Türkiye’de ayran, kefir ve yoğurt üretiminde rekor: 9 ayda yaklaşık 2 milyon tona ulaşıldı

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) verileri, süt ürünleri üretiminde son beş yıldır devam eden artışın 2026 yılında da sürdüğünü ortaya koydu. Özellikle ayran, kefir ve yoğurt üretiminde yılın ilk dokuz ayı itibarıyla rekor seviyelere ulaşıldı.

2026 yılının ocak-eylül döneminde Türkiye’de 834 bin 27 ton ayran ve kefir, 1 milyon 126 bin 83 ton yoğurt üretildi.

Bu ürün gruplarının toplam üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,7 artarak 1 milyon 960 bin 110 tona yükseldi.

Ayran ve kefir üretimi beş yılda yüzde 45 arttı

Türkiye’de ayran ve kefir üretimi, son beş yılın ocak-eylül dönemleri karşılaştırıldığında düzenli bir artış gösterdi.

2022 yılının ilk dokuz ayında 574 bin 939 ton olan üretim, 2023’te 615 bin 693 tona, 2024’te 716 bin 270 tona yükseldi.

2025 yılında 779 bin 733 tona ulaşan üretim, 2026’nın aynı döneminde 834 bin 27 tonla rekor kırdı.

Böylece 2022’ye göre üretim artışı yüzde 45’e ulaşırken, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 7’lik yükseliş gerçekleşti.

Yoğurt üretimi 1 milyon 126 bin tonu geçti

Türkiye’nin geleneksel süt ürünlerinden yoğurtta da üretim artışı sürdü.

2022 yılının ocak-eylül döneminde 888 bin 676 ton yoğurt üretilirken, 2023’te bu miktar 919 bin 627 tona ulaştı.

2024 yılında ilk dokuz aylık üretim 1 milyon ton sınırını aşarak 1 milyon 7 bin 421 ton oldu.

2025’te 1 milyon 57 bin 428 tona çıkan yoğurt üretimi, 2026’nın aynı döneminde 1 milyon 126 bin 83 tona yükseldi.

Böylece beş yıllık dönemde yoğurt üretimi yaklaşık yüzde 27 artış gösterdi.

Türkiye’nin son beş yıllık süt ürünleri üretimi

TÜİK verilerine göre, 2022-2026 yıllarının ocak-eylül dönemlerinde ayran, kefir ve yoğurt üretimi şöyle gerçekleşti:

Yıl Ayran ve kefir (ton) Yoğurt (ton) Toplam (ton)
2022 574.939 888.676 1.463.615
2023 615.693 919.627 1.535.320
2024 716.270 1.007.421 1.723.691
2025 779.733 1.057.428 1.837.161
2026 834.027 1.126.083 1.960.110

Tablodaki rakamlar ilgili yılların ocak-eylül dönemlerini kapsamaktadır.

2026’da üretimin zirvesi temmuz ayında görüldü

2026 yılının aylık verileri incelendiğinde, hem ayran ve kefir hem de yoğurt üretiminde en yüksek seviyeye temmuz ayında ulaşıldı.

Temmuzda ayran ve kefir üretimi 103 bin 171 ton, yoğurt üretimi ise 140 bin 86 ton olarak gerçekleşti.

2026 yılı ayran, kefir ve yoğurt üretimi

Ay Ayran ve kefir (ton) Yoğurt (ton)
Ocak 80.487 119.659
Şubat 78.302 110.599
Mart 83.696 114.879
Nisan 96.027 125.691
Mayıs 95.439 120.224
Haziran 98.486 131.876
Temmuz 103.171 140.086
Ağustos 99.433 134.781
Eylül 98.985 128.288
9 aylık toplam 834.027 1.126.083

Geçen yıla göre üretimde önemli artış

TÜİK verilerine göre, 2026 yılının ilk dokuz ayında ayran ve kefir üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla 54 bin 294 ton arttı.

Yoğurt üretimindeki artış ise 68 bin 655 ton oldu.

2025-2026 üretim karşılaştırması

Ürün 2025 (ton) 2026 (ton) Artış (ton) Değişim
Ayran ve kefir 779.733 834.027 +54.294 +%7,0
Yoğurt 1.057.428 1.126.083 +68.655 +%6,5
Toplam 1.837.161 1.960.110 +122.949 +%6,7

Süt ürünleri üretiminde son beş yıldır devam eden yükseliş, 2026 yılında da yeni rekorlarla sürdü.

Türkiye’nin ayran, kefir ve yoğurt üretimi, yılın ilk dokuz ayında yaklaşık 2 milyon tona ulaşarak sektörün üretim kapasitesindeki artışı ortaya koydu.

Arılar iklim değişikliği nedeniyle risk altında

ANKARA – Dünya gıda üretiminin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip arılar, iklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışları, mevsimsel düzensizlikler, habitat kaybı, çevresel baskılar, tarım ilaçlarının bilinçsiz kullanımı, istilacı türler ve hastalıklar nedeniyle giderek artan tehditlerle karşı karşıya kalıyor.

