Yeme isteğinin arkasında duygular olabilir

Yeme davranışı her zaman fiziksel açlıktan kaynaklanmayabiliyor. Zor bir günün ardından, can sıkıntısı sırasında ya da stresli dönemlerde kişi tok olsa bile yemek yeme isteği duyabiliyor.

Uzmanlara göre fiziksel açlık genellikle yavaş gelişiyor, mide kazınması ve halsizlik gibi bedensel belirtilerle kendini gösteriyor ve yemek sonrasında doyum hissi oluşuyor. Duygusal açlıkta ise yeme isteği çoğunlukla aniden ortaya çıkıyor ve belirli yiyeceklere karşı yoğun bir istek hissedilebiliyor.

Kaygı ve üzüntü yağlı yiyeceklere yöneltebiliyor

Yeme davranışının yalnızca enerji ihtiyacıyla şekillenmediği belirtiliyor. Enerji ihtiyacından kaynaklanan açlık “homeostatik açlık”, enerji ihtiyacı olmadığı halde haz ve ödül amacıyla ortaya çıkan yeme davranışı ise “hedonik açlık” olarak tanımlanıyor.

Stres, kaygı, öfke, yalnızlık ve üzüntü gibi duygular bazı kişilerde özellikle yağ ve karbonhidrat içeriği yüksek yiyeceklere yönelimi artırabiliyor. Öfke ise daha hızlı ve kontrolsüz yemeyi tetikleyebiliyor.

Kısa süreli rahatlama, ardından pişmanlık

Duygusal yeme kısa süreli rahatlama sağlayabiliyor ancak sonrasında suçluluk, pişmanlık, memnuniyetsizlik ve kendini eleştirme gibi olumsuz duygular ortaya çıkabiliyor.

Kişi yeniden benzer duygular yaşadığında tekrar yemeğe yönelirse bu durum zamanla tekrarlayan bir döngüye dönüşebiliyor.

Bu döngünün fark edilmesinde, yeme isteğinin hangi duygunun ardından ortaya çıktığını gözlemlemek önem taşıyor.

Öğün atlamak kontrolsüz yeme isteğini artırabilir

Uzun süre aç kalmak ve öğün atlamak da kontrolsüz yeme isteğini artırabiliyor.

Duygusal yeme isteği geldiğinde su içmek, kısa yürüyüş yapmak veya hareket etmek dikkati başka yöne çevirmeye yardımcı olabiliyor. Ancak asıl önemli olan kişinin hangi duyguyla baş etmekte zorlandığını fark etmesi.

Yalnızlık, değersizlik, dışlanmışlık ve reddedilme hissi de kişiyi yemeğe yöneltebilirken, yiyeceklerin görünümü, kokusu, kolay ulaşılabilir olması ve reklamlar gibi çevresel etkenler de fiziksel açlık olmadığı halde yeme isteğini artırabiliyor.

Kontrol zorlaşıyorsa destek alınmalı

Yeme ataklarını kontrol etmekte zorlanılması, yemek sonrasında yoğun suçluluk veya çaresizlik yaşanması ve bu durumun günlük hayatı olumsuz etkilemesi halinde profesyonel destek alınması öneriliyor.

Özellikle ergenlik döneminde bilinçsiz diyetler ile sağlıksız kilo verme veya alma girişimlerinin fiziksel ve psikolojik sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Kaşıntı ve stres birbirini besliyor: Egzamada kısır döngüye dikkat

Egzamada kaşıntı, çoğu zaman ciltteki tahrişin doğal bir sonucu olarak görülse de stres ve duygusal durumlarla da yakından ilişkili olabiliyor.

Stres anlarında salgılanan hormonların bağışıklık sistemi ve cilt bariyeri üzerinde etkili olabildiği, bunun da kaşıntıyı tetikleyebildiği belirtiliyor. Benzer şekilde, yoğun kaşıntı da kişide sinirlilik, huzursuzluk, karamsarlık ve öfke gibi duygusal değişimlere yol açabiliyor.

Kaşıma kısa süre rahatlatıyor, sonra döngü büyüyor

Kaşıntı başladığında kişi çoğu zaman rahatlamak için bölgeyi kaşıyor. Ancak bu rahatlama kısa sürüyor.

