerde ağır yemeklerden ve fazla kafeinden kaçınmak uyku kalitesinin desteklenmesine yardımcı olabiliyor.
5. Ruhsal sağlığı da önemseyin
Sağlıklı yaş almak yalnızca kan değerleri veya fiziksel ölçümlerden ibaret değil.
Stres düzeyi, sosyal ilişkiler, kişinin kendisine ayırdığı zaman ve yaşamdan aldığı keyif de genel iyilik halinin önemli parçaları arasında yer alıyor.
Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri, doğa yürüyüşleri, sosyal ilişkilerin sürdürülmesi ve yeni şeyler öğrenmenin ruhsal iyilik haline katkı sağlayabileceği belirtiliyor.
6. Menopoz planı kişiye özel olmalı
Her kadının menopoz süreci aynı şekilde ilerlemiyor.
Dr. Seyidova, herkese aynı vitaminlerin, beslenme programının veya hormon yaklaşımının uygulanmasının doğru olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Menopoz değerlendirmesinde semptomların yanında; kalp-damar ve metabolik riskler, kemik sağlığı, kas kütlesi ve gücü, uyku, ruhsal iyilik hali, cinsel sağlık ve yaşam tarzı birlikte ele alınmalıdır.”
Menopoz hormon tedavisinin de her kadın için otomatik olarak uygun olmadığı, yaş, menopozdan geçen süre, belirtiler ile kişisel ve ailesel riskler dikkate alınarak hekimle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
7. Gelecekte nasıl bir yaşam istediğinizi belirleyin
Seyidova’ya göre menopoz döneminde alınacak sağlık kararlarının merkezinde uzun vadeli yaşam kalitesi bulunmalı.
Kadınların kendilerine şu soruyu yöneltmelerini öneriyor:
“10-20 yıl sonra nasıl bir kadın olmak istiyorsunuz? Güçlü mü? Enerjik mi? Hareketli mi? Bağımsız mı? Hayatın içinde ve kendisiyle barışık mı?”
Bu sorunun, günlük alışkanlıklardan egzersize, beslenmeden uyku düzenine kadar pek çok karar için yol gösterici olabileceğini ifade ediyor.
Menopoz yalnızca belirtilerin yönetildiği bir dönem değil
Uzmanlara göre menopoz döneminde sağlık yaklaşımı yalnızca mevcut şikayetlerin giderilmesine odaklanmamalı.
Kas ve kemik sağlığının korunması, düzenli hareket, dengeli beslenme, kaliteli uyku ve ruhsal iyilik halinin desteklenmesi uzun vadeli sağlık açısından birlikte ele alınmalı.
Menopoz belirtileri günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa veya hormon tedavisi gibi seçenekler değerlendiriliyorsa, kişinin bireysel riskleri ve sağlık geçmişi doğrultusunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması öneriliyor.