Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’da gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından CBS televizyonunda yayımlanan “60 Minutes” programında Washington yönetiminin İran politikasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Seçimlerin ardından ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarının yeniden yoğunlaşıp yoğunlaşmayacağı sorusunu yanıtlayan Trump, çatışmaları tırmandırmak istemediğini ve mevcut koşullarda yeni saldırıları gerekli görmediğini ifade etti.
Trump, yeni bir askerî tırmanış arayışında olmadığını belirterek buna gerek görmediğini söyledi.
ABD Başkanının bu değerlendirmesi, Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların geleceğine ilişkin önemli bir mesaj olarak yorumlandı.
Trump, ABD’nin İran’a yönelik önceki askerî operasyonlarının sonuçlarından memnun olduğunu savunurken yeni saldırılar konusunda mevcut aşamada temkinli bir yaklaşım benimsedi.
Ancak açıklamalar, İran’a yönelik askerî seçeneğin tamamen gündemden çıkarıldığı anlamına gelmiyor.
ABD Başkanı, 8 Kasım’da CNN’e verdiği ayrı bir röportajda da İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaya varılması halinde yeni saldırıların son derece düşük bir ihtimal olduğunu belirtmişti. Bununla birlikte gerekli görmesi durumunda askerî seçeneğin kullanılabileceğini de ifade etmişti.
KESQ
Trump: İran’ın nükleer silahı olsaydı ağır eleştirilere maruz kalırdım
İran’a yönelik saldırı kararının siyasi sonuçlarıyla ilgili soruları yanıtlayan Trump, uyguladığı politikanın uzun vadede ABD açısından doğru olduğunu savundu.
İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemenin temel hedeflerinden biri olduğunu belirten ABD Başkanı, kararlarının kısa vadede siyasi maliyetler doğurabileceğini kabul etti.
Trump, İran konusunda aldığı kararları değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:
“Bugün ve yarın için iyi bir karar mı? Belki değil. Ama ülkemiz için doğru olanı yapmak zorundayım.”
ABD Başkanı, kendi görev döneminde İran’ın nükleer silah sahibi olması durumunda çok daha ağır eleştirilerle karşılaşacağını savundu.
Trump, bu konudaki değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü:
“Eğer nükleer silaha sahip olsalardı, çok ağır eleştirilere maruz kalırdım. Hem de şu anda olandan çok daha ağır eleştirilere.”
Trump’ın açıklamaları, İran’a yönelik askerî harekâtların ABD iç siyasetinde yol açtığı tartışmalara rağmen bu kararı savunmaya devam ettiğini ortaya koydu.
İran savaşı Cumhuriyetçilere seçim kaybettirdi mi? Trump nedenleri sıraladı
ABD’de 3 Kasım 2026’da yapılan ara seçimlerde Demokratların Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu kazanması, Trump yönetimi açısından önemli bir siyasi gelişme oldu.
Trump, Cumhuriyetçi Partinin oy kaybının nedenlerine ilişkin değerlendirmesinde ilk olarak kendisinin seçim pusulasında bulunmamasına dikkat çekti.
Cumhuriyetçilerin seçim performansında bu durumun önemli rol oynadığını savunan Trump, İran’a yönelik askerî operasyonların ve ekonomik gelişmelerin de seçmen davranışını olumsuz etkilediğini kabul etti.
ABD Başkanı, özellikle savaşın petrol fiyatları üzerindeki etkisinin Amerikan kamuoyunda tepkiye neden olduğunu belirtti.
Trump, artan enerji fiyatları ve savaş arasındaki ilişkiyi değerlendirirken şunları söyledi:
“(Artan petrol fiyatlarından) Savaşı sorumlu tuttular. Bence savaşı büyük ölçüde bu nedenle sevmediler çünkü İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda herkes hemfikir.”
Trump’ın bu sözleri, İran’a yönelik askerî operasyonların yalnızca dış politika alanında değil, ABD’deki yaşam maliyetleri ve seçmen tercihleri üzerinde de etkili olduğunu düşündüğünü gösterdi.
ABD Başkanı, savaşın yol açtığı ekonomik yükün özellikle benzin fiyatları üzerinden hissedildiğini belirterek Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarında bunun önemli bir faktör olduğunu savundu.
Trump’tan İsrail açıklaması: Büyük bir hoşnutsuzluk var
Trump’ın seçim sonuçlarına ilişkin açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri de İsrail’e yönelik Amerikan kamuoyu tepkisi oldu.
İran’a karşı yürütülen askerî harekâtların ve Orta Doğu’daki gelişmelerin Amerikan seçmenleri üzerindeki etkisini değerlendiren Trump, İsrail’e yönelik hoşnutsuzluğun seçim sonuçlarına yansıdığını ileri sürdü.
ABD Başkanı, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“İsrail’e karşı büyük bir hoşnutsuzluk var. Bir yandan savaşın kendisi ve bir yandan da benzin fiyatları var. Bence bunlar başlıca nedenler.”
Trump’ın bu açıklaması, İsrail’e yönelik kamuoyu tepkisini Cumhuriyetçilerin yenilgisinin başlıca nedenleri arasında göstermesi bakımından dikkat çekti.
