Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Ankara’da düzenlenen 11. Kent Araştırmaları Kongresi’nde ilçenin dirençli şehircilik anlayışını ve sürdürülebilir kalkınma projelerini anlattı.
Kent Araştırmaları Enstitüsü tarafından Ankara’da düzenlenen 11. Kent Araştırmaları Kongresi, “İklim Değişikliğine Dirençli Kentler” temasıyla akademisyenleri, yerel yöneticileri, şehir plancılarını ve uzman isimleri bir araya getirdi. Kongrede iklim değişikliği, afetlere hazırlık, su yönetimi, sürdürülebilir enerji ve dirençli şehircilik konuları ele alındı.
Kongrede konuşan Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, ilçenin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda yürütülen projeleri katılımcılarla paylaşarak bilimsel veriye dayalı planlamanın ve güçlü yerel yönetimlerin önemine dikkat çekti.
“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ARTIK UZAK BİR GELECEĞİN SORUNU DEĞİL”
Konuşmasında Konya Havzası’nda yaşanan kuraklık, yeraltı su kaynaklarının azalması ve obruk oluşumlarına dikkat çeken Başkan Hasan Kılca, iklim değişikliğiyle mücadelenin yerel yönetimler açısından stratejik önem taşıdığını belirtti.
Başkan Kılca, “İklim değişikliği artık uzak bir geleceğe ait soyut bir senaryo değildir. Konya Havzası’nda bizzat şahit olduğumuz kuraklık, yeraltı su kaynaklarının çekilmesi ve obruk oluşumları, bu krizin yerelde ne kadar stratejik olarak ele alınması gerektiğini bizlere göstermektedir” dedi.
İklim risklerinin şehirlerin idari sınırlarını aşan ortak bir mesele olduğunu vurgulayan Kılca, dirençli kent yaklaşımını bilimsel veriler, yerel eylem planları ve devletin bütüncül politikaları doğrultusunda yürüttüklerini ifade etti.
“KARATAY’IN ÇALIŞMALARI ULUSLARARASI ALANDA TAKDİR GÖRÜYOR”
Karatay Belediyesi’nin sürdürülebilir kalkınma ve çevre politikaları alanındaki çalışmalarına değinen Başkan Kılca, 2021 yılında Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında Gönüllü Yerel Değerlendirme (VLR) Raporu’nu Türkçe ve İngilizce hazırlayan Türkiye’deki ilk belediye olduklarını hatırlattı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın destekleriyle Gönüllü Bölgesel Değerlendirme (VSR) Türkiye Çalıştayı’na ev sahipliği yaptıklarını belirten Kılca, Sürdürülebilir Enerji ve İklim Değişikliği Eylem Planı (SECAP) ile ilçenin çevresel hedeflerini ulusal politikalarla bütünleştirdiklerini söyledi.
Avrupa Birliği destekli “Dirençli Karatay” projesi kapsamında iklim değişikliği ve doğal afetlere karşı çalışmalar yürüttüklerini aktaran Başkan Kılca, “Bilimsel veriler, teknolojik imkânlar ve yerel kapasiteyi bir araya getirerek obruklar başta olmak üzere iklim kaynaklı risklerin tespit edilmesi, izlenmesi ve bu risklere karşı hazırlıklı olunması için kapsamlı çalışmalar yürütüyoruz. Amacımız yalnızca bugünün sorunlarına çözüm üretmek değil, Karatay’ı geleceğin belirsizliklerine karşı daha hazırlıklı, güvenli ve dirençli bir ilçe haline getirmektir.” dedi.
Başkan Kılca ayrıca Karatay Belediyesi’nin Kanada’da düzenlenen Dünya Kentsel Ekonomi Forumu’nda Türkiye’de “Öncü Şehir” (Frontrunner City) unvanını alan ilk belediye olduğunu hatırlatarak bu başarının ilçenin sürdürülebilir şehircilik çalışmalarının uluslararası alanda takdir gördüğünü ortaya koyduğunu belirtti.
“FAİZSİZ 24 BİN KONUTLA İNSAN MERKEZLİ BİR ŞEHİRCİLİK MODELİ”
Dirençli şehirlerin yalnızca fiziki yapılardan oluşmadığını, güvenli yaşam alanları ve toplumsal refahla güçlendiğini belirten Başkan Kılca, Karatay Belediyesi’nin yaklaşık 30 yıllık kurumsal tecrübesiyle faizsiz 24 bin konut ürettiğini söyledi.
Başkan Kılca, “Bizim için dirençli kent; sadece fiziki yapılar değil, içinde sosyal refahın ve huzurun yükseldiği yaşam alanlarıdır. Karatay’da yaklaşık 30 yıllık kurumsal tecrübemizle, belediyemiz öncülüğünde kurduğumuz modelle tam faizsiz 24 bin konut ürettik. Bugün bu başarıyı ‘Karatay’dan Dünyaya İnsan Merkezli Konut Modeli’ adıyla uluslararası şehircilik literatürüne kazandırıyoruz.” diye konuştu.
Karatay’da planlı yapılaşma, yatay mimari, dengeli nüfus dağılımı, yeşil alanlar ve sosyal donatıları esas aldıklarını ifade eden Kılca, geleneksel şehir dokusunu koruyarak modern, konforlu ve çevre dostu yaşam alanları oluşturduklarını belirtti.
Kentsel dönüşüm çalışmalarını Yeşil Kuşak parkları, doğa temelli çözümler ve Sıfır Atık altyapısıyla desteklediklerini kaydeden Başkan Kılca, insan merkezli şehircilik modelini mali disiplinden taviz vermeden sürdürdüklerini vurguladı.
Karatay Belediyesi’nin mali yapısı ve yenilenebilir enerji yatırımlarına da değinen Başkan Kılca, doğru planlama ve mali disiplin sayesinde belediyeyi tamamen borçsuz bir yapıya kavuşturduklarını söyledi.
Başkan Kılca, “Devletimizin mali disiplin ilkelerini yerelde harfiyen uygulayarak ortaya koyduğumuz ‘Borçsuz Belediyecilik Modeli’ bugün büyük bir örnek teşkil etmektedir. Doğru planlama ve gerçekçi yatırımlar sayesinde belediyemizi tamamen borçsuz bir yapıya kavuşturduk. Bu güçlü ve sürdürülebilir mali yapı sayesinde yeşil dönüşüm yatırımlarımızı çok hızlı hayata geçiriyoruz. Hayata geçirdiğimiz 5. Güneş Enerji Santralimizle, belediye olarak tükettiğimiz toplam enerjinin tam iki katını temiz enerjiden üretiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla çevrenin korunmasına ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına katkı sağladıklarını belirten Kılca, Karatay’ın bu alanda da yerel yönetimlere örnek olduğunu ifade etti.
