Nöbetçi Eczaneler
Yaz aylarında artan sıcaklık ve nem, bazı cilt hastalıklarının daha sık görülmesine yol açıyor. Özellikle gövde, omuz, boyun ve kollarda ortaya çıkan beyaz, kahverengi, pembe veya sarımsı lekeler, yüzeysel mantar enfeksiyonunun habercisi olabiliyor.
Halk arasında “samyeli” olarak bilinen tinea versikolor, deride renk değişikliklerine yol açan yüzeysel bir mantar enfeksiyonu olarak biliniyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Melda Koyuncu, hastalığın nedenleri, belirtileri, tedavisi ve korunma yollarıyla ilgili merak edilenleri anlattı.
Bulaşıcı mı?
Ciltte mantar denildiğinde ilk akla gelen konulardan biri bulaşıcılık olsa da tinea versikolor genellikle bulaşıcı kabul edilmiyor.
Hastalığın etkenini çoğunlukla insan derisinde doğal olarak da bulunan Malassezia adlı maya oluşturuyor. Bu mantarın bazı kişilerde aşırı çoğalması sonucunda hastalık ortaya çıkabiliyor.
Ciltte renk değişikliğine dikkat
Tinea versikolorun en önemli belirtileri arasında gövde, omuz, boyun ve kollarda görülen beyaz, kahverengi, pembe veya sarımsı lekeler yer alıyor.
Lekelere hafif kepeklenme, ince pul pul dökülme ve özellikle sıcak ve nemli ortamlarda hafif kaşıntı da eşlik edebiliyor.
Etkilenen bölgeler güneşte normal cilt gibi bronzlaşmadığı için, yaz aylarında renk farklılıkları daha belirgin hale gelebiliyor. Bu nedenle ciltte oluşan renk değişikliklerinin yalnızca güneş lekesi olarak değerlendirilmemesi önem taşıyor.
Sıcak ve nemli hava mantarı tetikliyor
Dr. Koyuncu, yüzeysel mantar enfeksiyonunu tetikleyen başlıca etkenleri şöyle sıraladı:
- Sıcak ve nemli hava
- Yoğun terleme
- Yağlı cilt yapısı
- Bağışıklık sisteminin baskılanması
- Hormonal değişiklikler
Gençlerde daha sık görülüyor
Tinea versikolorun ergenler ve genç yetişkinlerde daha sık görüldüğünü belirten Dr. Koyuncu, bunun bu yaş grubunda cildin daha yağlı olmasından kaynaklanabildiğini ifade etti.
Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde de hastalığın ortaya çıkma riskinin artabileceği belirtildi.
Tanı nasıl konuluyor?
Tinea versikolor tanısında çoğu zaman dermatoloji muayenesi yeterli oluyor.
Gerekli görüldüğü durumlarda lekelerin üzerindeki ince kepeklerin mikroskop altında incelenmesiyle tanı kesinleştirilebiliyor. Wood lambası incelemesinde görülen sarımsı-yeşil renk değişikliği de tanının doğrulanmasına yardımcı olabiliyor.
Tedavi sonrası renk değişikliği sürebilir
Hastalığın tedavisinde genellikle mantar karşıtı krem ve şampuanlardan yararlanılıyor. Selenyum sülfit, çinko pirition ve ketokonazol gibi etken maddeler içeren ürünler kullanılabiliyor.
Yaygın veya tekrarlayan vakalarda ise hekim değerlendirmesiyle ağızdan kullanılan ilaçlar gündeme gelebiliyor.
Mantar enfeksiyonu tedavi edilse bile ciltteki renk değişikliklerinin tamamen kaybolmasının haftalar, hatta aylar sürebileceği belirtiliyor.
Terli kıyafetle uzun süre kalmayın
Dr. Melda Koyuncu, yüzeysel mantar enfeksiyonundan korunmak ve tekrarını azaltmak için şu önerilerde bulundu:
- Terli kıyafetlerle uzun süre kalınmamalı.
- Egzersiz veya yoğun terlemenin ardından duş alınmalı ve kuru kıyafetler giyilmeli.
- Sıcak ve nemli ortamlarda cilt mümkün olduğunca kuru tutulmalı.
- Bol ve pamuklu giysiler tercih edilmeli.
- Çok sıcak ve uzun banyolar yerine ılık duş alınmalı.
- Daha önce sık tekrar eden kişilerde hekim önerisiyle koruyucu antifungal ürünler kullanılabilmeli.
Uzmanlar, özellikle yaz aylarında ciltte yeni ortaya çıkan veya belirginleşen renk değişikliklerinin ihmal edilmemesini ve doğru tanı için dermatoloji uzmanına başvurulmasını öneriyor.