Tekrarlayan kaşıma, ciltte tahrişe ve mikrotravmalara neden olarak kaşıntının daha da artmasına yol açabiliyor. Böylece kaşıntı–kaşıma–daha fazla kaşıntı şeklinde ilerleyen bir döngü ortaya çıkıyor.

Kaşımanın kısa süreli rahatlama sağlaması nedeniyle davranış zamanla otomatikleşebiliyor ve kişinin dürtüyü kontrol etmesi zorlaşabiliyor.

Stres kaşıntıyı, kaşıntı da stresi artırabiliyor

Kaygı, stres ve öfke gibi duygular kaşıntı hissini belirginleştirebilirken, sürekli kaşıntı da kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebiliyor.

Özellikle uykusuzluk, sosyal geri çekilme ve sürekli rahatsızlık hissi ruhsal yükü artırabiliyor. Bu durum, fiziksel ve psikolojik belirtilerin birbirini beslediği bir tablo oluşturabiliyor.

Kaşıma davranışının ardından ortaya çıkan suçluluk, pişmanlık veya utanç duyguları da yeni bir stres dalgasına neden olarak döngüyü güçlendirebiliyor.

Psikoterapi destek olabilir

Kaşıntı–kaşıma döngüsünde yalnızca cilt belirtilerine değil, kaşıma davranışını tetikleyen düşünce ve duygulara da odaklanılması gerekebiliyor.

Bilişsel davranışçı terapi, kişinin kaşıma dürtüsünü tetikleyen durumları fark etmesine ve farklı tepkiler geliştirmesine yardımcı olabiliyor.

Alışkanlık tersine çevirme gibi davranışsal yöntemlerde ise kaşıma yerine cilde zarar vermeyen alternatif davranışların geliştirilmesi amaçlanıyor.

Farkındalık ve stres yönetimi temelli yaklaşımlar da kişinin kaşıntı hissiyle daha kontrollü şekilde baş etmesine destek sağlayabiliyor.

Günlük yaşamda neler yapılabilir?

Kaşıma dürtüsü geldiğinde birkaç saniye beklemek, soğuk uygulama yapmak, nemlendirici kullanmak, elleri meşgul edecek bir nesne tutmak veya nefes egzersizleri uygulamak davranışın şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.

Kaşıntının hangi saatlerde ve hangi duygusal durumlarda arttığının not edilmesi de kişisel tetikleyicilerin fark edilmesini kolaylaştırabilir.

Uzmanlar, hedefin kaşımayı tamamen yasaklamak değil, kaşıntı–kaşıma döngüsünü daha yönetilebilir hale getirmek olduğunu vurguluyor.

Dinleniyorum sanırken daha çok yoruluyor olabilirsiniz

Modern yaşamın en yaygın sorunlarından biri haline gelen kronik yorgunluğun nedenleri arasında yalnızca yoğun çalışma temposu bulunmuyor. Dinlenme biçiminin de kişinin kendisini sürekli yorgun hissetmesinde etkili olabileceği belirtiliyor.

Yoğun bir haftanın ardından hafta sonunu dizi izleyerek veya sosyal medyada gezinerek geçiren birçok kişi, yeni haftaya yine yorgun başlayabiliyor.

Yaşam Tarzı Tıbbı Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hande Namal Türkyılmaz, ekran karşısında geçirilen sürenin kişiye fiziksel olarak dinleniyormuş hissi verebildiğini ancak beynin sürekli yeni uyaranlarla karşılaşmaya devam ettiğini belirtti.

Ekran karşısında olmak gerçek dinlenme olmayabilir

Sosyal medya akışı, kısa videolar ve uzun süre aralıksız dizi izlemek beynin sürekli yeni bilgi işlemesine neden olabiliyor.

Türkyılmaz, sık dopamin uyarıları ve mavi ışığa maruz kalmanın vücudun stres anlarında devreye giren sempatik sinir sisteminin aktif kalmasına yol açabileceğini ifade etti.

Bu nedenle fiziksel olarak hareketsiz kalmanın tek başına yeterli bir dinlenme yöntemi olmadığı belirtiliyor.

“Dinlenmek sadece bedeni hareketsiz bırakmak değil”

Uzmanlara göre gerçek dinlenmenin sağlanabilmesi için sinir sisteminin “dinlen ve sindir” olarak tanımlanan parasempatik moda geçmesi gerekiyor.

