Sonbaharda migreni tetikleyen 8 önemli etken

Migren, yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşüren nörolojik hastalıklar arasında yer alıyor. Türkiye’de yaklaşık her 6 yetişkinden birini etkileyen migrenin, kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha sık görüldüğü belirtiliyor.

Sonbahar aylarında hava sıcaklıklarının hızla değişmesi, günlerin kısalması, okul ve iş temposunun yeniden yoğunlaşması gibi etkenler migren ataklarını tetikleyebiliyor.

Uzmanlara göre migrenli bireylerin önemli bir bölümü değişen hava koşullarının ataklarını artırdığını bildiriyor.

Ani hava ve basınç değişimleri

Sonbaharda sıcaklık düşüşleri, yağmur, rüzgar ve hava basıncındaki dalgalanmalar migreni tetikleyebiliyor.

Hava değişiminin belirgin olduğu günlerde uyku, beslenme ve su tüketimine daha fazla dikkat edilmesi, gün içinde fiziksel olarak aktif kalınması öneriliyor.

Uyku düzenindeki bozulma

Günlerin kısalması, vücudun biyolojik saatini etkileyebiliyor. Az uyumak kadar fazla uyumak da migren atağını tetikleyebiliyor.

Her gün benzer saatlerde yatıp kalkmak, uyku düzeninin korunmasına yardımcı olabiliyor.

Artan okul ve iş stresi

Yaz tatilinin ardından okul ve iş temposunun yoğunlaşması stres seviyesini artırıyor.

İşlerin planlanması, kısa molalar verilmesi, düzenli yürüyüş ve nefes egzersizleri stresin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.

Öğün atlamak ve fazla kafein tüketmek

Uzun süre aç kalmak, kahvaltıyı atlamak ve aşırı çay-kahve tüketmek migren ataklarını artırabiliyor.

Öğün düzeninin korunması, sağlıklı ara öğünler tüketilmesi ve kafeinin sınırlı alınması öneriliyor.

Yetersiz su tüketimi

Yaz aylarının sona ermesiyle birlikte susuzluk hissinin azalması, günlük sıvı alımının düşmesine neden olabiliyor.

Susamayı beklemeden gün içine yayılmış şekilde su içmek, migren ataklarının önlenmesinde önem taşıyor.

Kapalı ortamlar ve keskin kokular

Sonbaharda kapalı alanlarda daha fazla vakit geçirilmesi, sigara dumanı, parfüm, temizlik ürünleri ve hava kirliliği gibi etkenlere maruziyeti artırabiliyor.

Ortamların düzenli havalandırılması ve tetikleyici kokulardan uzak durulması öneriliyor.

Grip, soğuk algınlığı ve alerjenler

Üst solunum yolu enfeksiyonları, ateş, burun tıkanıklığı ve uyku kalitesindeki bozulma da migren atağını tetikleyebiliyor.

Sonbaharda artan alerjenlerin de baş ağrısını artırabileceği belirtiliyor.

Sık ağrı kesici kullanmak

Reçetesiz ve sık ağrı kesici kullanımı da baş ağrısının kronikleşmesine neden olabiliyor.

Ayda 10-15 günden fazla ağrı kesici kullanılması, “ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı” olarak tanımlanan tabloya yol açabiliyor. Atakların sıklaşması halinde hekim değerlendirmesi öneriliyor.

Baş ağrısı günlüğü tutmak faydalı olabilir

Migren ataklarının ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve öncesinde hangi etkenlere maruz kalındığını not etmek, kişisel tetikleyicilerin belirlenmesini kolaylaştırabiliyor.

Uyku düzeni, öğünler, stres, hava değişimi, kullanılan ilaçlar, tüketilen yiyecek ve içecekler gibi ayrıntıların kaydedilmesi, tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olabiliyor.

