Nöbetçi Eczaneler
Dünya genelinde endişeye yol açan Hantavirüs vakaları yeniden gündemin merkezine yerleşti. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Atlas Okyanusu’nda seyir halindeki bir yolcu gemisinde görülen vakaları yakından takip ettiği belirtilirken, “MV Hondius” isimli gemide enfekte olduğu belirlenen kişiler nedeniyle yaşanan ölümler dikkat çekti. Gelişmeler sonrası “Hantavirüs nedir, belirtileri nelerdir ve nasıl bulaşır?” soruları en çok araştırılan başlıklar arasına girdi.
İlk vakalar gemide görüldü
Atlas Okyanusu’nda Arjantin’den Cabo Verde’ye doğru ilerleyen “MV Hondius” adlı yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakaları uluslararası sağlık alarmını yeniden gündeme taşıdı. Dünya Sağlık Örgütü, gemide görülen vakaların ardından virüsü küresel nüfus için “düşük riskli” olarak değerlendirdiğini ancak süreci yakından izlediğini açıkladı.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Arjantin’den yola çıkan gemide bildirilen vakalardan bazılarının hantavirüs olarak doğrulandığını, diğer şüpheli vakalar için incelemelerin sürdüğünü belirtti.
CDC vakaları takibe aldı
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) de hantavirüs vakaları nedeniyle Acil Durum Operasyonları Merkezi’ni devreye aldığı öne sürüldü. Vakaların “3. seviye acil durum” koduyla takip edildiği iddia edilirken, bunun halk için riskin düşük olduğu ancak durumun aktif şekilde izlendiği anlamına geldiği ifade edildi.
Ruhi Çenet o gemide seyahat etmişti
YouTuber Ruhi Çenet, hantavirüs nedeniyle ölümlerin yaşandığı gemide günlerce seyahat ettiğini açıkladı. Çenet, yayımladığı videoda “Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü şeyler oldu” ifadelerini kullandı.
Gemide ilk başta yaşanan ölümün okyanus koşullarından kaynaklandığını düşündüklerini söyleyen Çenet, sonrasında durumun daha ciddi olduğunun ortaya çıktığını belirtti. Çenet, gemiden indikten sonra başka ölümlerin yaşandığını ve virüsün hantavirüs olduğunun belirlendiğini aktardı.
Sağlık durumuyla ilgili de açıklama yapan Çenet, gerekli kan testlerini yaptırdığını ve durumunun iyi olduğunu söyledi.
Hantavirüs Türkiye’de görüldü mü?
Türkiye’de hantavirüs vakaları geçmiş yıllarda sınırlı sayıda görüldü. Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde bazı vakalar tespit edilmişti. Ancak uzmanlar, Türkiye’de şu an için yaygın bir salgın durumunun bulunmadığını belirtiyor.
Hantavirüs nedir?
Bunyaviridae ailesinden RNA virüsü olan Hantavirüs, adını ilk izole edildiği Güney Kore’deki Hantaan Nehri’nden alıyor. Virüsün neden olduğu hastalıklar genel olarak iki ana tablo halinde görülüyor:
- Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS)
- Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS)
HFRS daha çok Avrupa ve Asya’da görülürken, HPS vakaları genellikle Amerika kıtasında ortaya çıkıyor.
Hantavirüs nasıl bulaşır?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne göre insanlar genellikle enfeksiyonu fare ve sıçan gibi kemirgenlerle temas sonucu kapıyor. Özellikle kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle kirlenen ortam havasının solunması en önemli bulaşma yolu olarak gösteriliyor.
Kemirgen ısırığıyla bulaş oldukça nadir görülüyor. Hantavirüsün insandan insana temas yoluyla yayılmadığı belirtiliyor. Ayrıca araştırmalar virüsün kan transfüzyonuyla bulaşmadığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre kedi, köpek, inek veya tavuk gibi hayvanlar doğrudan taşıyıcı değil ancak kemirgenlerle temas etmeleri durumunda dolaylı şekilde bulaş riskine aracılık edebiliyor.
Hantavirüs belirtileri neler?
Hantavirüs enfeksiyonları damar çeperlerinde hasara neden olan ciddi viral hastalıklar arasında yer alıyor. Hastalık erken ve geç dönem belirtilerle ortaya çıkabiliyor.
Erken belirtiler
- Yorgunluk
- Ateş
- Kas ağrıları
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Karın ağrısı
- Bulantı
- Kusma
- İshal
Geç belirtiler
- Öksürük
- Nefes darlığı
- Akciğer ödemi
- Böbrek yetmezliği
- İdrar miktarında azalma
- Şok tablosu
Uzmanlar özellikle nefes darlığı ve yüksek ateş gibi belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini belirtiyor.
Hantavirüs tedavisi var mı?
Hantavirüs enfeksiyonları için günümüzde özel bir aşı veya kesin tedavi yöntemi bulunmuyor. Tedavi daha çok hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik destek uygulamalarından oluşuyor.
Akciğer tutulumu görülen hastalarda yoğun bakım desteği, oksijen tedavisi ve solunum cihazı uygulanabiliyor. Böbrek yetmezliği gelişen vakalarda ise diyaliz hayat kurtarıcı rol oynuyor.
Uzmanlar, kemirgenlerle temas riskinin azaltılması ve hijyen önlemlerinin artırılmasının hantavirüse karşı en önemli korunma yöntemi olduğunu vurguluyor.