Yoğun uyaranlardan uzaklaşmak, kişinin kendisini güvende ve sakin hissetmesini sağlayan aktivitelerle zaman geçirmek bu süreci destekleyebiliyor.

Türkyılmaz, “Dinlenmek yalnızca bedeni hareketsiz bırakmak değil, sinir sistemine de toparlanma fırsatı vermek. Gerçek dinlenme; stresin azalmasına, zihinsel berraklığın artmasına, uyku kalitesinin iyileşmesine ve yaşam kalitesinin yükselmesine katkı sağlayabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Gerçek dinlenme için 3 öneri

Türkyılmaz, sürdürülebilir bir yaşam için çalışma ve beslenme alışkanlıklarının yanı sıra dinlenme biçiminin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Gerçek anlamda dinlenmek için şu önerilerde bulundu:

Duyusal detoks yapın

Doğada veya açık havada yürüyüş yapmak, yoğun ekran ve dijital uyaranlardan uzaklaşmaya yardımcı olabilir. Özellikle gün ışığıyla temas etmek ve bir süre telefondan uzak kalmak zihinsel dinlenmeyi destekleyebilir.

Üretin ve yavaşlayın

Toprakla uğraşmak, sakin bir şekilde yemek hazırlamak veya el işi yapmak gibi faaliyetler kişinin sürekli sonuç odaklı düşünmek yerine yaptığı işe odaklanmasını sağlayabilir.

Bu tür aktivitelerin zihnin sakinleşmesine ve sinir sisteminin gevşemesine yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Bilinçli durgunluğu deneyin

Herhangi bir şey izlemeden, dinlemeden veya tüketmeden kısa sürelerle sessiz kalmak da zihinsel toparlanmaya katkı sağlayabiliyor.

Pencereden dışarı bakmak, sessiz bir ortamda oturmak veya yalnızca çevreyi gözlemlemek beynin gün içinde aldığı bilgileri işlemesi için fırsat oluşturabiliyor.

Dinlenme alışkanlığınızı da gözden geçirin

Uzmanlar, “Bugün ne izlesem?” sorusu yerine zaman zaman “Bugün gerçekten nasıl dinlenebilirim?” sorusunun sorulmasını öneriyor.

Ekran başında geçirilen sürenin azaltılması, açık havada zaman geçirilmesi ve zihinsel uyaranların sınırlandırılması gerçek dinlenmenin önemli parçaları arasında gösteriliyor.

Yaşam tarzı migren ataklarını doğrudan etkiliyor

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, migren ataklarını tetikleyen unsurlar ve hastalığın kontrol altına alınmasına yardımcı olabilecek yaşam tarzı değişiklikleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Migren tedavisinde ilaçların önemli bir yer tuttuğunu ancak günlük alışkanlıklarda yapılacak düzenlemelerin de tedavinin başarısını artırabileceğini belirten Polat, büyük ve kısa süreli değişiklikler yerine sürdürülebilir küçük alışkanlıkların benimsenmesini önerdi.

Migren kişiyi işlevsiz bırakabilecek kadar şiddetli olabilir

Migrenin genetik yatkınlık zemininde gelişebilen nörolojik bir hastalık olduğunu ifade eden Doç. Dr. Polat, hastalığın çoğunlukla tek taraflı ve zonklayıcı baş ağrısıyla kendisini gösterdiğini söyledi.

Migren ataklarına ışık ve ses hassasiyeti, bulantı ve kusma gibi şikâyetlerin de eşlik edebildiğini aktaran Polat, “Migrenin normal baş ağrılarından en önemli farkı, kişiyi işlevsiz bırakacak kadar şiddetli olmasıdır. Basit bir ağrı kesiciyle kolayca kontrol altına alınamayan ataklar, yaşam kalitesini belirgin şekilde düşürebilir” dedi.

Migrenin toplumda yaygın görüldüğünü kaydeden Polat, hastalığın yaklaşık her beş kadından birini ve her on erkekten birini etkilediğini ifade etti.