“YEREL YÖNETİMLERİN BAŞARISI TÜRKİYE’NİN COP31 SÜRECİNE GÜÇ KATACAK”
Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazırlandığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’e de değinen Başkan Hasan Kılca, yerel yönetimlerin iklim değişikliğiyle mücadelede hayata geçirdiği projelerin Türkiye’nin uluslararası çalışmalarına katkı sağlayacağını belirtti.
Başkan Kılca, “Biz yerel yöneticilerin sahada başarıyla uyguladığı somut projeler, devletimizin COP31’e giden süreçte uluslararası arenada elini güçlendirecek en büyük gurur vesileleridir. Bugün burada ortaya koyduğumuz yerel deneyimlerin akademik bilgiyle birleşmesi, ülkemizin küresel iklim vizyonuna çok güçlü bir omuz verecektir.” dedi.
Kongrenin dirençli şehirlerin oluşturulmasına katkı sunmasını temenni eden Başkan Kılca, organizasyonda emeği geçen Kent Araştırmaları Enstitüsü’ne, akademisyenlere ve tüm paydaşlara teşekkür etti.
Karatay Belediyesi’nin uzun yıllara dayanan konut üretimi ve şehircilik tecrübesinin kayıt altına alınması amacıyla yeni bir çalışma başlatıldı.
“Karatay’dan Dünyaya İnsan Merkezli Konut Modeli” adıyla hazırlanacak kitabın basım ve dağıtım sürecine ilişkin Karatay Belediyesi ile kamu yararı statüsüne sahip Mahalli İdareler Derneği arasında Ortak Hizmet Projesi Protokolü imzalandı.
Protokole Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca ile Mahalli İdareler Derneği Başkanı Murat Sancar imza attı.
Hazırlanacak kitapta, Karatay Belediyesi’nin yaklaşık 30 yıldır uyguladığı faizsiz konut modeli başta olmak üzere belediyenin insan odaklı şehircilik anlayışı ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik çalışmaları kapsamlı biçimde ele alınacak.
Karatay Belediyesi, daha önce Kanada’nın Toronto kentinde düzenlenen 7. Urban Economy Forum’da “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Alanında Türkiye’nin İlk Öncü Şehri” unvanını almıştı. Yeni kitap çalışmasıyla ilçede uygulanan şehircilik modelinin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde kayıt altına alınması hedefleniyor.
Faizsiz konut modelinin işleyişi anlatılacak
Kitapta Karatay’da uygulanan faizsiz konut sisteminin oluşumu, işleyişi ve belediye güvencesine dayanan yapısı ayrıntılarıyla aktarılacak.
Çalışmada ayrıca yerel yönetimlerin konut üretiminde üstlenebileceği rol üzerinde durulacak. Belediye öncülüğünde yürütülen konut projelerinin yanı sıra kentsel dönüşüm uygulamaları, güven esasına dayalı konut üretim sistemi, vatandaş odaklı belediyecilik anlayışı, sosyal belediyecilik ve çevre odaklı projeler de kitabın ana başlıkları arasında yer alacak.
Karatay Belediyesi’nin konut üretimini yalnızca yapılaşma üzerinden değerlendirmediği, sosyal ve çevresel yatırımlarla birlikte ele aldığı yaklaşım da çalışmada incelenecek.
Bu kapsamda Kafe Karatay projeleri, tematik parklar, Yeşil Kuşak Parkları, Lavanta Bahçesi, Gül Parkı, spor tesisleri, yürüyüş yolları ve çocuk oyun alanları gibi sosyal yaşam yatırımlarına yer verilecek.
Gençlik ve spor alanındaki yatırımların yanı sıra Sıfır Atık, geri dönüşüm, VLR Raporu ve SECAP kapsamında gerçekleştirilen çevre çalışmalarının da konut ve şehircilik politikalarıyla ilişkisi ortaya konulacak.
Belediye, konut üretimi ile sosyal yaşam alanları, yeşil alanlar ve çevre yatırımlarının birlikte planlandığı bu yaklaşımın Karatay’ın gelişiminde önemli rol oynadığını belirtiyor.
Hazırlanacak eserde Karatay’ın nüfus gelişimi, ilçenin yerleşim açısından tercih edilme düzeyi ve gerçekleştirilen şehircilik uygulamalarının ortaya çıkardığı sonuçların da değerlendirilmesi planlanıyor.
Yerel yönetimler ve akademisyenler için kaynak olması hedefleniyor
“Karatay’dan Dünyaya İnsan Merkezli Konut Modeli” adlı çalışmanın yerel yönetimler, akademisyenler, araştırmacılar ve şehircilik alanında çalışma yapan uzmanlar için başvuru kaynağı niteliği taşıması hedefleniyor.
Kitapla birlikte Karatay Belediyesi’nin yaklaşık 30 yıllık konut üretim tecrübesi kayıt altına alınırken, faizsiz konut modeli ile insan merkezli şehircilik yaklaşımının farklı yerel yönetimlere aktarılabilecek yönlerinin de ortaya konulması amaçlanıyor.
Kılca: “Geliştirdiğimiz modeli dünyayla paylaşacağız”
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, kitabın ilçenin yıllar içinde oluşturduğu şehircilik tecrübesini gelecek yıllara taşıyacağını söyledi.
Kılca, Karatay’da gerçekleştirilen yatırımların yalnızca konut üretimiyle sınırlı tutulmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Karatay’da her yatırımımızın merkezine insanı koyduk. Güvenli ve erişilebilir konut üretimini sosyal yaşam alanları, gençlik ve spor yatırımları, yeşil alanlar ve çevre çalışmalarıyla birlikte planladık. Böylece yalnızca konut üretmedik; insanların huzurla yaşayabileceği mahalleler oluşturduk.
Bugün Karatay’ın Konya’nın en fazla tercih edilen ve nüfusu en hızlı artan merkez ilçelerinden biri haline gelmesi, ortaya koyduğumuz anlayışın en somut sonucudur. Toronto’da ‘Türkiye’nin İlk Öncü Şehri’ unvanıyla uluslararası düzeyde takdir gören bu modeli, ‘Karatay’dan Dünyaya İnsan Merkezli Konut Modeli’ kitabıyla kalıcı hale getiriyoruz. Bu eserle, edindiğimiz tecrübeyi paylaşarak yerel yönetimlere katkı sunmayı hedefliyoruz.”
