Nöbetçi Eczaneler
Savaş görüntüleri ve çatışma haberlerinin, çocukların ruhsal dünyasında derin izler bırakabildiğine dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, ebeveynlerin bu süreçte çocuklarına nasıl yaklaşması gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Luş, çocuklara savaş hakkında bilgi verirken kavramların açık ve çocuğun anlayabileceği bir dille anlatılmasının, endişelerin anlaşılmasının ve güven verilmesinin kaygıyı azaltmada belirleyici olduğunu söyledi.
“Kaygıyı Azaltmanın En Önemli Yolu, Onu Anlayarak Güven Vermek”
Çocuklara savaş hakkında bilgi verirken en önemli noktalardan birinin, çocuğun endişesini fark etmek ve bunu dile getirerek güven vermek olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Onun endişelerini anladığını anne babanın dile getirmesi ve çocuğa güven vermesi çok önemli” dedi.
Çocuğun kaygılarının bu yaklaşımla büyük ölçüde azaltılabileceğini söyleyen Luş, haberlerin çocukla birlikte izlenmesi durumunda ise bazı görüntülerden çocuğu uzak tutmanın ve çocuğu korumanın ebeveynin temel sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı. Luş, “Onunla birlikte haberleri izleyerek, elbette birtakım görüntülerden çocuğu uzak tutarak çocuğu korumak anne babanın en önemli görevlerin başında gelir” ifadelerini kullandı.
Ergenler De Etkileniyor: “Politik Sorular Sorabilir, Tartışmak İsteyebilir”
Ergenlik döneminde çocukların savaş haberleriyle daha doğrudan ilgilenebileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, ergenlerin yalnızca duygusal olarak değil, düşünsel olarak da bu süreçten etkilendiğini belirtti. Luş, “Aslında politik sorular bile sorabilirler. Kendi görüşünü anne babasının görüşleriyle kıyaslamak isteyebilir ve hatta tartışmak isteyebilir” dedi.
Bu nedenle ebeveynlerin ergenlerle konuşmaktan çekinmemesi gerektiğini vurgulayan Luş, dinlemenin ve yargılamadan yaklaşmanın önemine dikkat çekti. Luş, “Hatta onu dinlemesi, yargılamaması, eğer kendisi gibi düşünmüyorsa, başka bir görüş bildiriyorsa kesinlikle yargılayıcı konuşmaması çok önemli” diye konuştu.
Luş, ergenlerin de küçük çocuklar gibi savaş görüntülerinden etkilenebileceğini belirterek, savaş ortamında yaşayan çocuklarda travmanın çok daha ağır seyrettiğine işaret etti. Şiddete maruz kalmış çocuklarda erişkinliğe kadar uzanan travma sonrası belirtilerin araştırmalarla ortaya konduğunu belirten Luş, bazı durumlarda uzun süreli terapi ve tedavi ihtiyacının doğabileceğini kaydetti.
“Savaş, Çocukların Ruhsal Dünyasında Ciddi Yıkıma Neden Olur”
Savaşın sadece ruhsal değil, fiziksel riskleri de beraberinde getirdiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Luş, savaş ortamında çocukların temiz suya ve gıdaya erişememesi, açlık ve susuzlukla özellikle 5 yaş altındaki çocukların ölüm riskiyle karşı karşıya kalması gibi başlıklarda birinci önceliğin hayatta kalma olduğunu söyledi.
Buna rağmen savaşın çocukların ruhsal dünyasında da yetişkinler kadar sarsıcı bir yıkım etkisi yarattığını belirten Luş, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda şiddet içerikli olayların hemen ardından huzursuzluk, ağlama, aşırı tepki verme, hırçınlık, uykusuzluk, anne babanın söylediklerine uymama, reddetme gibi belirtilerin görülebildiğini ifade etti.
“Önemli Olan Doğru Bilgiyi, Anlayabilecekleri Şekilde Vermek”
Dr. Öğr. Üyesi Luş, 6 yaş ve sonrası çocuklarla daha küçük yaştaki çocuklar arasında fark olduğuna dikkat çekerek, savaşın soyut bir kavram olması nedeniyle küçük çocukların bunu anlamlandırmakta zorlanabileceğini söyledi. Ebeveynlerin çocukların soyut kavramları anlamayabileceğini unutmaması gerektiğini vurgulayan Luş, “Ebeveynler olarak, çocukların soyut kavramları anlamadıklarını, savaş da soyut bir kavram olduğu için buna anlam veremediklerini, gördükleri her şeyi sorabileceklerini hiçbir zaman unutmamalıyız” dedi.
Luş, önemli olanın çocuklara doğru bilgiyi, onların anlayacağı dilden ve güven verici biçimde aktarmak olduğunun altını çizerek şöyle konuştu: “Zaten ebeveynlerin kendilerini anladığını hissederse bir çocuk, kendisini güvende hisseder dolayısıyla kaygısı çok azalır.”
Ergenlik döneminde de yaklaşımın benzer olduğunu belirten Luş, ergenlerin kişilik gelişimiyle birlikte kendi görüşlerini oluşturmak isteyeceğini ve bu konuları tartışmaya açık olacağını ifade etti. Ebeveynlerin, görüş ayrılığı olsa bile çocuğu rencide etmeden, terslemeden, düzeltme yarışına girmeden; yanında olduğunu hissettiren bir iletişim kurmasının en sağlıklı ebeveynlik işlevlerinden biri olduğunu söyledi.