Sırbistan’da siyasi dengeleri değiştiren seçim: Vucic yenilgiyi kabul etti, Öğrenci Listesi kazandı

Sırbistan’da uzun süredir devam eden siyasi tartışmaların ve öğrenci öncülüğündeki protestoların ardından gerçekleştirilen erken genel seçimlerde, iktidardaki Sırp İlerleme Partisi öncülüğündeki ittifakın yenilgisi açıklandı.

Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek SNS öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesinin başbakan adayı olan Aleksandar Vucic, 25 Ekim Pazar günü düzenlenen seçimlerin ardından Belgrad’da kameraların karşısına geçti.

Partisinin genel merkezinde açıklama yapan Vucic, henüz kesinleşmiş resmî seçim sonuçlarına sahip olmadıklarını ancak ellerindeki verilere göre seçimi kaybettiklerinin anlaşıldığını belirtti.

Seçimlerde öğrenci hareketinin desteklediği Öğrenci Listesi’nin öne çıktığını kabul eden Vucic, yeni parlamentoda rakiplerinin daha fazla milletvekiline sahip olacağını söyledi.

Vucic: “Bu seçimi kaybettik, Öğrenci Listesi kazandı”

Sırbistan’da sandıklar yerel saatle 20.00’de kapandı. Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından başkent Belgrad’daki SNS binasında konuşan Aleksandar Vucic, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Vucic, kesin sonuçların henüz açıklanmadığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Elimizdeki onaylı verilere göre bu seçimi kaybettik. Öğrenci Listesi kazandı. Onların parlamentoda bizden daha fazla milletvekili olacak.”

Seçim yenilgisini kabul eden Vucic’in açıklaması, Sırbistan’da yeni dönemin siyasi dengelerine ilişkin önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzun yıllardır ülke siyasetinde belirleyici konumda bulunan SNS öncülüğündeki ittifakın seçim yenilgisini kabul etmesi, parlamentoda çoğunluğun el değiştirmesi olasılığını güçlendirdi.

“Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız”

Vucic, seçim gecesinde yaptığı konuşmada siyasi mücadeleye devam edeceklerini de bildirdi.

Kamuoyunu bekletmeden değerlendirmede bulunmak istediğini belirten Vucic, seçim yenilgisinin ardından muhalefette görev üstleneceklerinin mesajını verdi.

Vucic, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam.”

Bu açıklamayla birlikte Vucic, seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından partisinin parlamentodaki yeni konumuna ilişkin ilk değerlendirmesini de yapmış oldu.

Öğrenci Listesi parlamentoda çoğunluğu sağlayabilir

Sırbistan’ın kamu yayıncısı RTS’nin aktardığına göre Vucic, parti merkezindeki açıklamasında seçim sonuçlarına ilişkin ilk sandalye tahminlerini de paylaştı.

Vucic’in açıklamasında, Öğrenci Listesi’nin 135 ila 140 milletvekilliği kazanabileceği, kendi liderliğindeki listenin ise yaklaşık 105 sandalyede kalabileceği belirtildi.

Ancak bu rakamlar resmî ve kesinleşmiş seçim sonuçlarını değil, seçim gecesi açıklanan ilk tahminleri yansıtıyor.

Seçim gecesi açıklanan ilk sandalye tahminleri

Bu tahminlerin doğrulanması durumunda Öğrenci Listesi, parlamentoda hükûmet kurmak için gerekli olan 126 sandalyelik çoğunluk eşiğini aşmış olacak.

Kesin sandalye dağılımı ise Sırbistan Devlet Seçim Komisyonunun resmî sonuçlarıyla netleşecek.

Seçime katılım dikkat çekti

Sırbistan’da erken genel seçimler kapsamında 250 üyeli Ulusal Meclisin yeni üyelerini belirlemek için sandık başına gidildi.

Ülkede 6,4 milyondan fazla kayıtlı seçmen bulunurken, oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de başladı ve 20.00’de tamamlandı.

Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla seçime katılım oranını yüzde 67,6 olarak açıkladı.

Bu oran, sandıkların kapanmasından bir saat önceki durumu yansıttığı için nihai katılım oranı niteliği taşımıyor.

Ülke basını, 2023 seçimlerindeki katılım oranının yaklaşık yüzde 58 olduğunu hatırlatarak, 2026 seçimlerinde daha yüksek bir katılım gerçekleşebileceğine dikkat çekti.

Öğrenci hareketi nasıl siyasi bir güç hâline geldi?

Sırbistan’daki erken genel seçimlerin en önemli unsurlarından biri, uzun süredir devam eden öğrenci protestolarının seçim siyasetine yansıması oldu.

Ülkedeki öğrenci öncülüğündeki protestolar, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı.

Facianın ardından kamu kurumlarının sorumluluğu, denetim süreçleri ve yolsuzluk iddiaları tartışma konusu olurken öğrencilerin başlattığı gösteriler zamanla geniş bir toplumsal hareket hâline geldi.

Hükûmetin hesap verebilirliğini ve kamu yönetiminde değişimi talep eden öğrenci hareketi, düzenlediği gösterilerle ülke siyasetindeki etkisini artırdı.

25 Ekim’de gerçekleştirilen erken genel seçimler, bu hareketin parlamento düzeyindeki siyasi etkisinin ölçüldüğü önemli bir dönüm noktası oldu.

Seçim günü bazı merkezlerde gerginlik yaşandı

Erken genel seçimlerde yüksek katılımın yanı sıra bazı sandık merkezlerinde yaşanan olaylar da gündeme geldi.

Sırbistan basınında yer alan haberlerde, bazı oy kullanma merkezlerinde şiddet olaylarının meydana geldiği bildirildi.

Yerel medya, maskeli bazı grupların sandık merkezlerinden çıkan vatandaşlara saldırdığını ve kimi olaylarda sopa kullanıldığını aktardı.

Söz konusu olayların kapsamına ve seçim sonuçlarına etkisine ilişkin resmî değerlendirmelerin ayrıca yapılması bekleniyor.

Sırbistan’da yeni siyasi dönem nasıl şekillenecek?

Seçim gecesi yapılan açıklamalar, Sırbistan’da parlamento çoğunluğunun değişebileceğini gösteriyor.

Öğrenci Listesi’nin ilk tahminlerde parlamentoda mutlak çoğunluğa ulaşması ve Vucic’in yenilgiyi kabul etmesi, hükûmetin kurulmasına ilişkin süreci gündeme taşıdı.

Bununla birlikte kesin seçim sonuçlarının açıklanması, milletvekili dağılımının resmileşmesi ve yeni hükûmetin oluşturulmasına ilişkin anayasal prosedürlerin tamamlanması gerekiyor.

Vucic’in muhalefette mücadeleye devam edeceklerini açıklaması da SNS öncülüğündeki ittifakın seçim sonrası dönemde parlamentodaki faaliyetlerini sürdüreceğini ortaya koyuyor.

Sırbistan’da 25 Ekim seçimlerinin ardından en önemli gelişme, Aleksandar Vucic’in yenilgiyi kabul etmesi ve öğrenci hareketinin desteklediği listenin parlamento çoğunluğu için güçlü bir sonuç elde ettiğinin açıklanması oldu. Nihai siyasi tablo ise resmî seçim sonuçları ve yeni hükûmetin kuruluş süreciyle kesinleşecek.