Ancak bu değerlendirme Trump’ın seçim sonuçlarına ilişkin kendi siyasi yorumunu yansıtıyor. Seçimlerdeki oy kayıplarının tek bir nedene bağlanması mümkün olmadığı gibi seçmen tercihlerinde ekonomi, enflasyon, iç politika ve yönetimin genel performansına yönelik değerlendirmeler de rol oynayabiliyor.
JD Vance’in savaş açıklamasına Trump’tan destek
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in seçimlerin ardından yaptığı açıklama da röportajda gündeme geldi.
Vance, Cumhuriyetçilerin seçim kaybının temel nedeninin İran savaşı olduğunu savunmuştu.
Başkan Yardımcısının değerlendirmesine ilişkin görüşleri sorulan Trump, bu açıklamaya itirazının bulunmadığını söyledi.
Vance’in paylaşımı yapmadan önce kendisiyle iletişime geçtiğini belirten Trump, Başkan Yardımcısına istediği değerlendirmeyi yapabileceğini söylediğini aktardı.
Bununla birlikte Trump, Vance’in açıklamasında eksik bulduğu bir noktayı da gündeme getirdi.
ABD Başkanı, Vance’in savaş kararını alan yönetimin parçası olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bence eksik bıraktığı tek şey şudur: Ona hiç sormadım ama, eğer tekrar yapman gerekseydi yine yapar mıydın? Çünkü o karar alma mekanizmasının bir parçası.”
Trump’ın bu değerlendirmesi, İran’a yönelik askerî operasyonların seçim sonuçlarını olumsuz etkilediğini kabul etmesine rağmen kararın arkasında durduğunu bir kez daha ortaya koydu.
ABD ile İran arasında diplomatik anlaşma mümkün mü?
Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıları gerekli görmediğini açıklaması, Washington ile Tahran arasındaki müzakereleri de yeniden gündeme taşıdı.
ABD Başkanı, tarafların seçimlerden önce bir anlaşmaya yaklaşmış olduğunu savundu. Ancak Demokratların Kongre seçimlerini kazanmasının İran tarafının müzakere yaklaşımını etkilediğini ileri sürdü.
Trump’a göre İran yönetimi, ABD’deki siyasi değişimin ardından daha farklı şartlar elde edebileceğini değerlendiriyor.
Diplomatik görüşmelerin merkezinde İran’ın nükleer faaliyetleri, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ve bölgesel güvenlik başlıkları bulunuyor.
Trump’ın açıklamaları müzakere kapısının açık tutulduğunu gösterse de taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmaya varıldığına ilişkin kesinleşmiş bir açıklama bulunmuyor.
Öte yandan İran savaşının küresel enerji piyasaları üzerindeki etkileri de devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları ve petrol sevkiyatlarına yönelik riskler, savaşın yalnızca ABD ve İran’ı değil, dünya ekonomisini de etkileyen bir boyut taşıdığını gösteriyor.
Trump göçmen politikalarının çok katı olduğunu kabul etti
Röportajda ABD’nin iç politika gündemi de ele alındı.
Trump, yönetiminin göçmenlere yönelik uygulamalarının bazı kesimler tarafından aşırı sert bulunduğunu kabul etti.
Göçmenlik politikalarının Amerikan toplumunda farklı değerlendirmelere yol açtığını belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Kimileri bunun harika olduğunu düşünürken kimileri de çok katı olduğunu söylüyor.”
ABD Başkanı, Kongrede çoğunluğu elde eden Demokratlarla göçmen politikalarına ilişkin bir anlaşma yapmaya açık olduğunu da dile getirdi.
Trump’ın bu açıklaması, seçim yenilgisinin ardından Kongrede değişen siyasi dengeler karşısında bazı iç politika başlıklarında uzlaşma ihtimalini gündeme getirdi.
Bununla birlikte Demokratlarla hangi konularda ve ne tür bir düzenleme üzerinde anlaşılabileceğine ilişkin ayrıntılı bir plan açıklanmadı.
Trump 2028 seçimlerinde kimi destekleyecek? Marco Rubio ve JD Vance açıklaması
ABD Başkanı, 2028 yılında yapılacak başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Partinin olası adaylarına ilişkin soruları da yanıtladı.
Başkan Yardımcısı JD Vance’in yanı sıra Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da olası adaylar arasında değerlendirilmesi üzerine Trump, Rubio’nun çalışmalarından memnun olduğunu belirtti.
Trump, Dışişleri Bakanı hakkındaki görüşünü şu sözlerle dile getirdi:
“Bence Marco (Dışişleri Bakanı Marco Rubio) harika.”
Rubio’nun görevinde başarılı olduğunu savunan Trump, Cumhuriyetçi Parti içerisinde başkanlık adaylığı için değerlendirilebilecek başka isimlerin de bulunduğunu söyledi.
Ancak 2028’de belirli bir Cumhuriyetçi adayı destekleyip desteklemeyeceği konusunda kesin bir tutum açıklamadı.