Yaşam tarzı migren ataklarını doğrudan etkiliyor

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, migren ataklarını tetikleyen unsurlar ve hastalığın kontrol altına alınmasına yardımcı olabilecek yaşam tarzı değişiklikleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Migren tedavisinde ilaçların önemli bir yer tuttuğunu ancak günlük alışkanlıklarda yapılacak düzenlemelerin de tedavinin başarısını artırabileceğini belirten Polat, büyük ve kısa süreli değişiklikler yerine sürdürülebilir küçük alışkanlıkların benimsenmesini önerdi.

Migren kişiyi işlevsiz bırakabilecek kadar şiddetli olabilir

Migrenin genetik yatkınlık zemininde gelişebilen nörolojik bir hastalık olduğunu ifade eden Doç. Dr. Polat, hastalığın çoğunlukla tek taraflı ve zonklayıcı baş ağrısıyla kendisini gösterdiğini söyledi.

Migren ataklarına ışık ve ses hassasiyeti, bulantı ve kusma gibi şikâyetlerin de eşlik edebildiğini aktaran Polat, “Migrenin normal baş ağrılarından en önemli farkı, kişiyi işlevsiz bırakacak kadar şiddetli olmasıdır. Basit bir ağrı kesiciyle kolayca kontrol altına alınamayan ataklar, yaşam kalitesini belirgin şekilde düşürebilir” dedi.

Migrenin toplumda yaygın görüldüğünü kaydeden Polat, hastalığın yaklaşık her beş kadından birini ve her on erkekten birini etkilediğini ifade etti.

Küçük ve sürdürülebilir alışkanlıklar önem taşıyor

Migrenli bireylerin sinir sisteminin uyku düzeni, beslenme, stres ve çevresel uyaranlara karşı daha hassas olabileceğini belirten Doç. Dr. Polat, düzenli bir yaşam ritmi oluşturmanın sinir sisteminin daha dirençli çalışmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Polat, “Büyük değişiklikler yerine sürdürülebilir küçük alışkanlıklar kazanmak çoğu zaman daha başarılı sonuçlar verir. Düzenli uyku, dengeli beslenme, fiziksel aktivite, nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri bu yaklaşımın temelini oluşturur” diye konuştu.

Az ya da fazla uyumak migreni tetikleyebilir

Migren ile uyku arasında güçlü bir ilişki bulunduğuna dikkat çeken Polat, hem yetersiz hem de fazla uyumanın migren ataklarını tetikleyebileceğini vurguladı.

Uyku süresinden çok düzenli bir uyku ritminin oluşturulmasının önemli olduğunu belirten Polat, uykusuzluğun migren ataklarının yanı sıra unutkanlık, bağışıklık sisteminde zayıflama ve sinir sistemi işlevlerinde bozulmaya da yol açabileceğini söyledi.

Uyku kalitesini artırmak amacıyla lavanta gibi rahatlatıcı aromaterapi uygulamalarından destek alınabileceğini ifade eden Polat, nane kokusunun da bazı kişilerde ağrının hafiflemesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Ancak bu yöntemlerin tek başına tedavi sağlamadığını ve yalnızca destekleyici olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Akdeniz tipi beslenme önerisi

Migren hastaları için herkese uygulanabilecek katı bir beslenme listesinin bulunmadığını belirten Doç. Dr. Polat, uzun süre aç kalmaktan ve aşırı karbonhidratlı, yüksek kalorili öğünlerden kaçınılması gerektiğini söyledi.

Akdeniz tipi beslenme modelinin migren hastaları açısından uygun bir seçenek olduğunu dile getiren Polat, dengesiz beslenme ve obezitenin atakların daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli yaşanmasına neden olabileceğini kaydetti.

Kan şekerindeki dalgalanmaların da migreni tetikleyebileceğine işaret eden Polat, düzenli öğünlerle beslenmenin önem taşıdığını ifade etti. Ailesinde diyabet öyküsü bulunan kişilerin, hastalık gelişmemiş olsa bile kan şekeri dengesini koruyacak bir yaşam tarzı benimsemesinin koruyucu olabileceğini söyledi.