Konya Büyükşehir Belediyesi’nin uzun süredir üzerinde çalıştığı Yeni İmar Yönetmeliği, 17 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Belediye tarafından yapılan duyuruda, düzenlemenin şehircilik anlayışında daha şeffaf, planlı ve sürdürülebilir bir dönemin kapısını araladığı vurgulandı.
Yeni yönetmelikle birlikte imar süreçlerinde daha açık ve anlaşılır bir sistemin hayata geçirildiği belirtilirken, özellikle parselasyon ve yapılaşma şartlarında kapsamlı değişikliklere gidildi. Bu düzenlemelerle hem yatırımcılar hem de vatandaşlar açısından belirsizliklerin azaltılması hedefleniyor.
Öne çıkan başlıklardan biri de teknik uygulamalara getirilen netlik oldu. Kot ve tesviye işlemlerinde yaşanan farklı uygulamaların önüne geçilmesi amacıyla standartlar belirlenirken, bu adımın sahadaki uygulama birliğini güçlendireceği ifade ediliyor.
Ulaşım ve günlük yaşamı doğrudan etkileyen otopark ve rampa düzenlemeleri de güncellendi. Yeni kurallarla birlikte özellikle yoğun yapılaşmanın olduğu bölgelerde otopark sorununa çözüm üretilmesi ve erişimin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Şehir estetiğini korumaya yönelik hükümler ise yönetmeliğin dikkat çeken bir diğer yönü. Yapıların mimari uyumu, çevresel bütünlük ve kentsel görünümün korunması gibi unsurlar daha güçlü şekilde düzenleme altına alındı. Bu yaklaşımın Konya’nın kimliğini koruyarak gelişmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Ayrıca erişilebilirlik konusunda atılan adımlar da yönetmeliğin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Engelli bireyler başta olmak üzere tüm vatandaşların kentsel alanlara daha rahat ulaşabilmesi için yeni standartlar getirildi.
Tüm bu düzenlemelerle birlikte Konya’da daha planlı, daha nitelikli ve sürdürülebilir bir yapılaşma modeline geçilmesi hedefleniyor. Büyükşehir Belediyesi, yeni imar yönetmeliğinin hem şehir estetiğine hem de yaşam kalitesine uzun vadeli katkılar sağlayacağını belirtiyor.
Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından, Konya İmam Hatip Lisesi’nin önünde yer alan ve şehirde “5 Yol” olarak bilinen bölgede yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında 8 binanın yıkımı tamamlandı.
Belediyeden yapılan açıklamaya göre, Ankara Caddesi ile Sultan Veled Caddesi arasında, Merkez İmam Hatip Lisesi karşısında bulunan alanda toplam 8 bina ve 50 bağımsız bölüm kamulaştırılarak yıkıldı. Bölgede moloz kaldırma çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
Açıklamada ifadesine yer verilen Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, şehir merkezinde planlı dönüşüm adımlarını atmaya kararlılıkla devam ettiklerini belirtti.
Altay, “Konya’mızın önemli güzergahlarından biri olan, Merkez İmam Hatip Lisesi karşısında 8 binada hemşehrilerimizle anlaşarak başlattığımız kamulaştırma çalışmaları sonrası bölgede yıkım işlemlerini gerçekleştirdik. Hedefimiz, bölgeyi daha düzenli, güvenli ve estetik bir görünüme kavuşturmak. Bu konuda destek veren tüm hemşerilerime teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.
Kentlerde artan yapılaşma ve yoğun yaşam temposu, insanların doğayla kurduğu ilişkiyi her geçen gün daha da zayıflatıyor. Bu tablo, mimarlık ve şehir planlamasında doğayı yeniden gündelik hayatın bir parçası haline getiren yeni bir yaklaşımı öne çıkarıyor.
Uzmanlara göre doğayla ilişki kurabilen yapılar, şehirlerin daha yaşanabilir hale gelmesinde önemli rol oynuyor. İç avlular, teras bahçeleri, cephelerle bütünleşen dikey peyzajlar ve yapı ile açık alan arasında daha geçirgen ilişkiler kuran tasarımlar, kent içinde küçük ama etkili yeşil alanlar oluşturuyor.
Bu yaklaşımda doğa, yalnızca estetik bir unsur olarak değil, yaşam deneyiminin doğal bir parçası olarak ele alınıyor. Yeni nesil projelerde kullanılan bu mekânsal kurguların, bireylerin hem fiziksel hem de psikolojik açıdan daha dengeli bir yaşam kurmasına katkı sunduğu ifade ediliyor.
Türk Serbest Mimarlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Aura Design Studio Kurucu Mimarı Filiz Cingi Yurdakul da şehir yaşamında doğayla temasın giderek daha önemli hale geldiğini belirtti. Yurdakul, artık insanların sadece işlevsel mekanlar değil, aynı zamanda gün içinde nefes alabilecekleri ve doğayla ilişki kurabilecekleri alanlar talep ettiğini söyledi.
Yurdakul, bu nedenle mimari projelerde iç avluların, teras bahçelerinin ve iyi kurgulanmış küçük yeşil alanların daha fazla yer bulduğunu ifade ederek, bazen bir avlunun, bazen bir teras bahçesinin ya da yapı içine yerleştirilen küçük bir peyzaj alanının şehir hayatının yoğunluğu içinde önemli bir denge unsuru oluşturduğunu dile getirdi.
Projelerinde doğayı tasarımın merkezine aldıklarını belirten Yurdakul, iç bahçeler, teraslar ve avluları yalnızca bir peyzaj öğesi olarak değil; yapının ölçeği, dolaşımı ve kullanım senaryolarıyla bütünleşen mekânsal odaklar şeklinde kurguladıklarını söyledi. Böylece doğanın projeye sonradan eklenen bir unsur değil, yapının mekânsal organizasyonunu şekillendiren temel bileşenlerden biri haline geldiğini vurguladı.
Uzmanlara göre yeni nesil mimari anlayışta doğa, dekoratif bir detay olmaktan çıkıp tasarımın ana parçalarından biri haline geliyor. Gün ışığını iyi kullanan, açık alanlarla güçlü ilişki kuran ve kullanıcıların doğayla temas edebildiği mekanların, geleceğin şehirlerinde daha fazla önem kazanacağı belirtiliyor.
