Nöbetçi Eczaneler
Terleme, vücudun sıcaklık dengesini korumak ve aşırı ısınmayı önlemek için gerçekleşen doğal bir durum olarak biliniyor. Ancak vücudun ihtiyaç duyduğundan daha fazla ter üretmesi, aşırı terleme olarak tanımlanıyor.
Bazı kişilerde ter bezleri; sıcak ortam, egzersiz ya da fiziksel aktivite olmaksızın da normalden fazla çalışabiliyor. Bu durum, zamanla kişinin günlük yaşamını zorlaştıracak ve sosyal hayatını etkileyecek boyutlara ulaşabiliyor.
Aşırı terleme en sık avuç içleri, ayak tabanları, koltuk altları ve yüz bölgesinde görülüyor.
Kıyafet değiştirecek kadar yoğun olabilir
Aşırı terleme, bazı bireylerde gün içinde kıyafet değiştirmeyi gerektirecek kadar yoğun yaşanabiliyor. Bu tablo; kişinin sosyal ortamlardan kaçınmasına, iş ve okul yaşamında zorlanmasına, özgüven kaybı yaşamasına neden olabiliyor.
Ciltte sürekli nem hissi, kıyafetlerde ter kaynaklı ıslaklık, vücut kokusunda artış, cilt tahrişi, kaşıntı ve enfeksiyon eğilimi de sık görülen belirtiler arasında yer alıyor.
Aşırı terlemenin nedenleri neler?
Aşırı terleme farklı nedenlerle ortaya çıkabiliyor. Genetik yatkınlık, enfeksiyonlar, diyabet, tiroit hastalıkları, obezite ve kalp yetmezliği bu nedenler arasında gösteriliyor.
Menopoz ve hamilelik gibi hormonal değişimler de aşırı terlemeye yol açabiliyor.
Aşırı terleme genel olarak iki başlık altında değerlendiriliyor:
| Terleme türü | Açıklama |
|---|---|
| Primer bölgesel aşırı terleme | Genellikle belirgin bir hastalık olmadan ortaya çıkar. Isı artışı, egzersiz, stres ve genetik faktörlerle tetiklenebilir. |
| Sekonder aşırı terleme | Başka bir hastalığa veya duruma bağlı gelişir. Diyabet, tiroit hastalıkları, menopoz, hamilelik, obezite, gut hastalığı, sinir sistemi bozuklukları, alkol kullanımı, solunum ve kalp yetmezliği gibi nedenlerle görülebilir. |
Çocuklarda ve yetişkinlerde belirtiler farklı olabiliyor
Aşırı terlemenin belirtileri, hastalığın tipine ve kişinin yaş grubuna göre değişebiliyor.
Çocukluk döneminde aşırı terleme daha çok işlevsel sorunlarla kendini gösterebiliyor. Çocuklar yazı yazarken kâğıdın ıslanması, bilgisayar klavyesi kullanırken zorlanma veya piyano gibi enstrümanları çalarken ellerin kayması gibi problemler yaşayabiliyor.
Yetişkinlerde ise sosyal etkiler daha belirgin hale geliyor. Kişiler el sıkışmaktan kaçınabiliyor, sosyal ortamlarda rahatsızlık hissedebiliyor ve terleme nedeniyle günlük ilişkilerinde zorlanabiliyor.
İleri vakalarda eller silinse bile saniyeler içinde yeniden terleme oluşabiliyor. Nadiren el bileklerinden itibaren renk değişiklikleri ve ciltte pullanma gibi dermatolojik bulgular da görülebiliyor.
Tanı için dahiliye ve dermatolojiye başvurulmalı
Aşırı terleme şikâyeti yaşayan kişilerin öncelikle dahiliye ve dermatoloji bölümlerine başvurması öneriliyor.
Altta yatan başka bir hastalıktan şüphelenilmesi halinde hastalar endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları, nöroloji veya ilgili branşlara yönlendirilebiliyor.
Tanı çoğu zaman hastanın öyküsü ve fizik muayene ile konulabiliyor. Ancak gerekli görülen durumlarda kan testleri, tiroit fonksiyon değerlendirmeleri, kan şekeri ölçümleri ve hormonal incelemeler yapılabiliyor.
Bu tetkiklerle diyabet, tiroit hastalıkları veya hormonal bozukluklar gibi sekonder aşırı terlemeye neden olabilecek durumların dışlanması amaçlanıyor.
Tedavide botoks da kullanılabiliyor
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meral Maralcan, aşırı terleme tedavisinin hastalığın tipine, şiddetine, etkilenen bölgeye ve altta yatan nedene göre kişiye özel planlandığını belirtti.
Maralcan’a göre sekonder aşırı terlemede öncelik, terlemeye neden olan temel sağlık sorununun tedavi edilmesi. Diyabet veya tiroit hastalıkları gibi nedenler varsa öncelikle bu hastalıkların kontrol altına alınması gerekiyor.
Primer bölgesel aşırı terleme vakalarında ise hastanın ihtiyacına göre farklı tedavi seçenekleri değerlendiriliyor.
İlk basamakta krem ve deodorantlar tercih edilebiliyor
Tedavinin ilk basamağında genellikle terlemeyi azaltmaya yönelik krem ve deodorant gibi ürünler kullanılıyor. Bu ürünler, ter bezlerinin çıkış noktalarını geçici olarak etkileyerek terleme miktarının azalmasına destek oluyor.
Özellikle hafif ve orta şiddetteki vakalarda bu yöntemlerle etkili sonuçlar alınabiliyor.
Botoks ter bezlerinin aktivitesini azaltıyor
Aşırı terleme tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri de botoks uygulaması.
Botulinum toksini, terlemeye neden olan sinir iletimini geçici olarak bloke ederek ter bezlerinin aktivitesini azaltıyor. Özellikle koltuk altı bölgesinde daha uzun süreli etki sağlayabiliyor. El bölgesindeki etkisi ise genellikle birkaç ay sürebiliyor.
Bu yöntemlerden yeterli fayda sağlanamadığında, özellikle el ve ayak terlemelerinde düşük seviyeli elektrik akımıyla uygulanan tedavi seçeneklerinden de yararlanılabiliyor.
Günlük yaşamı etkiliyorsa ihmal edilmemeli
Uzmanlara göre aşırı terleme yalnızca fiziksel bir rahatsızlık değil; sosyal yaşamı, iş performansını ve psikolojik durumu da etkileyebilen bir sorun.
Bu nedenle terleme şikâyeti günlük yaşamı zorlaştıracak seviyeye ulaştığında, altta yatan nedenlerin araştırılması ve uygun tedavi planının belirlenmesi için uzman hekime başvurulması önem taşıyor.