TÜİK açıkladı: Tahıl ve meyve üretiminde büyük artış bekleniyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 23 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı 2026 Yılı Bitkisel Üretim İkinci Tahmini ile Türkiye’nin tarımsal üretim görünümünü ortaya koydu. Verilere göre, geçen yıla kıyasla tahıllar ile diğer bitkisel ürünlerde ve meyve üretiminde önemli artışlar beklenirken sebze üretiminde sınırlı gerileme öngörülüyor.

TÜİK’in tahminlerine göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin (yem bitkileri hariç) toplam üretim miktarının yüzde 17,3 artarak 78,6 milyon tona ulaşması bekleniyor. Meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artışla 31,5 milyon ton üretim tahmin edilirken sebzelerde yüzde 0,8 azalışla 33 milyon tonluk üretim öngörülüyor.

Buğday ve arpa üretiminde güçlü artış beklentisi

Tahıl üretiminin 2026 yılında bir önceki yıla göre yüzde 30,9 artarak yaklaşık 44,8 milyon tona ulaşacağı hesaplandı. Özellikle Türkiye’nin temel tarım ürünleri arasında yer alan buğday ve arpadaki yükseliş tahminleri öne çıktı.

Buğday üretiminin yüzde 37,9 artışla 24,8 milyon tona, arpa üretiminin ise yüzde 66,7 yükselişle 10 milyon tona çıkması bekleniyor.

Tahıl ürünlerine ilişkin üretim tahminleri şöyle:

Buğday ve arpadaki belirgin yükselişe karşılık mısır üretiminin yüzde 4,7 azalarak 8,1 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

Şeker pancarında üretim 22 milyon tona ulaşacak

TÜİK’in açıkladığı verilerde şeker pancarı üretimine ilişkin tahminler de dikkat çekti. Türkiye genelinde şeker pancarı üretiminin 2025 yılına göre yüzde 5,8 artarak 22 milyon tona ulaşacağı öngörüldü.

Yağlı tohumlarda ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Ayçiçeği üretiminin yüzde 21,8 artarak 2,4 milyon tona yükselmesi beklenirken soya üretiminde yüzde 14,3 azalış tahmin edildi.

Diğer önemli tarla ürünlerine ilişkin tahminler şöyle:

Şeker pancarı ve ayçiçeğinde artış beklenmesine rağmen patates ve soyada üretim kaybı öngörülmesi, tarla bitkilerindeki değişimin ürünlere göre farklılaştığını gösterdi.

Konya tarımı açısından buğday, arpa ve pancar verileri öne çıkıyor

Türkiye’nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden Konya’da, TÜİK’in özellikle buğday, arpa, mısır ve şeker pancarına ilişkin tahminleri yakından takip ediliyor.

Konya Ovası’nda geniş ekim alanlarına sahip buğday ve arpa için ülke genelinde açıklanan artış tahminleri, tarımsal üretim açısından olumlu bir görünüm sunuyor. Bununla birlikte Türkiye genelindeki artış oranlarının Konya’da da aynı düzeyde gerçekleşeceği anlamına gelmediği, il bazındaki kesin değerlendirmenin bölgesel üretim verileriyle yapılabileceği belirtilmeli.

Şeker pancarında ülke genelinde beklenen yüzde 5,8’lik artış da Konya açısından önem taşıyor. Türkiye’nin şeker pancarı üretiminde önde gelen illerinden olan Konya’da üretim miktarının yanı sıra alım fiyatları, sulama giderleri, gübre, enerji ve işçilik maliyetleri çiftçilerin ekonomik durumunu belirleyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

Bu nedenle üretim miktarındaki artışın çiftçi gelirlerine nasıl yansıyacağı, hasat sonuçları ve ürün fiyatlarının netleşmesiyle daha açık görülebilecek.

Sebze üretiminde düşüş bekleniyor

TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde sebze üretiminin 2026 yılında yüzde 0,8 azalarak yaklaşık 33 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Sebze grubunda bazı ürünlerin üretiminde artış öngörülürken özellikle kuru soğandaki düşüş tahmini dikkat çekti.

Özellikle kuru soğan üretiminde beklenen yüzde 30,8’lik azalış, sebze grubundaki en belirgin düşüş tahminlerinden biri oldu.

Üretim miktarındaki azalma tek başına fiyat artışı anlamına gelmese de arz koşulları, stoklar, ithalat ve tüketim talebiyle birlikte piyasa fiyatlarını etkileyebilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Meyve üretiminde dikkat çeken yükseliş

TÜİK’in ikinci tahminine göre 2026 yılında meyveler, içecek ve baharat bitkilerinin toplam üretiminin yüzde 60,8 artarak 31,5 milyon tona ulaşması bekleniyor.

Meyve grubunda en yüksek artış oranlarından biri kirazda öngörüldü. Kiraz üretiminin geçen yıla göre yüzde 289,7 artacağı tahmin edildi.

Elma üretiminde yüzde 97,4, şeftalide yüzde 109,2, nektarinde yüzde 114,9 ve üzümde yüzde 60,5 artış beklentisi açıklandı.

Meyve üretimindeki yüksek artış tahminleri, 2025 yılına kıyasla önemli bir toparlanma beklentisine işaret ediyor. Ancak üretim miktarındaki artışın üretici ve tüketici fiyatlarına etkisi, hasat dönemindeki arz ve piyasa koşullarına bağlı olacak.

Turunçgiller ve sert kabuklu meyvelerde de artış var

TÜİK’in açıkladığı verilerde turunçgil üretiminin de geçen yıla göre artacağı öngörüldü.

Mandalina üretiminde yüzde 36, portakalda yüzde 76,4 ve limonda yüzde 65 artış hesaplandı.

Sert kabuklu meyvelerde ise fındık üretiminin yüzde 62,6, ceviz üretiminin yüzde 86,8 ve Antep fıstığı üretiminin yüzde 42,6 artması bekleniyor.

Muzda yüzde 2,4 üretim azalışı tahmin edilirken zeytin üretiminde yüzde 75,5 artış öngörüldü.

Üretim artışı çiftçinin kazancına yansıyacak mı?

TÜİK’in ikinci tahminleri, 2026 yılında Türkiye’nin tahıl ve meyve üretiminde geçen yıla göre önemli bir artış yaşanabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle buğday, arpa, kiraz, elma ve bazı turunçgil ürünlerindeki yüksek artış oranları tarımsal üretim görünümünde öne çıkıyor.

Bununla birlikte üretim miktarındaki yükseliş, üreticilerin gelirlerinde aynı oranda artış yaşanacağı anlamına gelmiyor. Ürün fiyatları, sulama, gübre, mazot, enerji ve işçilik maliyetleri ile pazarlama koşulları, çiftçilerin kazançlarını doğrudan etkiliyor.

Konya gibi geniş tarım alanlarına sahip bölgelerde de üretim miktarlarının yanı sıra çiftçinin ürününü hangi fiyattan satacağı ve üretim maliyetlerini ne ölçüde karşılayabileceği önem taşıyor.

Öte yandan TÜİK’in açıkladığı rakamlar kesinleşmiş hasat sonuçlarını değil, 2026 yılına ilişkin ikinci üretim tahminlerini kapsıyor. Yıl sonu gerçekleşmeleriyle tahminler arasında farklılıklar oluşabilecek.