Otizmde en güçlü yaklaşım eğitim: Erken tanı bağımsız yaşamın kapısını aralıyor

Otizm Spektrum Bozukluğu’nun ilk belirtileri çoğunlukla yaşamın ilk yıllarında sosyal iletişim, etkileşim ve dil gelişimindeki farklılıklarla ortaya çıkıyor. Uzmanlar, çocukların gelişim basamaklarının aileler tarafından dikkatle izlenmesinin ve şüpheli bir durumda zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesine başvurulmasının önemine dikkat çekiyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, otizmin nedenleri, erken belirtileri, tanı süreci ve eğitimin bireyin geleceği üzerindeki etkisine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Otizmin en önemli nedeni genetik yatkınlık

Otizm Spektrum Bozukluğu’nun, sosyal etkileşim ve iletişim becerilerindeki farklılıkların yanı sıra sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize edilen nörogelişimsel bir durum olduğunu belirten Luş, belirtilerin her bireyde aynı şekilde görülmediğini söyledi.

“Spektrum” ifadesinin, belirtilerin türü ve etkilenme düzeyinin kişiden kişiye değişmesini anlattığını kaydeden Luş, şöyle konuştu:

“Günümüzde yapılan bilimsel çalışmalar, otizmin ortaya çıkmasındaki en önemli etkenin genetik yatkınlık olduğunu gösteriyor. Genetik faktörlerin yanı sıra bazı çevresel etkenlerin de riski artırabileceği düşünülüyor.”

İleri baba yaşı ve buna bağlı olarak ileri anne yaşının risk faktörleri arasında değerlendirildiğini belirten Luş, ancak bu durumların tek başına otizmin nedeni olarak kabul edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Aşıların otizme neden olduğuna dair kanıt yok

Geçmişte ebeveyn ilgisizliğinin otizme yol açtığını savunan “buzdolabı anne” görüşünün bilimsel geçerliliğini tamamen yitirdiğini belirten Luş, ailelerin bu konuda suçluluk hissetmemesi gerektiğini söyledi.

Aşılarla otizm arasında bağlantı kuran iddiaların da bilimsel verilere dayanmadığını kaydeden Luş, şu ifadeleri kullandı:

“Aşıların ya da ilaçların otizme neden olduğuna dair iddiaları destekleyen güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor.”

İlk belirtiler sosyal etkileşimde ortaya çıkabiliyor

Otizmin erken belirtilerinin çoğunlukla yaşamın ilk yıllarında sosyal etkileşim alanında fark edildiğini belirten Luş, özellikle 1 ila 1,5 yaş arasındaki dönemin dikkatle izlenmesi gerektiğini söyledi.

Bu dönemde çocuğun bakım veren kişiyle beklenen düzeyde iletişim kurmaması önemli bir belirti olabilir.

Uzman değerlendirmesi gerektirebilecek erken işaretler şöyle sıralandı:

  • İsmi söylendiğinde dönüp bakmaması
  • Göz teması kurmaması
  • Gülümsemeye karşılık vermemesi
  • Bakım veren kişiyle etkileşim kurmak istememesi
  • Karşılıklı oyunlara ilgi göstermemesi
  • Jest ve mimikleri sınırlı kullanması
  • Yaşıtlarına karşı ilgisiz görünmesi

Yaklaşık 8 ila 10 aylık dönemde beklenen “ce-ee” gibi karşılıklı oyunlara ilgi gösterilmemesinin de gelişimsel açıdan değerlendirilmesi gerektiği bildirildi.

Bir yaşında anlamlı sözcük yoksa dikkat

Dil gelişimindeki gecikmelerin otizmin önemli uyarı işaretleri arasında bulunduğunu ifade eden Luş, ailelerin çocuğun konuşma gelişimini yakından takip etmesini önerdi.

Luş, şu uyarıda bulundu:

“Bir yaş civarında anlamlı sözcüklerin başlamaması, iki yaşına gelindiğinde ise iki kelimelik anlamlı cümlelerin kurulamaması uzman değerlendirmesi gerektiren gelişimsel belirtiler arasında yer alır.”

Daha önce kullandığı kelimeleri söylememeye başlama, sosyal becerilerinde gerileme veya iletişim isteğinin azalması gibi durumlarda da vakit kaybetmeden çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanına başvurulması gerekiyor.

Doğru eğitim ve dil terapisi gelişim sağlayabilir

Konuşma becerisinin otizmli bireylerde farklı düzeylerde gelişebildiğini belirten Luş, dil gelişiminin erken başlamasının iletişim becerilerinin ilerlemesini kolaylaştırdığını söyledi.

İleri yaşlarda hâlâ konuşma becerisi gelişmemiş çocuklarda sürecin daha zor olabileceğini kaydeden Luş, buna rağmen uygun eğitim programları ve dil-konuşma terapisi sayesinde önemli ilerlemeler sağlanabileceğini ifade etti.

Her çocuğun gelişim hızı ve potansiyelinin farklı olduğuna dikkat çeken Luş, ailelerin çocuklarını başka çocuklarla kıyaslamak yerine bireysel özelliklerine uygun bir eğitim planı oluşturması gerektiğini vurguladı.

Otizm zihinsel yetersizlik anlamına gelmiyor

Otizm ile zekâ arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığını belirten Luş, otizmin temel olarak sosyal iletişim ve davranış alanlarını etkileyen nörogelişimsel bir durum olduğunu söyledi.

Otizmli bireylerin bilişsel özelliklerinin birbirinden farklı olabileceğini aktaran Luş, şöyle devam etti:

“Bazı bireyler üstün bilişsel becerilere sahipken, bazılarında zihinsel gelişim geriliği de tabloya eşlik edebilir. Bu nedenle her otizmli bireyin bilişsel özellikleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.”

Bu bireylerin güçlü yönlerinin belirlenmesi, eğitim programının da bu beceriler üzerinden desteklenmesi gerekiyor.

Genetik test tek başına tanı koydurmuyor

Otizmin genetik temelinin güçlü olduğunu belirten Luş, ikiz çalışmaları ile aynı ailede birden fazla otizmli bireyin bulunmasının bu ilişkiyi desteklediğini ifade etti.

Bazı durumlarda genetik tarama testlerinden yararlanılabildiğini belirten Luş, test sonuçlarının tek başına otizm tanısı anlamına gelmediğinin altını çizdi.

“Otizm, Down sendromunda olduğu gibi belirli bir genin varlığıyla teşhis edilen bir hastalık değildir. Tanı hâlen çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlarının yaptığı ayrıntılı klinik değerlendirme sonucunda konulur.”

Tanı sürecinde çocuğun sosyal iletişim becerileri, dili kullanma biçimi, davranışları, gelişim öyküsü ve günlük yaşam işlevleri bir bütün olarak değerlendiriliyor.

Bilimsel olarak etkinliği kanıtlanan temel yaklaşım eğitim

Otizmli bireylerin bağımsız yaşama becerileri kazanıp kazanamayacağının tek bir yanıtı olmadığını belirten Luş, sonucun otizmin şiddeti, bilişsel özellikler, erken tanı ve alınan eğitimin niteliğine göre değiştiğini söyledi.

Erken tanı alan, düzenli ve nitelikli eğitim gören, hafif düzeyde etkilenmiş bireylerin bağımsız yaşam, eğitim ve çalışma hayatına katılma becerileri kazanmasının mümkün olduğunu ifade eden Luş, şunları kaydetti:

“Otizm için bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış temel yaklaşım eğitimdir. Eğitimin amacı bireyin günlük yaşam, sosyal iletişim ve bağımsızlık becerilerini en üst düzeye çıkarmaktır.”

