Tarım arazilerinde izinsiz yapılaşmaya karşı denetim süreci sertleşiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın arazi kullanımına ilişkin mevzuatı çerçevesinde, tarımsal bütünlüğü bozacak kullanımların önüne geçilmesi, kaçak yapıların kaldırılması ve arazilerin yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesi hedefleniyor. Bakanlığın uygulama talimatı ile il müdürlüklerinin bilgilendirmelerinde, amacı dışında kullanılan alanlara tapuda şerh düşülmesi, denetimlerin dijital takip sistemleriyle yürütülmesi ve izinsiz yapılar için yıkım sürecinin işletilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
İzinsiz yapılar için yıkım ve masraf tahsili
Mevzuata göre, arazi kullanım planlarında tarımsal amaçlı kullanım için ayrılmış alanlarda izinsiz yapılan bütün yapıların yıkılması ve temizlenmesi gerekiyor. Arazinin eski haline getirilmesi için yapılan masrafların da sorumlulardan tahsil edilmesi öngörülüyor. Bu çerçevede bungalov, hobi bahçesi amaçlı yapılaşma ve bağ evi görünümlü kaçak yapıların da mercek altında olacağı değerlendiriliyor.
Bağ evi için şartlar mevzuata bağlı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı uygulama talimatında, belirli büyüklükteki bazı tarım arazilerinde bir parsele yalnızca bir adet olmak üzere, sınırlı büyüklükte bağ ya da çiftlik evi yapılabileceği belirtiliyor. Talimata göre mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve marjinal tarım arazilerinde yüzölçümünün 2 hektar ve üzerinde olması; dikili tarım arazilerinde ise 0,5 hektar, örtü altı tarım arazilerinde 0,3 hektar eşiklerinin sağlanması gerekiyor. Ayrıca taban alanı müştemilat dahil 75 metrekareyi, toplam inşaat alanı da 150 metrekareyi geçemiyor.
Toprak koruma kurulları ve büyük ovalar öne çıkıyor
Bakanlığın arazi koruma yaklaşımında büyük ova koruma alanları da özel önem taşıyor. Bakanlık daha önce yaptığı bilgilendirmelerde, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım arazilerinde plansız ve izinsiz yapılaşmaya izin verilmediğini, büyük ova koruma alanlarının koruma altına alındığını vurgulamıştı. İl düzeyinde yürütülen toplantılarda da tarım arazilerinin hisselendirilerek fiilen bölünmesi ve bu alanlarda kaçak yapılaşmanın önlenmesi başlıkları öne çıkarıldı.
Dijital takip ve tapuya şerh dönemi
Bakanlığın uygulama talimatında, tarım arazilerinin korunması sürecinde dijital takip, yerinde denetim ve kayıt mekanizmalarının güçlendirildiği görülüyor. Amaç dışı kullanım tespitlerinde tapu kayıtlarına şerh düşülmesi, izinsiz kullanımın resmi kayda geçirilmesi ve sonraki işlemlerin buna göre yürütülmesi hedefleniyor. Böylece tarım dışı kullanımın yayılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Amaç üretim alanlarını korumak
Tarım arazilerinde son yıllarda artan hobi bahçesi, konteyner yerleşimi ve bağ evi talepleri nedeniyle Bakanlık ve valilikler sık sık uyarılarda bulunuyor. Resmi bilgilendirmelerde, bu tür kullanımlar için yalnızca yapı izninin değil, diğer yasal gerekliliklerin de yerine getirilmesi gerektiği hatırlatılıyor. Yeni süreçte temel hedef, tarım topraklarının parçalanmasını ve üretim dışına çıkmasını önlemek.