Küçük ve sürdürülebilir alışkanlıklar önem taşıyor

Migrenli bireylerin sinir sisteminin uyku düzeni, beslenme, stres ve çevresel uyaranlara karşı daha hassas olabileceğini belirten Doç. Dr. Polat, düzenli bir yaşam ritmi oluşturmanın sinir sisteminin daha dirençli çalışmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Polat, “Büyük değişiklikler yerine sürdürülebilir küçük alışkanlıklar kazanmak çoğu zaman daha başarılı sonuçlar verir. Düzenli uyku, dengeli beslenme, fiziksel aktivite, nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri bu yaklaşımın temelini oluşturur” diye konuştu.

Az ya da fazla uyumak migreni tetikleyebilir

Migren ile uyku arasında güçlü bir ilişki bulunduğuna dikkat çeken Polat, hem yetersiz hem de fazla uyumanın migren ataklarını tetikleyebileceğini vurguladı.

Uyku süresinden çok düzenli bir uyku ritminin oluşturulmasının önemli olduğunu belirten Polat, uykusuzluğun migren ataklarının yanı sıra unutkanlık, bağışıklık sisteminde zayıflama ve sinir sistemi işlevlerinde bozulmaya da yol açabileceğini söyledi.

Uyku kalitesini artırmak amacıyla lavanta gibi rahatlatıcı aromaterapi uygulamalarından destek alınabileceğini ifade eden Polat, nane kokusunun da bazı kişilerde ağrının hafiflemesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Ancak bu yöntemlerin tek başına tedavi sağlamadığını ve yalnızca destekleyici olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Akdeniz tipi beslenme önerisi

Migren hastaları için herkese uygulanabilecek katı bir beslenme listesinin bulunmadığını belirten Doç. Dr. Polat, uzun süre aç kalmaktan ve aşırı karbonhidratlı, yüksek kalorili öğünlerden kaçınılması gerektiğini söyledi.

Akdeniz tipi beslenme modelinin migren hastaları açısından uygun bir seçenek olduğunu dile getiren Polat, dengesiz beslenme ve obezitenin atakların daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli yaşanmasına neden olabileceğini kaydetti.

Kan şekerindeki dalgalanmaların da migreni tetikleyebileceğine işaret eden Polat, düzenli öğünlerle beslenmenin önem taşıdığını ifade etti. Ailesinde diyabet öyküsü bulunan kişilerin, hastalık gelişmemiş olsa bile kan şekeri dengesini koruyacak bir yaşam tarzı benimsemesinin koruyucu olabileceğini söyledi.

Düzenli egzersiz atakları azaltabilir

Haftada 3 ila 5 gün, 30 ila 60 dakika tempolu yürüyüş veya aerobik egzersiz yapılmasının migren ataklarının azalmasına yardımcı olabileceğini belirten Polat, egzersizin uyku kalitesi, stres yönetimi ve ruh sağlığı üzerinde de olumlu etkileri bulunduğunu aktardı.

Yoğun çalışma temposu nedeniyle düzenli spor yapamayan kişilere günlük yaşamlarına daha fazla hareket katmalarını öneren Polat, asansör yerine merdiven kullanmak, uzun süre oturmamak ve gün içinde kısa hareket molaları vermek gibi küçük değişikliklerin de fayda sağlayabileceğini söyledi.

İlaç dışı tedavide nöromodülasyon seçeneği

Yaşam tarzı düzenlemelerinin yanı sıra ilaç dışı tedavi yöntemlerinin de migren yönetiminde kullanılabildiğini belirten Doç. Dr. Polat, nöromodülasyon uygulamalarının bu seçeneklerden biri olduğunu ifade etti.

Düşük düzeyli elektriksel veya manyetik uyarılarla çalışan cihazların alın, kafa, boyun veya kulak bölgesine uygulanabildiğini anlatan Polat, yöntemin sinir sisteminin ağrıya verdiği yanıtı düzenlemeyi ve ağrı eşiğini yükseltmeyi amaçladığını söyledi.

Nöromodülasyonun özellikle ilaç kullanamayan, ilaçlardan yeterli fayda görmeyen veya depresyon ve anksiyete gibi eşlik eden sorunları bulunan hastalarda değerlendirilebileceğini kaydeden Polat, uygulamanın kalıcı bir tedavi olmadığını ancak etkisinin aylar boyunca sürebileceğini belirtti.

Vitamin ve mineral desteği hekim kontrolünde alınmalı

Migren tedavisinde kullanılan vitamin ve mineral desteklerinin her hastada aynı etkiyi göstermediğini ifade eden Polat, bazı kişilerde B2 vitamini, koenzim Q10 ve magnezyum desteğinin yararlı olabileceğini söyledi.

