Nöbetçi Eczaneler
Mikroplastik kirliliği dünya genelinde giderek büyüyen çevre sorunları arasında yer alırken, bilim insanları bu soruna karşı daha güvenli ve sürdürülebilir çözümler geliştirmeye devam ediyor. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, demirhindi, bamya ve çemen otu gibi bitkilerden elde edilen doğal bileşiklerin mikroplastiklerin su ortamından uzaklaştırılmasında umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti.
Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, mikroplastiklerin su kaynaklarından gıdalara, hatta insan dokularına kadar geniş bir alanda tespit edildiğine dikkat çekerek, bu durumun küresel çapta ciddi bir çevre sorunu haline geldiğini ifade etti. Ünüsan, ABD’de Tarleton State University bünyesinde yürütülen araştırmalarda, bu bitkilerden elde edilen doğal polisakkaritlerin su arıtımında etkili olabileceğinin ortaya konduğunu söyledi.
Bitki bazlı içerikler çevre dostu alternatif sunuyor
Ünüsan, demirhindi, bamya ve çemen otundan elde edilen jel kıvamındaki müsilajın mikroplastik parçacıklarını bir araya getirerek çökelmelerini kolaylaştırdığını anlattı. Laboratuvar bulgularına göre bu doğal bileşiklerin su örneklerinde yüksek oranda mikroplastik giderimi sağlayabildiğini belirten Ünüsan, toksik olmayan ve biyobozunur yapıları sayesinde bu bitki bazlı içeriklerin çevre dostu bir alternatif olarak öne çıktığını kaydetti.
“Detoks” iddialarına karşı uyarı
Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, konuyla ilgili kamuoyunda oluşan bazı yanlış algılara da dikkat çekti. Mevcut araştırmaların bu bitkisel bileşiklerin su arıtımındaki potansiyelini ortaya koyduğunu, ancak insan vücudundaki mikroplastikleri temizlediğine dair bilimsel olarak doğrulanmış bir kanıt bulunmadığını vurguladı.
Sosyal medyada yer alan “demirhindi mikroplastikleri vücuttan atıyor” benzeri iddiaların akademik verilerle örtüşmediğini belirten Ünüsan, sindirim sisteminin karmaşık yapısı nedeniyle su arıtımında etkili olan bir mekanizmanın insan vücudunda aynı sonucu vermeyebileceğini ifade etti. Ünüsan, bu yöntemlerin bugün için bir detoks uygulaması değil, çevresel mikroplastik yükünü azaltmaya yönelik yenilikçi bir mühendislik çözümü olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
En etkili yaklaşım maruziyeti azaltmak
Plastik maruziyetinin azaltılmasının önemine de değinen Ünüsan, araştırmaların sürdürülebilirlik boyutunun da dikkat çekici olduğunu dile getirdi. Gıda endüstrisinde atık olarak ortaya çıkan demirhindi çekirdeği gibi materyallerin yeniden değerlendirilmesinin döngüsel ekonomi yaklaşımına katkı sunduğunu belirten Ünüsan, bunun hem doğal kaynakların korunmasına hem de atıkların katma değere dönüştürülmesine yardımcı olduğunu söyledi.
Bireysel düzeyde en etkili yaklaşımın mikroplastik maruziyetini azaltmaya odaklanmak olduğunu vurgulayan Ünüsan, içme suyunun filtre edilmesi, sıcak yiyeceklerin plastik ambalajlarla temasının sınırlandırılması ve günlük plastik tüketiminin azaltılmasının bilimsel veriler ışığında öne çıkan somut adımlar arasında yer aldığını ifade etti.
Bilinçli tüketim vurgusu
Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, doğal polisakkaritlerin mikroplastik kirliliğiyle mücadelede umut vaat eden bir çevre teknolojisi olarak öne çıktığını belirterek, bu gelişmenin doğru anlaşılmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Ünüsan, bugünkü bilimsel kanıtların insan vücudunda bir mikroplastik temizliğinden değil, su arıtımında daha güvenli ve doğal bir alternatifin mümkün olabileceğinden söz ettiğini ifade etti.
Ünüsan ayrıca bireylerin günlük yaşamda alacağı basit ancak etkili önlemlerle mikroplastiklere maruziyetini önemli ölçüde azaltabileceğini, bilinçli tüketim alışkanlıklarının hem bireysel sağlık hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik rol oynadığını kaydetti.