Eğitimin yalnızca süresi değil niteliği de önemli

Otizmli çocuğun yalnızca bir özel eğitim kurumuna devam etmesinin yeterli olmadığını belirten Luş, uygulanan programın bilimsel temelli ve çocuğun bireysel ihtiyaçlarına uygun olması gerektiğini söyledi.

Eğitim planında şu alanların desteklenmesi önem taşıyor:

  • Sosyal iletişim ve etkileşim
  • Dil ve konuşma becerileri
  • Günlük yaşam ve öz bakım
  • Oyun ve ortak dikkat
  • Akademik beceriler
  • Duygusal düzenleme
  • Bağımsız hareket etme ve karar verme

Programın düzenli aralıklarla değerlendirilmesi ve çocuğun gelişimine göre güncellenmesi gerektiği ifade edildi.

Aileler doğru bilgiye yönlendirilmeli

Otizm şüphesi oluştuğunda ailelerin öncelikle deneyimli bir uzmandan değerlendirme alması gerektiğini belirten Luş, internetteki doğrulanmamış bilgilerle hareket edilmemesi uyarısında bulundu.

Doğru bilgiye ulaşmanın ailelerin yaşadığı kaygı ve belirsizliği azaltacağını söyleyen Luş, tanının ardından çocuğa uygun eğitim ve terapi programının gecikmeden başlatılması gerektiğini vurguladı.

Ergenlik dönemindeki otizmli bireylere de durumlarının gelişim düzeylerine uygun biçimde anlatılmasının önemli olduğunu belirten Luş, bireyin kendi farklılığını anlamasının psikolojik uyumuna olumlu katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Çikolata kistinde ameliyatsız tedavi dönemi: Anne olma şansını artırabiliyor

Teknoloji ve tıp alanındaki gelişmeler, endometriozis kaynaklı çikolata kistlerinin tedavisinde yeni seçenekleri gündeme getiriyor. Uzun yıllardır cerrahi yöntemlerle tedavi edilen endometriomalar için ameliyatsız uygulanabilen Ethanol Skleroterapi, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar açısından dikkat çekiyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fırat Tülek, yöntemin cerrahiye alternatif minimal invaziv bir girişim olduğunu belirterek, uygun hastalarda yumurtalık rezervinin korunmasına katkı sağlayabildiğini söyledi.

Yumurtalık dokusunun korunması hedefleniyor

Endometriozis, normalde rahim içini döşeyen dokuya benzer yapıların rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkıyor. Yumurtalıklarda oluşan endometriomalar ise koyu renkli içerikleri nedeniyle halk arasında çikolata kisti olarak adlandırılıyor.

Hastalık şiddetli ağrıya neden olabildiği gibi doğurganlığı da olumsuz etkileyebiliyor. Klasik cerrahi tedavide kist çıkarılırken sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görme ihtimali, özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda yumurtalık rezervinin azalması riskini beraberinde getirebiliyor.

Doç. Dr. Tülek, “Doğru hastalarda uygulanan bu yöntem, yumurtalık dokusunu korumayı hedefleyen ameliyatsız bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor.” dedi.

İşlem ultrason eşliğinde yapılıyor

Dünyada ilk kez 1988 yılında tanımlanan ve 2000’li yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başlayan Ethanol Skleroterapi, Türkiye’de de uygulanıyor.

İşlem sırasında vajinal ultrason eşliğinde ince bir iğneyle kiste ulaşılıyor. Kistin içindeki sıvı tamamen boşaltıldıktan sonra kist boşluğuna belirli oranda etil alkol veriliyor.

Doç. Dr. Tülek, uygulamayı şu sözlerle anlattı:

“Etil alkol, kist duvarındaki hücreleri etkisiz hale getiriyor. Böylece kistin zamanla küçülmesi, bazı hastalarda ise tamamen kaybolması sağlanabiliyor. Karında kesi yapılmıyor, dikiş gerekmiyor ve hasta birkaç saat sonra taburcu edilerek günlük yaşamına dönebiliyor.”

Tüp bebek tedavisinde gebelik şansını artırabilir

Bilimsel çalışmaların, uygun hastalarda Ethanol Skleroterapi sonrasında tüp bebek tedavisindeki gebelik şansının artabileceğini gösterdiğini belirten Tülek, yöntemin özellikle yumurtalık rezervi düşük kadınlarda önemli bir seçenek olabileceğini ifade etti.

Cerrahi müdahaleyle sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görebilmesi, yumurta sayısında azalmaya yol açabiliyor. Minimal invaziv yöntemde ise yumurtalığın korunması hedefleniyor.

Ancak yöntemin her çikolata kisti bulunan hastaya uygulanamayacağı ve tedavi kararının kişiye özel değerlendirme sonrasında verilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Tekrarlayan kistlerde de uygulanabiliyor

Daha önce ameliyat geçiren ancak çikolata kisti yeniden oluşan hastalarda ikinci bir cerrahi girişim, yumurtalık rezervini daha fazla etkileyebiliyor.

Doç. Dr. Tülek, Ethanol Skleroterapi’nin uygun hastalarda tekrar uygulanabildiğini belirterek, “Yumurtalık rezervi azalmış kadınlarda yeniden cerrahi uygulamak her zaman tercih edilmeyebiliyor. Bu yöntemi doğru seçilmiş hastalarda güvenle tekrar edebiliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Çalışmalarda kistin yeniden oluşma riskinin yaklaşık yüzde 20 düzeyinde olduğu ve bu oranın cerrahi tedaviyle benzer seyrettiği belirtiliyor.

Her hastaya uygulanamıyor

Ethanol Skleroterapi’nin uygulanabilmesi için kistin yapısının, büyüklüğünün ve hastanın genel durumunun ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekiyor.

Yöntemin uygulanamadığı durumlar arasında şunlar bulunuyor:

  • Kistte kanser şüphesi olması
  • Aktif enfeksiyon bulunması
  • Yaygın endometriozis nedeniyle cerrahi gereksiniminin bulunması
  • Kistin görüntüleme bulgularının işleme uygun olmaması

Uzmanlar, tedavi kararının ayrıntılı muayene, ultrason değerlendirmesi, yumurtalık rezervi ve hastanın gebelik planı dikkate alınarak verilmesi gerektiğini belirtiyor.

Aynı gün taburcu olunabiliyor

Karında kesi yapılmaması ve genel olarak kısa sürede tamamlanması, yöntemin öne çıkan avantajları arasında gösteriliyor.

Hastalar işlem sonrasında birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün taburcu edilebiliyor. Günlük yaşama dönüş süresinin cerrahi tedaviye kıyasla daha kısa olması da yöntemin tercih edilme nedenleri arasında yer alıyor.

Uzmanlar, Ethanol Skleroterapi’nin cerrahinin tamamen yerine geçen bir yöntem olmadığını, ancak doğru seçilmiş hastalarda yumurtalık dokusunu koruyan önemli bir alternatif sunduğunu vurguluyor.

Meme kanseri kişiye özel akıllı yaklaşımlarla tedavi edilebiliyor

Meme kanseri tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler yaşanıyor. Tıp dünyasında yaşanan dönüşümle birlikte artık her hastaya aynı tedavi yaklaşımı uygulanmıyor. Bunun yerine tümörün genetik yapısı, biyolojik özellikleri ve hastanın bireysel durumu dikkate alınarak kişiye özel tedavi planları oluşturuluyor.

Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ayşegül Kargı, meme kanseri tedavisinde gelinen son noktaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Prof. Dr. Kargı’ya göre meme kanseri artık yalnızca evresine göre değil, tümörün davranışına ve moleküler özelliklerine göre yönetilen bir hastalık haline geldi.

Akıllı ilaçlar kanser hücresini hedef alıyor

Son yıllarda onkolojide öne çıkan gelişmelerin başında, halk arasında “akıllı ilaçlar” ya da “akıllı bombalar” olarak bilinen hedefe yönelik tedaviler geliyor.

Bu tedavi yaklaşımında kanser hücresini tanıyan özel bir molekül ile hücreyi yok eden kemoterapi ajanı bir araya getiriliyor. Damardan uygulanan bu tedaviler, sağlıklı hücrelere mümkün olduğunca zarar vermeden kanserli hücreleri hedef alıyor.

Bu yöntem sayesinde ilaç, adeta adresini bularak hastalıklı hücre üzerinde etkili oluyor. Özellikle agresif seyirli meme kanseri türlerinde yaşam süresini uzatabilen bu tedaviler, erken evre hastalarda da tedavi standartlarını yeniden şekillendiriyor.

Sıvı biyopsi ile nüks riski daha erken takip edilebiliyor

Meme kanseri tedavisi sonrası hastalar ve hekimler açısından en önemli konulardan biri, hastalığın tekrar etme riskinin izlenmesi oluyor.

Geleneksel takip yöntemlerinde nüksün tespit edilmesi için görüntüleme sonuçları beklenirken, günümüzde sıvı biyopsi yöntemiyle daha erken bilgi edinmek mümkün hale geliyor.

Bu yöntemle kanda dolaşan tümöre ait genetik parçacıklar basit bir kan testiyle tespit edilebiliyor. Görüntüleme yöntemlerinde herhangi bir bulgu ortaya çıkmadan önce hastalık yeniden aktif hale gelirse, erken dönemde müdahale imkânı doğabiliyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, tedavi planının daha stratejik biçimde yeniden düzenlenmesine yardımcı oluyor.

Genetik testler gereksiz kemoterapiyi azaltıyor

Meme kanseri tedavisinde geçmişte tümör boyutu ya da lenf nodu tutulumu nedeniyle birçok hastaya koruyucu amaçlı kemoterapi uygulanabiliyordu. Ancak tümörün genetik özelliklerini analiz eden testler, bu yaklaşımda önemli bir değişim sağladı.

Bazı hastalarda klinik olarak yüksek risk görünse bile genetik analizler düşük risk sonucunu gösterebiliyor. Bu durumda hastalar kemoterapi almadan, yalnızca hormon tedavileriyle takip edilebiliyor.

Bu sayede saç dökülmesi, bulantı ve yorgunluk gibi kemoterapiye bağlı yan etkilerden kaçınılırken, tedavi başarısının korunması hedefleniyor.

Cerrahide hedef yaşam kalitesini korumak

Modern meme kanseri cerrahisinde temel amaç, hastalığı tamamen ortadan kaldırırken hastanın yaşam kalitesini de korumak olarak öne çıkıyor.

Geçmişte koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin alınması, bazı hastalarda kalıcı kol şişliği, yani lenfödem ve hareket kısıtlılığı gibi sorunlara neden olabiliyordu.

Güncel tedavi yaklaşımlarında ise bekçi lenf nodu değerlendirmesiyle daha sınırlı cerrahiler uygulanabiliyor. Az sayıda tutulum olsa bile tüm lenf bezlerinin alınması yerine koruyucu cerrahi yöntemler tercih edilebiliyor.

Bu yaklaşım sayesinde hastaların ömür boyu sürebilecek komplikasyon risklerinden büyük ölçüde korunması amaçlanıyor.

Meme kanseri yönetilebilir bir hastalık haline geliyor

Uzmanlara göre meme kanseri, biyolojisi daha iyi anlaşılan ve akıllı tedavi yöntemleriyle daha etkin yönetilebilen bir hastalık haline geldi.

Kişiye özel tedavi planları, genetik testler, sıvı biyopsi ve hedefe yönelik ilaçlar sayesinde tedavi süreci daha hassas şekilde planlanabiliyor. Ancak tüm bu gelişmelere rağmen erken tanı ve düzenli kontroller önemini koruyor.

Uzmanlardan 3 temel öneri

Öneri Detay
Düzenli tarama 40 yaşından itibaren yıllık mamografi öneriliyor
Kişiye özel tedavi Tedavinin tümörün genetik yapısına göre planlanması gerekiyor
Sağlıklı yaşam Doğru yaşam alışkanlıkları tedavi ve takip sürecinde önem taşıyor

Erken tanı ve doğru tedavi hayat kurtarıyor

Meme kanserinde erken tanı, doğru tedavi yöntemi ve düzenli takip büyük önem taşıyor. Uzmanlar, her hastanın aynı tedaviye ihtiyaç duymadığını, bu nedenle tedavi kararlarının mutlaka uzman hekim değerlendirmesiyle verilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kişiye özel akıllı yaklaşımlar sayesinde meme kanseri tedavisinde hem başarı oranlarının artırılması hem de hastaların yaşam kalitesinin korunması hedefleniyor.

Yazın kanser tedavisi görenler için 10 önemli öneri

Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıkları ve güneş ışınlarına uzun süre maruz kalmak, kanser tedavisi gören hastalar için bazı riskleri artırabiliyor. Özellikle kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi alan hastalarda sıvı kaybı, güneş hassasiyeti, enfeksiyon riski ve sıcak havaya bağlı sağlık sorunları daha sık görülebiliyor.

Ataşehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu, doğru önlemlerle kanser tedavisi sürecinin yaz döneminde de güvenli şekilde sürdürülebileceğini belirtti.

Dr. Erdemoğlu, “Kanser tedavisi gören hastalar için güvenli bir yaz mevsiminin temelinde bilinçli davranmak ve hekim önerilerine uyum göstermek yatmaktadır. Yeterli sıvı tüketimi, güneşten korunma, güvenli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve enfeksiyonlardan korunma gibi basit önlemler hem tedavi sürecinin daha rahat geçmesini sağlar hem de yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır” dedi.

Sıcak hava kemoterapi yan etkilerini artırabiliyor

Kanser tedavisi gören hastalarda sıcak hava, vücudun sıvı dengesini daha hızlı bozabiliyor. Sıvı kaybı yalnızca halsizlik ve baş dönmesine değil, böbrek fonksiyonlarında bozulmaya ve bazı kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinin artmasına da yol açabiliyor.

Bu nedenle hastaların yaz aylarında susamayı beklemeden, düzenli aralıklarla su içmesi önem taşıyor.

Güneşten korunmak yalnızca krem sürmek değil

Tedavi gören hastaların yaz aylarında yaptığı en önemli hatalardan biri, uzun süre güneş altında kalmak oluyor.

Bazı kemoterapi ilaçları ve hedefe yönelik tedaviler, ciltte hızlı güneş yanığı, leke ve tahriş gelişmesine neden olabiliyor. Bu nedenle güneşten korunmanın yalnızca güneş kremi kullanmakla sınırlı olmadığı vurgulanıyor.

Uzmanlara göre gölge alanların tercih edilmesi, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılması, koruyucu kıyafetlerin seçilmesi ve güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçınılması da en az güneş kremi kadar önemli.

Özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalınmaması öneriliyor.