Aura Design Studio’nun da mimarlık, bilim ve sanatın kesişiminde yenilikçi çözümler geliştiren disiplinler arası bir tasarım stüdyosu olarak, çevresel duyarlılığı ve kullanıcı deneyimini merkeze alan projeler ürettiği ifade ediliyor. Stüdyo, doğadan ilham alan, insana dokunan ve zamana karşı dirençli bir mimarlık dili geliştirmeyi hedefliyor.
Konya, 2025’in sonunda Türkiye’nin demografik haritasında “büyük şehir” hanesine kesin biçimde yazılıyor: 2.343.409 nüfusla ülkenin 6’ncı büyük ili. Ne var ki aynı Konya, nüfus yoğunluğunda 59 kişi/km² ile Türkiye ortalamasının (112) belirgin biçimde altında; yani büyüklüğünü “sıkışarak” değil, geniş coğrafyaya yayılarak taşıyor. Bu çelişkili tablo, bir yandan altyapı ve hizmet sunumunu mekâna yayarken, diğer yandan kent merkezlerinde yoğunlaşan baskıyı daha görünür kılıyor.
Veriler, Konya’nın son bir yılda 13.385 kişi artarak büyüdüğünü; artış hızının 5,73‰ ile Türkiye ortalamasını aştığını gösteriyor. Ancak asıl hikâye, sadece “kaç kişi arttı” sorusunda değil; nüfusun nerede toplandığı, kimlerin kaldığı, kimlerin gittiği ve kente kimlerin geldiği sorularında saklı. Çünkü Konya’da nüfusun %61,8’i üç merkez ilçede (Selçuklu–Karatay–Meram) yaşıyor; buna karşılık kütük–ikamet karşılaştırması, Konya’nın vatandaşlık bazında –387.508 kişilik bir farkla “kütükte büyük, ikamette ekside” bir yapıya işaret ettiğini ortaya koyuyor.
Bu dosya, Konya’yı tek bir rakamla anlatmaya çalışan kolaycı okumaların ötesine geçmeyi amaçlıyor. Konya’nın Türkiye içindeki yerini; nüfus liginde sırası, yoğunluk gerçeği, ilçeler arası büyüme farkları, yabancı nüfusun ölçeği (Konya’da 28.435 kişi), yaş yapısı, hane büyüklüğü ve medeni durum göstergeleriyle birlikte ele alıyor. Kısacası, Konya’nın “büyüyen şehir” oluşunu, büyümenin niteliği üzerinden tartışmaya açıyor.
Okuyacağınız sayfalarda temel soru şu: Konya, 2025’e girerken yalnızca büyüyor mu, yoksa aynı anda merkezde yoğunlaşıp çevreye yayılıyor, bir yandan diaspora üretirken bir yandan çevresinden nüfus çekiyor, genç nüfusu korurken yaşlanan nüfusa da hazırlanmak zorunda mı kalıyor? Bu dosya, yanıtı rakamlarla arıyor; rakamların anlattığı hikâyeyi ise sahadaki sosyal ve ekonomik gerçeklikle buluşturmayı hedefliyor.
Toplam nüfus tabloları Türkiye’de ikamet eden toplam nüfusu verir (yabancılar dahil): 2025’te 86.092.168.
“İkamet edilen ile göre nüfus kütüğüne kayıtlı olunan il” matrisi ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını kapsar (yabancılar hariç): 2025’te 84.572.653. Bu iki toplam arasındaki fark, dosyalarda ayrıca görülen yabancı nüfusa (2025’te 1.519.515) denk gelir.
Büyüklük–yoğunluk ikilemi: Konya büyük; fakat seyrek. Hizmet maliyetleri mekânsal olarak yayılıyor.
Merkez baskısı: Selçuklu–Karatay–Meram’da konut, ulaşım ve sosyal donatı ihtiyacı artıyor.
Gençlik + yaşlanma: Eğitim ve bakım ekonomisi aynı anda planlanmalı.
Yabancı entegrasyonu: Sayı artıyor; yerel uyum politikaları önem kazanıyor.
1) Konya’nın nüfus büyüklüğü: Türkiye’nin “büyük iller liginde” yeri
2025’te Konya’nın nüfusu 2.343.409. Bu değerle Konya:
Türkiye’de sırada
Türkiye nüfusunun %2,72’sini oluşturuyor.
2025 nüfusunda Türkiye ilk 10 il
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
15.754.053 kişi
2
Ankara
5.910.320 kişi
3
İzmir
4.504.185 kişi
4
Bursa
3.263.011 kişi
5
Antalya
2.777.677 kişi
6
Konya
2.343.409 kişi
7
Adana
2.283.609 kişi
8
Şanlıurfa
2.255.242 kişi
9
Gaziantep
2.193.363 kişi
10
Kocaeli
2.164.134 kişi
Konya yorumu: İlk 10’un içinde; üstelik ilk 6’da. Bu, Konya’yı yalnızca bir “bölge ili” değil, ülke ölçeğinde planlama (altyapı, eğitim, sağlık, işgücü) gerektiren bir metropol hinterlandı olarak da konumlandırıyor.
2) Uzun dönem nüfus artışı: Konya büyüyor ama hız liginde en üstte değil
2.1. 2000–2025 mutlak artış: Konya 11. sırada
Konya, 2000’den 2025’e nüfusunu 507.422 kişi artırdı. Bu artışla mutlak artışta 11. sırada (ilk 10’un hemen dışında).
2000–2025 döneminde nüfusu en çok artan ilk 10 il (mutlak)
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
4.677.213 kişi
2
Ankara
2.021.121 kişi
3
Antalya
1.347.138 kişi
4
Bursa
1.112.440 kişi
5
İzmir
1.072.981 kişi
6
Şanlıurfa
1.008.047 kişi
7
Kocaeli
969.118 kişi
8
Gaziantep
929.598 kişi
9
Tekirdağ
630.629 kişi
10
Diyarbakır
534.606 kişi
Konya: +507.422 (11. sıra)
2.2. 2000–2025 artış oranı: Konya %27,6 ile 25. sırada
Konya’nın 2000–2025 artış oranı %27,6. Türkiye toplam artışı aynı dönemde yaklaşık %33 düzeyinde. Yani Konya büyüyor, fakat artış oranı ülke ortalamasının biraz altında.
