Türkiye’de 4 milyonun üzerinde girişim faaliyet gösterdi: Ciro 124,8 trilyon liraya ulaştı

TÜİK, 27 Ağustos 2026 tarihinde 2025 yılına ilişkin Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri’ni yayımladı. Veriler, Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması NACE Rev. 2.1 esas alınarak hazırlandı.

Geçici sonuçlar, Türkiye’de ekonomik faaliyetlerin girişim sayısı, istihdam, ciro ve üretim değeri açısından farklı sektörlerde yoğunlaştığını ortaya koydu.

Girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet sektöründe

2025 yılında faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet sektöründe yer aldı.

Ticaret sektörünün girişim sayısındaki payı yüzde 31,6, sanayinin payı ise yüzde 12,4 olarak hesaplandı.

İstihdam açısından da hizmet sektörü ilk sırada yer aldı.

Toplam istihdamın yüzde 41,2’si hizmet sektöründe, yüzde 26,1’i sanayide gerçekleşti.

Girişim sayısında sektörlerin payı

Sektör Pay
Hizmet %48,4
Ticaret %31,6
Sanayi %12,4
İnşaat %7,6

TÜİK’in ilk sayfadaki grafiğine göre hizmet sektörü hem girişim sayısında hem istihdamda en yüksek payı aldı.

Ciroda lider ticaret sektörü

Girişim ve istihdamda hizmet sektörü öne çıkmasına rağmen, toplam cirodaki en büyük pay ticaret sektörünün oldu.

Ticaret sektörü toplam cironun yüzde 46,8’ini oluşturdu.

Sanayinin cirodaki payı yüzde 28,5, hizmet sektörünün payı ise yüzde 17,8 olarak gerçekleşti.

Ciroda sektörlerin payı

Sektör Ciro payı
Ticaret %46,8
Sanayi %28,5
Hizmet %17,8
İnşaat %6,9

Bu tablo, Türkiye’de girişimlerin yaklaşık yarısının hizmet sektöründe bulunmasına rağmen toplam satış hacminin önemli bölümünün ticaret sektöründe oluştuğunu gösteriyor.

Üretim değerinde imalat açık ara ilk sırada

TÜİK verilerinde üretim değeri açısından en yüksek rakam imalat sektöründe kaydedildi.

2025 yılında imalat sektörünün üretim değeri 27 trilyon 886 milyar TL oldu.

İmalatı;

  • 9 trilyon 134 milyar TL ile ticaret,
  • 7 trilyon 976 milyar TL ile inşaat,
  • 6 trilyon 801 milyar TL ile ulaştırma ve depolama,
  • 4 trilyon 422 milyar TL ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı

izledi.

Üretim değerinde öne çıkan sektörler

Faaliyet alanı Üretim değeri
İmalat 27 trilyon 886 milyar TL
Ticaret 9 trilyon 134 milyar TL
İnşaat 7 trilyon 976 milyar TL
Ulaştırma ve depolama 6 trilyon 801 milyar TL
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme 4 trilyon 422 milyar TL
Konaklama ve yiyecek hizmeti 3 trilyon 184 milyar TL
İdari ve destek hizmetleri 2 trilyon 586 milyar TL
Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler 2 trilyon 193 milyar TL

TÜİK bülteninin ikinci sayfasındaki grafik, imalat sanayisinin üretim değerinde diğer bütün faaliyet alanlarından belirgin biçimde ayrıştığını ortaya koyuyor.

Türkiye’de aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bini geçti

2025 yılında Türkiye genelindeki aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bin 59 olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde ekonomik faaliyete ilişkin temel göstergeler şöyle kaydedildi:

Gösterge 2025
Aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bin 59
İstihdam 20 milyon 122 bin 817 kişi
Toplam ciro 124 trilyon 816 milyar TL
Üretim değeri 71 trilyon 351 milyar TL
Faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar TL
Mal ve hizmet satın alışları 108 trilyon 507 milyar TL

Ciro 2019’dan bu yana yaklaşık 14 katına çıktı

TÜİK’in bültenindeki 2019-2025 dönemini gösteren grafikte nominal cirodaki hızlı artış da dikkat çekiyor.

