Devlet destekli tarım sigortalarının kapsamı genişletiliyor

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2027 yılında uygulanacak Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) yeniliklerini açıkladı.

Yeni düzenlemelerle birlikte hem bitkisel üretimde hem de hayvancılıkta sigorta kapsamı genişletilecek. Amaç, iklim krizi ve doğal afetlerin tarımsal üretim üzerindeki etkilerini azaltmak ve üreticinin risklerini daha fazla güvence altına almak.

Don teminatında ürün sayısı 25’e çıkıyor

Daha önce kayısı, elma, armut, ayva, şeftali, nektarin, erik, kiraz ve vişne için uygulanan don teminatına 16 yeni ürün eklenecek.

Kapsama eklenecek ürünler şöyle:

  • Ceviz
  • Badem
  • Trabzon hurması
  • Dut
  • Nar
  • İncir
  • Kivi
  • Hünnap
  • Yenidünya
  • Muşmula
  • Kızılcık
  • Kuşburnu
  • Alıç
  • Keçiboynuzu
  • Muz
  • Kestane

Böylece 2027’den itibaren teminat dönemi öncesi yaşanan don olaylarına karşı koruma altındaki ürün sayısı 9’dan 25’e yükselecek.

Temel Sigorta Paketi’nde de benzer şekilde 16 yeni ürün sisteme dahil edilerek kapsam 25 ürüne çıkarılacak.

Gelir Koruma Sigortası’na tritikale eklendi

Gelir Koruma Sigortası kapsamında mevcut buğday, arpa ve çavdara ek olarak tritikale de teminat altına alınacak.

Üreticilerin talepleri doğrultusunda pelemir de TARSİM kapsamına dahil edilirken, enginarda çok yıllık yetiştiricilik için dolu paketi teminat başlangıç esasları yeniden düzenlenecek.

Parsel bazlı sigorta 3 ile çıkıyor

Kuraklık başta olmak üzere verim kayıplarını parsel bazında güvence altına alan Parsel Bazlı Verim Sigortası, Tekirdağ’ın ardından Şanlıurfa ve Kayseri’de de uygulanmaya başlanacak.

Pilot uygulamanın daha sonra Türkiye geneline yayılması planlanıyor.

Yeni riskler de teminat kapsamına alındı

Şeker pancarı tohumluk üretiminde yaban domuzlarının erkek bitkileri yemesi nedeniyle oluşan verim kayıpları ile baraj kapaklarının açılması sonucu meydana gelen sel ve su baskını zararları da teminat kapsamına alınacak.

Büyükbaş hayvan hayat sigortalarında da üretici lehine yeni düzenlemeler yapılacak.

Kısırlık nedeniyle oluşan mecburi kesim hasarlarında poliçe döneminde buzağılamış olma şartı, poliçe başlangıcından 120 gün öncesine çekilecek.

Geniş kapsamlı tarifede yetiştiriciler isterse buzağılarını birinci günden itibaren sigortalayabilecek.

Arıcılıkta kovan bedeli arttı

Arıcılık sigortasında kar yağışından kaynaklanan heyelan hasarları teminat kapsamına alınacak.

Kovan bedeli ise 5 bin 500 liradan 6 bin 500 liraya yükseltilecek.

Seracılara prim indirimi

Sera sigortalarında örtü onarım masrafı 6 bin 500 liradan 8 bin 500 liraya çıkarılacak.

Modernize edilen seralarda poliçe primi üzerinden yüzde 5 indirim uygulanacak. Risk inceleme çalışmalarındaki ölçüm toleransı da yüzde 15’ten yüzde 20’ye yükseltilecek.

Şehit yakınları ve gazilere uygulanan indirim imkanı, yeni düzenlemeyle gazi yakınlarını da kapsayacak.

Bakan Yumaklı, TARSİM’in her yıl yeni risk ve ürünlerle genişletildiğini belirterek, 2027 düzenlemeleriyle tarım sigortalarında koruma şemsiyesinin daha da büyütüldüğünü ifade etti.