SPF 50 güneş kremi tercih edilmeli

Kanser tedavisi gören hastalar için güneş kremi seçiminde en az SPF 50 koruma sağlayan, geniş spektrumlu yani UVA ve UVB korumalı ürünlerin tercih edilmesi öneriliyor.

Dr. Engin Erdemoğlu, güneş kremleriyle ilgili sosyal medyada bilgi kirliliği bulunduğunu belirterek, hastaların bilimsel verilere güvenmesi gerektiğini söyledi.

Erdemoğlu, onaylı güneş kremlerinin kanser tedavileri veya hormon tedavileriyle klinik açıdan anlamlı bir etkileşim gösterdiğine dair güçlü bir kanıt bulunmadığını ifade etti. Hassas cilde sahip hastalarda çinko oksit veya titanyum dioksit bazlı mineral filtreli ürünlerin iyi bir seçenek olabileceğini belirtti.

Yeterli su tüketimi kritik önem taşıyor

Yaz döneminde onkoloji kliniklerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri yetersiz sıvı tüketimi olarak öne çıkıyor.

Özellikle ileri yaş hastalarda susama hissi her zaman güvenilir olmayabiliyor. Bu nedenle hastaların susamayı beklemeden gün boyunca düzenli su içmesi gerekiyor.

Böbrek veya kalp hastalığı gibi özel bir durum yoksa günlük 2-2,5 litre sıvı tüketimi hedeflenebiliyor. Ancak bu miktarın kişinin kilosuna, aldığı tedaviye ve mevcut sağlık durumuna göre değişebileceği belirtiliyor.

Beslenmede güvenli gıdalar tercih edilmeli

Kanser tedavisi sürecinde yeterli ve dengeli beslenmek, bağışıklık sisteminin desteklenmesine katkı sağlıyor.

Yaz aylarında hafif, dengeli ve güvenilir gıdaların tercih edilmesi öneriliyor. Mevsim sebze ve meyveleri, yeterli protein içeren öğünler ve düzenli sıvı alımı tedavi sürecini destekliyor.

Açıkta satılan yiyeceklerden kaçının

Yaz aylarında açıkta satılan yiyecekler, iyi yıkanmamış sebzeler, çiğ et ve çiğ deniz ürünleri enfeksiyon riski açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Özellikle beyaz küre sayısı düşük olan hastalarda basit bir gıda kaynaklı enfeksiyon bile ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Uzun süre dışarıda beklemiş süt ürünleri, mayonezli yiyecekler ve açık büfe ürünleri de yaz aylarında risk oluşturabiliyor.

Sıcak çarpması belirtileri ihmal edilmemeli

Kanser tedavisi gören hastaların farkında olması gereken önemli risklerden biri de sıcak çarpmasıdır.

Dr. Erdemoğlu, sıcak çarpması ile kemoterapi yan etkilerinin bazen birbirine karışabileceğini belirterek şu belirtilere dikkat çekti:

Sıcak çarpması açısından uyarıcı belirtiler
Yüksek ateş
Bilinç bulanıklığı
Aşırı terleme
Terleyememe
Ciddi baş dönmesi
Çarpıntı
Bayılma hissi

Özellikle ileri yaş hastalar, kalp-damar hastalığı bulunanlar, böbrek fonksiyonları sınırlı olanlar ve genel performans durumu düşük hastalar sıcak havalardan daha fazla etkilenebiliyor.

Enfeksiyonlardan korunmak önemli

Kemoterapi bağışıklık sistemini baskılayabildiği için enfeksiyonlara karşı daha dikkatli olunması gerekiyor.

Kalabalık ve kapalı ortamlardan kaçınmak, el hijyenine dikkat etmek, hasta kişilerle yakın temasta bulunmamak ve ateş gelişmesi halinde hekime başvurmak büyük önem taşıyor.

Aktif kalmak tedavi sürecini destekliyor

Fiziksel aktivite, kanser tedavisi sürecinin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Dr. Erdemoğlu, mümkün olduğunca aktif kalmanın yaşam kalitesini ve fiziksel dayanıklılığı artırdığını belirtti. Yaz aylarında yürüyüş, hafif tempolu bisiklet, yüzme ve esneme egzersizlerinin uygun seçenekler arasında yer aldığını söyledi.

Ancak egzersizlerin günün serin saatlerinde yapılması, yeterli sıvı alınması ve aşırı efordan kaçınılması gerekiyor.

Tatil planı tedavi takvimine göre yapılmalı

Kanser tedavisi gören hastaların yaz tatiline çıkmasında çoğu zaman sakınca bulunmuyor. Ancak seyahat planlarının tedavi takvimine göre yapılması gerekiyor.

Gidilecek bölgede sağlık hizmetlerine erişim imkânı araştırılmalı, kullanılan ilaçlar düzenli şekilde taşınmalı ve tedavi programı aksatılmamalı.

Deniz uygun koşullarda tercih edilebilirken, hijyeninden emin olunmayan havuzlarda enfeksiyon riski göz önünde bulundurulmalı.

Yakın zamanda cerrahi geçiren, kateter taşıyan veya ciddi bağışıklık baskılanması olan hastaların daha dikkatli olması gerekiyor.

Estetik işlemler ertelenmeli

Kemoterapi sürecinde estetik uygulamalar konusunda dikkatli olunması gerekiyor.

Botoks, dolgu, mezoterapi ve benzeri işlemler bazı hastalarda uygun olsa da aktif tedavi sırasında enfeksiyon, gecikmiş yara iyileşmesi ve beklenmeyen cilt reaksiyonları açısından risk oluşturabiliyor.

Bu nedenle estetik girişimler mutlaka hastayı takip eden onkoloji uzmanıyla görüşülerek planlanmalı. Özellikle beyaz küre veya trombosit değerlerinin düşük olduğu dönemlerde bu tür işlemlerden kaçınılmalı.

Pankreas kanseri tedavisinde umut veren gelişme: Yeni akıllı ilaç yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkarıyor

Yıllardır en ölümcül kanser türlerinden biri olarak kabul edilen pankreas kanseri için bilim dünyasından umut veren gelişmeler geliyor. Pankreas hastalıkları alanındaki en prestijli bilimsel platformlardan biri olan Avrupa Pankreas Derneği ile Uluslararası Pankreatoloji Derneği’nin ortak düzenlediği 58. EPC/IAP Ortak Kongresi, bu yıl ilk kez Türkiye’de gerçekleştirildi.

Acıbadem Üniversitesi’nin ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenen kongre, Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Avrupa Pankreas Derneği Başkanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan’ın başkanlığında yapıldı.

Kongrede, 46 ülkeden 1.200’ü aşkın cerrah, onkolog, gastroenterolog, patolog ve temel bilim araştırmacısı aynı çatı altında buluştu. Dünyanın pankreas alanındaki en saygın bilim insanlarının katıldığı toplantıda, pankreas kanseri ve pankreas hastalıklarına ilişkin en güncel bilimsel gelişmeler tüm yönleriyle ele alındı.

İstanbul’da pankreas kanseri alanında tarihi buluşma

  1. EPC/IAP Ortak Kongresi, pankreas kanseri tedavisinde yeni bir dönemin işaretlerinin tartışıldığı önemli bir bilimsel platform oldu. Kongrede, hedefe yönelik ilaçlardan yapay zekâ destekli erken tanıya, kişiye özel kanser aşılarından gelişmiş cerrahi tekniklere kadar pankreas hastalıklarının geleceğini şekillendirecek yenilikler değerlendirildi.

