İran’da protesto bilançosu ağırlaşıyor: HRANA “en az 538 ölü” dedi

İran’da ekonomik sıkıntıların tetiklediği ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestolara yönelik müdahalelerde can kaybı ve gözaltı sayıları tartışma konusu olmaya devam ediyor. Reuters’in HRANA’ya dayandırdığı habere göre, protestolarda en az 538 kişi hayatını kaybetti; ölenlerin 490’ının protestocu, 48’inin güvenlik görevlisi olduğu belirtildi. Aynı kaynak, yaklaşık 10 bin kişinin gözaltına alındığını da öne sürdü.

“Doğrulama” sorunu: İnternet kesintisi, teyidi zorlaştırıyor

Reuters, HRANA verilerinin bağımsız olarak doğrulanamadığını vurguluyor. AP de internet erişiminin kesilmesi ve iletişim hatlarındaki kısıtlamalar nedeniyle sahadan güvenilir bilgi akışının zorlaştığını yazdı.
Bu tabloyu destekleyen bir diğer gelişme, NetBlocks’un tespitlerine dayanarak Reuters’in aktardığı “ülke çapında internet karartması” bilgisi.

IHRNGO’nun açıklaması: “Doğrulanmış” vakalara dayalı daha düşük rakam

Norveç merkezli Iran Human Rights (IHRNGO) ise 8 Ocak tarihli açıklamasında, ilk 12 günde en az 45 protestocunun öldüğünü; bunların arasında çocukların da bulunduğunu bildirdi. IHRNGO, saha verilerini doğrulama yöntemleri ve erişim kısıtları nedeniyle, paylaşılan rakamların değişebileceğine işaret ediyor.

Benzer şekilde Center for Human Rights in Iran (CHRI) de 28 Aralık’tan bu yana müdahalelerde can kaybı ve kitlesel gözaltılara ilişkin endişelerini dile getiren değerlendirmeler yayımlıyor.

İran yönetimi ne diyor?

Reuters’in haberine göre İran hükümeti, olayları “yabancı etkisi altındaki rioter (isyancı)” söylemiyle değerlendirirken, ülke genelindeki can kaybına ilişkin resmî bir toplam paylaşmış değil.