Iğdır’da arıların saldırdığı sürüde 400 koyun telef oldu

Iğdır’da yaylaya çıkarılan 4 bin küçükbaş hayvanın bulunduğu sürü, arıların saldırısına uğradı. Panikle kaçışan koyun ve kuzulardan 400’ü sulama kanalında telef oldu.

Olay, Hakmehmet köyü ile Ağaver köyü arasında meydana geldi. Çetin Naral’a ait 4 bin küçükbaş hayvanın bulunduğu sürü, yaylaya götürüldüğü sırada arazide bulunan yaklaşık 200 arı kovanının olduğu bölgeden geçti.

Bu sırada arıların saldırısına uğrayan sürüde büyük panik yaşandı. Korkuyla kaçmaya başlayan koyun ve kuzular, sulama kanalının altındaki boşluğa düşerek birbirini ezdi. İlk belirlemelere göre 400 koyun telef oldu.

Arı saldırısı sırasında yaralanan 5 kişi ise Iğdır Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Bölgede yaşayan İsmail Naral, olayla ilgili yaptığı açıklamada, “Sürü dağa gidecekti. Burada arı kovanlarının içine girdi. Dolu vurmuş gibi etraflarında dönüp ezilerek, boğularak ölmüşler. Böyle bir şey olacağını bilemedik. Arılar vardı, gördük ama bu yoldan gidince bunun olacağını düşünmedik. Arı vurmadı, bu ezilme sonucu oldu” dedi.

Olayın yaşandığı bölgede Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tarım Sigortaları Havuzu ve jandarma ekiplerinin detaylı tespit çalışması yapacağı öğrenildi.

Bakanlıktan üreticiye zirai don alarmı

Tarım ve Orman Bakanlığı, 6 Nisan 2026 Pazartesi günü yaptığı açıklamada, 7-11 Nisan tarihleri arasında Türkiye’nin bazı bölgelerinde beklenen olumsuz hava koşullarının tarımsal üretim açısından risk oluşturduğunu bildirdi. Bakanlık, özellikle sıcaklıklardaki düşüşe bağlı olarak zirai don ihtimaline dikkat çekerek üreticilere tedbir çağrısında bulundu.

Üretimde süreklilik için tedbir çağrısı

Bakanlık açıklamasında, tarımsal üretimin kesintiye uğramaması ve olası kayıpların en aza indirilmesi için çiftçilerin gerekli önlemleri zaman kaybetmeden almasının büyük önem taşıdığı vurgulandı. Özellikle hassas ürün gruplarında üretim yapan çiftçilerin meteorolojik gelişmeleri anbean takip etmesi istendi.

Açıklamada, don zararından etkilenen üreticilerin hasar tespit işlemlerinin başlatılması için bağlı bulundukları il ve ilçe tarım müdürlükleriyle süratle irtibata geçmeleri gerektiği belirtildi. Tarım sigortası bulunan üreticilere ise hasar ihbarlarını gecikmeden TARSİM üzerinden yapmaları çağrısında bulunuldu.

Bakanlık: Üreticinin yanında olmayı sürdüreceğiz

Tarım ve Orman Bakanlığı, doğal afet risklerine karşı da üreticinin yanında olmayı sürdüreceğini bildirdi. Açıklamada, gerekli destek ve koordinasyon çalışmalarının devam edeceği ifade edildi.

Bakanlığın açıklamasının tamamı şöyle:

“ZİRAİ DON UYARISI

Yapılan son değerlendirmelere göre; 7-11 Nisan 2026 tarihleri arasında ülkemizin belli yerlerinde yaşanacak olumsuz hava koşulları, tarımsal faaliyetler için de risk oluşturmaktadır.

Bu kapsamda, tarımsal üretim faaliyetlerinin sürekliliğinin korunması ve olası kayıpların asgari düzeye indirilmesi amacıyla, üreticilerimizin zirai don riskine karşı gerekli tedbirleri almaları önem arz etmektedir.