2000–2025 döneminde nüfusu en hızlı artan ilk 10 il (yüzde)
Sıra
İl
Değer
1
Yalova
115,0 %
2
Tekirdağ
109,1 %
3
Antalya
94,2 %
4
Kocaeli
81,3 %
5
Şanlıurfa
80,1 %
6
Gaziantep
71,9 %
7
Muğla
65,7 %
8
Batman
62,1 %
9
Şırnak
58,2 %
10
Ankara
52,0 %
Konya:%27,6 (25. sıra)
Konya yorumu: Konya’nın büyümesi “patlayıcı” değil; daha çok istikrarlı ve kademeli bir artış çizgisi var. Bu tablo, kentsel yayılmanın baskısını azaltabilir; ancak göç dinamikleri ve yaş yapısı dikkate alınmadan “rahatlama” yorumu da yapılmamalı (aşağıda kütük–ikamet farkı bunun ana ipucunu veriyor).
3) 2024–2025’te ne oldu? Artış hızı ve net eklenen nüfus
3.1. Bir yılda net eklenen nüfus (mutlak): Konya 12. sırada
Konya’nın 2024’ten 2025’e nüfus artışı: +13.385 kişi (12. sıra).
2024–2025’te nüfusu en çok artan ilk 10 il (mutlak)
Sıra
İl
Değer
1
Antalya
55.574 kişi
2
İstanbul
52.451 kişi
3
Ankara
46.271 kişi
4
Kocaeli
31.165 kişi
5
Gaziantep
29.052 kişi
6
Şanlıurfa
28.055 kişi
7
Bursa
24.393 kişi
8
Tekirdağ
21.279 kişi
9
Diyarbakır
18.672 kişi
10
Muğla
17.680 kişi
Konya:+13.385 (12. sıra)
3.2. Yıllık nüfus artış hızı (‰): Konya 24. sırada, Türkiye ortalamasının üzerinde
Konya’nın 2024–2025 yıllık nüfus artış hızı: 5,73‰ Türkiye ortalaması: 4,97‰
2024–2025 yıllık nüfus artış hızı en yüksek ilk 10 il (‰)
Sıra
İl
Değer
1
Antalya
20,21 ‰
2
Tekirdağ
17,77 ‰
3
Muğla
16,21 ‰
4
Kocaeli
14,53 ‰
5
Gaziantep
13,16 ‰
6
Şanlıurfa
12,46 ‰
7
Batman
12,30 ‰
8
Yalova
12,12 ‰
9
Sakarya
11,60 ‰
10
Adıyaman
11,04 ‰
Konya:5,73‰ (24. sıra)
Konya yorumu: Konya, son yılda ülke ortalamasının üstünde bir artış hızına sahip; ancak “hız liginde” ilk 10’da değil. Bu, Konya’nın büyümesinin daha çok doğal artış + sınırlı net göç bileşimiyle dengeli seyrettiğini düşündürür; kütük–ikamet verileri bu okumanın yönünü netleştiriyor.
4) Nüfus yoğunluğu: Konya’nın “geniş coğrafya – düşük yoğunluk” gerçeği
Konya’nın 2025 nüfus yoğunluğu: 59,2 kişi/km² (49. sıra). Türkiye ortalaması: 112,0 kişi/km².
2025 nüfus yoğunluğu en yüksek ilk 10 il (kişi/km²)
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
2.943,4 kişi/km²
2
Kocaeli
632,5 kişi/km²
3
Yalova
394,9 kişi/km²
4
İzmir
376,3 kişi/km²
5
Gaziantep
329,2 kişi/km²
6
Bursa
314,3 kişi/km²
7
Hatay
283,5 kişi/km²
8
Ankara
237,9 kişi/km²
9
Sakarya
234,2 kişi/km²
10
Tekirdağ
194,3 kişi/km²
Konya yorumu: Konya nüfusta büyük; fakat yoğunlukta orta-alt grupta. Bu iki gerçek aynı anda şunu anlatır: Konya, nüfusunu daha geniş bir mekâna yayarak taşıyor. Ulaşım, kırsal hizmet erişimi, tarım-su yönetimi ve “merkez ilçelerde yoğunlaşan nüfus baskısı” birlikte ele alınmak zorunda.
5) Kent–kır ayrımı: Belde/köy nüfusu ve oranı (idari sınıflama)
Bu başlık, “il-ilçe merkezleri” ile “belde-köy” ayrımına dayanır.
5.1. Belde/köy nüfusu en yüksek ilk 10 il (2025)
Sıra
İl
Değer
1
Afyonkarahisar
284.162 kişi
2
Çanakkale
217.926 kişi
3
Zonguldak
209.455 kişi
4
Tokat
205.411 kişi
5
Adıyaman
191.262 kişi
6
Muş
189.678 kişi
7
Ağrı
183.050 kişi
8
Şırnak
181.684 kişi
9
Giresun
180.761 kişi
10
Kastamonu
180.662 kişi
5.2. Belde/köy nüfus oranı en yüksek ilk 10 il (2025)
Sıra
İl
Değer
1
Ardahan
54,81 %
2
Bartın
50,27 %
3
Muş
48,74 %
4
Kars
44,81 %
5
Iğdır
40,44 %
6
Gümüşhane
38,97 %
7
Çanakkale
37,97 %
8
Afyonkarahisar
37,80 %
9
Ağrı
37,24 %
10
Niğde
37,08 %
Konya: Bu tabloda belde/köy nüfusu 0 görünüyor (tablodaki sınıflamada belde/köy ayrı yazılmamış). Yani Konya için “kır yok” değil; idari sınıflamanın kategorileştirme biçimi böyle.
6) Konya’nın iç haritası: İlçeler düzeyinde yoğunlaşma ve büyüme
Konya’da nüfusun önemli kısmı merkez ilçelerde toplanıyor. Selçuklu + Karatay + Meram, Konya nüfusunun %61,8’ini taşıyor.
