Pamuk fiyatlarında 48 ayın en sert düşüşü: Eylülde yüzde 15,7 geriledi

Küresel emtia piyasalarında pamuk fiyatları, 2026 yılının eylül ayında son dört yılın en sert aylık düşüşünü kaydetti. Dünya ekonomisindeki yavaşlama endişeleri, yüksek faiz oranları, Çin’in pamuk talebindeki zayıflık ve tekstil sektöründeki gelişmeler, fiyatların yönünü belirleyen başlıca unsurlar oldu.

Yıla libre başına 0,60 dolar seviyesinden başlayan pamuk, ocak ayında yüzde 1,7 değer kaybetti. Takip eden aylarda jeopolitik riskler, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve olumsuz hava koşullarına ilişkin endişelerle dalgalı bir seyir izleyen fiyatlar, ağustos ayında 0,9374 dolara kadar yükseldi.

Ancak eylül ayında yaşanan sert satışlarla pamuk fiyatları yüzde 15,7 gerileyerek ayı 0,7852 dolardan tamamladı.

Bu düşüş, pamuğun yüzde 24,6 değer kaybettiği Eylül 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek aylık gerileme oldu.

Eylül ayındaki sert düşüşe rağmen pamuk fiyatları, yılın ilk dokuz aylık döneminde yaklaşık yüzde 30 değer kazandı.

Küresel ekonomik büyüme endişeleri pamuk talebini baskılıyor

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, pamuk fiyatlarında yaşanan sert düşüşün temel nedenlerinden birinin küresel ekonomik büyümeye ilişkin endişeler olduğunu söyledi.

Yüksek faiz oranlarının ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğine yönelik beklentilerin, sanayi üretiminde kullanılan pamuğun talebini de olumsuz etkilediğini belirten Ergezen, şu değerlendirmede bulundu:

“Pamuk fiyatlarındaki düşüşün en büyük sebeplerinden bir tanesi küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler. Faiz oranlarının yüksek seviyelerde bulunmasının ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı beklentisi pamuk talebini de azaltacağı endişelerini beraberinde getirdi.”

Ergezen, fiyatlardaki gerilemenin zamanlamasına dikkat çekerek düşüşün ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı yaptığı döneme denk geldiğini vurguladı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş pamuk talebini destekledi

Pamuk fiyatlarında eylül ayında sert satışlar görülmesine rağmen yıl genelinde yüksek seviyelerin korunduğunu belirten Ergezen, bunda petrol fiyatlarındaki yükselişin önemli rol oynadığını ifade etti.

Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi, petrokimya ürünlerinden üretilen polyester gibi sentetik elyafların maliyetini artırırken doğal bir elyaf olan pamuğun rekabet gücünü destekledi.

Ergezen, bu durumun yıl içinde pamuk talebinin artabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini belirtti.

Bununla birlikte küresel ekonomide büyümenin yavaşlayacağına ilişkin kaygıların, pamuk gibi endüstriyel kullanım alanı geniş ürünlerde talep beklentilerini zayıflattığını kaydetti.

El Nino ve Hindistan’daki yağış azlığı pamuk arzını etkiledi

Pamuk piyasasında fiyatları etkileyen unsurlar yalnızca talep gelişmeleriyle sınırlı kalmadı. İklim koşulları ve tarımsal üretime ilişkin riskler de yıl boyunca fiyat hareketlerinde etkili oldu.

Zafer Ergezen, El Nino hava olayının ve Hindistan’da muson yağışlarının azalmasının pamuk arzını olumsuz etkilediğini belirterek bu gelişmelerin etkilerinin yılın başından itibaren hissedildiğini söyledi.

Üretim koşullarına ilişkin endişelerin fiyatların yükselmesine katkıda bulunduğunu ifade eden Ergezen, eylül ayındaki sert düşüşün ise bir kâr satışı olarak değerlendirilebileceğini belirtti.

Ergezen, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler nedeniyle endüstride yaygın şekilde kullanılan pamukta talebin azalacağı beklentilerinin öne çıktığını, bunun da fiyatların geri çekilmesine yol açtığını kaydetti.

Pamuk talebinde yüzde 3 büyüme eşiği

Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner de küresel ekonomik büyümenin pamuk tüketimi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Wagner, küresel büyümenin yavaşlaması ve enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesinin pamuk talebindeki artışı sınırlandırabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Talep cephesinde, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’da (GSYH) yüzde 3’lük bir büyüme gerektiği genel kabul gören bir kuraldır. Yüksek enerji fiyatları göz önüne alındığında, uluslararası kuruluşların öngörüleri, bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artış görülmesinin zor olacağına işaret etmektedir.”

Wagner’in değerlendirmesi, pamuk fiyatlarının gelecek dönemdeki seyrinde küresel ekonomik büyüme ve sanayi üretiminin önemli rol oynayacağını ortaya koydu.

Çin’den gelen talep beklentileri karşılamadı

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen ise pamuk fiyatlarının önceki aylarda yükselmesinde petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışları, ABD’deki pamuk mahsulünün durumuna ilişkin endişeler ve Çin’in yeniden alım yapacağı beklentisinin etkili olduğunu belirtti.

Hansen, petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışının pamuğun sentetik elyaflara karşı rekabet gücünü artırdığını ifade etti.

Ancak eylül ayında küresel talepteki zayıflamanın belirginleşmesiyle fiyatların sert biçimde gerilediğini vurgulayan Hansen, şunları kaydetti:

“Daralan iplik üretim marjları, zayıf siparişler ve uygun fiyatlı Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunması nedeniyle tekstil üreticileri yüksek fiyatlardan alım yapmakta isteksiz kaldı. Çin’den gelen talebin beklentileri karşılayamaması, pamuk fiyatlarındaki baskıyı daha da artırdı.”

Brezilya pamuğu ve tekstil sektöründeki zayıf siparişler fiyatları etkiledi

Küresel pamuk ticaretinde üretici ülkeler arasındaki rekabet de fiyatlar üzerinde belirleyici oldu.

Brezilya’nın uluslararası piyasaya uygun fiyatlarla yüksek miktarda pamuk sunması, tekstil üreticilerinin daha pahalı pamuk alımlarına yönelik isteğini azalttı.

Bunun yanında iplik üretimindeki kâr marjlarının daralması ve tekstil sektöründe siparişlerin zayıflaması da pamuk tüketimine ilişkin beklentileri olumsuz etkiledi.

Özellikle dünyanın önemli pamuk tüketicilerinden Çin’den beklenen güçlü talebin gelmemesi, piyasadaki satış baskısını artıran etkenlerden biri oldu.

Pamuk fiyatlarının 2026 yılı seyri

Pamuk piyasasında gözler küresel talep ve üretim koşullarında

Pamuk fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyrinde küresel ekonomik büyüme, merkez bankalarının faiz politikaları, enerji maliyetleri ve tekstil sektöründen gelecek talep göstergelerinin etkili olması bekleniyor.

Çin’in pamuk alımları, Brezilya’nın ihracat performansı, ABD’deki üretim koşulları ve Hindistan’daki hava durumu gelişmeleri de küresel pamuk piyasasının yakından takip ettiği başlıklar arasında bulunuyor.

Eylül ayında yaşanan yüzde 15,7’lik düşüş, arz kaynaklı fiyat artışı beklentileri ile küresel talepteki yavaşlama endişelerinin pamuk piyasasında karşı karşıya geldiğini gösterdi.