İsrail Savunma Bakanı Katz: “Suriye’deki işgal sürecek”

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Suriye sınırındaki askeri politikanın “aynı şekilde” süreceğini belirterek, işgal altındaki Golan Tepeleri’nde yer alan Cebel eş-Şeyh (Hermon Dağı) çevresindeki İsrail varlığının devam edeceğini açıkladı. Katz, Suriye topraklarının “derinliklerinde” oluşturulan hattın da “güvenlik bölgesi” olarak elde tutulacağını söyledi.

AA’nın aktardığı açıklamada Katz, “sınırın iki tarafında da bir tehdidin varlığına izin vermeyeceklerini” savunurken, oluşturulan tampon hattın “küresel cihat örgütleri, Filistinli silahlı unsurlar ve İran’a bağlı gruplar” ile İsrail tarafındaki bölgeleri ayırmayı hedeflediğini öne sürdü. İsrailli Bakan ayrıca Suriye’deki Dürzi azınlığın koruyucusu olduklarını ileri sürerek bu topluluğa zarar gelmesine izin vermeyeceklerini iddia etti.

“Geçici” denmişti, “kalıcılık” mesajı büyüyor

İsrail, Aralık 2024’te Suriye’deki rejim değişimi sonrası sınır hattında “güvenlik” gerekçesiyle tampon bölgeye ilerlediğini duyurmuş; Katz da o dönemde Hermon’daki askeri varlığın kış ayları boyunca süreceğine dönük talimat verdiğini açıklamıştı.
Ancak Katz’ın açıklamaları, zaman içinde “geçici” vurgusunun zayıfladığı yönündeki eleştirileri artırdı. Nitekim daha önce de Katz’ın Hermon zirvesi ve “güvenlik kuşağı” için “süresiz” ifadeleri kullandığı basına yansımıştı.

Şam “çekilme” istiyor, temaslar yeniden başladı

Katz’ın son mesajı, Suriye ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen güvenlik temaslarının yeniden canlandığı bir haftaya denk geldi. Reuters’a göre Şam yönetimi, İsrail’in 8 Aralık 2024’ten sonra ele geçirdiği hatlardan çekilmesini “kırmızı çizgi” olarak görüyor ve 1974 ayrıştırma anlaşması çerçevesine dönüş istiyor.

AP de Suriye ve İsrail heyetlerinin Paris’te yeniden bir araya gelmesinin hedefinin, BM gözetimindeki tampon bölge düzenine dönüş ve İsrail güçlerinin çekilmesi olduğunu yazdı. Haberde, İsrail’in bu süreçte “geçici” olduğunu savunduğu varlığa rağmen çekilme için takvim vermediği not edildi.
Axios ise ABD tarafının, sınır hattında demilitarize ekonomik bölge fikri ve süreci yönetecek ortak bir “koordinasyon mekanizması” gibi başlıkları masaya getirdiğini aktardı.

UNDOF’un görevi uzatıldı

Öte yandan BM Güvenlik Konseyi, İsrail-Suriye hattındaki BM Ayrıştırma Gözlem Gücü (UNDOF) görev süresini 30 Haziran 2026’ya kadar uzattı. AA’nın haberinde, 1974 tarihli anlaşmanın iki taraf arasında ayrışma hatlarını ve tampon bölgeyi tanımladığı; UNDOF’un da bu düzeni izlemekle görevli olduğu hatırlatıldı.

İnsan hakları örgütlerinden “işgal bölgesinde ihlal” iddiaları

Sahadaki tabloya ilişkin eleştiriler de sürüyor. Human Rights Watch, Aralık 2024’ten bu yana güney Suriye’de İsrail güçlerinin bulunduğu bölgelerde zorla yerinden etme, evlere el koyma/yıkım, geçim kaynaklarına erişimin engellenmesi ve bazı Suriyelilerin keyfi biçimde alıkonularak İsrail’e nakli gibi ihlaller bulunduğunu açıkladı.
AP’nin Haziran 2025’teki bir haberinde de İsrail ordusunun güney Suriye’de bir köye baskın düzenleyip bazı kişileri gözaltına aldığı; gözaltına alınanların İsrail’e götürüldüğünün İsrail tarafından belirtildiği aktarılmıştı.

Katz’ın “işgal sürecek” mesajı, Şam’ın çekilme talebi ve Paris’te yürüyen temaslar sürerken, Suriye’nin güneyinde güvenlik ve egemenlik tartışmasının önümüzdeki günlerde de gündemde kalacağını gösteriyor.