Olası olumsuzluklardan etkilenen üreticilerimizin, gerekli tespitlerin yapılması amacıyla bağlı bulundukları Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlükleri ile ivedilikle irtibata geçmeleri; tarım sigortası bulunan üreticilerimizin ise hasar ihbarları için vakit kaybetmeksizin TARSİM kanallarına müracaat etmeleri gerekmektedir.

Bakanlığımız, üretim sürecinin her aşamasında olduğu gibi, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı da tüm imkânlarıyla üreticilerimizin yanındadır.”

Meteoroloji tarafında durum ne

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün tarımsal hava tahmini ve Zirai Don Uyarı Sistemi sayfaları 6 Nisan itibarıyla erişimde bulunurken, zirai donun özellikle gece yarısından sonra kritik seviyelere ulaştığına dikkat çekiliyor. Meteoroloji’nin resmi Zirai Don Uyarı Sistemi’nde yer alan değerlendirmede, “Sıcaklığın en düşük olduğu saatler sabaha yakın saatler olup genellikle gündoğumundan hemen önce pik değere ulaşmaktadır.” deniliyor.

Meteoroloji’nin mobil “Meteorolojik Uyarı ve Değerlendirmeler” sayfasında ise 6 Nisan 2026 itibarıyla ayrı bir güncel değerlendirme metni yer almazken, “Güncel Meteorolojik Değerlendirme Bulunmamaktadır.” ifadesi görülüyor. Bu nedenle resmi meteorolojik tarafta geniş kapsamlı özel bir metin yerine, üreticilerin Zirai Don Uyarı Sistemi ile tarımsal hava tahminlerini il ve ilçe bazında takip etmesi önem taşıyor.

Risk en çok hassas ürünlerde öne çıkıyor

Zirai don, özellikle çiçeklenme ve meyve bağlama dönemindeki ürünlerde ciddi verim kaybına yol açabiliyor. Meteoroloji’nin tarımsal tahmin altyapısı; sıcaklık, yağış, rüzgar ve zirai don riskini birlikte izlemeye imkan veriyor. Bu nedenle meyvecilik, bağcılık ve erkenci üretim yapılan alanlarda birkaç derecelik düşüş bile önemli ekonomik sonuçlar doğurabiliyor.

Uzman değerlendirmelerinde de ilkbahar dönemindeki ani sıcaklık düşüşlerinin, iklim değişikliğinin etkisiyle daha kritik hale geldiği ve üreticilerin yalnızca takvime göre değil, anlık meteorolojik veriye göre hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor.

Çiftçi ne yapmalı

Bakanlığın çağrısı doğrultusunda üreticilerin, bulundukları bölgedeki sıcaklık tahminlerini yakından izlemesi, örtüleme, sisleme, sulama veya uygun koruyucu yöntemleri imkanlar ölçüsünde devreye alması gerekiyor. Olası hasar halinde ise resmi kayıtların hızla oluşturulması, sonraki destek ve sigorta süreçleri açısından belirleyici olacak.

Önümüzdeki 7-11 Nisan dönemi için yapılan bu uyarı, tarım sektöründe özellikle gece ve sabaha karşı saatlerde yaşanabilecek sıcaklık düşüşlerine karşı alarm düzeyinin yükseldiğini gösteriyor. Gözler şimdi hem Meteoroloji’den gelecek bölgesel tahminlerde hem de sahadaki üreticilerin alacağı önlemlerde olacak.

TARSİM’de 2026 prim oranları belli oldu

Tarım Sigortaları Havuzu’na (TARSİM) devlet tarafından taahhüt edilecek hasar fazlası desteğine ilişkin prim oranları netleşti. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Karara göre, Tarım Sigortaları Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında TARSİM Yönetim Kurulu’nca onaylanan Risk Paylaşımı ve Reasürans Planı çerçevesinde, 1 Ocak-31 Aralık 2026 döneminde düzenlenen sigorta sözleşmelerinden doğan ancak ulusal ve uluslararası piyasalara transfer edilemeyen risklerin hasar prim oranı belirlendi.