6.1. Konya’da nüfusu en yüksek ilk 10 ilçe (2025)
Sıra
İlçe
Toplam
1
Selçuklu
703.449
2
Karatay
395.499
3
Meram
349.685
4
Ereğli
158.010
5
Akşehir
93.613
6
Beyşehir
80.353
7
Çumra
68.803
8
Seydişehir
66.079
9
Ilgın
53.167
10
Karapınar
51.756
6.2. Konya’da yıllık nüfus artış hızı en yüksek ilk 10 ilçe (2024–2025, ‰)
Sıra
İlçe
YillikArtisHizi
1
Karatay
25,78 ‰
2
Yalıhüyük
15,38 ‰
3
Ereğli
11,18 ‰
4
Beyşehir
9,05 ‰
5
Karapınar
8,38 ‰
6
Meram
4,63 ‰
7
Selçuklu
4,40 ‰
8
Çumra
3,67 ‰
9
Seydişehir
0,18 ‰
10
Kadınhanı
-0,51 ‰
Konya yorumu: Merkez ilçeler “ağırlık merkezi” olmayı sürdürürken, ilçe bazında büyüme hızlarında ciddi farklılık var. Bu, konut piyasası, ulaşım talebi, eğitim-sağlık kapasite planlaması gibi başlıklarda “Konya geneli ortalama” ile karar almanın riskini gösteriyor.
Türkiye’nin en kalabalık ilçeleri (2025)
TÜİK verilerine göre 1 milyon eşiğini aşan ilk ilçe Esenyurt. İlk 10 tabloyu büyük ölçüde İstanbul, Ankara ve Gaziantep ilçeleri oluşturuyor.
7) Ortalama hanehalkı büyüklüğü: Konya orta-üst grupta
Konya’nın 2025 ortalama hanehalkı büyüklüğü: 3,17 kişi (24. sıra). Türkiye ortalaması: 3,08 kişi.
2025’te ortalama hanehalkı büyüklüğü en yüksek ilk 10 il
Sıra
İl
Değer
1
Şırnak
4,84 kişi
2
Şanlıurfa
4,63 kişi
3
Batman
4,43 kişi
4
Hakkari
4,31 kişi
5
Siirt
4,29 kişi
6
Mardin
4,25 kişi
7
Ağrı
4,23 kişi
8
Van
4,18 kişi
9
Muş
4,11 kişi
10
Diyarbakır
4,09 kişi
Konya yorumu: Konya, Türkiye ortalamasının üzerinde ama “en yüksekler” arasında değil. Hane büyüklüğünün, hem doğurganlık/yaş yapısı hem de göç ve ekonomik koşullarla ilişkili olduğu düşünülürse Konya’nın profili “büyükşehirleşmiş ama aile ölçeğini tamamen küçültmemiş” bir hatta oturuyor.
8) Yaş yapısı: Konya’da çocuk oranı Türkiye’nin üstünde; median yaş biraz daha genç
Konya’da 0–14 yaş %21,38 (Türkiye %20,36), 65+ %11,27 (Türkiye %11,13). Çocuk oranı ulusal ortalamanın üstünde; yaşlı payı ise ortalamaya yakın. Bu tablo eğitim–istihdam ile sağlık–bakım ihtiyaçlarının eşzamanlı büyüdüğüne işaret ediyor.
Konya (2025):
0–14 yaş:963 kişi, pay %21,38 (24. sıra)
15–64 yaş:578.347 kişi, pay %67,35
65+ yaş:099 kişi, pay %11,27 (52. sıra)
Median yaş:33
Türkiye (2025) karşılaştırma:
0–14 payı: %20,36
65+ payı: %11,13
Median yaş: 34
8.1. 0–14 yaş oranı en yüksek ilk 10 il (2025)
Sıra
İl
Değer
1
Şanlıurfa
36,79 %
2
Şırnak
32,90 %
3
Mardin
30,84 %
4
Ağrı
30,35 %
5
Muş
30,16 %
6
Siirt
30,12 %
7
Batman
29,94 %
8
Diyarbakır
29,69 %
9
Bitlis
29,17 %
10
Van
28,84 %
8.2. 65+ yaş oranı en yüksek ilk 10 il (2025)
Sıra
İl
Değer
1
Sinop
21,66 %
2
Kastamonu
21,08 %
3
Giresun
19,96 %
4
Artvin
19,25 %
5
Çankırı
18,18 %
6
Balıkesir
18,17 %
7
Çanakkale
18,16 %
8
Ordu
17,83 %
9
Bartın
17,62 %
10
Edirne
17,61 %
8.3. Median yaş: en genç ve en yaşlı 10 il (2025)
En genç 10 il (median yaş en düşük):
Sıra
İl
Değer
1
Şanlıurfa
21 yaş
2
Şırnak
23 yaş
3
Siirt
25 yaş
4
Mardin
25 yaş
5
Ağrı
25 yaş
6
Muş
25 yaş
7
Batman
25 yaş
8
Diyarbakır
26 yaş
9
Bitlis
26 yaş
10
Hakkari
26 yaş
En yaşlı 10 il (median yaş en yüksek):
Sıra
İl
Değer
1
Sinop
44 yaş
2
Kastamonu
43 yaş
3
Giresun
43 yaş
4
Zonguldak
42 yaş
5
Artvin
42 yaş
6
Balıkesir
42 yaş
7
Çanakkale
42 yaş
8
Ordu
41 yaş
9
Kırklareli
41 yaş
10
Edirne
41 yaş
Konya yorumu: Konya’nın çocuk oranı ulusal ortalamanın üstünde; median yaş ulusal ortalamadan bir yaş daha genç. Bu, Konya’nın “tam yaşlanan iller” kümesinde olmadığını; ancak 65+ payının da ulusal ortalamanın hafif üzerinde olması nedeniyle çifte baskı (hem eğitim çağındaki nüfus hem yaşlı hizmet ihtiyacı) potansiyelini düşündürüyor.
9) Cinsiyet dengesi: Konya kadın ağırlıklı iller tarafında
2025’te Konya’da 100 kadına 98,67 erkek düşüyor (erkek/kadın oranı). Türkiye toplamı 100,06.
Erkek oranı en yüksek ilk 10 il (2025, Erkek/100 Kadın)
Sıra
İl
Değer
1
Hakkari
109,59 (Erkek/100 Kadın)
2
Tunceli
109,24 (Erkek/100 Kadın)
3
Ardahan
108,60 (Erkek/100 Kadın)
4
Bitlis
107,35 (Erkek/100 Kadın)
5
Şırnak
107,34 (Erkek/100 Kadın)
6
Ağrı
107,15 (Erkek/100 Kadın)
7
Iğdır
106,80 (Erkek/100 Kadın)
8
Kars
105,79 (Erkek/100 Kadın)
9
Tekirdağ
103,91 (Erkek/100 Kadın)
10
Kahramanmaraş
103,89 (Erkek/100 Kadın)
Konya yorumu: Konya, “erkek ağırlıklı iller” arasında değil; tersine kadın ağırlığı belirgin. Bu, yaş yapısı, göç desenleri ve kentleşmenin işgücü kompozisyonu gibi başlıklarda ayrı okumayı hak eder.