Dünya Arı Günü 20 Mayıs’ta kutlanıyor

Arıların insan sağlığı ve ekosistem açısından taşıdığı öneme dikkati çekmek amacıyla, modern arıcılığın öncüsü Anton Jansa’nın doğum günü olan 20 Mayıs, 2018’den bu yana “Dünya Arı Günü” olarak kutlanıyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2026 Dünya Arı Günü’nün temasını, insanlar, arılar ve tarım arasındaki tarihsel ve ekolojik ilişkiye vurgu yapan “İnsanlar ve gezegen için arılarla birlikte: Hepimizi ayakta tutan ortaklık” olarak belirledi.

Arılar gıda üretimi ve biyolojik çeşitlilik için kritik rol oynuyor

Arılar ve diğer polen taşıyıcı canlılar, tarımsal üretimin devamlılığı ve biyolojik çeşitliliğin korunmasında hayati rol oynuyor. Uzmanlar, iklim değişikliği, habitat kaybı, bilinçsiz pestisit kullanımı, istilacı türler ve hastalıkların arı popülasyonları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtiyor.

FAO verilerine göre, Antarktika hariç tüm kıtalarda yaklaşık 25 bin arı türü yaşıyor. Arılar yalnızca bal üretiminde değil, polen, arı sütü, propolis ve balmumu gibi ürünlerin elde edilmesinde de önemli rol üstleniyor.

Dünya gıda üretiminin üçte biri arılara bağlı

Dünya gıda üretiminin yaklaşık üçte biri arılara bağlı bulunurken, başlıca tarım ürünlerinin yaklaşık yüzde 75’i özellikle meyve, sebze ve sert kabuklu yemişlerin büyüme süreçlerinde arılar ve diğer polen taşıyıcı canlılardan faydalanıyor. Çiçekli bitkilerin yaklaşık yüzde 90’ı da üreme süreçlerinde polen taşıyıcı canlılara ihtiyaç duyuyor.

Bilimsel çalışmalar, arı türlerinin giderek daha fazla tehdit altında olduğunu ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler, aralarında bazı arı türlerinin de bulunduğu yaklaşık 1 milyon canlı türünün yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu bildiriyor.

FAO’dan arı popülasyonlarının korunması için çağrı

FAO, arılar ve diğer polen taşıyıcı canlıların korunması için çiçekli bitkilerin yetiştirilmesi, arılar için yuvalama alanları oluşturulması ve çim biçme sıklığının azaltılması çağrısında bulunuyor.

Kurum ayrıca yerel arıcıların desteklenmesi, sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve hükümetlerin arı popülasyonlarını korumaya yönelik ulusal stratejiler geliştirmesi gerektiğini vurguluyor.

Gıda sektöründeki işletmelere de çağrıda bulunan FAO, tedarik zinciri şeffaflığının artırılması, araştırma yatırımlarının güçlendirilmesi ve çiftçilerle işbirliği yoluyla çevre dostu üretim süreçlerinin desteklenmesi gerektiğine işaret ediyor.

İklim değişikliği arıların yaşam döngüsünü etkiliyor

İklim değişikliği, arıların yaşam döngüsü üzerinde doğrudan etkiler oluşturuyor. Bilim insanları, sıcaklık artışlarının yanı sıra mevsimsel hava olaylarının zamanlaması ve şiddetindeki değişimlerin de arı popülasyonlarını olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Almanya’daki Regensburg Üniversitesinde yürütülen bir araştırmada, bombus arısı kraliçelerinin yaşamlarının erken dönemlerinde iklim değişikliği kaynaklı çevresel baskılara maruz kalmasının, yaşam sürelerini ve üreme kapasitelerini azalttığı ortaya kondu.

Araştırmada, ılıman geçen kışların arıların normalden erken uyanmasına ve enerji rezervlerini tüketmesine yol açtığı, mevsim dışı şiddetli yağışların ise polen ve nektar toplama faaliyetlerini zorlaştırdığı belirlendi.

Kuzey Amerika’da rekor sıcak hava dalgalarının ardından arı kolonilerinin çoğalma döneminin geçen yıla göre 17 gün daha erken başladığı kaydedildi.

Uzmanlardan sürdürülebilir arıcılık vurgusu

Uzmanlar, iklim değişikliğinin arı kolonilerindeki kayıpları artırdığına, yabani arılar ve bal arıları üzerinde uzun vadeli riskler oluşturduğuna dikkati çekiyor.

Geleneksel bilgi ile modern teknolojilerin birlikte kullanılmasının sürdürülebilir arıcılık, arı sağlığının korunması ve gıda sistemlerinin geleceği açısından önem taşıdığı vurgulanıyor.