Nöbetçi Eczaneler
Elektronik sigaralar uzun yıllar klasik sigaraya daha güvenli bir alternatif ve sigarayı bırakmaya yardımcı bir yöntem olarak tanıtıldı. Ancak son dönemde yayımlanan bilimsel çalışmalar, bu ürünlerin düşünüldüğü kadar masum olmadığını ortaya koyuyor.
Elektronik sigara aerosolünde ağır metaller ve hücrelere zarar verebilen kimyasallar tespit edilirken, ürünlerin kalp ve damar sistemi, akciğerler, ağız sağlığı ve gelişimini sürdüren ergen beyni üzerindeki etkileri endişe yaratıyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Süha Çetin, elektronik sigaraların yalnızca nikotin bağımlılığına yol açmadığını; damar hasarı, kalp ritim bozukluğu, kronik akciğer hastalıkları ve potansiyel kanserojen maddelere maruziyet açısından da risk taşıdığını söyledi.
Elektronik sigara aerosolünde ağır metaller tespit edildi
Elektronik sigaralara ilişkin yapılan bir çalışmada, popüler ürünlerin aerosolünde yüksek miktarda ağır metal saptandığı belirtildi.
Araştırmacılar başlangıçta bu durumun cihazlardaki teknik bir arızadan kaynaklanabileceğini değerlendirdi. Ancak daha sonra yapılan incelemelerde sorunun yalnızca üretim hatasıyla açıklanamayabileceği ve ürünlerin yapısal özelliklerinden kaynaklanabileceği sonucuna varıldı.
Prof. Dr. Çetin, bazı elektronik sigara ürünlerinde nikel, antimon ve kurşun gibi ağır metallerin tespit edildiğini belirterek, bu maddelerin uzun süreli maruziyette ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti.
Aroma kimyasalları hücrelere zarar verebiliyor
Elektronik sigaralara farklı tat ve koku vermek amacıyla kullanılan kimyasal maddeler de sağlık açısından risk oluşturabiliyor.
Bu maddelerin hücre zarlarına zarar verebildiğini belirten uzmanlar, akciğer, kalp ve damar hastalıklarıyla ilişkilendirilebilecek etkiler konusunda uyarıyor.
Bazı ürünlerde bulunabilen diasetilin ise akciğerlerdeki küçük hava yollarında hasara neden olarak kronik ve ciddi nefes darlığına yol açabileceği belirtiliyor.
Nikotin içeren elektronik sigaraların ağız içindeki kan dolaşımını azaltabildiğini aktaran Prof. Dr. Çetin, bu durumun ağız dokularını enfeksiyon ve hastalıklara karşı daha hassas hale getirebileceğini söyledi.
Kalp hızını ve tansiyonu yükseltebiliyor
Elektronik sigara aerosolünün solunması, kalp ve damar sistemi üzerinde strese yol açabiliyor.
Nikotin nedeniyle kalp hızının yükseldiğini, damarların daraldığını ve tansiyonun arttığını belirten Prof. Dr. Çetin, uzun süreli kullanımın kalbi besleyen damarlarda sertleşmeye zemin hazırlayabileceğini ifade etti.
Elektronik sigaranın gün boyunca sık kullanılması halinde kan basıncının uzun süre yüksek kalabileceğini belirten Çetin, bu durumun zaman içerisinde kalp ritim bozukluğu, felç ve kalp krizi riskini artırabileceğini kaydetti.
Zararlı kimyasallar akciğerlerden kana karışıyor
Elektronik sigaraların yüksek sıcaklıkta çalışması sırasında formaldehit ve asetaldehit gibi zararlı kimyasallar oluşabiliyor.
Bu maddelerin akciğer dokusuna ulaştıktan sonra kana karışabildiği ve kalbi besleyen damarları etkileyebildiği belirtiliyor.
Kimyasalların damar yapısında hasara ve vücutta kronik inflamasyona neden olabileceğini ifade eden Prof. Dr. Çetin, bu sürecin kalp ve damar hastalıklarının gelişiminde etkili olabileceğini söyledi.
Astım ve KOAH belirtilerini artırabilir
Elektronik sigara kullanımı bronşlarda ve akciğer dokusunda inflamasyona neden olabiliyor.
Kullanımın sürekli hale gelmesi durumunda inflamasyonun kronikleşebileceği, astım ataklarının sıklaşabileceği ve KOAH belirtilerinin ortaya çıkabileceği belirtiliyor.
Kronik öksürük ve nefes darlığının zaman içerisinde kalıcı hale gelebileceği uyarısında bulunan uzmanlar, elektronik sigaranın akciğer sağlığı açısından güvenli kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Kanser riski konusunda soru işaretleri sürüyor
Elektronik sigaranın doğrudan kansere neden olup olmadığına ilişkin uzun dönemli verilerin henüz yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Çetin, kullanıcıların kanser riski taşıyan kimyasallara maruz kaldığının ortaya konulduğunu söyledi.
Çetin, bazı popüler elektronik sigara ürünlerinde yüksek miktarda nikel ve antimon tespit edildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Elektronik sigaranın kansere neden olup olmadığı henüz kesin olarak bilinmiyor. Ancak kullanıcıların kanser riski taşıyan kimyasallara maruz kaldığı kanıtlanmış durumda.”
Bazı ürünlerde kurşun da bulunduğunu ifade eden Çetin, bu ağır metalin özellikle sinir sistemi üzerinde ciddi hasara yol açabileceğini kaydetti.
Ergenlerde bağımlılık riski daha büyük
Elektronik sigaraların gençler ve ergenler açısından oluşturduğu riskin yetişkinlere göre daha ağır sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
Ergenlik döneminde beynin gelişimini sürdürmesi nedeniyle nikotin bağımlılığı; dikkat, öğrenme, hafıza ve dürtü kontrolü üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.
Elektronik sigarayı bırakma sürecinde depresyon, kaygı ve konsantrasyon bozukluğu gibi belirtilerin özellikle gençlerde daha belirgin hale gelebileceği ifade ediliyor.
Uzun vadeli etkileri henüz tam olarak bilinmiyor
Elektronik sigaraların içeriklerinin ve çalışma mekanizmalarının sürekli değişmesi, uzun vadeli sağlık etkilerinin tam olarak belirlenmesini zorlaştırıyor.
Bununla birlikte mevcut bilimsel veriler, bu ürünlerin klasik sigaradaki bazı maddeleri daha düşük düzeyde içerse bile kendilerine özgü ciddi riskler taşıdığını gösteriyor.
Uzmanlar, elektronik sigaranın güvenli bir ürün ya da risksiz bir sigara bırakma yöntemi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, nikotin bağımlılığından kurtulmak isteyen kişilerin sağlık profesyonellerinden destek almasını öneriyor.