Trump, aday belirleme sürecindeki rolüne ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Bu sürece dahil olabilirim de olmayabilirim de. Bilmiyorum. Belki de hiç dahil olmamam daha iyi olur. Çünkü dahil olursam büyük rol oynayacağımı düşünüyorum. Zira desteklediğim adaylar, aday gösterilme sürecinde önemli başarı elde ediyor.”
Bu açıklamayla Trump, 2028 seçimlerinde Cumhuriyetçi Partinin aday belirleme sürecine katılma veya tarafsız kalma seçeneklerini açık bıraktı.
Trump’tan Putin ve Zelenskiy açıklaması: Barışın önündeki en büyük engel
ABD Başkanı, Rusya ile Ukrayna arasında dört yılı geride bırakan savaşa ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
Savaşın sona erdirilmesi için yürütülen diplomatik girişimlere değinen Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasındaki kişisel anlaşmazlığın barış görüşmelerini zorlaştırdığını savundu.
İki lider arasındaki karşılıklı güvensizliğin ve düşmanlığın çözüm sürecinin önünde önemli bir engel olduğunu belirten Trump, buna rağmen savaşın yakın gelecekte sona erebileceğini öne sürdü.
Hangi lidere daha fazla güvendiği sorusuna doğrudan yanıt vermeyen Trump, hem Putin hem de Zelenskiy ile iyi anlaştığını ifade etti.
Putin’in kendisini oyalayıp oyalamadığı sorusuna ise Trump şu yanıtı verdi:
“Hayır”
ABD Başkanı, Rusya’ya yönelik sert politikalar uyguladığını savunarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Rusya’ya karşı benden daha sert tutum sergileyen hiç kimse olmadı. Ticaretimize bakın. Yaptırımlar ve diğer tüm uygulamalarla ticaret konusunda onlara neler yaptığıma bakın.”
Trump’ın bu değerlendirmeleri, Washington yönetiminin Moskova’ya uyguladığı yaptırımları kendi dış politikasının önemli unsurlarından biri olarak gördüğünü ortaya koydu.
Ukrayna’nın sınırları değişebilir mi? Trump’tan dikkat çeken mesaj
Trump, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’nın geleceğine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
ABD Başkanı, savaş sonrasında Ukrayna’nın bağımsız ve özgür bir devlet olarak varlığını sürdüreceğini savundu.
Bununla birlikte ülkenin mevcut sınırlarında bazı değişikliklerin meydana gelebileceğini öne sürdü.
Trump’ın Ukrayna sınırlarının “biraz değişebileceği” yönündeki açıklaması, olası bir barış anlaşmasında toprak meselesinin de gündeme gelebileceğine işaret etti.
Ancak bu açıklama, Ukrayna’nın toprak tavizini kabul ettiği veya Rusya ile Ukrayna arasında sınırların değiştirilmesi konusunda anlaşma sağlandığı anlamına gelmiyor.
Toprak bütünlüğü, işgal altındaki bölgelerin geleceği ve güvenlik garantileri, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin en önemli başlıkları arasında bulunuyor.
İran’a yeni saldırı ihtimali dünya piyasalarını da ilgilendiriyor
Trump’ın İran’a yönelik askerî operasyonların artırılmasına gerek olmadığını söylemesi, küresel enerji piyasaları açısından da önem taşıyor.
ABD ile İran arasındaki gerilim, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz taşımacılığı üzerinde etkili oluyor.
Bölgede askerî gerilimin yeniden artması, petrol arzına ilişkin endişeleri güçlendirerek enerji fiyatlarında yükselişe yol açabilir.
Buna karşılık diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlanması ve deniz taşımacılığına ilişkin risklerin azalması, küresel enerji piyasalarındaki baskının hafiflemesine katkıda bulunabilir.
Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde petrol fiyatlarındaki değişimler, akaryakıt maliyetleri, üretim giderleri, ulaştırma fiyatları ve enflasyon beklentileri bakımından da önem taşıyor.
Bu nedenle Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırılar hakkındaki açıklamaları yalnızca uluslararası siyaset açısından değil, küresel ekonomi ve Türkiye piyasaları açısından da yakından takip ediliyor.
Trump’ın mesajı ne anlama geliyor?
ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Kasım ara seçimlerinden sonra yaptığı açıklamalar, İran konusunda iki farklı yaklaşımın birlikte sürdürüldüğünü gösteriyor.
Trump, bir yandan İran’a yönelik askerî müdahale kararını savunarak bu politikanın ülkesinin güvenliği açısından gerekli olduğunu ileri sürüyor. Diğer yandan seçimlerde yaşanan kayıpların ardından askerî operasyonların genişletilmesine ihtiyaç görmediğini belirtiyor.
Ayrıca savaşın ekonomik sonuçlarının ve İsrail’e yönelik kamuoyu tepkisinin Cumhuriyetçilerin seçim performansını olumsuz etkilediğini kabul ediyor.
Washington yönetiminin bundan sonraki tutumunda İran ile yürütülen müzakereler, nükleer program üzerindeki anlaşmazlıklar ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği belirleyici olacak.
Trump’ın mevcut açıklamaları yeni bir saldırı için yakın vadede istekli olmadığını gösterse de askerî seçeneği tamamen dışlamıyor.