Bu ürünlerin mutlaka hekim önerisiyle, uygun doz ve sürede kullanılması gerektiğini vurgulayan Polat, bilinçsiz takviye kullanımından kaçınılması gerektiğine dikkat çekti.

Migren günlüğü tetikleyicileri ortaya çıkarabilir

Migren günlüğü tutmanın atakların sıklığı, süresi, şiddeti ve olası tetikleyicilerinin belirlenmesine yardımcı olabileceğini söyleyen Doç. Dr. Polat, baş ağrısının yaşandığı günlerde tüketilen besinlerin, uyku süresinin, stres düzeyinin ve kullanılan ilaçların kayıt altına alınmasını önerdi.

Kadınlarda adet döneminin de günlüğe eklenmesinin önemli olduğunu belirten Polat, bu kayıtların hastanın kendi tetikleyicilerini fark etmesini ve hekimin tedavi planını daha doğru oluşturmasını sağlayabileceğini ifade etti.

Sık ağrı kesici kullanımı yeni baş ağrılarına yol açabilir

Ayda dört veya daha fazla migren atağı yaşayanların ve ağrıları günlük yaşamını ya da iş performansını etkileyen kişilerin nöroloji uzmanına başvurması gerektiğini belirten Polat, ilaç kullanım sıklığının da önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi.

Basit ağrı kesicilerin ayda 15 günden, migrene özel ağrı ilaçlarının ise ayda 10 günden fazla kullanılmasının “ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı” riskini artırabileceğine dikkat çeken Polat, bu durumda mutlaka uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini vurguladı.

Polat, “Migren tamamen kontrol edilemeyen bir hastalık değildir. Düzenli yaşam alışkanlıkları, uygun tedavi planı ve hekim takibiyle atakların sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azaltılabilir, yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir” ifadelerini kullandı.

Uzmanlara göre LGS başarısını son günlerdeki ekstra çaba değil, psikolojik denge belirliyor

Liselere Geçiş Sistemi kapsamındaki merkezi sınava sayılı günler kala öğrenciler son hazırlıklarını sürdürürken, uzmanlar akademik hazırlığın yanı sıra psikolojik dengenin korunmasının da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Özellikle son günlerde artan çalışma temposu, düzensiz uyku ve performans baskısının öğrencilerin dikkat ve odaklanma becerilerini zayıflatabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, sınav öncesinde psikolojik hazırlığın en az akademik hazırlık kadar önemli olduğunu ifade ediyor.

Feyziye Mektepleri Vakfı Florya Işık İlkokulu-Ortaokulu Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölüm Başkanı Burçak Başoğlu Sert, sınava birkaç gün kala öğrencilerin ihtiyaç duyduğu şeyin yeni bilgiler edinmek değil, sahip oldukları bilgi ve deneyimi sağlıklı şekilde kullanabilmek olduğunu söyledi.

Son günlerde yeni yük değil, güven duygusu önemli

LGS öncesindeki son günlerin öğrenciler üzerinde yoğun baskı oluşturabildiğini belirten Sert, öğrencilerin çözemediği sorulara, yetiştiremediği konulara veya yapamadığı çalışmalara odaklanabildiğini ifade etti.

Sert, “Sınava yaklaştıkça öğrenciler eksiklerini daha fazla düşünmeye başlayabiliyor. Çözemediği sorulara, yetiştiremediği konulara veya yapamadığı çalışmalara odaklanabiliyor. Oysa sınav günü eksiklerimizi değil, sahip olduklarımızı kullanacağız. Bu nedenle son günlerde ‘Neyi bilmiyorum?’ sorusundan çok, ‘Neleri yapabiliyorum?’ sorusuna odaklanmak gerekir” dedi.

Sınav başarısını belirleyen unsurun yalnızca bilgi olmadığını vurgulayan Sert, “Öğrencinin sahip olduğu bilgiyi sınav anında kullanabilmesi; zihinsel sakinliğine, bedensel dengesine ve kendisiyle kurduğu ilişkiye bağlıdır. Son günlerde yapılması gereken yeni yükler eklemek değil, bugüne kadar verilen emeği güvenle taşıyabilmektir” ifadelerini kullandı.