Özellikle ABD’de düzenlenen Amerikan Klinik Onkoloji Derneği Kongresi’nde açıklanan ve dünya tıp camiasında büyük yankı uyandıran araştırma sonuçları, İstanbul’da ilk kez bu kapsamda ayrıntılı şekilde ele alındı.

Kongrede en çok dikkat çeken başlıklardan biri, KRAS genini hedefleyen yeni nesil akıllı ilaca ilişkin çalışma oldu. Standart tedaviye yanıt vermeyen ileri evre pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkardığı belirtilen bu tedavi, uzmanlar tarafından pankreas kanseri alanında son yılların en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendirildi.

Yeni akıllı ilaç pankreas kanseri tedavisinde “dönüm noktası” olarak görülüyor

Uzmanlara göre, KRAS genini hedefleyen yeni nesil akıllı ilaç, pankreas kanseri tedavisinde yalnızca yeni bir tedavi seçeneği sunmakla kalmıyor; aynı zamanda hastalığa yaklaşımda köklü bir değişimin de kapısını aralıyor.

  1. EPC/IAP Ortak Kongresi’nde bu gelişmenin klinik uygulamaya nasıl yansıyacağı, hangi hasta gruplarının bu tedaviden yararlanabileceği ve gelecekte tedavi algoritmalarını nasıl değiştireceği ayrıntılı biçimde tartışıldı.

Bilim insanları, yeni tedavinin özellikle standart kemoterapi sonrasında hastalığı ilerleyen metastatik pankreas kanseri hastalarında önemli sonuçlar verdiğini belirtiyor. Tedavinin ek kemoterapi gerektirmeden uygulanabilmesi, günde tek tabletle kullanılabilmesi, hastaların ağrılarında azalma sağlaması ve yaşam kalitesini artırması da dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.

Dünyada her yıl yaklaşık 510 bin kişiye tanı konuyor

Pankreas kanseri, dünya genelinde en zorlu kanser türlerinden biri olarak kabul ediliyor. Her yıl yaklaşık 510 bin kişiye pankreas kanseri tanısı konulurken, Türkiye’de ise yılda yaklaşık 7-8 bin yeni vaka görülüyor.

Hastalığın en önemli sorunlarından biri, erken dönemde belirti vermemesi. Bu nedenle hastaların önemli bir bölümü ileri evrede tanı alıyor. Pankreas kanseri, bu özelliği nedeniyle kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almaya devam ediyor.

Ancak İstanbul’da düzenlenen kongrede paylaşılan yeni bilimsel çalışmalar, bu tablonun değişmeye başladığını gösterdi.

“Pankreas kanserinde umut veren bir döneme giriyoruz”

Kongre Başkanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, pankreas kanseri araştırmalarında tarihi bir döneme girildiğini söyledi.

ASCO’da açıklanan yeni hedefe yönelik ilacın sonuçlarının, ABD’nin ardından ilk kez İstanbul’daki kongrede bilim dünyasıyla ayrıntılı biçimde paylaşıldığını belirten Prof. Dr. Ceyhan, bu gelişmenin pankreas kanseri tedavisinde gerçek anlamda bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Ceyhan, yeni tedaviye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Pankreas kanserinde umut veren bir döneme giriyoruz. ASCO’da açıklanan çalışma, son yılların en önemli bilimsel gelişmelerinden biri. Yeni KRAS inhibitörü, ilk tedavisi başarısız olan metastatik pankreas kanseri hastalarında ek kemoterapi gerektirmeden yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkarıyor. Üstelik hastaların ağrıları azalıyor, yaşam kaliteleri artıyor ve tedavi günde tek tabletle uygulanabiliyor. Bu gerçekten son derece umut verici bir gelişme.”

Hedef yalnızca yaşam süresini uzatmak değil

Yeni ilacın bugün metastatik hastalarda değerlendirildiğini ancak bunun yalnızca bir başlangıç olduğunu ifade eden Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, ilacın kemoterapiyle birlikte kullanımını, ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dönemlerde uygulanmasını araştıran çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Prof. Dr. Ceyhan, pankreas kanseri tedavisinde hedefin artık yalnızca yaşam süresini uzatmak olmadığını vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

“Bugünkü hedefimiz yalnızca yaşam süresini uzatmak değil. Asıl hedefimiz, gelecekte bazı hastaları tamamen iyileştirebilmek. Eğer bu çalışmalar beklediğimiz gibi sonuçlanırsa, pankreas kanserinin doğal seyrini değiştirebiliriz.”

“Pankreas kanseri kronik bir hastalığa dönüşebilir”

Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, pankreas kanserine bakış açısının son yıllarda önemli ölçüde değiştiğine dikkat çekti.

Meme kanserinde yıllar içinde yaşanan bilimsel dönüşümün benzerinin pankreas kanserinde de yaşanabileceğini belirten Ceyhan, pankreas kanserinin gelecekte bazı hastalarda tamamen iyileştirilebilir, bazı hastalarda ise uzun yıllar kontrol altında tutulabilen kronik bir hastalık haline gelebileceğini söyledi.

Ceyhan, “20 yıl önce meme kanseri de çok korkulan hastalıklardan biriydi. Bugün geldiğimiz nokta ortada. Bilim aynı hızla ilerlemeye devam ederse, önümüzdeki 10-20 yıl içinde pankreas kanseri de tedavi edilebilir, bazı hastalarda tamamen iyileştirilebilir, birçok hastada ise uzun yıllar kontrol altında tutulabilen kronik bir hastalığa dönüşebilir” dedi.

“Yeni geliştirilen ilaç oyunu değiştiriyor”

Kongrenin dikkat çeken isimlerinden biri de Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji, Hepatoloji, Enfeksiyon Hastalıkları ve Zehirlenmeler Bölümü Tıbbi Direktörü Prof. Dr. Patrick Michl oldu.

Prof. Dr. Michl, ASCO 2026’da açıklanan uluslararası çalışmanın pankreas kanseri tedavisinde uzun yıllardır beklenen kırılma noktası olduğunu belirtti.

Yeni KRAS inhibitörünü değerlendiren Michl, “Bizim üniversitemizin de içinde bulunduğu bu yeni ilaç çalışması, standart kemoterapi sonrasında hastalığı ilerleyen metastatik pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini yaklaşık iki katına çıkardı. Bu, pankreas kanseri araştırmaları açısından devrim niteliğinde bir gelişme” ifadelerini kullandı.

Yeni tedavinin yalnızca yaşam süresini uzatmadığını, hastaların yaşam kalitesini de artırdığını belirten Michl, ilacın kemoterapiye kıyasla farklı bir yan etki profiline sahip olduğunu ve bu yan etkilerin yönetilmesine yönelik çalışmaların da eş zamanlı sürdüğünü söyledi.

Akıllı ilaçlar immünoterapi ve kanser aşılarıyla birleştirilecek

Prof. Dr. Patrick Michl’e göre pankreas kanseri tedavisinin geleceği tek bir ilaçtan değil, tedavi kombinasyonlarından geçiyor.

Bugün en yoğun çalışılan alanların başında KRAS inhibitörlerinin kemoterapi, immünoterapi ve diğer hedefe yönelik tedavilerle birlikte kullanılması geliyor. Uzmanlar, bu kombinasyonlarla daha uzun sağkalım elde etmeyi hedefliyor.

Michl, “Hastaların önemli bölümü bu ilaçlardan fayda görüyor ancak zaman içinde direnç gelişebiliyor. Şimdi amacımız bu direnci kıracak yeni kombinasyonlar geliştirmek. Hedefe yönelik ilaçları immünoterapi ve diğer biyolojik tedavilerle birlikte kullanarak çok daha uzun sağkalım elde etmeyi hedefliyoruz” dedi.

