Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi yüzde 20’den yüzde 12’ye düşürülecek

Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinde arz güvenliği ve fiyat istikrarını korumaya yönelik yeni bir düzenlemeyi duyurdu.

Buna göre, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında hasat döneminde uygulanan yüzde 20’lik gümrük vergisi, bu yıl 1 Ekim 2026’dan itibaren yüzde 12’ye indirilecek.

Normal uygulamada yüzde 12’lik vergi oranına 30 Kasım-15 Haziran döneminde geçiliyordu. Yeni kararla düşük vergi oranının başlangıç tarihi yaklaşık iki ay öne çekilmiş oldu.

Amaç ayçiçeği yağında fiyat artışını sınırlamak

Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinin piyasalarında spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi, arz güvenliğinin sağlanması ve ülke ihtiyacının mümkün olduğunca yerli üretimle karşılanması amacıyla ticaret politikası araçlarının kullanılmaya devam edildiğini bildirdi.

Düzenlemenin özellikle rafine ayçiçeği yağı fiyatları açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Bakanlığın açıklamasına göre, ayçiçeği yağı üretiminde kullanılan yağlık ayçiçeği tohumunun sanayiciler tarafından yeterli miktarda ve uygun fiyatla temin edilebilmesi hedefleniyor.

Mevcut uygulama nasıldı?

Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında mevcut sistemde iki farklı vergi oranı uygulanıyor.

Böylece 2026 yılında yüzde 12’lik düşük vergi uygulamasına 30 Kasım yerine 1 Ekim’de geçilecek.

Karadeniz ve Avrupa’daki kuraklık etkili oldu

Bakanlık, kararın alınmasında uluslararası gelişmelerin de etkili olduğunu belirtti.

Özellikle Karadeniz bölgesinde yaşanan gelişmeler ile Avrupa’da etkili olan kuraklığın, yağlık ayçiçeği tohumu arzında daralma ve fiyat artışı riski oluşturabileceği değerlendirildi.

Bu nedenle ayçiçeği yağı üreticilerinin hammaddesini zamanında ve uygun fiyatla temin etmesini kolaylaştıracak bir düzenlemeye gidildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabakat sağlandı

Ticaret Bakanlığı, vergi oranının erken tarihte düşürülmesi konusunda Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabakata varıldığını açıkladı.

Kararla birlikte, sanayicinin ithal hammaddede karşılaştığı maliyetin azaltılması ve bunun rafine ayçiçeği yağı fiyatlarına olası yansımalarının sınırlandırılması amaçlanıyor.

Yerli üreticinin korunması da hedefleniyor

Düzenlemenin yalnızca ithalat maliyetlerini düşürmeye yönelik olmadığı, aynı zamanda yerli üreticinin hasat döneminde korunmasının da gözetildiği belirtildi.

Bu nedenle hasat döneminde yüzde 20’lik daha yüksek gümrük vergisinin uygulanması, yerli üreticinin ithal ürün karşısındaki rekabet gücünü korumayı amaçlıyor.

Hasat sonrası dönemde ise sanayicinin ihtiyaç duyduğu hammaddeyi daha uygun koşullarda temin edebilmesi için vergi oranı yüzde 12’ye indiriliyor.

Ayçiçeği yağında tüketici fiyatları yakından izlenecek

Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden biri de ayçiçeği yağında oluşabilecek maliyet artışlarının tüketiciye daha sınırlı yansımasını sağlamak.

Hammadde maliyetlerinin yükselmesi, üretim maliyetleri üzerinden rafine ayçiçeği yağı fiyatlarına doğrudan etki edebiliyor.

Bu nedenle yağlık ayçiçeği tohumundaki vergi indiriminin erkene çekilmesi, yılın son çeyreğinde piyasadaki arz ve fiyat dengesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.