Belirsizlikle baş edebilmek de sınav sürecinin parçası

Sınav dönemlerinde öğrencilerin yaşadığı kaygının önemli bölümünün belirsizlikten kaynaklandığını belirten Sert, bu süreçte yalnızca sınava girmenin değil, sonucu henüz bilmeden verilen emeğe güvenebilmenin de önemli olduğunu söyledi.

Sert, “Bu süreçte zorlayıcı olan yalnızca sınava girmek değildir. Bir noktadan sonra çalışmayı bırakabilmek, sonucu henüz bilmeden verilen emeğe güvenebilmek ve kontrol edemediğimiz kısmı kabul edebilmektir. Aslında öğrenciler yalnızca bir sınava değil, kendi eğitim yolculuklarında önemli bir eşiğe hazırlanıyorlar” diye konuştu.

Son günlerde değişim değil istikrar önerisi

Öğrencilerin ve ailelerin sınava sayılı günler kala performansı artırmak amacıyla yeni çalışma yöntemleri, farklı rutinler veya yoğun programlar denemeye yönelebildiğini belirten Sert, bunun yerine mevcut düzenin korunması gerektiğini ifade etti.

Sert, “Sinir sistemi alışık olduğu düzen içerisinde kendini daha güvende hisseder. Bu nedenle uyku saatlerinin korunması, beslenme düzeninin değiştirilmemesi ve günlük rutinin mümkün olduğunca sürdürülmesi önemlidir. Son günlerde amaç performansı artırmak değil, sistemi dengede tutmaktır. Uzun bir yolculuğun son kilometrelerinde yeni bir rota aranmaz; kişi elindeki haritaya yeniden bakar, yönünü kontrol eder ve güvenle yoluna devam eder. Sınav öncesindeki son günler de tam olarak böyle değerlendirilmelidir” dedi.

Sınavdan bir gün önce belirsizlikleri azaltın

Sınavdan bir gün önce akademik hazırlığın büyük ölçüde tamamlandığını belirten Sert, öğrencilerin bu aşamada öngörülebilirliğe ihtiyaç duyduğunu kaydetti.

“Sınava giderken kullanılacak kıyafetlerin hazırlanması, gerekli belgelerin önceden kontrol edilmesi, ulaşım planının netleştirilmesi ve mümkünse sınava girilecek okulun önceden görülmesi öğrencinin zihinsel yükünü azaltır” diyen Sert, amacın kontrol duygusunu artırmak değil, gereksiz belirsizlikleri azaltmak olduğunu söyledi.

Kaygıyı yok etmeye çalışmayın

Sınav sırasında heyecan ve kaygı hissedilmesinin doğal olduğunu belirten Sert, öğrencilerin bu duyguları tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine yeniden sorulara ve sürece dönebilmelerinin daha önemli olduğunu vurguladı.

Sert, “Kaygı hissetmek başarısız olacağınız anlamına gelmez. Böyle anlarda öğrencilerin daha önce çözdükleri denemeleri, üstesinden geldikleri zorlukları ve verdikleri emeği hatırlamaları faydalı olacaktır. Ayrıca unutulmamalıdır ki bu bir sıralama sınavıdır. Sorular zor geldiyse büyük ihtimalle diğer öğrenciler için de zordur” dedi.

“Bir sınav sonucu çocuğun hayatının tamamını belirlemez”

LGS’nin öğrencilerin eğitim yolculuğundaki önemli duraklardan biri olduğunu ancak hayatın tamamını belirleyen bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Sert, “Bir sınav sonucu çocuğun hayatının filmi değil, yalnızca bir karesidir. O kareye bakarak bütün hikâyeyi değerlendirmek doğru değildir. Bu süreçte önemli olan öğrencilerin gösterdiği emek, geliştirdiği beceriler ve kazandığı deneyimlerdir” ifadelerini kullandı.

Sınav sonrası ilk ihtiyaç değerlendirilmek değil, karşılanmak

Sınav sonrasında ailelerin yaklaşımının da büyük önem taşıdığına dikkat çeken Burçak Başoğlu Sert, öğrencilerin sınavdan yalnızca bir puan ihtimaliyle değil, aynı zamanda bir duygu hâliyle çıkacağını belirtti.