Toplam ciro;

2019’da 8 trilyon 935 milyar TL, 2020’de 10 trilyon 583 milyar TL, 2021’de 16 trilyon 622 milyar TL, 2022’de 36 trilyon 808 milyar TL, 2023’te 59 trilyon 371 milyar TL, 2024’te 91 trilyon 653 milyar TL ve 2025’te 124 trilyon 816 milyar TL seviyesine ulaştı.

Bültenin dördüncü sayfasındaki grafiklerde girişim sayısı, ciro, üretim değeri, katma değer, istihdam ve satın alışların 2019-2025 dönemindeki seyri birlikte gösteriliyor.

Büyük şirketler cironun yüzde 34,3’ünü oluşturdu

Çalışan sayısına göre işletme büyüklükleri incelendiğinde, toplam cironun en büyük bölümünü 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler oluşturdu.

Bu işletmelerin cirodaki payı yüzde 34,3 oldu.

Ciro dağılımı şöyle gerçekleşti:

Çalışan sayısı Cirodaki pay
1-9 kişi %25,8
10-49 kişi %19,8
50-249 kişi %20,1
250 ve üzeri %34,3

İstihdamda küçük işletmeler ilk sırada

İstihdam açısından ise farklı bir tablo ortaya çıktı.

Türkiye’de toplam istihdamın yüzde 36,4’ünü 1-9 çalışanı bulunan girişimler oluşturdu.

250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük işletmelerin istihdamdaki payı yüzde 27, 10-49 çalışanlı işletmelerin yüzde 19,6, 50-249 çalışanlı işletmelerin ise yüzde 17 olarak hesaplandı.

Bu veriler, küçük ölçekli işletmelerin Türkiye’nin istihdam yapısındaki ağırlığını ortaya koyarken, büyük ölçekli şirketlerin ciro üretiminde daha yüksek paya sahip olduğunu gösteriyor.

İmalat girişimlerinin yarısından fazlası düşük teknolojili alanlarda

TÜİK verilerinin dikkat çekici başlıklarından biri de imalat sanayisinin teknoloji düzeyi oldu.

İmalat sanayisindeki girişimlerin yüzde 54,4’ü düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldı.

Bu işletmeler imalat sanayisindeki istihdamın yüzde 47,9’unu, cironun ise yüzde 35,8’ini oluşturdu.

Bültenin beşinci sayfasındaki teknoloji düzeyi grafiğine göre girişimlerin dağılımında;

  • düşük teknoloji %54,4,
  • orta düşük teknoloji %32,2,
  • orta yüksek teknoloji %12,6,
  • yüksek teknoloji %0,8

pay aldı.

İstihdamın yalnızca yüzde 2,9’u, cironun ise yüzde 3,5’i yüksek teknoloji grubundaki imalat faaliyetlerinden geldi.

Yüksek teknolojinin girişim sayısındaki payı yüzde 1’in altında

TÜİK’in teknoloji sınıflamasına ilişkin grafiği, Türkiye imalat sanayisinin girişim yapısında düşük ve orta düşük teknolojili faaliyetlerin belirgin ağırlığını ortaya koyuyor.

Yüksek teknoloji faaliyetlerinin girişim sayısındaki yüzde 0,8’lik payı, teknoloji yoğun üretimin toplam işletme yapısı içindeki sınırlı ağırlığına işaret ediyor.

Bununla birlikte yüksek teknoloji faaliyetlerinin cirodaki yüzde 3,5’lik payı, girişim sayısındaki payından daha yüksek seviyede bulunuyor.

Hizmet sektörü hangi alanları kapsıyor?

TÜİK bülteninde “hizmet” başlığı altında ulaştırma ve depolama, konaklama ve yiyecek hizmetleri, yayıncılık, telekomünikasyon, bilgisayar programlama ve danışmanlık, gayrimenkul, mesleki-bilimsel-teknik faaliyetler, idari ve destek hizmetleri, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler ile sanat, spor, eğlence ve diğer hizmet faaliyetleri yer alıyor.

