Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin çıkışları, transatlantik hattında yeni bir gerilimi tetikledi. Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç, İsveç ve Birleşik Krallık tarafından yayımlanan ortak metinde, Grönland üzerinden gündeme getirilen gümrük vergisi tehditlerinin “transatlantik ilişkileri baltaladığı” ve “tehlikeli bir aşağı doğru sarmala yol açma riski taşıdığı” ifade edildi.
Frederiksen: “Avrupa şantaja boyun eğmeyecek”
Ortak açıklamanın ardından Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de kamuoyuna mesaj verdi. Frederiksen, Danimarka Krallığı’nın müttefiklerinden “güçlü destek” gördüğünü belirtirken, İngiltere, Fransa ve Almanya başta olmak üzere ortaklarıyla “yoğun diyalog” içinde olduklarını kaydetti. Frederiksen, kıta genelinden gelen “tutarlı” mesajlardan memnuniyet duyduğunu vurgulayarak, “Avrupa şantaja boyun eğmeyecek” ifadesini kullandı.
Tarife takvimi: 1 Şubat’ta %10, haziranda %25 tehdidi
Haberlere yansıyan bilgilere göre Trump, 1 Şubat’tan itibaren sekiz ülkeden gelen bazı ürünlere %10 gümrük vergisi uygulanacağını, anlaşmazlık sürerse bu oranın Haziran başında %25’e yükselebileceğini açıkladı. Avrupa tarafı ise tehdidin hem ekonomik hem siyasi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
“Diyaloğa hazırız” vurgusu ve Arktik güvenliği
Ortak açıklamada ülkeler, Danimarka Krallığı ve Grönland halkıyla “tam dayanışma” içinde olduklarını belirtti. Metinde “egemenlik ve toprak bütünlüğü” ilkeleri temelinde diyaloğa açık olunduğu, Arktik güvenliğinin ise “ortak bir transatlantik çıkar” olarak görüldüğü ifade edildi.
Danimarka ve Grönland’da protestolar
Gerginlik sahaya da yansıdı. Grönland’ın başkenti Nuuk’ta ve Danimarka’da binlerce kişi “Grönland satılık değil” mesajıyla protesto yürüyüşleri düzenledi; gösterilerde Trump’ın “kontrol” söylemi ve tarife baskısı hedef alındı.
AB’nin masadaki seçeneği: “Zorlama Karşıtı Araç”
Öte yandan Avrupa cephesinde, ticari baskıya karşı AB’nin 2023 sonunda yürürlüğe giren “Zorlama Karşıtı Araç” (Anti-Coercion Instrument/ACI) kapsamında atılabilecek adımlar da tartışılıyor. AB’nin ilgili düzenlemesi; mal ve hizmetlerin yanı sıra fikri mülkiyet, doğrudan yabancı yatırım ve kamu alımları gibi alanlarda kısıtlayıcı önlemler dâhil geniş bir yelpazede karşılık verebilme imkânı tanıyor.
İş dünyası: Belirsizlik maliyetleri büyütebilir
İngiltere’de iş dünyası temsilcileri de tarife söylemlerinin tedarik zincirleri, maliyetler ve yatırım iştahı üzerinde hızlı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.