10) Medeni durum (15+): Konya’da evlilik payı yüksek, boşanma payı Türkiye ortalamasının altında
Konya (2025, 15+ nüfus üzerinden):
Evli:%63,35 (11. sıra; ilk 10’un hemen dışında)
Boşanmış:%4,43 (42. sıra)
Hiç evlenmedi:%26,47 (49. sıra)
Eşi öldü:%5,75 (51. sıra)
Türkiye (2025, 15+):
Evli: %60,20
Boşanmış: %5,20
Hiç evlenmedi: %28,97
Eşi öldü: %5,63
Hane ve aile: Orta-üst hane büyüklüğü, evlilik payı yüksek
10.1. Boşanmış nüfus oranı en yüksek ilk 10 il (2025, 15+)
Sıra
İl
Değer
1
İzmir
8,37 %
2
Muğla
8,35 %
3
Antalya
7,65 %
4
Aydın
7,06 %
5
Yalova
6,69 %
6
Eskişehir
6,64 %
7
Balıkesir
6,46 %
8
Mersin
6,44 %
9
Tunceli
6,43 %
10
Ankara
6,40 %
10.2. Hiç evlenmemiş oranı en yüksek ilk 10 il (2025, 15+)
Sıra
İl
Değer
1
Hakkari
44,38 %
2
Şırnak
43,62 %
3
Batman
39,14 %
4
Siirt
39,02 %
5
Mardin
37,33 %
6
Van
36,91 %
7
Diyarbakır
36,79 %
8
Muş
36,67 %
9
Ağrı
36,16 %
10
Bitlis
35,85 %
10.3. Evli oranı en yüksek ilk 10 il (2025, 15+)
Sıra
İl
Değer
1
Ordu
64,98 %
2
Çorum
64,73 %
3
Çankırı
64,38 %
4
Manisa
64,24 %
5
Afyonkarahisar
64,00 %
6
Kütahya
63,74 %
7
Tekirdağ
63,59 %
8
Kastamonu
63,57 %
9
Uşak
63,54 %
10
Kahramanmaraş
63,50 %
10.4. Eşi ölmüş oranı en yüksek ilk 10 il (2025, 15+)
Sıra
İl
Değer
1
Kastamonu
9,38 %
2
Sinop
9,28 %
3
Giresun
8,87 %
4
Artvin
8,73 %
5
Edirne
8,58 %
6
Balıkesir
8,45 %
7
Çorum
8,23 %
8
Çanakkale
8,15 %
9
Kırklareli
8,10 %
10
Amasya
8,08 %
Konya yorumu: Konya, evlilik payında yüksek; boşanma payında ülke ortalamasının altında. Bu, “aile yapısının görece güçlü” olduğu bir profile işaret eder; fakat yaşlanma göstergeleriyle birlikte okunduğunda bakım ekonomisi (yaşlı destek ağları) ve hane içi dayanışma gibi başlıklarda da önemli bir veri seti sunar.
11) Yabancı nüfus: Konya sayıda ilk 10’da, oranda orta hatta
Konya’daki yabancı nüfus (2025): 28.435 kişi
Yabancı nüfus sayısında sıra (ilk 10 içinde)
Toplam nüfusa oranı %1,21 (32. sıra)
Türkiye toplam yabancı nüfus (2025): 1.519.515 kişi (toplam nüfusun %1,76’sı)
11.1. Yabancı nüfus sayısı en yüksek ilk 10 il (2025)
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
607.276 kişi
2
Antalya
132.302 kişi
3
Ankara
128.633 kişi
4
Bursa
54.705 kişi
5
Mersin
43.315 kişi
6
İzmir
42.962 kişi
7
Konya
28.435 kişi
8
Muğla
26.653 kişi
9
Eskişehir
24.257 kişi
10
Sakarya
24.194 kişi
Yabancı nüfus: Sayıda ilk 10, oranda orta
Konya’daki yabancı nüfus 28.435 ile 7’nci sırada; toplam nüfusa oranı %1,21 (32’nci). Türkiye genelinde yabancı nüfus 1.519.515 (%1,76).
Yabancı nüfusta ilk 10 il (sayı): İstanbul, Antalya, Ankara, Bursa, Mersin, İzmir, Konya, Muğla, Eskişehir, Sakarya. Oran liderleri: Yalova (%5,91), Antalya (%4,76), Karabük (%4,35).
Türkiye’de yabancı nüfusta ilk 10 vatandaşlık (2025): Türkmenistan, Irak, Afganistan, Almanya, Azerbaycan, İran, Rusya Federasyonu, Suriye, Özbekistan, Mısır.
11.2. Yabancı nüfus oranı en yüksek ilk 10 il (2025, %)
Sıra
İl
Değer
1
Yalova
5,91 %
2
Antalya
4,76 %
3
Karabük
4,35 %
4
İstanbul
3,85 %
5
Aksaray
3,39 %
6
Kırşehir
3,04 %
7
Eskişehir
2,61 %
8
Bolu
2,47 %
9
Çankırı
2,44 %
10
Muğla
2,42 %
11.3. 2024–2025’te yabancı nüfus artışı en yüksek ilk 10 il (mutlak)
Konya bu listede 6. sırada: +1.722 kişi.
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
44.470 kişi
2
Antalya
12.199 kişi
3
İzmir
3.411 kişi
4
Kocaeli
2.412 kişi
5
Muğla
1.893 kişi
6
Konya
1.722 kişi
7
Tekirdağ
1.636 kişi
8
Niğde
511 kişi
9
Elazığ
464 kişi
10
Çanakkale
441 kişi
11.4. Türkiye’de yabancı nüfusta ilk 10 vatandaşlık ülkesi (2025)
Sıra
Vatandaşlık ülkesi
Nüfus
1
Türkmenistan-Turkmenistan
170.411 kişi
2
Irak-Iraq
147.469 kişi
3
Afganistan-Afghanistan
132.707 kişi
4
Almanya-Germany
111.218 kişi
5
Azerbaycan-Azerbaijan
92.830 kişi
6
İran-Iran
91.672 kişi
7
Rusya Federasyonu-Russian Federation
75.914 kişi
8
Suriye-Syria
75.202 kişi
9
Özbekistan-Uzbekistan
64.298 kişi
10
Mısır-Egypt
43.271 kişi
Konya yorumu: Konya yabancı nüfus sayısında ilk 10’da olmasına rağmen oran olarak orta hatta. Bu, yabancı nüfusun Konya’da “ekonomik ve sosyal dokuya eklemlenen ama nüfusun genel kompozisyonunu domine etmeyen” bir büyüklükte olduğunu düşündürür. Ayrıca 2024–2025 artışında ilk 10’a girmesi, Konya’nın bu başlıkta hızlanan bir trend taşıyabileceğine işaret ediyor.