Sert, “Öğrenciler sınavdan yalnızca bir puan ihtimaliyle değil, aynı zamanda bir duygu hâliyle çıkacaklar. Bu nedenle ilk ihtiyaçları performanslarının değerlendirilmesi değil, duygularının görülmesidir. Nasıl geçtiğini kendi istedikleri kadar anlatmalarına alan açmak ve yanlarında olduğumuzu hissettirmek en değerli destektir” açıklamasında bulundu.

Sınav sonrasında yapılacak küçük planların öğrencileri rahatlatabileceğini belirten Sert, sevilen bir yemek, aileyle geçirilen keyifli bir zaman ya da uzun süredir ertelenen bir etkinliğin sınav sonucundan bağımsız olması gerektiğini söyledi.

Sert, “Çünkü ödüllendirilmesi gereken şey sonuç değil, aylar boyunca sürdürülen emektir. LGS’ye birkaç gün kala ihtiyaç duyulan şey yeni bir şey eklemekten çok, bugüne kadar verilen emeğe güvenebilmektir. Bu son günler performansı artırma zamanı değil, yapılanları sakinlikle taşıma zamanıdır. Tüm öğrencilerimize bilgi ve deneyimlerini en iyi şekilde kullanabildikleri, kendilerine güvenerek ilerleyebildikleri başarılı bir sınav süreci diliyoruz” dedi.

Kimse bunu beklemiyordu: Sabah uyanınca ilk 10 dakikada yapılan bu hata gün boyu enerjiyi bitiriyor

Sabah gözünü açar açmaz telefona sarılanların sayısı her geçen gün artarken, uzmanlar bu alışkanlığın sanılandan çok daha büyük bir etkiye yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle uyanır uyanmaz sosyal medya akışına bakmak, mesaj kontrol etmek ya da yoğun haber trafiğine maruz kalmak, beynin güne stres modunda başlamasına neden olabiliyor.

Uzman değerlendirmelerine göre sabahın ilk dakikalarında ekrana odaklanmak, vücudun doğal uyanma ritmini bozabiliyor. Bu durum gün içinde halsizlik, dikkat kaybı, motivasyon düşüklüğü ve zihinsel yorgunluk gibi sonuçlar doğurabiliyor. Birçok kişi bunun nedenini yoğun iş temposu ya da uykusuzluk olarak düşünse de, asıl sebebin sabah yapılan küçük ama etkili bir alışkanlık olduğu ifade ediliyor.

Özellikle alarmı kapattıktan hemen sonra telefonda geçirilen sürenin uzaması, zihni daha gün başlamadan bilgi yüküne maruz bırakıyor. Bu da kişinin daha yataktan kalkmadan kendisini baskı altında hissetmesine yol açabiliyor. Uzmanlar, sabahın ilk 10 dakikasında ekran yerine kısa bir esneme, su içme, perdeyi açıp gün ışığı alma ya da birkaç dakika sessiz kalmanın çok daha faydalı olduğunu vurguluyor.

Gün boyu enerjisinin neden hızla tükendiğini anlamayan pek çok kişi için çözümün aslında oldukça basit olduğu belirtiliyor. Sabahın ilk dakikalarında yapılan küçük değişikliklerin, hem ruh halini hem de odaklanmayı ciddi ölçüde etkileyebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar, özellikle yoğun tempoda çalışanlar, öğrenciler ve sürekli dijital cihaz kullanan kişiler için sabah rutininin yeniden düzenlenmesi gerektiğini söylüyor. Güne daha sakin, kontrollü ve bilinçli başlamanın, gün sonundaki yorgunluk hissini azaltabileceği aktarılıyor.

Sabah kalkar kalkmaz yapılan bu alışkanlığın masum görünse de günün tamamını etkileyebildiği belirtilirken, pek çok kişinin bu gerçeği yeni yeni fark ettiği kaydediliyor. Basit gibi görünen bir sabah tercihi, aslında tüm günün seyrini değiştirebiliyor.

Tık artıracak alternatif başlıklar:

  • Sabah yapılan bu alışkanlık herkeste var: etkisi tahmin edilenden daha büyük
  • Uzmanlar uyardı: güne böyle başlamak tüm enerjiyi tüketiyor
  • Meğer yorgunluğun nedeni buymuş: sabah ilk 10 dakikaya dikkat
  • Herkes fark etmeden yapıyor: bu hata gün boyu bitkin bırakıyor