Kişiye özel mRNA kanser aşıları umut veriyor

Pankreas kanseri tedavisinde umut veren bir diğer alan ise kişiye özel geliştirilen mRNA kanser aşıları oldu.

Prof. Dr. Patrick Michl, hastanın ameliyatla çıkarılan tümöründen veya biyopsi örneğinden elde edilen moleküler bilgiler kullanılarak hazırlanan bu aşıların, bağışıklık sistemine tümör hücrelerini tanımayı öğrettiğini söyledi.

Bu yöntem sayesinde vücudun kendi savunma sisteminin geride kalan kanser hücrelerini hedef alabileceğini belirten Michl, erken sonuçların umut verici olduğunu ifade etti.

Michl, özellikle ameliyat edilen hastalarda geliştirilen mRNA aşılarının, hastalığın yeniden ortaya çıkmasını önlemede önemli rol oynayabileceğini belirterek, büyük klinik çalışmaların sonuçlarının önümüzdeki 1-2 yıl içinde beklendiğini söyledi.

Hedef: Kanseri tedavi etmekten önce oluşmasını önlemek

Kongrede yalnızca tedavi yöntemleri değil, pankreas kanserinin oluşmadan önce nasıl önlenebileceği de tartışıldı.

Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Laura Wood, pankreas kanserinin ortaya çıkış mekanizmalarına yönelik çalışmalarıyla dikkat çeken isimler arasında yer aldı.

Dünyada pankreas kanserinin oluşum mekanizmalarını araştıran önemli bilim insanları arasında gösterilen Wood, çalışmalarını kanser geliştikten sonraki döneme değil, hastalığın ortaya çıkmasından önceki evrelere odaklıyor.

Wood ve ekibi, PanIN ve IPMN olarak adlandırılan kanser öncüsü lezyonları inceleyerek hangi hücrelerin kansere dönüşme potansiyeli taşıdığını ortaya çıkarmaya çalışıyor.

Doç. Dr. Laura Wood, “Bu, pankreas kanserini ortaya çıkmadan önlemenin anahtarı olabilir. Biz pankreas kanserini tedavi etmekten önce nasıl oluştuğunu anlamaya çalışıyoruz. Kanser öncüsü hücrelerin neden bazı kişilerde kansere dönüştüğünü, bazılarında ise dönüşmediğini araştırıyoruz. Eğer bu dönüşümü durdurabilirsek gelecekte pankreas kanserini başlamadan önleme şansımız olacak” dedi.

Yapay zekâ erken tanıda önemli rol üstlenebilir

Doç. Dr. Laura Wood, pankreas kanserine karşı geliştirilen KRAS inhibitörünün bugün ileri evre hastalarda umut verdiğini, bundan sonraki hedefin ise aynı ilacı çok daha erken dönemde kullanabilmek olduğunu söyledi.

Wood, genetik analizler, moleküler biyoloji yöntemleri ve yapay zekâ destekli görüntüleme sistemlerinden yararlanarak hangi öncü lezyonların kansere dönüşme riski taşıdığını belirlemeye çalıştıklarını ifade etti.

Amaçlarının tüm öncü lezyonları tedavi etmek olmadığını vurgulayan Wood, asıl hedefin gerçekten kansere dönüşme riski taşıyan lezyonları saptamak olduğunu belirtti.

Wood, “Amacımız tüm öncü lezyonları tedavi etmek değil. Önemli olan hangilerinin gerçekten kansere dönüşeceğini saptayabilmek. Böylece gereksiz tedavileri önlerken yüksek risk taşıyan hastaları çok erken dönemde koruyabileceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

Multidisipliner yaklaşım öne çıktı

Kongre, pankreas kanserinin yalnızca tek bir branşın konusu olmadığını bir kez daha ortaya koydu. Cerrahlar, onkologlar, gastroenterologlar, patologlar ve temel bilim araştırmacıları aynı platformda buluşarak pankreas hastalıklarına multidisipliner yaklaşımın önemini vurguladı.

Uzmanlara göre pankreas kanserinde başarı, erken tanı, doğru hasta seçimi, hedefe yönelik tedaviler, gelişmiş cerrahi yöntemler, immünoterapi, kanser aşıları ve yapay zekâ destekli risk analizlerinin birlikte kullanılmasıyla mümkün olacak.

İstanbul’da düzenlenen 58. EPC/IAP Ortak Kongresi, pankreas kanseri tedavisinde yalnızca bugünün değil, geleceğin de yol haritasının tartışıldığı önemli bir bilimsel buluşma olarak değerlendirildi.

Pankreas kanserinde yeni dönem

Kongrede paylaşılan veriler, pankreas kanseri tedavisinde umut veren bir dönemin başladığını gösterdi. Yeni nesil akıllı ilaçlar, kişiye özel aşılar, erken tanıya yönelik yapay zekâ destekli yöntemler ve kanser öncüsü lezyonları belirlemeye yönelik çalışmalar, hastalığın gelecekte daha erken saptanabileceğine ve daha etkili şekilde tedavi edilebileceğine işaret ediyor.

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin pankreas kanserini kısa vadede tamamen ortadan kaldırmasa da hastalığın seyrini değiştirebilecek güçte olduğunu vurguluyor. Bilim dünyasının hedefi ise pankreas kanserini yalnızca daha uzun süre kontrol altında tutmak değil, bazı hastalarda tamamen iyileştirebilmek ve gelecekte hastalık oluşmadan önleyebilmek.

Yazın aşırı terleme hayatı zorlaştırıyor: Doğru tedaviyle kalıcı çözüm mümkün

Yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla birlikte aşırı terleme şikâyetleri daha fazla gündeme geliyor. Toplumda sık görülen ve çoğu zaman genç yaşlarda başlayan el ve koltuk altı terlemeleri, tedavi edilmediğinde yıllarca devam edebiliyor.

Basit bir rahatsızlık gibi görülen aşırı terleme; el sıkışmaktan kaçınmaya, yazı yazarken ya da bilgisayar kullanırken zorlanmaya, kıyafet seçiminde kısıtlamalara ve sosyal ortamlardan uzaklaşmaya neden olabiliyor. Özgüven kaybı yaşayan birçok hasta, bu sorunun tedavi edilebildiğini bilmeden yaşamını çeşitli kısıtlamalarla sürdürmeye çalışıyor.

Memorial Şişli Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Çağatay Saim Tezel, aşırı el ve koltuk altı terlemesinin nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Aşırı terleme yalnızca fiziksel bir sorun değil

Terleme, vücudun ısı dengesini korumak için gerekli olan doğal bir mekanizma olarak görev yapıyor. Ancak bazı kişilerde sempatik sinir sisteminin normalden fazla çalışmasına bağlı olarak, ortam sıcaklığı veya fiziksel aktiviteyle açıklanamayacak düzeyde terleme ortaya çıkabiliyor.

Tıpta “primer hiperhidroz” olarak adlandırılan bu durum, çoğunlukla çocukluk ya da ergenlik döneminde başlıyor ve erişkin yaşlara kadar devam edebiliyor.

Özellikle el içlerinde ve koltuk altlarında görülen yoğun terleme, kişinin yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkileyebiliyor.

El ve koltuk altı terlemesi sosyal hayattan uzaklaştırabiliyor

Sürekli ıslak kalan eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinmek, evrakların ya da elektronik cihazların zarar görmesi, sosyal ortamlarda rahatsızlık hissi yaşamak ve özgüven kaybı aşırı terlemenin en sık karşılaşılan sonuçları arasında yer alıyor.