Düzenli egzersiz atakları azaltabilir

Haftada 3 ila 5 gün, 30 ila 60 dakika tempolu yürüyüş veya aerobik egzersiz yapılmasının migren ataklarının azalmasına yardımcı olabileceğini belirten Polat, egzersizin uyku kalitesi, stres yönetimi ve ruh sağlığı üzerinde de olumlu etkileri bulunduğunu aktardı.

Yoğun çalışma temposu nedeniyle düzenli spor yapamayan kişilere günlük yaşamlarına daha fazla hareket katmalarını öneren Polat, asansör yerine merdiven kullanmak, uzun süre oturmamak ve gün içinde kısa hareket molaları vermek gibi küçük değişikliklerin de fayda sağlayabileceğini söyledi.

İlaç dışı tedavide nöromodülasyon seçeneği

Yaşam tarzı düzenlemelerinin yanı sıra ilaç dışı tedavi yöntemlerinin de migren yönetiminde kullanılabildiğini belirten Doç. Dr. Polat, nöromodülasyon uygulamalarının bu seçeneklerden biri olduğunu ifade etti.

Düşük düzeyli elektriksel veya manyetik uyarılarla çalışan cihazların alın, kafa, boyun veya kulak bölgesine uygulanabildiğini anlatan Polat, yöntemin sinir sisteminin ağrıya verdiği yanıtı düzenlemeyi ve ağrı eşiğini yükseltmeyi amaçladığını söyledi.

Nöromodülasyonun özellikle ilaç kullanamayan, ilaçlardan yeterli fayda görmeyen veya depresyon ve anksiyete gibi eşlik eden sorunları bulunan hastalarda değerlendirilebileceğini kaydeden Polat, uygulamanın kalıcı bir tedavi olmadığını ancak etkisinin aylar boyunca sürebileceğini belirtti.

Vitamin ve mineral desteği hekim kontrolünde alınmalı

Migren tedavisinde kullanılan vitamin ve mineral desteklerinin her hastada aynı etkiyi göstermediğini ifade eden Polat, bazı kişilerde B2 vitamini, koenzim Q10 ve magnezyum desteğinin yararlı olabileceğini söyledi.

Bu ürünlerin mutlaka hekim önerisiyle, uygun doz ve sürede kullanılması gerektiğini vurgulayan Polat, bilinçsiz takviye kullanımından kaçınılması gerektiğine dikkat çekti.

Migren günlüğü tetikleyicileri ortaya çıkarabilir

Migren günlüğü tutmanın atakların sıklığı, süresi, şiddeti ve olası tetikleyicilerinin belirlenmesine yardımcı olabileceğini söyleyen Doç. Dr. Polat, baş ağrısının yaşandığı günlerde tüketilen besinlerin, uyku süresinin, stres düzeyinin ve kullanılan ilaçların kayıt altına alınmasını önerdi.

Kadınlarda adet döneminin de günlüğe eklenmesinin önemli olduğunu belirten Polat, bu kayıtların hastanın kendi tetikleyicilerini fark etmesini ve hekimin tedavi planını daha doğru oluşturmasını sağlayabileceğini ifade etti.

Sık ağrı kesici kullanımı yeni baş ağrılarına yol açabilir

Ayda dört veya daha fazla migren atağı yaşayanların ve ağrıları günlük yaşamını ya da iş performansını etkileyen kişilerin nöroloji uzmanına başvurması gerektiğini belirten Polat, ilaç kullanım sıklığının da önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi.

Basit ağrı kesicilerin ayda 15 günden, migrene özel ağrı ilaçlarının ise ayda 10 günden fazla kullanılmasının “ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı” riskini artırabileceğine dikkat çeken Polat, bu durumda mutlaka uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini vurguladı.

Polat, “Migren tamamen kontrol edilemeyen bir hastalık değildir. Düzenli yaşam alışkanlıkları, uygun tedavi planı ve hekim takibiyle atakların sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azaltılabilir, yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir” ifadelerini kullandı.