Sanayi başlığı ise madencilik ve taş ocakçılığı, imalat, elektrik-gaz-buhar ve iklimlendirme ile su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerini kapsıyor.

Veriler şimdilik geçici

TÜİK, açıklanan 2025 verilerinin geçici sonuçlar olduğunu bildirdi.

NACE Rev. 2.1 kapsamında 2009-2024 dönemine ilişkin geriye dönük serilerin ve 2025 yılı kesin sonuçlarının Aralık 2026’da yayımlanması planlanıyor. Aynı konudaki bir sonraki yıllık haber bülteninin ise Ağustos 2027’de yayımlanacağı belirtildi.

TÜİK verileri açıklandı: Ciro ve perakende satışlarda dikkat çeken artış

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart 2026 dönemine ilişkin “Ciro Endeksleri” ile “Ticaret Satış Hacim Endeksi” verilerini açıkladı. Veriler, ekonomide ciro tarafında güçlü artışın sürdüğünü, satış hacminde ise perakende ticaretin belirgin şekilde öne çıktığını ortaya koydu.

Toplam ciro yıllık yüzde 34,6 arttı

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi, Mart 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,6 yükseldi. Böylece toplam ciroda yıllık bazda güçlü artış kaydedildi.

Alt sektörlere bakıldığında en yüksek artış hizmet sektöründe görüldü. Hizmet ciro endeksi yıllık yüzde 36,5 artarken, ticaret ciro endeksi yüzde 35,9 yükseldi. Sanayi sektöründe artış yüzde 33,2, inşaat sektöründe ise yüzde 22 oldu.

Hizmet ve ticaret sektörleri öne çıktı

Ciro endekslerinde hizmet ve ticaret sektörlerinin toplam artışa önemli katkı verdiği görüldü. Hizmet sektörünün alt kırılımlarında özellikle konaklama ve yiyecek hizmetleri dikkat çekti.

Konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yıllık ciro artışı yüzde 52,5’e ulaştı. Bilgi ve iletişim sektöründe yüzde 41,1, idari ve destek hizmetlerinde yüzde 39,1, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerde yüzde 34,4, gayrimenkul faaliyetlerinde yüzde 33, ulaştırma ve depolamada ise yüzde 29,7 artış yaşandı.

Aylık bazda ciro yüzde 4,4 yükseldi

Mart ayında toplam ciro bir önceki aya göre de artış gösterdi. Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi aylık yüzde 4,4 arttı.

Aylık değişimde sanayi yüzde 5,7, ticaret yüzde 4,9, hizmet yüzde 2,8 artarken, inşaat ciro endeksi yüzde 0,9 geriledi. Madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe aylık yüzde 18,7’lik artış dikkat çekti.

Ticaret satış hacmi yıllık yüzde 1,7 arttı

TÜİK’in Ticaret Satış Hacim Endeksi verilerine göre ticaret satış hacmi Mart 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,7 arttı.

Ancak alt kalemlerde farklı bir görünüm ortaya çıktı. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımında satış hacmi yüzde 10,3 azalırken, toptan ticaret satış hacmi yüzde 3,5 geriledi. Buna karşılık perakende ticaret satış hacmi yüzde 21,2 artış gösterdi.

Perakende satışta güçlü artış

Perakende satış hacmindeki yüzde 21,2’lik yıllık artış, Mart ayı verilerinin en dikkat çeken başlıklarından biri oldu. Bu artış, tüketici harcamalarının özellikle perakende kanallarında canlı kaldığını gösterdi.

Perakende satış hacminin alt gruplarında en yüksek artış bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtlarında yaşandı. Bu grupta yıllık artış yüzde 49,2 oldu. Gıda dışı ürünlerde yüzde 28,8, posta veya internet üzerinden satışlarda yüzde 20,7 artış kaydedildi.