Araştırmalar, aşırı terleme sorunu yaşayan bireylerde sosyal kaygı ve stres düzeylerinin daha yüksek olabildiğini gösteriyor.

Bu nedenle aşırı terleme yalnızca fiziksel değil, psikolojik ve sosyal yönleriyle de değerlendirilmesi gereken bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor.

Kimler cerrahi tedavi için değerlendirilebilir?

Aşırı terleme nedeniyle yaşam kalitesi belirgin şekilde etkilenen hastalar, cerrahi tedavi açısından değerlendirilebiliyor. Ancak her hastanın durumu farklı olduğu için uygun tedavi seçeneğinin ayrıntılı uzman değerlendirmesi sonrasında belirlenmesi gerekiyor.

Cerrahi tedavi özellikle şu kişiler için uygun olabiliyor:

Durum Açıklama
İleri derecede el terlemesi Günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyen el terlemesi yaşayanlar
El ve koltuk altı terlemesi El terlemesine koltuk altı terlemesi eşlik eden kişiler
Günlük işlerde zorlanma Tokalaşma, yazı yazma veya bilgisayar kullanırken zorlananlar
Sosyal kaygı Sosyal ortamlarda özgüven kaybı hissedenler
Diğer yöntemlerden sonuç alamama Botoks, ilaç tedavisi veya iyontoforez gibi yöntemlerden yeterli fayda görmeyen hastalar

Bir santimetrelik kesilerle tedavi mümkün

Göğüs cerrahisi tarafından uygulanan Endoskopik Torakal Sempatektomi, kısa adıyla ETS işleminde, terlemeye neden olan sempatik sinir zincirinin ilgili bölümü video yardımlı minimal invaziv yöntemlerle kontrol altına alınıyor.

Günümüzde yaygın olarak uygulanan bu yöntem, aşırı el terlemesinde en etkili ve kalıcı tedavi seçeneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

İşlem, her iki tarafta yaklaşık 1 santimetrelik küçük kesilerden gerçekleştiriliyor. Kamera yardımıyla yapılan girişimde kaburgalar açılmadan ve büyük cerrahi kesiler yapılmadan operasyon kısa sürede tamamlanabiliyor.

Hastalar kısa sürede günlük yaşamına dönebiliyor

Minimal invaziv teknikler sayesinde ameliyat sonrası ağrı daha az oluyor, iyileşme süreci hızlanıyor ve hastalar günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebiliyor.

Hastaların büyük çoğunluğu aynı gün ya da ertesi gün taburcu olabiliyor. Kısa süre içinde normal aktivitelerine devam edebilen hastalar için bu yöntem, hem hasta konforu hem de tedavi başarısı açısından önemli avantajlar sunuyor.

Botoks mu, cerrahi mi?

Aşırı terleme tedavisinde ilaç uygulamaları, iyontoforez ve botoks gibi farklı yöntemler kullanılabiliyor. Ancak bu yöntemlerin bazı sınırlılıkları bulunuyor.

Botoks uygulamaları birçok hastada etkili sonuç verebilse de etkisi belirli bir süre sonra azalıyor. Bu nedenle düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekiyor.

İlaç tedavileri ise ağız kuruluğu, çarpıntı ve benzeri yan etkiler nedeniyle bazı hastalar tarafından uzun süre kullanılamayabiliyor.

Cerrahi tedavi ise uygun hastalarda tek seferlik bir girişimle uzun dönemli ve kalıcı sonuçlar sağlayabiliyor. Özellikle ileri derecede el terlemesi bulunan kişilerde başarı oranlarının yüksek olması nedeniyle günümüzde en etkili tedavi seçeneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Tedavi seçenekleri karşılaştırması

Tedavi yöntemi Avantajı Sınırlılığı
Botoks Kısa vadede etkili sonuç sağlayabilir Etkisi zamanla azalır, tekrarlanması gerekir
İlaç tedavisi Bazı hastalarda terlemeyi azaltabilir Ağız kuruluğu, çarpıntı gibi yan etkiler görülebilir
İyontoforez El ve ayak terlemesinde destekleyici olabilir Düzenli uygulama gerektirir
Endoskopik Torakal Sempatektomi Uygun hastalarda kalıcı ve uzun dönemli sonuç sağlayabilir Uzman değerlendirmesi gerektirir

Aşırı terleme özgüveni de etkiliyor

El ve koltuk altı terlemesi, kişinin yaşamını sessizce etkileyen ancak çoğu zaman dile getirilmeyen sağlık sorunlarından biri olarak kabul ediliyor.

Terleyen eller nedeniyle tokalaşmaktan çekinen, sosyal ortamlarda kendini rahatsız hisseden, iş veya eğitim hayatında zorlanan kişilerin bu sorunu kader olarak görmemesi gerekiyor.

Günümüzde modern tıp, aşırı terleme sorununa yönelik etkili ve kalıcı çözümler sunabiliyor.

Doğru tedaviyle sosyal yaşamda rahatlama sağlanabilir

Minimal invaziv göğüs cerrahisi tekniklerindeki gelişmeler sayesinde aşırı terleme rahatsızlığının büyük bölümünde başarılı sonuçlar alınabiliyor.

Uzmanlar, yaşam kalitesini düşüren aşırı terleme şikâyeti bulunan bireylerin uygun tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi için bir göğüs cerrahisi uzmanına başvurmasının önemli olduğunu belirtiyor.

Erken değerlendirme ve doğru tedavi yaklaşımı sayesinde hastalar hem sosyal yaşamlarında hem de günlük aktivitelerinde önemli ölçüde rahatlama sağlayabiliyor.

Sağlık Bakanı Memişoğlu’ndan, Kahramanmaraş’taki silahlı saldırıda yaralananlara ilişkin açıklama

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırıda yaralananlardan 11’inin tedavilerinin ardından taburcu edildiğini, 9 hastanın tedavisinin ise sürdüğünü bildirdi.

Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırıda yaralanan vatandaşlarımızdan 11’i tedavilerinin ardından taburcu edildi, 9 hastamızın tedavisi ise hastanelerimizde titizlikle devam ediyor.” ifadelerine yer verdi.

Bakan Memişoğlu, olayda hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar diledi.

Ameliyatsız Parkinson tedavisiyle titreme durdurulabiliyor

Medipol Acıbadem Bölge Hastanesinden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Zırh, Parkinson hastalığında tıbbi tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda beyin pili ve akıllı ses ötesi tedavilerinin hastalara yeni bir yaşam sunduğunu bildirdi.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, dünyada 10 milyonu aşkın, Türkiye’de ise 180 binden fazla kişi Parkinson hastalığıyla mücadele ediyor. Genellikle 60 yaş üzerinde görülen hastalığın, yüzde 5 ila 10 oranında 50 yaş altındaki kişilerde de başladığı gözlemleniyor.

Medipol Acıbadem Bölge Hastanesinin dış cephesindeki LED ışıklara, Parkinson farkındalığına dikkati çekmek amacıyla “11 Nisan Dünya Parkinson Günü” yazısı yansıtıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen, Doç. Dr. Zırh,11 Nisan Dünya Parkinson Günü kapsamında, hastalığa ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Zırh, modern tedavi yöntemleri sayesinde hastaların yaşam kalitesinin yeniden artırılabildiğini belirterek, medikal tedavinin yetersiz kaldığı ya da şiddetli ilaç yan etkilerinin yaşandığı durumlarda özellikle beyin pili ve gelişen teknolojilerle akıllı ses ötesi (MRgFUS) tedavilerinin hastalara yeni bir yaşam sunduğunu vurguladı.