12) İkamet–kütük matrisi: Konya’nın göçle kurduğu çelişkili ilişki (net giden ama yerelde tutunan)
Bu bölüm yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için geçerlidir.
Konya (2025, vatandaşlar):
Konya’da ikamet eden vatandaş:314.974
Nüfus kütüğüne Konya kayıtlı toplam vatandaş:702.482
Net fark (ikamet – kütük): -387.508 → Konya, kütük perspektifinden net “göç veren” iller grubunda.
Ayrıca:
Konya’da ikamet eden vatandaşların %81,54’ü Konya kütüğüne kayıtlı (Türkiye ortalaması yaklaşık %55,49).
Konya kütüğüne kayıtlı olanların %69,85’i Konya’da yaşıyor (geri kalan ~%30 başka illerde).
12.1. Net “çekim” (ikamet – kütük) en yüksek ilk 10 il
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
12.542.907 kişi
2
Ankara
3.705.793 kişi
3
İzmir
2.518.000 kişi
4
Kocaeli
1.448.221 kişi
5
Antalya
1.389.541 kişi
6
Bursa
1.354.094 kişi
7
Tekirdağ
631.826 kişi
8
Mersin
503.169 kişi
9
Adana
440.532 kişi
10
Muğla
405.630 kişi
12.2. Net “göç veren” (ikamet – kütük) en yüksek ilk 10 il (en negatif)
Sıra
İl
Değer
1
Sivas
-1.363.689 kişi
2
Erzurum
-1.255.676 kişi
3
Şanlıurfa
-944.700 kişi
4
Mardin
-899.702 kişi
5
Yozgat
-842.165 kişi
6
Ordu
-839.629 kişi
7
Çorum
-817.338 kişi
8
Ağrı
-793.469 kişi
9
Tokat
-783.457 kişi
10
Trabzon
-780.319 kişi
Konya:-387.508 (53. sıra; yani net veren ama “en çok veren” ilk 10’da değil)
12.3. “Kendi kütüğünde yaşama” oranı en yüksek ilk 10 il
Sıra
İl
Değer
1
Şanlıurfa
93,69 %
2
Adıyaman
92,90 %
3
Kahramanmaraş
91,66 %
4
Ağrı
90,53 %
5
Ordu
89,41 %
6
Muş
88,69 %
7
Şırnak
88,55 %
8
Çorum
88,53 %
9
Bingöl
88,25 %
10
Sivas
88,24 %
12.4. “Kendi kütüğünde yaşama” oranı en düşük ilk 10 il (en kozmopolit ikamet yapısı)
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
14,02 %
2
Kocaeli
26,04 %
3
Ankara
28,22 %
4
Yalova
28,94 %
5
Tekirdağ
31,93 %
6
İzmir
37,07 %
7
Antalya
41,78 %
8
Bursa
48,77 %
9
Muğla
51,19 %
10
Mersin
53,85 %
Konya:%81,54 (35. sıra) → Konya “yerelde tutunan” bir ikamet yapısına sahip; ancak toplamda net kütük farkı eksi: Konya’dan dışarı güçlü bir hareket var.
12.5. Konya özelinde iki kritik akış: “Konyalılar nerede?” / “Konya’ya kimler geliyor?”
A) Konya kütüğüne kayıtlı olup başka illerde yaşayan Konyalıların ilk 10 adresi (2025, vatandaşlar)
Sıra
İl
Değer
1
İstanbul
164.105 kişi
2
İzmir
130.731 kişi
3
Ankara
105.719 kişi
4
Antalya
101.915 kişi
5
Bursa
28.022 kişi
6
Eskişehir
24.613 kişi
7
Kocaeli
19.433 kişi
8
Karaman
19.387 kişi
9
Aydın
17.509 kişi
10
Aksaray
13.661 kişi
B) Konya’da yaşayan ama kütüğü başka illerde olanların başlıca kütükleri (Konya’ya “kütük üzerinden” gelen ilk 10)
Sıra
İl
Değer
1
Karaman
53.865 kişi
2
Aksaray
38.859 kişi
3
Van
18.013 kişi
4
Erzurum
15.474 kişi
5
Mersin
14.116 kişi
6
Kayseri
13.747 kişi
7
Niğde
13.539 kişi
8
Ankara
13.104 kişi
9
Ağrı
12.744 kişi
10
Mardin
11.793 kişi
Konya yorumu (bu bölümün özeti): Konya, kütük açısından ülke içinde yayılmış güçlü bir diaspora üretirken (özellikle büyük metropollere), kendi içinde de yakın çevresinden (Karaman–Aksaray hattı başta) ve bazı doğu illerinden kütük temelli bir çekim barındırıyor. Bu ikili yapı, Konya’nın hem “kaynak il” hem “ara merkez” olduğunu düşündürür.
13) Belediyeler ve belediye nüfusu: Türkiye ölçeğinde idari yapıdaki büyük dönüşüm
2025’te Türkiye’de:
Belediye nüfusu:831.864 (toplam nüfusun %95,05’i)
Toplam belediye sayısı:407
Büyükşehir: 30
İl belediyesi: 51
İlçe belediyesi: 922
Belde/ilk kademe: 404
2007’de toplam belediye sayısı 3.225 iken 2025’te 1.407’ye düşmüş durumda (-1.818, yaklaşık -%56,4). Büyükşehir sayısındaki sıçrama ise 2013 sonrası dönemin belirgin kırılma noktası.
Konya yorumu: Bu tablo doğrudan “Konya’da kaç belediye var” demiyor; ancak Konya’nın büyükşehir statüsündeki iller içinde yer aldığı idari ekosistemin, ülke genelinde nasıl yeniden ölçeklendiğini gösteriyor.