Buna göre, havuzun üzerinde kalan kısım için yüzde 80 ila yüzde 95 arasında, havuz ile havuza iş temin eden sigorta şirketlerinin üzerinde taşıdığı kısım için ise yüzde 200’ün üzerindeki oranlar için hasar fazlası desteği sağlanacak.

Kararda ayrıca, yalnızca bitkisel ürünlerde don riski kapsamında temel sigorta paketi içinde yer alan kayısı, elma, armut, ayva, erik, kiraz, vişne, şeftali ve nektarin ürünleri; hayvan hayat branşlarında şap hastalığı, ek hastalıklar ve terör riskleri; sera ve su ürünleri branşları ile köy bazlı kuraklık verim sigortasında yüzde 250’yi aşan kısım için hasar fazlası desteğinin tamamının devlet tarafından taahhüt edildiği belirtildi.

Hasar fazlası desteği ihtiyacının ortaya çıkması halinde söz konusu tutarın, Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinden TARSİM’e aktarılacağı bildirildi.

Cumhurbaşkanı Kararı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi.

TARSİM’den dona karşı yeni “Temel Sigorta Paketi”

2025’te 65 ilde etkili olan zirai don, özellikle sigortası bulunmayan üreticilerde ciddi kayıplara yol açtı. Benzer mağduriyetlerin tekrar yaşanmaması amacıyla Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM), dona karşı odaklanan “Temel Sigorta Paketi”ni duyurdu.

TARSİM Genel Müdürü Bekir Engürülü, geçen yıl tarımda 35 milyar TL’lik sigortalı hasar oluştuğunu, bunun 23,2 milyar TL’sinin don kaynaklı olduğunu belirterek, don afetinin tarım sigortası açısından “en büyük hasar kalemi” haline geldiğini ifade etti.

Engürülü’nün paylaştığı verilere göre 2025’te üreticiler 20 milyar TL prim öderken, 35 milyar TL hasar tazminatı aldı. Aynı dönemde 44,5 milyon dekar alan sigortalanarak bugüne kadarki en geniş sigortalama alanına ulaşıldı. Sigortalı çiftçi sayısı 910 bin olurken, sigortalanabilir alanların %30’unun TARSİM tarafından sigortalandığı aktarıldı.

“Hastalık ve zararlılar hariç tüm riskler teminata dahil”

TARSİM Genel Müdür Yardımcısı Tufan Özel ise geçen yıl don poliçesi bulunan üreticilerin hasarlarının TARSİM tarafından karşılandığını; yalnızca dolu paketi alan ya da hiç sigorta yaptırmayan üreticilerin ise sigorta ödemelerinden yararlanamadığını hatırlattı. Özel, mağduriyetin azaltılması için Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde, ürüne göre değişmek üzere dekar başına 4.000–6.500 TL aralığında destek ödemesi yapıldığını kaydetti.

Yeni dönemde ise devletin üzerine ek yük binmemesi için Temel Sigorta Paketi’nin tasarlandığını söyleyen Özel, “Bu kapsamda hastalık ve zararlılar hariç tüm riskleri teminata dahil ettik” dedi.

Kayısı örneği: 1.140 TL prime 8.500 TL’ye kadar hasar karşılığı

Özel, paketin işleyişini kayısı örneğiyle anlattı. Buna göre tam verimde bir kayısı ağacının 165 kilogram ürün verdiğini belirten Özel, Temel Sigorta Paketi’nde 17 kilogramın garanti altına alındığını aktardı. Örnek hesaplamada üreticinin 1.140 TL prim ödeyerek, hasar durumunda 8.500 TL tazminat alabileceği ifade edildi.

Özel ayrıca Temel Sigorta Paketi’nde prim desteğinin %70 olacağını vurgulayarak, riskin “devletin üzerinden alınıp sigorta mekanizmasına aktarılmasının” hedeflendiğini söyledi.