Parkinson hastalığının beyinde dopamin eksikliği sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalık olduğunu aktaran Zırh, şunları kaydetti:

“Hastalık en sık hareketlerde yavaşlama, küçük adımlarla öne eğik yürüme, istirahat halinde para sayar tarzda titreme ve yüz hatlarında donuklaşma gibi belirtilerle kendini gösteriyor. İlk kez 1817’de James Parkinson tarafından ‘titrek felç’ olarak tanımlanan hastalık günümüzde de önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor. Her yıl 11 Nisan Dünya Parkinson Günü olarak bu hastalığa dikkat çekmek amacıyla anılıyor.”

Zırh, Parkinson hastalığının başlangıç tedavisinin ilaç tedavisi olduğunu vurgulayarak, hastaların büyük bir kısmının hastalığın ilk yıllarında ilaçlarla günlük yaşamlarını normale yakın sürdürebildiğini anlattı.

Özellikle titremenin ön planda olduğu hastalarda ilk yıllarda ilaçlara yeterli yanıt alınamayabileceğini belirten Zırh, bu grup hastalarda beyin pili veya akıllı ses ötesi tedavilerinin titremeyi durdurmak için başarıyla kullanıldığını aktardı.

– Beyin pili tedavisiyle, hastalık belirtileri önemli ölçüde azaltılabiliyor

Zırh, tıbbi tedaviye yeterli cevap veremeyen ya da ilaç tedavisiyle günlük yaşamlarını artık düzenli sürdüremeyen veya ilaç yan etkileri nedeniyle yaşam kalitesi bozulan ya da azalan hastalar için Parkinson’un saatini geri almayı başarabilen beyin pili tedavisinin önemli bir seçenek olduğunu ifade ederek, şu bilgileri paylaştı:

“Beyin pili tedavisiyle 10 yıllık bir hastayı ameliyat ettiğimizde, hastalığın ilk yıllarındaki bulgularına yakın bir seviyeye getirmek mümkün olabiliyor, çünkü bu yöntem yüksek doz ilacı taklit edebiliyor. Beyin pili tedavisi, beyne yerleştirilen iki ince elektrot, birer uzatma kablosu ve göğüs bölgesinde cilt altına yerleştirilen cihazdan oluşan bir sistem. Tıpta ‘Nöromodülasyon’ adı verilen bu yöntemle beynin içerisindeki hedef bölgelere verilen elektriğin frekansını, dalga boyunu ve şiddetini kontrollü şekilde ayarlayarak hastalık belirtileri önemli ölçüde azaltılabiliyor.”

Son yıllarda gelişen teknolojiyle birlikte uzun yıllardır kullanılmayan ve beynin içerisindeki bir noktaya lezyon yapma işleminden oluşan lezyon cerrahisinin ön plana çıktığını aktaran Zırh, “Akıllı Ses Ötesi Tedavisi sayesinde, bıçak kullanmadan ve herhangi bir kesi yapmadan, MR ünitesinde birkaç saat içinde beynin içinde hedeflenen bölgeye istenilen büyüklük ve sıcaklıkta, lazere benzer bir yakma işlemi gerçekleştirebiliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Zırh, özellikle titremenin ön planda olduğu hastalarda bu yöntemin oldukça etkili olduğunu kaydederek, tedavi sonrası hastaların kısa sürede günlük yaşamlarına dönebildiğini vurguladı.

PArkinson Hastalığında Umutsuzluğa Yer Olmadığına Dikkati Çeken Zırh, “tıbbi Tedaviye Cevap Vermeyen Ya Da İlaç Yan Etkileri Nedeni İle Artık Yaşam Kalitelerini Eksisi Gibi Sürdüremeyen Hastalar İçin Hastalığı Ortadan Kaldıramasak Da Günümüzde Hem Beyin Pili Hem De Odaklanmış Ultrason Gibi Yöntemlerle Hastalıklarının İlk Yıllarındaki Hallerine Geri Dönüp Yaşama Yeniden Merhaba Diyebilirler.” Değerlendirmesinde bulundu.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları meme kanseri riskini azaltabiliyor

Kadınlarda meme kanseri vakalarının dünya genelinde hızla arttığına dikkat çekilirken, uzmanlar sağlıklı yaşam alışkanlıklarının bu tabloyu değiştirmede güçlü bir etkisi olduğunu vurguluyor. Küresel Hastalık Yükü Çalışması Meme Kanseri İş birliği Grubu’nun analizine göre, kadınlarda yeni meme kanseri vakaları dünyada üçte bir oranında arttı ve 2050 yılında vaka sayısının 3,5 milyonu aşması bekleniyor.

Yeni araştırma sonuçları ise sağlıklı yaşam tarzı seçimlerinin meme kanseriyle mücadelede önemli katkılar sunduğunu ortaya koydu. Elde edilen verilere göre; sigara içmemek, yeterli fiziksel aktivite yapmak ve kırmızı et tüketimini azaltmak gibi alışkanlıklar, meme kanseri hastalarında hem kaybedilen sağlıklı yaşam yıllarının önemli bir bölümünü geri kazandırabiliyor hem de erken yaşam kayıplarını önleyebiliyor.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Taner Kıvılcım, bu sonuçların meme kanseri tedavisinin sadece hastanede değil, mutfakta ve günlük yaşam içinde de başladığını gösterdiğini belirtti. Kıvılcım, özellikle 20-54 yaş arası kadınlarda vaka oranlarının yüzde 29 artmasının, hareketsizlik ve kötü beslenme gibi modern yaşam alışkanlıklarının etkisini açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

Tedavi sadece hastanede başlamıyor

Uzmanlara göre sağlıksız yaşam biçimi, epigenetik yapıyı bozarak kansere ve kronik hastalıklara yatkınlığı artırabiliyor. Ancak tıp dünyası, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle bu olumsuz epigenetik etkilerin geri döndürülebileceğini de gösteriyor.

Dr. Kıvılcım, yaşam tarzı tıbbının meme kanseri gibi kronik hastalıklarda artık tamamlayıcı değil, temel yaklaşımlardan biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek; beslenme, egzersiz, uyku, bağımlılıklardan uzak durma, stres yönetimi ve sosyal ilişkilerin bu alanın en önemli başlıkları arasında yer aldığını söyledi.

Vakaların yüzde 40’a yakını önlenebilir

2023’te 2,3 milyon olan meme kanseri vaka sayısının 2050’de 3,5 milyonu aşmasının beklendiğini belirten Kıvılcım, bu yükün yalnızca bireysel çabayla azaltılmasının zor olduğunu, toplum genelinde de farkındalık ve destekleyici uygulamaların artırılması gerektiğini kaydetti.

Uzmanlar, Kanser Research UK verilerine de dikkat çekerek meme kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 40’ının önlenebilir olduğunu ifade ediyor.

Riski azaltmak için 3 önemli adım

Araştırmalarda öne çıkan üç temel öneri ise şöyle sıralanıyor: kırmızı et tüketimini azaltmak ve bitkisel proteinlere yönelmek, pasif içicilik dahil tütünden tamamen uzak durmak ve her gün düzenli orta tempolu yürüyüş yapmak.

Uzmanlar, özellikle günlük hayatta uygulanabilecek küçük ama istikrarlı değişimlerin uzun vadede büyük sağlık kazanımları sağlayabileceğine dikkat çekiyor.