Nöbetçi Eczaneler
Ramazan ayında gün boyu süren açlığın ardından vücut, kan şekerini dengelemek için daha hassas bir metabolik sürece giriyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Şefika Aydın Selçuk, iftarla birlikte alınan karbonhidratların kan şekerini yükselttiğini, pankreasın insülin salgılayarak glukozu hücrelere taşıdığını belirterek; iftarın hemen ardından yüksek şeker içeren tatlıların tüketilmesinin kan şekerinde ani ve keskin dalgalanmalara yol açabileceğini söyledi. Selçuk’a göre bu durum, vücudun fazla enerjiyi depolama eğilimini artırabiliyor.
Şerbetli Tatlılar Metabolik Yükü Artırabilir
Şerbetli tatlıların yüksek şeker içeriği nedeniyle daha fazla metabolik yük oluşturabileceğini ifade eden Selçuk, özellikle fruktozdan zengin tatlıların karaciğerde trigliserid üretimini artırabileceğini kaydetti. Uzun süreli açlık sonrası sindirim sisteminin “yavaş başlangıç” yaptığını belirten Selçuk, bu dönemde tüketilen yoğun şekerli tatlıların hem kan şekeri hem de tokluk hormonları üzerinde dengesizlik yaratabileceğini dile getirdi.
Selçuk ayrıca tatlı tüketiminin yalnızca kalori hesabıyla değerlendirilmemesi gerektiğini; ultra işlenmiş ürünlerin bağırsak mikrobiyotası ve inflamatuvar yanıtlar üzerinden metabolik sağlığı etkileyebileceğini vurguladı. Bu nedenle tatlı seçerken besinin işlenmişlik düzeyi ve içeriğinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Porsiyon Ve Sıklık İçin Öneriler
Ramazan döneminde “ölçü”nün belirleyici olduğuna işaret eden Selçuk, tatlı tercihinde dengeyi şu örneklerle anlattı:
-
Sütlü tatlılar: Haftada 2–3 kez, küçük bir kâse ile sınırlandırılabilir.
-
Güllaç: Haftada 1–2 kez, orta bir dilim tercih edilebilir.
-
Meyve + yoğurt: Daha sık tercih edilebilecek seçenekler arasında yer alabilir.
-
Şerbetli tatlılar: Haftada 1 kez, küçük bir dilimle sınırlandırmak daha dengeli olabilir.
Çikolata ve paketli tatlıların rutin hale getirilmemesi gerektiğini belirten Selçuk, alternatif olarak iftar sonrası 1–2 adet hurma ve az miktarda ceviz gibi seçeneklerin değerlendirilebileceğini ifade etti.
“Önemli Olan Yasak Değil, Denge”
Dr. Öğr. Üyesi Selçuk, Ramazan’da tatlı tüketiminin bir “yasak” meselesi olmadığını; bilinçli seçimler, doğru zamanlama ve kontrollü porsiyonlarla hem sofraların keyfinin korunabileceğini hem de metabolik dengenin desteklenebileceğini söyledi.