Perakende alt gruplarında son durum

Mart 2026’da perakende satış hacminde yıllık değişimler şöyle gerçekleşti:

  • Bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları: yüzde 49,2 artış
  • Gıda dışı ürünler: yüzde 28,8 artış
  • Perakende ticaret genel: yüzde 21,2 artış
  • Posta veya internet üzerinden satışlar: yüzde 20,7 artış
  • Tıbbi ürünler ve kozmetik: yüzde 14,3 artış
  • Tekstil, giyim ve ayakkabı: yüzde 13,7 artış
  • Saat ve mücevher hariç perakende ticaret: yüzde 12,7 artış
  • Otomotiv yakıtı: yüzde 10,6 artış
  • Elektrikli eşya ve mobilya: yüzde 9,3 artış
  • Gıda, içecek ve tütün: yüzde 7,3 artış

Aylık ticaret satış hacmi de arttı

Ticaret satış hacmi Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,9 yükseldi. Aynı dönemde perakende ticaret satış hacmi yüzde 2,6, toptan ticaret satış hacmi yüzde 2,4 arttı.

Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımında ise aylık bazda yüzde 2,9 düşüş görüldü.

Veriler ne anlatıyor?

Mart 2026 verileri, ciro tarafında yüksek oranlı artışın sürdüğünü gösterirken, satış hacmi tarafında perakende sektörünün belirgin şekilde ayrıştığını ortaya koydu. Toptan ticaret ve motorlu kara taşıtları tarafında yıllık gerileme yaşanmasına rağmen perakende ticarette güçlü artış, iç talebin bazı alanlarda canlılığını koruduğuna işaret etti.

Özellikle teknoloji ürünleri, gıda dışı ürünler ve internet üzerinden satışlardaki artış, tüketim tercihlerinde dijital ve dayanıklı tüketim odaklı hareketliliğin sürdüğünü gösterdi.

Sonraki veriler 10 Haziran’da açıklanacak

TÜİK, Ciro Endeksleri ve Ticaret Satış Hacim Endeksi’ne ilişkin bir sonraki haber bülteninin 10 Haziran 2026’da yayımlanacağını duyurdu.

Yabancı Kontrollü Girişimlerin Toplam Cirodaki Payı 2024’te Yüzde 12,6 Oldu

Yabancı Kontrollü Girişim İstatistikleri, 2024 verilerine göre Türkiye’de yabancı kontrolündeki girişim sayısı artış gösterdi. 2023 yılında 10 bin 673 olan yabancı kontrollü girişim sayısı, 2024 yılında 11 bin 86’ya çıktı.

Söz konusu girişimlerin toplam ciro içindeki payı 2023 yılında yüzde 12,9 olarak hesaplanırken, 2024 yılında bu oran yüzde 12,6 oldu. Yabancı kontrollü girişimlerde çalışanların toplam çalışanlar içindeki payı ise 2023’te yüzde 5,2 iken 2024’te yüzde 5,1 olarak gerçekleşti.

2024 yılında yabancı kontrolünün en yoğun görüldüğü ekonomik faaliyet tütün ürünleri imalatı oldu. Bu alanda yabancı kontrollü girişimlerin ciro payı yüzde 94,6’ya ulaştı. İkinci sırada ise yüzde 40,6 ile motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı yer aldı.

Ülke bazında değerlendirildiğinde, yabancı kontrollü girişimlerde hem sayı hem de ciro açısından en büyük pay Almanya’nın oldu. Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı kontrollü 11 bin 86 girişimin bin 309’u Almanya tarafından kontrol edildi. Almanya kontrolündeki girişimlerin elde ettiği ciro, toplam yabancı kontrollü ciro içinde yüzde 13,1 pay aldı.

ABD kontrolündeki bin 10 girişimin toplam yabancı kontrollü cirodaki payı yüzde 12,3 olarak kaydedilirken, Birleşik Krallık kontrolündeki 737 girişimin payı ise yüzde 8,3 oldu.

Veriler, Türkiye ekonomisinde yabancı kontrollü girişimlerin üretim, istihdam ve ciro bakımından önemli bir ağırlığa sahip olmaya devam ettiğini ortaya koydu.