Nöbetçi Eczaneler
Doğuştan kulak şekil bozuklukları, bebeğin dış kulağının doğumdan itibaren normal anatomik görünümünden farklı olması şeklinde tanımlanıyor. Bu durumun yaklaşık her 5 çocuktan birinde görülebildiği belirtilirken, hafif şekil bozuklukları yenidoğan muayenesinde gözden kaçabiliyor.
Kulağın dışa doğru belirgin olması, üst bölümünün öne veya aşağı katlanması, kulak kenarı kıvrımlarındaki düzensizlikler, fazladan kıkırdak kıvrımları ve dar ya da büzüşmüş görünüm bu bozukluklar arasında yer alıyor.
“Büyüdükçe geçer” diye beklemek doğru değil
Uzmanlara göre ameliyatsız kulak şekillendirme tedavisinde en kritik dönem, doğumdan sonraki ilk günler ve ilk haftalar.
Özellikle ilk 1-2 haftada kulak kıkırdağı daha yumuşak ve şekillendirilebilir durumda oluyor. Bunun nedeni, yenidoğan döneminde anneden geçen östrojen hormonunun etkisinin devam etmesi.
Zaman ilerledikçe kıkırdak sertleşiyor ve şekillendirme yöntemlerinin etkinliği azalabiliyor. Bu nedenle ailelerin “Nasıl olsa büyüdükçe düzelir” düşüncesiyle uzun süre beklememesi öneriliyor.
Bazı hafif şekil bozuklukları kendiliğinden düzelebilse de hangilerinin kalıcı olacağını önceden kesin olarak belirlemek mümkün olmayabiliyor.
Ameliyatsız ve ağrısız yöntem uygulanabiliyor
Kulak dokusunun mevcut olduğu ancak biçimsel bozukluk bulunan uygun vakalarda, yenidoğan döneminde küçük ve hafif şekillendirme aparatları kullanılabiliyor.
Bu yöntemde kulağın anatomik kıvrımlarını doğru pozisyonda tutan parçalar yardımıyla kıkırdağın zaman içerisinde istenilen şekle uyum sağlaması amaçlanıyor.
Uygulamada kesi ve dikiş bulunmuyor ve yöntem ağrısız şekilde gerçekleştirilebiliyor.
Tedavinin birkaç hafta sürebildiği, erken başlanan uygulamalarda ise sürenin daha kısa olabileceği belirtiliyor.
Uygun hastalarda başarı oranının yüzde 90’a kadar çıkabildiği ifade ediliyor. Ancak sonuç; şekil bozukluğunun türüne, tedaviye başlama yaşına ve uygulamanın düzenli sürdürülmesine göre değişiyor.
Her kulak şekil bozukluğu aynı değil
Her doğuştan kulak farklılığının aynı yöntemle tedavi edilmesi mümkün değil.
Ameliyatsız şekillendirme özellikle;
- belirgin kepçe kulak görünümünde,
- kulağın üst bölümünün katlandığı durumlarda,
- bazı kulak kenarı kıvrım bozukluklarında,
- uygun daralmış kulak deformitelerinde
uygulanabiliyor.
Ancak kulak dokusunun belirgin biçimde eksik olduğu daha ciddi yapısal anomalilerde farklı tedavi yöntemleri gerekebiliyor.
İşitme değerlendirmesi ihmal edilmemeli
Yalnızca dış kulağın biçimini ilgilendiren birçok şekil bozukluğunda işitme normal olabiliyor.
Ancak dış kulak yolunun gelişmediği, dar olduğu veya kulağın bazı yapılarının eksik geliştiği durumlarda işitme kaybı da görülebiliyor.
Bu nedenle belirgin kulak farklılığı bulunan bebeklerde yenidoğan işitme taramasının yapılması ve gerektiğinde ayrıntılı odyolojik değerlendirmeye başvurulması önem taşıyor.
Akran zorbalığına neden olabiliyor
Belirgin kulak farklılıkları, okul çağında çocukların alay edilmesine veya akran zorbalığına maruz kalmasına yol açabiliyor.
Bunun sonucunda çocuklarda;
- özgüven kaybı,
- sosyal ortamlardan uzaklaşma,
- fotoğraf çektirmek istememe,
- kulaklarını sürekli saçlarıyla kapatma
gibi davranışlar gelişebiliyor.
Ayrıca bazı şekil bozukluklarının gözlük veya kulaklık kullanımını da zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Evde bantlamaya çalışmayın
Uzmanlar, ailelerin bebeğin kulağına kendi imkanlarıyla bant, bez veya farklı materyaller uygulayarak şekil vermeye çalışmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
Yanlış uygulamalar ciltte tahriş, yara veya farklı sorunlara neden olabiliyor.
Doğru yaklaşımın, şekil farklılığını erken fark etmek, işitmeyi değerlendirmek ve tedaviyi uzman kontrolünde planlamak olduğu vurgulanıyor.